Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Svidník

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivud in lombard, con la Noeuva Ortografia Lombarda |

| Svidník Comun |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| Svidník - Sœmeanza |
| Dats aministrativ |
| Nom ofiçal | Svidník |
| Stat |  Slovachia  |
| Rejon | Prešov |
| Distret | Svidník |
| Nassida | 1355 |
| Politega |
| Starosta |  |
| Orgen lejislativ | Consili comunal |
| Territore |
| Coordinade | ﻿ / ﻿ |
| OSM | 2321595 |
| Voltituden | 230 m s.l.m |
| Superfix | 20,2 km² |
| Abitants | 9 500 ab. (31 dicember 2025) |
| Densitaa | 470.27 ab./km² |
| Confin |  |
| Fus orari | UTC+01:00 e UTC+02:00 |
| Varie |
| Prefiss | 054 |
| Codex postal | 089 01 |
| Sigla autom. | SK |
| Localizazion |
| Svidník - Localizazion |
| **Sit istituzional** |

**Svidník** a l'è un comun del distret de Svidník, in la region de Prešov.

## Ligam de foeura

* Sit ofizzial

## Alter proget

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons el gh'ha dent imagin o alter archivi su **Svidník**
# Belgi

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quel articul chì l'è scrivüü in Lumbard, cun l'urtugrafia insübrica ünificada.
 |

| Belgi |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |
| *Eendracht maakt macht* |

 |
| Belgi - Localizazion |
| Daits aministrativ |
| Nom intreg | Regn del Belgi |
| Nom ofiçal | (NL) Koninkrijk België (FR) Royaume de Belgique (DE) Königreich Belgien |
| Lengue ofiçai | Lengua ulandesa, lengua francesa e lengua todesca |
| Capitala | Brussel |
| Politega |
| Forma de govern | Monarchia costituzionala federala |
| Capo de Stat | Filip van België |
| Capo de Govern | Bart De Wever |
| Superfix |
| Totala | 30 688 km² |
| Popolazion |
| Totala | 11 825 551 ab.(1º genar 2025) |
| Densitaa | 385.35 ab./km² |
| Jeografia |
| Continent | Europa |
| Confin | Germania, Lüssemburgh, Frància e Paes Bass |
| Fus orari | UTC+01:00 e UTC+02:00 |
| Economia |
| Valuda | Euro |
| PIL (nominal) | 644 782,76 milion de USD (2023) |
| Varie |
| Codex ISO 3166 | BE, BEL, 056 |
| TLD | .be |
| Prefiss tel. | +32 |
| Sigla autom. | B |
| Inn nazional | La Brabançonne |
| Evoluzion storega |
| Proclamazion | 4 ottober 1830 |
|   |

El **Belgi** (*België* in Flamengh, *Belgique* in Frances, *Belgien* in Tudesch) l'è un stat de l'Europa ucidental.

A nord l'è tacaa ai Pais Bass, a est a la Germania e el Lüssembürgh, a sud e süd-ovest a la Francia e a nord-ovest el da ins el Mar del Nord.

Gh'è pö da dì ch'el Belgi l'è al cunfin tra l'Europa germanofuna e l'area linguistica rumanza. L'è divis in tre region: i Fiander, induè che se parla el flamengh (pü o meno el 58% de la pupulazion); la Valonia (con el 32% de la pupulazion); e la region de la cità de Bruxelles, uficialment bilinguv e induè che ghe sta el 10% de la pupulazion.

El Belgi l'è staa vün di fundadur de l'Ünion europea e la so capital l'è la sed d'un bel po d' istituzion cumünitari.

## Istitüziun pulitigh

El Belgi (*Royaume de Belgique* / *Koninkrijk België* / *Königreich Belgien*) l'è una munarchia custitüziunal.

El re l'è Filip (del 2013).

El prim minister l'è l'Alexander De Croo (del 2020).

|  I Stat de l'Europa |  |
| --- | --- |
| Albania | Andora | Armenia2 | Austria | Azerbaigian1 | Belgi | Bielorussia | Bosnia e Erzegovina | Bulgaria | Cechia | Cipro2 | Citaa del Vatican | Croazia | Denimarca | Estonia | Finlandia | Frància | Georgia1 | Germania | Grecia | Irlanda | Islànda | Itàlia | Kazakhstan1 | Letònia | Liechtenstein | Lituània | Lussemburgh | Macedonia del Nord | Malta | Monaco | Moldavia | Montnegher | Norvegia | Paes Bass | Portogall | Polonia | Regn Unii | Romania | Russia1 | San Marin | Serbia | Slovacchia | Slovenia | Spagna | Svezia | Svízzera | Turchia1 | Ucraina | Ongaria |
| 1. Stat parzialment in Asia. 2. Stat in Asia, però considerads part de l'Europa per dei rexon storeg e culturai |
# Laon

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivuu in lombard, grafia milanesa. |

El stemma de la città
La cattedral gotiga de Laon
**Laon** (*Laudunum* in Latin) l'è ona città de la Francia del nord cont ona popolazion de 26.600 personn.

## Geografia

Laon la se troeuva in de la region de la Piccardia, in del departiment de l'Aisne.

## Storia

La città veggia, fada sù in scima a on coll isolaa in d'ona region fertil, la se trovava probabilment là indove 'l gh'era la città celtiga de Bibrax, incontrada del Ceser in del 57 prima de Crist.

Ghe viveven i Remi. Ai temp di Roman e poeu in del Medioev l'è stada ciamada *Laudunum*, *Lugdunum Clavatum*, *Laudunensis* e *Laodunum*, toponim che conserven la radis celtiga *dun*, che la voeur dì "fortezza". La città la mostra anca al dì d'incoeu i segn del sò passaa medieval, perchè ai temp di Franch l'è stada on sitt important.

A partì del 496 fina a la Rivoluzion Francesa l'è stada anca la sede de ona diocesi (inveci adess la partegn a la diocesi de Soissons) bella importanta, perchè 'l sò vesch el gh'aveva el titol de "para de Francia". Per i sò fortificazion, el coll de Laon l'è ciamaa *montagna coronada*.

La se trovava anca in la Via Francigena e, in del viagg del Sigerigh, l'è ciamada *Mundlothuin*.

Laon l'è stada sitt de on fracch de episodi de guerra. L'è stada sediada de Luis IV de Francia, che gh'è mort presonee in del 953; l'è stada sediada de Ugo Capee in del 988, e poeu anca ai temp de la Guerra di Cent Ann; la s'è trovada in mezz ai guerr religios frances, col stà de la part di cattoligh; e poeu, ai temp di guerr napoleonigh, l'ha viduu Napoleon perd contra i Prussian (1814); in del 1870 l'è stada sediada di Prussian; ai temp di dò guerr mondiai l'è gh'ha avuu on fracch de dagn.

## Gent de Laon

* San Genebald.
* Anselmo de Laon.
* San Remis.
* Jean Mathieu Philibert Sérurier.

## Gemellagg

* Soltau, Germania.
* Winchester, Regn Unii.
# 24 06

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivud in lombard, con la Noeuva Ortografia Lombarda |

El **24 de sgiugn** a l'è un di de l'ann.

## Cossa l'è sucedud

## Chi l'è che l'è nassud

* 1969: Nicodemo Gentile, aucàt, scritùt e persunàgg d'la television itagliàn

## Chi l'è che gh'è mort

## Alter proget

Altri progetti

* Wikiquote
* Wikimedia Commons
* Wikiquote el gh'ha dent citazzion de o su **24 06 Wikimedia Commons el gh'ha dent imagin o alter archivi su **24 06**
# Sant Ironem

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivuu in lombard, grafia milanesa. |

*Sant Ironem*
El **Sofroni Usoeubi Ironem** (latin: *Sofronius Eusebius Hyeronimus*; Stridon, 347 - Betlemm, 30 de settember del 419/420) l'è staa on scrittor e teologh roman.

L'è consideraa vun di dottor de la Gesa Catolega, che le venera 'me on sant el dì de la soa mort, ma l'è veneraa comunque de tucc i Ges che 'l permetten. L'è cognossuu soratutt per la soa traduzzion integral de la Bibbia in latin, che l'è stada doperada 'me test bas de la gesa romana fina al XX secol (e che l'è drovaa anmò per la messa in latin).

## Vos correlaa

* Pader de la Gesa
* Vulgata
# Berna

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quel articul chì l'è scrivüü in Lumbard, cun l'urtugrafia insübrica ünificada.
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quel articul chì l'è scrivüü in Lumbard, cun l'urtugrafia insübrica ünificada.
 |

| Berna Berne Berna Bärn Comun |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| Berna Berne Berna Bärn - Sœmeanza |
| Dats aministrativ |
| Nom ofiçal | Bern |
| Stat | Svìzzera |
| Canton | Berna |
| Distret | Berna-Mittelland |
| Lengue ofiçai | lengua todesca |
| Nassida | 1191 |
| Politega |
| Sindeg | Marieke Kruit (1º genar 2025) |
| Orgen lejislativ | Consili comunal |
| Territore |
| Coordinade | ﻿ / ﻿ |
| OSM | 1682378 |
| Voltituden | 542 m s.l.m |
| Superfix | 51,62 km² |
| Abitants | 136 988 ab. (31 dicember 2023) |
| Densitaa | 2653.78 ab./km² |
| Confin | Bremgarten bei Bern, Ittigen, Kirchlindach, Mühleberg, Muri bei Bern, Neuenegg, Ostermundigen, Wohlen bei Bern, Frauenkappelen, Zollikofen e Köniz |
| Fus orari | UTC+01:00 e UTC+02:00 |
| Varie |
| Prefiss | 031 |
| Codex postal | 3000, 3001, 3003, 3004, 3005, 3006, 3007, 3008, 3010, 3011, 3012, 3013, 3014, 3015, 3018, 3019, 3020, 3024, 3027, 3029 e 3030 |
| Sigla autom. | BE |
| Cl. climatega |  |
| Cl. sismega |  |
| Localizazion |
| Berna Berne Berna Bärn - Localizazion |
| **Sit istituzional** |

**Berna** (inscí anca in italian e rumanc; *Berne* in frances e ingles; *Bern* in tudesch; *Bärn* in dialet bernes; *Bèrna* in arpitan) l'è una cità dela Svízzera, e l'è anca la sò capital. La sa tröa in del nord del paes, in del circol aministrativ de Berna-Mittelland, region aministrativa del Mittelland Bernes, in de la part a magioranza linguistega todèsca del Canton Berna del qual l'è anca la capital.

El cumün de Berna al se tröva a una altitüden de 542 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bremgarten bei Bern, Frauenkappelen, Ittigen, Kirchlindach, Köniz, Mühleberg, Muri bei Bern, Neuenegg, Ostermundigen, Wohlen bei Bern e Zollikofen.

In del Desember 2010 la cità de Berna la gh'eva una popolazion de 124381 abitant, che vegnen pressapoch 300.000 se cunsiderum tüta l'area metrupulitana. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 51.6 km²

L'UNESCO l'ha diciarada patrimoni cultüral mundial per el sò patrimoni ürban medeval.

La Zytglogge, in dialet bernes "tur-urelogg" che l'è vün di simbuj püssee cugnussüü de la cità
El fiüm Aar a Berna
# 1918

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivud in lombard, con la Noeuva Ortografia Lombarda |

El **1918** a l'è 'n ann del secol quell de vint.

## Cossa l'è sucedud

## Chi l'è che l'è nassud

## Chi l'è che gh'è mort

## Alter proget

Altri progetti

* Wikiquote
* Wikimedia Commons
* Wikiquote el gh'ha dent citazzion de o su **1918 Wikimedia Commons el gh'ha dent imagin o alter archivi su **1918**

| Ann del secol XX |
| --- |
| 1901 · 1902 · 1903 · 1904 · 1905 · 1906 · 1907 · 1908 · 1909 · 1910 · 1911 · 1912 · 1913 · 1914 · 1915 · 1916 · 1917 · 1918 · 1919 · 1920 · 1921 · 1922 · 1923 · 1924 · 1925 · 1926 · 1927 · 1928 · 1929 · 1930 · 1931 · 1932 · 1933 · 1934 · 1935 · 1936 · 1937 · 1938 · 1939 · 1940 · 1941 · 1942 · 1943 · 1944 · 1945 · 1946 · 1947 · 1948 · 1949 · 1950 · 1951 · 1952 · 1953 · 1954 · 1955 · 1956 · 1957 · 1958 · 1959 · 1960 · 1961 · 1962 · 1963 · 1964 · 1965 · 1966 · 1967 · 1968 · 1969 · 1970 · 1971 · 1972 · 1973 · 1974 · 1975 · 1976 · 1977 · 1978 · 1979 · 1980 · 1981 · 1982 · 1983 · 1984 · 1985 · 1986 · 1987 · 1988 · 1989 · 1990 · 1991 · 1992 · 1993 · 1994 · 1995 · 1996 · 1997 · 1998 · 1999 · 2000 |
# Congo

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quel articul chì l'è scrivüü in Lumbard, cun l'urtugrafia insübrica ünificada.
 |

El **Còngo** (*Congo* in frances) a l'è un paes de l'Africa centrala.

A l'è tacaa al Gabon, al Camerun, a la Repüblica Demucratica del Congo, a la Repüblica Centrafricana e a l'Angola ("exclave" de Cabinda). 'L'a bagna l'Ucean Atlantich (Gulf de Guinea).

La capital a l'è Brazzaville, del nom de l'espluradur ital-frances Pierre Savorgnan de Brazza.

Al gh'ha una süperfiss de 342.000 km² e una pupulaziun de pressapoch 4 miliun d'abitant.

## Storia muderna

El Congo a l'è staa un pussediment de la Francia, cunt el nom de "Moyen-Congo", fina al 1960, quand che l'ha utegnüü l'indipendenza.

## Urganizaziun pulitiga

El Còngo (nom ufizial: **République du Congo**) a l'è una repübliga.

El president a l'è el Denis Sassou Nguesso (del 1997).

El prim minister a l'è l'Anatole Collinet Makosso del 2021).

|  I stat de l'Africa |  |
| --- | --- |
| Algeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Camerun | Cap Verd | Ciad | Comor | Congo | Costa d'Avori | Egitt | Eritrea | Eswatini | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Gibuti | Guinea | Guinea-Bissau | Guinea Equatorial | Kenya | Lesotho | Liberia | Libia | Madagascar | Malawi | Mali | Marocch | Mauritania | Mauritius | Mozambigh | Namibia | Niger | Nigeria | Republega Centrafricana | Republega Democratega del Congo | Ruanda | São Tomé e Príncipe | Senegal | Seychelles | Sierra Leone | Somalia | Sudafrica | Sudan | Sudan del Sud | Tanzania | Togo | Tunisia | Uganda | Zambia | Zimbabwe |
# Tarragona

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivud in lombard, con la Noeuva Ortografia Lombarda |

| Tarragona Comun |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| Tarragona - Sœmeanza |
| Dats aministrativ |
| Nom ofiçal | Tarragona |
| Stat |  Spagna  |
| Comunità autonoma | Catalogna |
| Provincia | provincia de Tarragona |
|  | Tarragona |
| Lengue ofiçai | Lengua catalana |
| Nassida | 1165 |
| Politega |
| Alcalde | Rubén Viñuales (17 giugn 2023) |
| Territore |
| Coordinade | ﻿ / ﻿ |
| OSM | 339887 |
| Voltituden | 68 m s.l.m |
| Superfix | 57,9 km² |
| Abitants | 143 649 ab. (2025) |
| Densitaa | 2480.98 ab./km² |
| Confin | Altafulla, La Canonja, El Catllar, Reus, La Riera de Gaià, Constantí, Els Pallaresos e Vila-seca |
| Fus orari | UTC+01:00 |
| Varie |
| Prefiss | 977 |
| Codex postal | 43001–43008 |
| Sigla autom. | T |
| Codex INE | 43148 |
| Sant protetor | Tecla de Icònio |
| Localizazion |
| Tarragona - Localizazion |
| **Sit istituzional** |

**Tarragona** a l'è un comun de la provincia de Tarragona, cont una popolazzion de 143649 abitant.

A l'è gemelad con Klagenfurt, Voiron, Avignon, Orléans, Pozzuoli, Alghero, Stafford, Pompei, Stafford, Pančevo e Tirana

## Riferiment

* Istitut statistegh de Catalogna

## Alter proget

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikivoyage
* Wikimedia Commons el gh'ha dent imagin o alter archivi su **Tarragona Wikivoyage el gh'ha dent Informazzion turisteghe su **Tarragona**
# Villefranche-de-Conflent

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |
Chest artícol a l'è scricc in Lumbàrt, ortograféa orientàl unificàda.
 |

| Villefranche-de-Conflent Comun |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| Villefranche-de-Conflent - Sœmeanza |
| Dats aministrativ |
| Nom ofiçal | Villefranche-de-Conflent e Villefranche |
| Stat | Frància |
| Region | Languedoc-Roussillon |
| Dipartiment | Pyrénées-Orientales |
| Arrondissement | Prades |
| Canton | Prades |
| Politega |
| Sindegh | Huguette Teuliere (2009) |
| Territore |
| Coordinade | ﻿ / ﻿ |
| OSM | 392223 |
| Voltituden | 390, 1395 e 906 m s.l.m |
| Superfix | 4,46 km² |
| Abitants | 215 ab. (1º genar 2023) |
| Densitaa | 48.21 ab./km² |
| Confin | Conat, Ria-Sirach, Corneilla-de-Conflent, Fuilla e Serdinya |
| Fus orari |  |
| Varie |
| Codex postal | 66500 |
| Codex INSEE | 66223 |
| Localizazion |
| Villefranche-de-Conflent - Localizazion |
| **Sit istituzional** |

**Villefranche-de-Conflent** l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Prades, del circondàre (*arrondissement*) de Prades e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.

El g'ha 'na popolasiù de 238 abitàncc, dato agiurnàt al sginer 2011.

El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4,46 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 390 méter a 'na altèsa màsima de 1395 méter söl leèl del mar.

## Evulusiù demogràfica

L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Villefranche-de-Conflent l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:

*Abitancc censicc*

## Riferimèncc
# Comunità autonoma di Paes Basch

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivuu in lombard, grafia milanesa. |

| Comunità autonoma di Paes Basch Comunità autonoma |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| Comunità autonoma di Paes Basch - Sœmeanza |
| Dats aministrativ |
| Nom ofiçal | Euskal Autonomia Erkidegoa (Euskadi) e País Vasco |
| Stat | Spagna |
| Capital | Vitoria-Gasteiz |
| Lengue ofiçai | lèngua spagnöla e Lengua basca |
| Politega |
| President | Imanol Pradales (22 giugn 2024) |
| Orgen lejislativ | Parlamento Vasco |
| Territore |
| Coordinade | ﻿ / ﻿ |
| OSM | 349042 |
| Voltituden | 876 m s.l.m |
| Superfix | 7 234 km² |
| Abitants | 2 230 452 ab. (2024) |
| Densitaa | 308.33 ab./km² |
| Confin | Navara, La Rioja, Cantabria, Casteja e Leon e Neuva Aquitania |
| Fus orari | UTC+01:00 e UTC+02:00 |
| Varie |
| Codex ISO 3166 | ES-PV |
| Codex INE |  |
| Inn | Eusko Abendaren Ereserkia e Gernikako Arbola |
| Localizazion |
| Comunità autonoma di Paes Basch - Localizazion |
| **Sit istituzional** |

I **Paes Basch** hinn 'na nazionalità storega e comunità autonoma de la Spagna, con capital Vitoria-Gastèiz. I lengov offiziai hinn Spagnoeu e Basch.

El sò inn l'è Eusko Abendaren Ereserkia e, cas unegh in tutta la Spagna intrega, la Navarra la gh'ha el diritt de giontàss in di Paes Basch, ma dal 1982 l'ha mai doperaa 'sto diritt chì.

## Alter progett

Altri progetti

* Wikinotizie
* Wikimedia Commons
* Wikivoyage
* Wikinotizie el gh'ha dent notizzie in su **Comunità autonoma di Paes Basch Wikimedia Commons el gh'ha dent imagin o alter archivi su **Comunità autonoma di Paes Basch Wikivoyage el gh'ha dent Informazzion turisteghe su **Comunità autonoma di Paes Basch**
# Epifania

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivud in lombard, con la Noeuva Ortografia Lombarda |

L'adorazzion di Magh
L'**Epifania** (ciamada a nivell popolar **Pasqueta, Gabinat** e **Cristoforia**) a l'è una festa cristiana che la celebra la rivelazzion che 'l Gesù l'è el Dia fad carna. In del calendari gregorian la se celebra el ses de sginer, menter in quell sgiulian l'è el 19 del mes.

In del cristianesim ocidental el pont pussee important de la celebrazzion a l'è la visita di Re Magh al Bambin, donca el recognossiment del Signor de part di *gentil*, ma anca del miracol del matrimoni de Caanan e del batesim de Gesù, in quell oriental inscambi a l'è vist domà 'me un regord del so batesim in del Sgiordan, che l'havaria manifestad a l'om 'me fioeul de Dia.

Vist el roeul di Mag, che hann portad i cadò al Bagain, in varie colture eren lor chì a menà i regai ai fiolit per el temp de Nedal, roba che incoeu la resta per esempi in Spagna ma la s'è perduda in d'un quaj sit, indova che a menài l'è el Bobà Nedal, el Gesù Bambin o el San Nicola: in Italia, originariament del center ma incoeu spantegada in tut el paes, a gh'è la Befana, una veggia che la ghe porta di dolz ai fiolit, o del carbon se inn stad gram, e la ghe je met in d'una calzeta. In varie colture cristiane l'è vista 'me la fin del Nedal e 'l dì che se cava via i lus de la festa, e in d'un quaj sit se dis che se vun el se desmentega el gh'ha de tegnì su fina a la Madonna Scendiroeula, e fàll no el portaria mal.

In la tradizzion lombarda, l'Epifania l'è sociada al slongàss del dì dopo del solstizzi: se dis che a Nedal el se slonga 'me el pass de un gall, a Pasqueta (o a la veggeta, in di bande che la ciamen no inscì) un'oreta e a Sant Antoni un'ora bona.

## Riferiment

* Enciclopedia Catolega
* Academia Bonvesin de la Riva in sul Facebook

## Alter proget

Altri progetti

* Wikiquote
* Wikimedia Commons
* Wikiquote el gh'ha dent citazzion de o su **Epifania Wikimedia Commons el gh'ha dent imagin o alter archivi su **Epifania**

## Vos corelade

* Temp de Nedal
* Stella de Betlem
# Angola

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quel articul chì l'è scrivüü in Lumbard, cun l'urtugrafia insübrica ünificada.
 |

| Angola |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (detai) |  |
| *Virtus Unita Fortior* |

 |
| Angola - Localizazion |
| Daits aministrativ |
| Nom intreg |  |
| Nom ofiçal | República de Angola, République d’Angola, Republic of Angola, People's Republic of Angola, República Popular de Angola, République populaire d'Angola e Angolská republika |
| Lengue ofiçai | lèngua portoghéza |
| Capitala | Luanda |
| Politega |
| Forma de govern |  |
| Capo de Stat | João Lourenço |
| Capo de Govern | João Lourenço |
| Superfix |
| Totala | 1 246 700 km² |
| Popolazion |
| Totala | 36 749 906 ab.(2023) |
| Densitaa | 29.48 ab./km² |
| Jeografia |
| Continent | Africa |
| Confin | Namibia, Repüblica Demucratica del Congo, Zambia, Congo e Gabon |
| Fus orari | UTC+01:00 e Àfrica/Luanda |
| Economia |
| Valuda | Kwanza angolan |
| PIL (nominal) | 5 930,5 milion de USD (1980) |
| Varie |
| Codex ISO 3166 | AO, AGO, 024 |
| TLD | .ao |
| Prefiss tel. | +244 |
| Sigla autom. | ANG |
| Inn nazional | Angola Avante |
| Evoluzion storega |
| Proclamazion | 25 agost 1992 |
|   |

L' **Angola** (*Angola* in purtughes) a l'è un paes de l'Africa centrala.

A l'è tacaa a la Repüblica Demucratica del Congo, al Zambia e a la Namibia; l'exclave de Cabinda la cunfina cun la Repübliga Demucratica del Congo e'l Congo. L'Angola 'l'a bagna l'Ucean Atlantich.

La capital a l'è Luanda.

La gh'ha una süperfiss de 1.246.700 km² e una pupulaziun de pressapoch 25,7 miliun d'abitant (2014).

## Storia muderna

L'Angola a l'è stada un pussediment del Purtugal fina al 1975, quand che l'ha cunquistaa la sua indipendenza dopu d'una guera de liberaziun lunga.

## Urganizaziun pulitiga

L'Angola (nom ufizial: **República de Angola**) a l'è una repübliga.

El president a l'è el João Lourenço (del 2017).

|  I stat de l'Africa |  |
| --- | --- |
| Algeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Camerun | Cap Verd | Ciad | Comor | Congo | Costa d'Avori | Egitt | Eritrea | Eswatini | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Gibuti | Guinea | Guinea-Bissau | Guinea Equatorial | Kenya | Lesotho | Liberia | Libia | Madagascar | Malawi | Mali | Marocch | Mauritania | Mauritius | Mozambigh | Namibia | Niger | Nigeria | Republega Centrafricana | Republega Democratega del Congo | Ruanda | São Tomé e Príncipe | Senegal | Seychelles | Sierra Leone | Somalia | Sudafrica | Sudan | Sudan del Sud | Tanzania | Togo | Tunisia | Uganda | Zambia | Zimbabwe |
# Recep Tayyip Erdoğan

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivuu in lombard, grafia milanesa. |

Erdogan
El **Recep Tayyip Erdoğan** (Istanbul, 26 de febrar del 1954) l'è on politegh turch, President de la Turchia dal 28 de agost del 2014. L'è staa anca primm minister de la Turchia (2002-2014) e sindegh de Istanbul (1994-1999). El sò partii l'è 'l Partii de la Giustizia e del Desvilupp.
# 1757

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivud in lombard, con la Noeuva Ortografia Lombarda |

El **1757** a l'è 'n ann del secol quell de desvot.

## Cossa l'è sucedud

## Chi l'è che l'è nassud

## Chi l'è che gh'è mort

## Alter proget

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons el gh'ha dent imagin o alter archivi su **1757**

| Ann del secol XVIII |
| --- |
| 1701 · 1702 · 1703 · 1704 · 1705 · 1706 · 1707 · 1708 · 1709 · 1710 · 1711 · 1712 · 1713 · 1714 · 1715 · 1716 · 1717 · 1718 · 1719 · 1720 · 1721 · 1722 · 1723 · 1724 · 1725 · 1726 · 1727 · 1728 · 1729 · 1730 · 1731 · 1732 · 1733 · 1734 · 1735 · 1736 · 1737 · 1738 · 1739 · 1740 · 1741 · 1742 · 1743 · 1744 · 1745 · 1746 · 1747 · 1748 · 1749 · 1750 · 1751 · 1752 · 1753 · 1754 · 1755 · 1756 · 1757 · 1758 · 1759 · 1760 · 1761 · 1762 · 1763 · 1764 · 1765 · 1766 · 1767 · 1768 · 1769 · 1770 · 1771 · 1772 · 1773 · 1774 · 1775 · 1776 · 1777 · 1778 · 1779 · 1780 · 1781 · 1782 · 1783 · 1784 · 1785 · 1786 · 1787 · 1788 · 1789 · 1790 · 1791 · 1792 · 1793 · 1794 · 1795 · 1796 · 1797 · 1798 · 1799 · 1800 |
# 1853

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivud in lombard, con la Noeuva Ortografia Lombarda |

El **1853** a l'è 'n ann del secol quell dedesnoeuv.

## Cossa l'è sucedud

## Chi l'è che l'è nassud

## Chi l'è che gh'è mort

## Alter proget

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons el gh'ha dent imagin o alter archivi su **1853**

| Ann del secol XIX |
| --- |
| 1801 · 1802 · 1803 · 1804 · 1805 · 1806 · 1807 · 1808 · 1809 · 1810 · 1811 · 1812 · 1813 · 1814 · 1815 · 1816 · 1817 · 1818 · 1819 · 1820 · 1821 · 1822 · 1823 · 1824 · 1825 · 1826 · 1827 · 1828 · 1829 · 1830 · 1831 · 1832 · 1833 · 1834 · 1835 · 1836 · 1837 · 1838 · 1839 · 1840 · 1841 · 1842 · 1843 · 1844 · 1845 · 1846 · 1847 · 1848 · 1849 · 1850 · 1851 · 1852 · 1853 · 1854 · 1855 · 1856 · 1857 · 1858 · 1859 · 1860 · 1861 · 1862 · 1863 · 1864 · 1865 · 1866 · 1867 · 1868 · 1869 · 1870 · 1871 · 1872 · 1873 · 1874 · 1875 · 1876 · 1877 · 1878 · 1879 · 1880 · 1881 · 1882 · 1883 · 1884 · 1885 · 1886 · 1887 · 1888 · 1889 · 1890 · 1891 · 1892 · 1893 · 1894 · 1895 · 1896 · 1897 · 1898 · 1899 · 1900 |