# Rubidio

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |
Chest artícol a l'è scricc in Lumbàrt, ortograféa orientàl unificàda.
 |

| Rubidio |
| --- |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |  |   |  |

|  |  |
| --- | --- |
|  37 | **Rb** |

 |  |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |

kripton ← rubidio → stronsio |
| Aspèt |
| Aspèt de l'elemèntbianch arzentàt |
| Generalità |
| Nòm, sìmbol, nömer atòmich | rubidio, Rb, 37 |
| Serie | metài alcalì |
| Grupo, periot, bloch | 1(IA), 5, s |
| Densità | 1532 kg/m³ |
| Dürèsa | 0.3 |
| Configürasiù dei eletrù | Configürasiù dei eletrù |
| Proprietà atomiche |
| Peso atòmich | 85,4 678 u |
| Ragio atòmich (calc.) | 235 (265) pm |
| Ragio covalènt | 211 pm |
| Ragio de van der Waals | 244 pm |
| Configürasiù dei eletrù | [Kr]5s1 |
| e− per leèl energétich | 2, 8, 18, 8, 1 |
| Stàcc de osidasiù | 1 (base forte) |
| Strütüra cristalìna | Cubica a corpo centrato |
| Proprietà fìziche |
| Stat de la matéria | solido |
| Pont de füziù | 312,46 K (39,31 °C) |
| Pont de ebulisiù | 961 K (688 °C) |
| Volüm molàr |  × 10Modell:Val/delimitnum m³/mol |
| Entalpia vapurizasiù | 72,216 kJ/mol |
| Calùr de füziù | 2,192 kJ/mol |
| Tensiù de vapùr | 1,56 × 10−4 Pa |
| Velocità del suono | 1 300 m/s a 293,15 K |
| Otre proprietà |
| Nömer CAS | 7440-17-7 |
| Eletronegatività | 0,82 (Scala de Pauling) |
| Calùr specìfich | 363 J/(kg·K) |
| Condücibilità elètrica |  × 10Modell:Val/delimitnum/m·Ω |
| Condücibilità tèrmica | 58,2 W/(m·K) |
| Energia de prìma iunizasiù | 403,0 kJ/mol |
| En. de segónda iunizasiù | 2 633 kJ/mol |
| En. de tèrsa iunizasiù | 3 860 kJ/mol |
| En. de quàrta iunizasiù | 5 080 kJ/mol |
| Energia de quìnta iunizasiù | 6 850 kJ/mol |
| En. de sèsta iunizasiù | 8 140 kJ/mol |
| En. de sètima iunizasiù | 9 570 kJ/mol |
| En. de iunizasiù chèla dei òt | 13 120 kJ/mol |
| En. de iunizasiù chèla dei nöf | 14 500 kJ/mol |
| En. de iunizasiù chèla dei dés | 26 740 kJ/mol |
| Izòtop piö stàbii |
|

| iso | NA | TD | DM | DE | DP |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 85Rb | **72,168%** | Rb l'è stàbil con 48 neütrù |
| 87Rb | 27,835% |  × 10Modell:Val/delimitnum agn | β− | 0,283 | 87Sr |

 |
| iso: isotopo NA: bondànsa en natüra TD: tép de smezamènt DM: modalità de decadimènt DE: energia de decadimènt in MeV DP: prodót del decadimènt |

El **rubìdio** l'è 'n elemènt chìmich enserìt endèla tàola periòdica dei elemèncc col sìmbol **Rb**. El g'ha nömer atòmich 37, che völ dì che 'l nùcleo de 'n àtom de rubìdio el g'ha 37 prutù. El sò nòm el vé de la paròla latìna *"rubidus"* che völ dì rós scür.

La fiàma viòla del rubìdio
L'è 'n metàl alcalì mulzì de culùr bianch arzentàt e se 'l vé 'n contàt co l'ària el reagés e 'l ciàpa föch deperlü condena fiàma che tìra al viòla. La sò temperadüra de fuziù l'è 'ntùren ai 40°C, dóca póch de sùra de la temperadüra ambiènt.

L'è stat scuprìt de Robert Bunsen e Gustav Kirchhoff endel 1861, endel mineràl de lepidolite, per mès de 'n spetroscòpio. Enfìna ai agn vint del sècol XX el gh'ìa nesöna aplicasiù endel'indüstria e dòpo l'è stat dopràt apéna endela ricérca per i camp de la chìmica e de l'eletrònica.