# ປະເທດເອທິໂອປີ

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ສະຫະພັນ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ເອທິໂອປີ
ຊື່ໃນພາສາລັດຖະການ
* |  |  |
| --- | --- |
| ອາມາຣາ: | የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ *Ye-Ītyōṗṗyā Fēdēralawī Dēmokirasīyawī Rīpebilīk* |
| ໂອໂຣໂມ: | *Rippabliikii Federaalawaa Dimokraatawaa Itiyoophiyaa* |
| ໂຊມາລີ: | *Jamhuuriyadda Dimuqraadiga Federaalka Itoobiya* |
| ຕິກຣິນຢາ: | ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ኢትዮጵያ *Fēdēralawī Dēmokirasīyawī Rīpebilīki Ítiyop'iya* |
| ອະຟາ: | *Itiyoppiya Federaalak Demokraatik Rippeblikih* |
 |
|
ທຸງຊາດ

ກາແຜ່ນດິນ

 |
| **ເພງຊາດ:** ወደፊት ገስግሺ ፣ ውድ እናት ኢትዮጵያ "ວໍເດຟິດເກຊເກຊີ ວິດດ໌ອິນນາດອິທໂຢປີຢາ"  |
|  |
| ເມືອງຫຼວງ ແລະ ເມືອງໃຫຍ່ທີ່ສຸດ | ອັດດິດສະ ອາບາບາ ﻿ / ﻿ |
| ພາສາລັດຖະການ | ອະຟາ ອາມາຣາ ໂອໂຣໂມ ໂຊມາລີ ຕິກຣິນຢາ |
| **ພາສາປະຈຳພາກພື້ນ** | * Harari
* Sidama
* ອື່ນໆ
 |
| ກຸ່ມຊົນເຜົ່າ (2007) | * 34.5% ໂອໂຣໂມ
* 26.9% ອາມາຣາ
* 6.2% ໂຊມາລີ
* 6.1% ຕິກຣິນຢາ
* 4.0% ຊິດາມາ
* 2.5% Gurage
* 2.3% Welayta
* 1.7% Hadiya
* 1.7% ອະຟາ
* 12.6% ອື່ນໆ
 |
| ສາສະໜາ (2016) | * 67.3% ຄຣິດ
* —43.8% ອໍທໍດັອກຊ໌ເອທິໂອປີ
* —22.8% P'ent'ay
* —0.7% ຄຣິດນິກາຍອື່ນໆ
* 31.3% ອິດສະລາມ
* 0.6% ຄວາມເຊື່ອພື້ນເມືອງ
* 0.8% ອື່ນໆ / ບໍ່ມີ
 |
| ການປົກຄອງ | ສະຫະພັນ ສາທາລະນະລັດລະບົບລັດຖະສະພາ |
|  |
| • ປະທານາທິບໍດີ  | ຊາເລ ເວີກ ຊິວເດ |
| • ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ  | ອາບີ ອາເມັດ |
|  |
| ສະພານິຕິບັນຍັດ | ສະມັດຊາລັດຖະສະພາກາງ |
| • ສະພາສູງ | ສະພາສະຫະພັນ |
| • ສະພາລຸ່ມ | ສະພາຜູ້ແທນລາຊະດອນ |
| ການກໍ່ຕັ້ງ |
|  |
| • ກໍ່ຕັ້ງຈັກກະວັດ  | 1270 |
| • *Zemene Mesafint* | 7 ພຶດສະພາ 1769 |
| • ລວມປະເທດ  | 11 ກຸມພາ 1855 |
| • ສູນກາງ  | 1904 |
| • ຖືກຄອບຄອງ ແລະ ເພີ່ມເຂົ້າກັບອາຟຣິກາຕາເວັນອອກຂອງອິຕາລີ  | 9 ພຶດສະພາ 1936 |
| • ຂໍ້ຕົກລົງອັງກິດ-ເອທິໂອປີ  | 31 ມັງກອນ 1942 |
| • ເລີ່ມຕົ້ນການປົກຄອງຂອງຜະເດັດການທະຫານເດຣກ  | 12 ກັນຍາ 1974 |
| • ລັດຖະບານປ່ຽນຜ່ານ  | 28 ພຶດສະພາ 1991 |
| • ລັດຖະທຳມະນູນສະບັບປັດຈຸບັນ  | 21 ສິງຫາ 1995 |
|  |
| ພື້ນທີ່ |
| • ລວມ | **Lua error in Module:Convert at line 1822: attempt to index field 'en\_option\_value' (a nil value).** (ອັນດັບ 26) |
| • ແຫຼ່ງນ້ຳ (%) | 0.7 |
| ປະຊາກອນ |
| • 2021 ປະມານ | 117,876,227 (ອັນດັບທີ 12) |
| • ສຳມະໂນປະຊາກອນ 2007 | 73,750,932 |
| • ຄວາມໜາແໜ້ນ | **Lua error in Module:Convert at line 1822: attempt to index field 'en\_option\_value' (a nil value).** (ອັນດັບທີ 123) |
| GDP (ອຳນາດຊື້) | 2022 (ປະມານ) |
| • ລວມ | 401 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ (ອັນດັບທີ 58) |
| • ຕໍ່ຫົວ | 3,407 ໂດລາສະຫະລັດ |
| GDP (ລາຄາຕະຫຼາດ) | 2022 (ປະມານ) |
| • ລວມ | 122.591 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ (ອັນດັບທີ 65) |
| • ຕໍ່ຫົວ | 1,040 ໂດລາສະຫະລັດ |
| ຈີນີ (2015) |  35.0 ປານກາງ |
| HDI (2019) |  0.485 ຕ່ຳ · ອັນດັບທີ 173 |
| ສະກຸນເງິນ | Birr (ETB) |
| ເຂດເວລາ | UTC+3 (ເວລາອາຟຣິກາຕາເວັນອອກ) |
| ຂັບລົດດ້ານ | ຂວາມື |
| ລະຫັດໂທລະສັບ | +251 |
| ລະຫັດອິນເຕີເນັດ | .et |

**ເອທິໂອປີ** (ອັງກິດ: Ethiopia; ອາມາຣາ: ኢትዮጵያ) ຫຼື ຊື່ທາງການແມ່ນ **ສະຫະພັນ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ເອທິໂອປີ** (*Federal Democratic Republic of Ethiopia*; ອາມາຣາ: የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ) ເປັນປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນສ່ວນແຫຼມຂອງທະວີບອາຟຣິກາ (Horn of Africa) ເປັນໜຶ່ງໃນປະເທດທີ່ມີປະຫວັດສາດອັນຕໍ່ເນື່ອງຍາວນານທີ່ສຸດໃນທະວີບນີ້ ໃນຖານະຊາດອິດສະຫຼະ ເອທິໂອປີເປັນປະເທດດຽວໃນອາຟຣິກາທີ່ຍັງຄົງເອກະລາດລະຫວ່າງຍຸກອານານິຄົມໃນອາຟຣິກາ (Scramble for Africa) ແລະ ຍັງຄົງເອກະລາດໄວ້ຈົນເຖິງປີ ຄ.ສ 1936 ເຊິ່ງກອງທັບອິຕາລີໃນສະໄໝຂອງເບນິໂຕ ມຸດໂສລິນີໄດ້ເຂົ້າຍຶດຄອງປະເທດນີ້ ອັງກິດ ແລະ ເອທິໂອປີສະກັດກັ້ນກອງທັບອິຕາລີໃນປີ ຄ.ສ 1941 ແຕ່ເອທິໂອປີບໍ່ໄດ້ຮັບເອກະລາດໃໝ່ຈົນເຖິງການລົງນາມໃນສົນທິສັນຍາລະຫວ່າງອັງກິດ ກັບ ເອທິໂອປີ (Anglo-Ethiopian Agreement) ເມື່ອເດືອນທັນວາ ປີ ຄ.ສ 1944.

## ອ້າງອີງ

### ຂໍ້ມູນທົ່ວໄປ

* Abir, Mordechai (1968). *Ethiopia: The Era of the Princes; The Challenge of Islam and the Re-unification of the Christian Empire (1769–1855)*. London, England: Longmans.
* Beshah, Girma; Aregay, Merid Wolde (1964). *The Question of the Union of the Churches in Luso-Ethiopian Relations (1500–1632)*. Lisbon: Junta de Investigações do Ultramar and Centro de Estudos Históricos Ultramarinos.
* Lyons, Terrence (1996). "Closing the Transition: the May 1995 Elections in Ethiopia". *The Journal of Modern African Studies*. **34** (1): 121–42. doi:10.1017/S0022278X00055233.
* Munro-Hay, Stuart (1991). *Aksum: An African Civilization of Late Antiquity* (PDF). Edinburgh: University Press. ISBN 978-0-7486-0106-6. ຂໍ້ມູນເກົ່າທີ່ຖືກບັນທຶກຈາກແຫຼ່ງດັ້ງເດີມ (PDF)ເມື່ອ 23 January 2013. ຄົ້ນຫາເມື່ອ 3 March 2012.
* Valdes Vivo, Raul (1977). *Ethiopia's Revolution*. New York, NY: International Publishers. ISBN 978-0-7178-0556-3.

## ອ່ານຕື່ມ

* Zewde, Bahru (2001). *A History of Modern Ethiopia, 1855–1991* (2nd ສະບັບ). Athens, OH: Ohio University Press. ISBN 978-0-8214-1440-8.
* Selassie I., Haile (1999). *My Life and Ethiopia's Progress: The Autobiography of Emperor Haile Selassie I*. Translated by Edward Ullendorff. Chicago: Frontline. ISBN 978-0-948390-40-1.
* Deguefé, Taffara (2006). *Minutes of an Ethiopian Century*, Shama Books, Addis Ababa, ISBN 99944-0-003-7.
* Hugues Fontaine, *Un Train en Afrique. African Train*, Centre Français des Études Éthiopiennes / Shama Books. Édition bilingue français / anglais. Traduction : Yves-Marie Stranger. Postface : Jean-Christophe Belliard. Avec des photographies de Matthieu Germain Lambert et Pierre Javelot. Addis Abeba, 2012, ISBN 978-99944-867-1-7. English and French. UN TRAIN EN AFRIQUE
* Henze, Paul B. (2004). *Layers of Time: A History of Ethiopia*. Shama Books. ISBN 978-1-931253-28-4.
* Marcus, Harold G. (1975). *The Life and Times of Menelik II: Ethiopia, 1844–1913*. Oxford: Clarendon. Reprint, Trenton, NJ: Red Sea, 1995. ISBN 1-56902-009-4.
* Marcus, Harold G. (2002). *A History of Ethiopia* (updated ສະບັບ). Berkeley: University of California Press. ISBN 978-0-520-22479-7.
* Mauri, Arnaldo (2010). *Monetary developments and decolonization in Ethiopia*, Acta Universitatis Danubius Œconomica, VI, n. 1/2010, pp. 5–16. Monetary Developments and Decolonization in Ethiopia Archived 2016-03-03 at the Wayback Machine and WP Monetary developments and decolonization in Ethiopia
* Campbell, Gwyn; Miers, Suzanne; Miller, Joseph (2007). *Women and Slavery: Africa, the Indian Ocean world, and the medieval north Atlantic*. Ohio University Press. ISBN 978-0-8214-1723-2.
* Mockler, Anthony (1984). *Haile Selassie's War*. New York: Random House. Reprint, New York: Olive Branch, 2003. ISBN 0-902669-53-2.
* Murphy, Dervla (1968). *In Ethiopia with a Mule*. London: Century, 1984, cop. 1968. *N.B*.: An account of the author's travels in Ethiopia. 280 p., ill. with a b&w map. ISBN 0-7126-3044-9
* Rubenson, Sven (2003). *The Survival of Ethiopian Independence* (4th ສະບັບ). Hollywood, CA: Tsehai. ISBN 978-0-9723172-7-6.
* Siegbert Uhlig, et al. (eds.) (2003). *Encyclopaedia aethiopica*, Vol. 1: A–C. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag.
* Siegbert Uhlig, et al. (eds.) (2005). *Encyclopaedia aethiopica*, Vol. 2: D–Ha. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag.
* Siegbert Uhlig, et al. (eds.) (2007). *Encyclopaedia aethiopica*, Vol. 3: He–N. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag.
* Siegbert Uhlig & Alessandro Bausi, et al. (eds.) (2010). *Encyclopaedia aethiopica*, Vol. 4: O–X. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag.
* Alessandro Bausi & S. Uhlig, et al. (eds.) (2014). *Encyclopaedia aethiopica*, Vol. 5: Y–Z and addenda, corrigenda, overview tables, maps and general index. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag.
* ແມ່ແບບ:Country study
* ແມ່ແບບ:CIA World Factbook
* Keller, Edmond (1991). *Revolutionary Ethiopia From Empire to People's Republic*. Indiana University Press. ISBN 9780253206466.

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ

ແມ່ແບບ:Scholia

* Ethiopia Archived 2021-04-21 at the Wayback Machine. *The World Factbook*. Central Intelligence Agency.
* BBC Ethiopia Profile
* World Bank Ethiopia Summary Trade Statistics
* ປະເທດເອທິໂອປີ ທີ່ເວັບໄຊ Curlie
* Key Development Forecasts for Ethiopia from International Futures.
* Ethiopia pages – U.S. Dept. of State (which includes current State Dept. press releases and reports on Ethiopia)