Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Timor Est

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quel articul chì l'è scrivüü in Lumbard, cun l'urtugrafia insübrica ünificada.
 |

| Timor Est |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |
| *Unidade, Acção, Progresso* |

 |
| Timor Est - Localizazion |
| Daits aministrativ |
| Nom intreg |  |
| Nom ofiçal | Timor-Leste, Timor-Leste e République démocratique du Timor oriental |
| Lengue ofiçai | lèngua portoghéza e Lèngua tetun |
| Capitala | Dili |
| Politega |
| Forma de govern |  |
| Capo de Stat | José Ramos-Horta |
| Capo de Govern | Xanana Gusmão |
| Superfix |
| Totala | 14 918,72 km² |
| Popolazion |
| Totala | 1 243 235 ab.(2017) |
| Densitaa | 83.33 ab./km² |
| Jeografia |
| Continent | Asia |
| Confin | Indunesia e Aüstralia |
| Fus orari | UTC+9 e Àzia/Dili |
| Economia |
| Valuda | Dolar statünidens e Centavo est timorense |
| PIL (nominal) | 3 621,22 milion de USD (2021) |
| Varie |
| Codex ISO 3166 | TL, TLS, 626 |
| TLD | .tl |
| Prefiss tel. | +670 |
| Sigla autom. | TL |
| Inn nazional | Pátria |
| Evoluzion storega |
| Proclamazion | 28 november 1975 |
|   |

**Timor Est** (Timor Lorosae in tetum, Timor Leste in purtughes) a l'è un paes de l'Asia süd-urientala.

A l'è in sül toch uriental de l'isula de Timor e l'è tacaa a l'Indunesia.

La capital a l'è Dili.

Al gh'ha una süperfiss de 14.609 km² e una pupulaziun de pressapoch 950.000 abitant.

## Storia

L'isula de Timur se l'eren spartida el Purtugal e i Paes Bass in del 1859.

In del 1975, dopu de la revulüziun demucratiga in Purtugal, Timor Est l'ha pruclamaa la sò indipendenza, ma nöf dì dopu l'Indunesia l'ha ucüpaa.

Dopu una lota de resistenza lunga e düra e l'intervent di suldaa australian di Naziun Ünì, Timor Est a l'è vegnüü indipendent in del 2002.

## Urganizaziun pulitiga

Timor Est (nom ufizial: **Repúblika Demokrátika Timor Lorosa'e / República Democrática de Timor-Leste**) a l'è una repübliga.

El president a l'è el Francisco Guterres (del 2017).

El prim minister a l'è 'l José Maria Vasconcelos (Taur Matan Ruak) (del 2018).

|  I stat de l'Asia |  |
| --- | --- |
| Afghanistan | Arabia Saudita | Armenia2 | Azerbaigian1 | Bahrein | Bangladesh | Bhutan | Birmania | Brunei | Cambogia | Cina | Cipro2 | Corea del Nord | Corea del Sud | Emiraa Arab Unii | Filipinn | Georgia1 | Giapon | Giordania | India | Indonesia | Iran | Iraq | Israel | Kazakhstan1 | Kirghizistan | Kuwait | Laos | Liban | Maldiv | Malaysia | Mongolia | Nepal | Oman | Pakistan | Qatar | Rüssia1 | Singapor | Siria | Sri Lanka | Tagikistan | Tailandia | Timor Est | Türchìa1 | Uzbekistan | Vietnam | Yemen |
| 1. Stat parzialment in Europa. 2. Stat geograficament in Asia, però consideraa part d'Europa per di reson storich e culturaj. |
# 1443

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivud in lombard, con la Noeuva Ortografia Lombarda |

El **1443** a l'è 'n ann del secol XV.

## Cossa l'è sucedud

## Chi l'è che l'è nassud

## Chi l'è che gh'è mort

## Alter proget

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons el gh'ha dent imagin o alter archivi su **1443**

| Ann del secol XV |
| --- |
| 1401 · 1402 · 1403 · 1404 · 1405 · 1406 · 1407 · 1408 · 1409 · 1410 · 1411 · 1412 · 1413 · 1414 · 1415 · 1416 · 1417 · 1418 · 1419 · 1420 · 1421 · 1422 · 1423 · 1424 · 1425 · 1426 · 1427 · 1428 · 1429 · 1430 · 1431 · 1432 · 1433 · 1434 · 1435 · 1436 · 1437 · 1438 · 1439 · 1440 · 1441 · 1442 · 1443 · 1444 · 1445 · 1446 · 1447 · 1448 · 1449 · 1450 · 1451 · 1452 · 1453 · 1454 · 1455 · 1456 · 1457 · 1458 · 1459 · 1460 · 1461 · 1462 · 1463 · 1464 · 1465 · 1466 · 1467 · 1468 · 1469 · 1470 · 1471 · 1472 · 1473 · 1474 · 1475 · 1476 · 1477 · 1478 · 1479 · 1480 · 1481 · 1482 · 1483 · 1484 · 1485 · 1486 · 1487 · 1488 · 1489 · 1490 · 1491 · 1492 · 1493 · 1494 · 1495 · 1496 · 1497 · 1498 · 1499 · 1500 |
# Auckland

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivud in lombard, con la Noeuva Ortografia Lombarda |

El skyline de Auckland in del 2019.
**Auckland** a l'è una cità de la Noeuva Zelanda, la pussee granda e popolosa del paes e la quinta de l'Oceania intrega, cont una popolazzion urbana de 1.463.000 persone e metropolitana de 1.715.600. La se troeuva in de l'Isola Nord del Stat, in de la region de Auckland, che la representa l'area metropolitana de la cità.

## Storia

L'istmo indova che la gh'è incoeu la cità el vegn abitad una prima voeulta vers el 1350 di māori; el se stima che la popolazzion nativa la sia rivada ai 20.000 unità prima di europee. Dopo de l'istituzzion de una colonia britanega, in del 1840 el William Hobson, governador sgeneral de la Noeuva Zelanda, el scerniss el sit 'me noeuva capitala de la colonia. Ancaben che Auckland l'habia perdud el roeul de capitala in del 1865, quand che l'è stada spostada a Wellington, la cità a l'è restada el principal center per l'imigrazzion e anca la cità pussee granda del Paes. Incoeu a l'è el modor economegh de la Noeuva Zelanda.

## Geografia

La cità la se troeuva in tra el Golf de Hauraki a est, el port de Manukau a sud-ovest e di colline a sud-est e a ovest. La part centrala de la cità la ocupa un strecc istmo, che 'l spartiss i port de Manukau (in sul Mar de Tasman) e Waitemata (in su l'Ocean Pacifegh).

## Note

## Alter proget

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikivoyage
* Wikimedia Commons el gh'ha dent imagin o alter archivi su **Auckland Wikivoyage el gh'ha dent Informazzion turisteghe su **Auckland**
# Shandong

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivud in lombard, con la Noeuva Ortografia Lombarda |

| Shandong Provincia |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| Shandong - Sœmeanza |
| Dats aministrativ |
| Nom ofiçal | 山东省 |
| Stat |  Cina |
| Capital | Jinan |
| Politega |
| Governator | Li Ganjie e Zhou Naixiang (17 april 2020) e (30 settember 2021) |
| Orgen lejislativ | Shandong Provincial People's Congress |
| Territore |
| Coordinade | ﻿ / ﻿ |
| OSM | 913006 |
| Superfix | 156 700 km² |
| Abitants | 95 793 065 ab. (2010) e (2020) |
| Densitaa | 611.32 ab./km² |
| Confin | Hebei, Henan, Anhui e Jiangsu |
| Fus orari | UTC+8 |
| Economia |
| PIL (nominal) | 7 312 900 milion de USD (2020) e (2021) |
| Varie |
| Codex ISO 3166 | CN-SD |
| Localizazion |
| Shandong - Localizazion |
| **Sit istituzional** |

**Shandong** (*山东省* in chines) a l'è vuna di province de la China, con capital Jinan.

La confina con Hebei, Henan, Anhui e Jiangsu.

## Riferiment

* Figure 1.1 Geographic regions of China Archiviad chi:

## Alter proget

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikivoyage
* Wikimedia Commons el gh'ha dent imagin o alter archivi su **Shandong Wikivoyage el gh'ha dent Informazzion turisteghe su **Shandong**
# 1955

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivud in lombard, con la Noeuva Ortografia Lombarda |

El **1955** a l'è 'n ann del secol quell de vint.

## Cossa l'è sucedud

## Chi l'è che l'è nassud

## Chi l'è che gh'è mort

## Alter proget

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons el gh'ha dent imagin o alter archivi su **1955**

| Ann del secol XX |
| --- |
| 1901 · 1902 · 1903 · 1904 · 1905 · 1906 · 1907 · 1908 · 1909 · 1910 · 1911 · 1912 · 1913 · 1914 · 1915 · 1916 · 1917 · 1918 · 1919 · 1920 · 1921 · 1922 · 1923 · 1924 · 1925 · 1926 · 1927 · 1928 · 1929 · 1930 · 1931 · 1932 · 1933 · 1934 · 1935 · 1936 · 1937 · 1938 · 1939 · 1940 · 1941 · 1942 · 1943 · 1944 · 1945 · 1946 · 1947 · 1948 · 1949 · 1950 · 1951 · 1952 · 1953 · 1954 · 1955 · 1956 · 1957 · 1958 · 1959 · 1960 · 1961 · 1962 · 1963 · 1964 · 1965 · 1966 · 1967 · 1968 · 1969 · 1970 · 1971 · 1972 · 1973 · 1974 · 1975 · 1976 · 1977 · 1978 · 1979 · 1980 · 1981 · 1982 · 1983 · 1984 · 1985 · 1986 · 1987 · 1988 · 1989 · 1990 · 1991 · 1992 · 1993 · 1994 · 1995 · 1996 · 1997 · 1998 · 1999 · 2000 |
# 305

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivud in lombard, con la Noeuva Ortografia Lombarda |

El **305** a l'è 'n ann del secol IV.

## Cossa l'è sucedud

## Chi l'è che l'è nassud

## Chi l'è che gh'è mort

## Alter proget

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons el gh'ha dent imagin o alter archivi su **305**

| Ann del secol IV |
| --- |
| 301 ·302 · 303 · 304 · 305 · 306 · 307 · 308 · 309 · 310 · 311 · 312 · 313 · 314 · 315 · 316 · 317 · 318 · 319 · 320 · 321 · 322 · 323 · 324 · 325 · 326 · 327 · 328 · 329 · 330 · 331 · 332 · 333 · 334 · 335 · 336 · 337 · 338 · 339 · 340 · 341 · 342 · 343 · 344 · 345 · 346 · 347 · 348 · 349 · 350 · 351 · 352 · 353 · 354 · 355 · 356 · 357 · 358 · 359 · 360 · 361 · 362 · 363 · 364 · 365 · 366 · 367 · 368 · 369 · 370 · 371 · 372 · 373 · 374 · 375 · 376 · 377 · 378 · 379 · 380 · 381 · 382 · 383 · 384 · 385 · 386 · 387 · 388 · 389 · 390 · 391 · 392 · 393 · 394 · 395 · 396 · 397 · 398 · 399 · 400 · |
# Bandar Seri Begawan

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quel articul chì l'è scrivüü in Lumbard, cun l'urtugrafia insübrica ünificada.
 |

La muschea del Sültan Omar Ali Saifuddin
**Bandar Seri Begawan** a l'è la capital del Brunei.

Al gh'ha 46.229 abitant (2001).

## Ligam de föra

* Sit ufizial Arqiviad qé:
# Cità de Ho Chi Minh

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quel articul chì l'è scrivüü in Lumbard, cun l'urtugrafia insübrica ünificada.
 |

La Catedral de la cità de Ho Chi Minh
La cità de **Ho Chi Minh** (Vietnames: Thành phố Hồ Chí Minh) a l'è una cità in del süd del Vietnam e la sò cità püssee granda, cun pressapoch 6,2 miliun de abitant.

La cità l'aveven cunquistada i frances in del 1859 e l'aveva ciapaa el nom de *Sàigòn*. Saigon a l'era stada la capital de l'Induchina Francesa e l'era stada una cità impurtanta in del periud culunial. De l'indipendenza, del 1954 al 1975, Saigon a l'è stada la capital de la Repübliga del Vietnam. A la fin de la Guera del Vietnam, Saigon l'hann ciapada i vietnames del nord el 30 de April del 1975 e ciamada Hồ Chí Minh el dì dopu.
# 09 04

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivud in lombard, con la Noeuva Ortografia Lombarda |

El **09 de avril** a l'è un di de l'ann.

## Cossa l'è sucedud

## Chi l'è che l'è nassud

## Chi l'è che gh'è mort

## Alter proget

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons el gh'ha dent imagin o alter archivi su **09 04**
# Giava

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quel articul chì l'è scrivüü in Lumbard, cun l'urtugrafia insübrica ünificada.
 |

**Giava** (*Jawa* in indunesian) a l'è vüna di isul de la Sunda; a l'è a süd-est de Sumatra, a ovest de Bali e a süd del Borneu.

Puliticament la fa part de l'Indunesia.

La gh'ha una süperfiss de 132.000 km² e una pupulaziun de pressapoch 114 miliun d'abitant. A l'è l'isula püssee pupulada del mund.

La cità püssee impurtanta a l'è Giacarta, che l'è anca la capital de l'Indunesia.