Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1965

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivud in lombard, con la Noeuva Ortografia Lombarda |

El **1965** a l'è 'n ann del secol quell de vint.

## Cossa l'è sucedud

## Chi l'è che l'è nassud

## Chi l'è che gh'è mort

## Alter proget

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons el gh'ha dent imagin o alter archivi su **1965**

| Ann del secol XX |
| --- |
| 1901 · 1902 · 1903 · 1904 · 1905 · 1906 · 1907 · 1908 · 1909 · 1910 · 1911 · 1912 · 1913 · 1914 · 1915 · 1916 · 1917 · 1918 · 1919 · 1920 · 1921 · 1922 · 1923 · 1924 · 1925 · 1926 · 1927 · 1928 · 1929 · 1930 · 1931 · 1932 · 1933 · 1934 · 1935 · 1936 · 1937 · 1938 · 1939 · 1940 · 1941 · 1942 · 1943 · 1944 · 1945 · 1946 · 1947 · 1948 · 1949 · 1950 · 1951 · 1952 · 1953 · 1954 · 1955 · 1956 · 1957 · 1958 · 1959 · 1960 · 1961 · 1962 · 1963 · 1964 · 1965 · 1966 · 1967 · 1968 · 1969 · 1970 · 1971 · 1972 · 1973 · 1974 · 1975 · 1976 · 1977 · 1978 · 1979 · 1980 · 1981 · 1982 · 1983 · 1984 · 1985 · 1986 · 1987 · 1988 · 1989 · 1990 · 1991 · 1992 · 1993 · 1994 · 1995 · 1996 · 1997 · 1998 · 1999 · 2000 |
# 10 08

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivud in lombard, con la Noeuva Ortografia Lombarda |

El **10 de avost** a l'è un di de l'ann.

## Cossa l'è sucedud

## Chi l'è che l'è nassud

## Chi l'è che gh'è mort

## Alter proget

Altri progetti

* Wikiquote
* Wikimedia Commons
* Wikiquote el gh'ha dent citazzion de o su **10 08 Wikimedia Commons el gh'ha dent imagin o alter archivi su **10 08**
# 31 12

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivud in lombard, con la Noeuva Ortografia Lombarda |

El **31 de dicember** a l'è un di de l'ann.

## Cossa l'è sucedud

## Chi l'è che l'è nassud

## Chi l'è che gh'è mort

## Alter proget

Altri progetti

* Wikiquote
* Wikimedia Commons
* Wikiquote el gh'ha dent citazzion de o su **31 12 Wikimedia Commons el gh'ha dent imagin o alter archivi su **31 12**
# Cros serba

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivud in lombard, con la Noeuva Ortografia Lombarda |

Esempi de cros serba
La **cros serba** (in serb cirillegh *српски крст*, in serb latin *srpski krst*) a l'è vun di simboi pussee important de la Serbia e part principal del so stema: a l'è una cros grega compagnada de quater segn in ogni canton de la cros, incoeu 'sti segn inn vist 'me di С cirillegh, ma vegnen de la letera grega Beta, che l'era in su la cros di Bizantin a representà el motto di Paleolegh: in l'età de Mez eren interpretad 'me di azzalit menter incoeu la tradizzion el ved representà el motto nazzional Domà l'Unità la Salva i Serb, che in serb el scomincia con quater S (*Само Слога Србина Спасава*).

## Riferiment

* Србија сачувала симболе Византије

## Alter proget

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons el gh'ha dent imagin o alter archivi su **Cros serba**

## Vos corelade

* Aquila serba
# Stema de la Serbia

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivud in lombard, con la Noeuva Ortografia Lombarda |

| Stema de la Serbia (SR) *Грб Србије* |
| --- |
|  |
|  |
| Blasonadura |
| Aquila a du coo con dent la cros serba |

Ol **stema de la Serbia** (in serb *Грб Србије*, *Grb Srbije*) a l'è ol stema oficial de la Serbia del 11 de november 2010, e l'è ispirad al stema del Steven Nemanja, pader de la nazzion serba, e a quell de la cà di Obrenović.

Su la bandera a l'è mostrad con su 'na corona, in del doprà oficial a gh'è anch un mantell de armellin, compagn de quell che i doprava i re de la Serbia.

A l'è fad su de 'n aquila che la ten dent ol stema de la cros serba.

## Riferimencc

* SERBIAN COAT OF ARMS

## Olter progecc

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons el gh'ha dent imagin o alter archivi su **Stema de la Serbia**
# 25 06

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivud in lombard, con la Noeuva Ortografia Lombarda |

El **25 de sgiugn** a l'è un di de l'ann.

## Cossa l'è sucedud

## Chi l'è che l'è nassud

## Chi l'è che gh'è mort

## Alter proget

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons el gh'ha dent imagin o alter archivi su **25 06**
# 22 06

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivud in lombard, con la Noeuva Ortografia Lombarda |

El **22 de sgiugn** a l'è un di de l'ann.

## Cossa l'è sucedud

## Chi l'è che l'è nassud

## Chi l'è che gh'è mort

## Alter proget

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons el gh'ha dent imagin o alter archivi su **22 06**
# Keir Starmer

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivud in lombard, con la Noeuva Ortografia Lombarda |

El Starmer
El **Keir Starmer** (Londra, 2 de setember 1962) a l'è un politegh e avocat britannegh, prim minister del Regn Unid del 5 de luj del 2024: el s'è dimetud el 22 de sgiugn del 2026.

Leader del Partid Laborista del 2020, sota la soa guida el partid el s'è moderad e l'è stad bon de tornà al governo dopo di elezzion del 2024: l'è andad su despoeu del conservador Rishi Sunak. Prima l'era avocat espert de dirit uman e, del 2008 al 2013, diretor de la publega cusa per l'Inghilterra e 'l Galles: del 2002 l'è Queen's Counsel e del 2017 member del Consili privad del Regn Unid.

## Riferiment

* Parlament britannegh

## Alter proget

**Eror Lua an Mòdul:Linguaggi a la linia 16: assign to undeclared variable 'lingua'.**
# 21 06

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivud in lombard, con la Noeuva Ortografia Lombarda |

El **21 de sgiugn** a l'è un di de l'ann.

## Cossa l'è sucedud

## Chi l'è che l'è nassud

## Chi l'è che gh'è mort

## Alter proget

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons el gh'ha dent imagin o alter archivi su **21 06**
# Belgrad

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivud in lombard, con la Noeuva Ortografia Lombarda |

| Belgrad Distret |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| Belgrad - Sœmeanza |
| Dats aministrativ |
| Nom ofiçal | Београд, Beograd e Nándorfehérvár |
| Stat | Serbia |
| Provincia | Serbia Central |
| Lengue ofiçai | Lengua serba |
| Oltre lengue | Lenga romani sinte |
| Politega |
| Comissari | Aleksandar Šapić (24 giugn 2024) |
| Territore |
| Coordinade | ﻿ / ﻿ |
| OSM | 2728438 |
| Voltituden | 117 m s.l.m |
| Superfix | 359,96 km² |
| Abitants | 1 197 714 ab. (1º ottober 2022) |
| Densitaa | 3327.35 ab./km² |
| Confin |  |
| Fus orari | UTC+01:00 |
| Varie |
| Prefiss | 011 |
| Codex postal | 11000 |
| Sigla autom. | BG |
| Localizazion |
| Belgrad - Localizazion |
| **Sit istituzional** |

**Belgrad** (in serb **Београд - Beograd**, che 'l voeul dì *Cità Bianca*) a l'è la capital e la cità che ghe viv pussee de sgent de la Serbia: l'è in su la confluenza de la Sava in del Danubi.

## Ministrazzion

A nivell ministrativ l'è spartid in derset comun, des urban (Čukarica, Novi Beograd, Palilula, Rakovica, Savski Venac, Stari Grad, Voždovac, Vračar, Zemun e Zvezdara) e set suburban (Barajevo, Grocka, Lazarevac, Mladenovac, Obrenovac, Sopot e Surčin), cont i ultim che gh'hann pussee de poder in la gestion di servizzi urban. A gh'è un sindegh, un'assemblea municipal, un consili comunal e 'na ministrazzion citadina.

### Gemellagg

Belgrad a l'é gemelad con:

* Chicago, Stat Unid
* Coventry, Regn Unid
* Lahore, Pakistan
* Tel Aviv, Israel
* Lubiana, Slovenia
* Stocolma, Svezzia
* Corfù, Grecia

## Coltura

### Musee

La cità l'è ben siora de musee, gh'è vari musee d'art, tant 'me quei d'art africana, d'art aplicada, d'art contemporanea, el musee de l'art teatral e 'l musee di illusion.

El Musee nazzional de la Serbia el gh'ha dent varie collezzion d'art, de archeologia e de numismatega. El comun el gestiss el Musee civegh de Belgrad, anca lu con varie collezzion.

Per quell che revarda la coltura, a gh'è el Musee etnografegh e 'l musee de la coltura rom a Belgrad.

A nivell storegh, se gh'ha de tirà a man el musee storegh de la Serbia, el musee militar e 'l musee de la Jugoslavia, che 'l gh'ha dent anca la Cà di Fior, o ben el mausolee del Josip Broz Tito.

Per scenza e tecnega a gh'è el Musee Nikola Tesla, el musee ferroviari, el musee postal, el musee aeronautegh e 'l musee de storia natural.

## Ligam de foeura

* Sit ofizzial

## Alter proget

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikivoyage
* Wikimedia Commons el gh'ha dent imagin o alter archivi su **Belgrad Wikivoyage el gh'ha dent Informazzion turisteghe su **Belgrad**
# Taiwan

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivuu in lombard, grafia milanesa. |

| Taiwan |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| Taiwan - Localizazion |
| Daits aministrativ |
| Nom intreg |  |
| Nom ofiçal | 中華民國 |
| Lengue ofiçai | guoyu stàndar, Taiwanese Hakka, taiwaneze, Lenga amis, Lenga paiwan, 金門話, Wuqiu dialect, Matsu dialect, lenga dij segn ëd Taiwan, Lenga saisiyat, Lenga puyuma, Lenga Atayal, Lenga tsou, Lenga Bunun, Lenga rukai, Truku, Lenga Taroko, sakizaya, Lenga yami, Lenga Kavalan, lenga kanakanabu e Lenga saaroa |
| Capitala | Taipei |
| Politega |
| Forma de govern |  |
| Capo de Stat | Lai Ching‑te |
| Capo de Govern | Cho Jung-tai |
| Superfix |
| Totala | 36 193 km² |
| Popolazion |
| Totala | 23 317 031 e 23 262 544 ab.(settember 2025) e (april 2026) |
| Densitaa | **Eror de espression: Parola"inf" minga reconossuda.** ab./km² |
| Jeografia |
| Continent | Asia |
| Confin | Giapun, Filipinn e Cina |
| Fus orari | UTC+8, Àzia/Taipei e Ora standard di Taiwan |
| Economia |
| Valuda | dòłaro taiwaneze |
| Varie |
| Codex ISO 3166 | TW, TWN, 158 |
| TLD | .tw |
| Prefiss tel. | +886 |
| Inn nazional | Inn nazzional de la Republega de China |
| Evoluzion storega |
| Proclamazion | 1º genar 1912 |
|   |

**Republega de Cina** o **Taiwan** a l'è on paes de l'Asia orientala.

A l'è faa de l'isola de Taiwan (ciamada anca *Formosa*) e de alter isol pussee piscininn in de l'Ocean Pacìfigh, denanz a la costa cinesa.

La capital a l'è Nanchin, ma vist che l'è in de la Cina popolara, el govern l'è a Taipei.

Al gh'ha ona superfiss de 35.980 km² e una popolazion de pressapoch 23 milion d'abitant.

## Storia

In del 1949, quand che i comunista del Mao Zedong i hann ocupaa tuta la Cina e hann fondaa la *Republiga Popolara Cinesa*, el govern nazionalista del Kuomintang del Chiang Kai-shek a l'è scapaa via a Taiwan per fondaa la *Republega de Cina*.

Incoeu Taiwan a l'è recugnussuu domà de 23 govern.

## Organizazion politiga

Taiwan (nom ufizial: **中華民國** = *Republega de Cina*) a l'è ona republega.

El president a l'è el Tsai Ing-wen (del 2016).

El prim minister a l'è el Su Tseng-chang (del 2019).

## Rapport con la Cina

La costituzion taiwanesa dis che la Republega de Cina l'è sovrana de:

* L'isola de Formosa
* La Cina continentala
* La Mongolia
* La Republega de Tuva, in Russia.

Al di d'incoeu, el govern taiwanes el reclama no effettivament el territori costituzionalment assegnaa.

L'ONU, fin ai primm agn '70, diseva che 'l rappresentant de la Cina l'è la ROC (Taiwan), ma poeu l'è passaa a la RPC (Cina).

Incoeu 23 govern recognossen Taiwan 'me govern legittim del intera Cina. Probabilment el ricognossiment pussee important el vegn dal Vatican. De facto, tucc i olter governi i gh'han di relazion con Taiwan.

Vista la noeuva legg anti secession cinesa, di cambiament costituzionai a Taiwan che tajen i dichiarazion de possess de la Cina podarien portà a l'invasion militar da part de la RPC.