Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Galanthus nivalis

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |
Chest artícol a l'è scricc in Lumbàrt, ortograféa orientàl unificàda.
 |

| **Galanthus nivalisL.* |
| --- |
| or.: Bucanéve |
|  *Galanthus nivalis* |
| Classifigazion sientífiga |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Superregn: | Eukaryota  |
| Regn: | Plantae  |
| SubRegn: | Tracheobionta  |
| Division: | Magnoliophyta  |
| Clas: | Liliopsida  |
| Subclassa: | Liliidae  |
| Ùrden: | Asparagales  |
| Famìa: | Amaryllidaceae  |
| Stìrpa: | **Galantheae**  |
| Zèner: | *Galanthus*  |
| Spéce: | *G. nivalis*  |

 |
| Nomm binomial |
| Galanthus nivalis L. |

El **Galanthus nivalis** L. (bucanéve), l'è 'na piànta erbàcea de la famìa botànica de le Amaryllidaceae, uriginària de l'Euròpa e de l'Àzia ucidentàla.

## Descrisiù

*Ilustrasiù de* Galanthus nivalis
L'è 'na piànta perène, che rìa a 10 o 15 ghèi de altèsa del teré. La g'ha 'n bùlbo glubùs de 1 a 2,5 ghèi de diàmetro. Del bùlbo vé sö dò fòie, lineàr otüze, de culùr vért-celèst, de 15 a 25 ghèi de longhèsa per 5 mm de larghèsa.

I fiùr i è biànch, che pendùla zó, lónch de 1,5 a 2,5 cm, Ensìma al gambì sènsa fòie e bèl gaiàrt vé sö 'n fiùr sùl. I tépali estèrni i è oblanceolàcc, chèi intèrni i è piö cürcc e i và a strinzìss arènt a la bàze, condèna màcia virdizìna endèla part apicàl.

El fröt l'è 'na càpsula deiscènta con trè vàlve. El Galanthus nivalis el crès en colònie compàte, en pòscc a mèza ómbra e 'l fiorés 'n envéren, de spès amò quan che la néf la s'è gnemò deleguàda del töt.

## Nòm popolàr

*Grùpo de piànte en fiuridüra en mès a la néf*El nòm popolàr l'è *bucanéve*, nòm che 'l vé per erùr atribüìt àle ólte apò a dèi óter fiùr cóme 'l Leucojum vernum o 'l Helleborus niger.

## Varietà e fùrme botániche

* *Galanthus nivalis var. atkinsii* Mallett
* *Galanthus nivalis var. carpaticus* S.S.Fodor
* *Galanthus nivalis var. hololeuca* Celak.
* *Galanthus nivalis var. majus* Ten.
* *Galanthus nivalis var. minus* Ten.
* *Galanthus nivalis forma pictus* K.Malý
* *Galanthus nivalis forma pleniflorus* P.D.Sell
* *Galanthus nivalis var. scharlockii* Casp.

## Sinònim Botànich

I binòmi ché sóta i è cunsideràcc sinònim de *G. nivalis*:

* *Chianthemum nivale* (L.) Kuntze
* *Galanthus alexandri* Porcius
* *Galanthus imperati* Bertol.
* *Galanthus melvillei* Voss
* *Galanthus montanus* Schur
* *Galanthus scharlokii* (Casp.) Baker
* *Galanthus umbricus* Dammann

## Riferimèncc

## Bibliografìa

* Dimitri, M. 1987. Enciclopedia Argentina de Agricultura y Jardinería. Tomo I. Descripción de plantas cultivadas. Editorial ACME S.A.C.I., Buenos AIres.

* Hessayon, D.G: The bulb expert. 1999. Transworld Publihers Ltd., Londres, 128 p.

## Colegamèncc estèrni

* Imagen del cultivar "Sandersii" de *Galanthus nivalis*

*Wikimedia Commons*
*al gh'a dent roba culegada a:*
Galanthus nivalis *Homer's moly identified as Galanthus nivalis L.: physiologic antidote to stramonium poisoning*. Plaitakis A, Duvoisin RC. Clin Neuropharmacol. **1983** Mar; 6(1):1-5. Abstract
# Portable Document Format

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quel articul chì l'è scrivüü in Lumbard, cun l'urtugrafia insübrica ünificada.
 |

El **PDF** (de l'ingles P**ortable **D**ocument **F**ormat*, Furmaa de Ducüment Purtatil) a l'è un furmaa de imagazinament de ducüment, desvilüpaa de la dita Adobe.

## Carateristegh

* A l'è multi-piatafurma, al va ben in di sistema uperativ principaj: Windows, Linux o Mac, e l'è rispetaa l'aspet uriginal.
* A l'è cumpatibil cunt i muderni smartphone
* Se pö vidè una cumbinaziun de test, grafegh, figür e anca müsega.
* A l'è vün di furmaa püssee difundüü in de l'Internet.
* Se pö cifrà el file per prutegg el sò cuntegnüü

## Vus curelàa

* PDF.js

## Ligam de föra

* Adobe
# Vitoria del Regn Unii

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivuu in lombard, grafia milanesa. |

Franz Xaver Winterhalter, *Litratt ofizzial de la Regina Vitoria*, 1843.
La **Vitoria de Hannover** (ingles: *Alexandrina Victoria*; Londra, 24 de magg del 1819 - Isola de Wight, 22 de genar del 1901) l'è stada regina del Regn Unii del 1837 fina a la soa mort.

Oltr'a vess stada regina de Inghilterra, Scozzia e Irlanda, a partì del 1875 l'è stada incoronada Imperadora de l'India. El sò regn, duraa 63 agn, l'è staa el pussee longh de tutta la storia inglesa e l'ha vist a cambià ben profondament la società: on period de granda espansion colonial, economega, industrial, social, tecnologegh e anca coltural. Per quest a l'è ciamaa "età vitoriana".

A l'è stada anca l'ultema regina inglesa de la Cà de Hannover, perchè i sò fioeu hann ciappaa el cognomm del marì, cioè Sassonia-Coburgh-Gotha.

In de la soa discendenza a gh'è on gran numer de re e reginn de paes europee, anca al dì d'incoeu.
# Queensland

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivud in lombard, con la Noeuva Ortografia Lombarda |

El Queensland in Australia
El **Queensland** (parnonzia inglesa: [ˈkwiːnzlənd] o [ˈkwiːnzlænd]) a l'è vun di stat federad de l'Australia con capitala Brisbane, che l'ocupa la parte nord-orientala del paes. El confina a ovest cont el Territori del Nord, a sud-ovest con l'Australia Meridionala e a sud cont el Noeuv Galles del Sud; a est è a l'bagnad del mar di Corall e de l'ocean Pacifegh. A l'è el segond Stat australian per superfis dopo de l'Australia Ocidental, cont un' area de 1.852.642 km², e el terz pussee popolos dopo del Noeuv Galles del Sud e del Victoria, con pussee de 5.2 million de persone. I cità pussee grande e popolose foeura che Brisbane a inn Gold Coast, Sunshine Coast, Townsville, Cairns, Ipswich e Toowoomba.

## Etimologia

El Stat, 'me anca el Victoria, el ciapa el so nom in onor de la regina Vitoria, che el 6 de giugn del 1859 la firma la spartizzion del Queensland del Noeuv Galles del Sud. In d'un prim moment l'era stad parpognud el nom Cooksland, in onor del James Cook.

## Storia

El Queensland l'è stad abitad di aborigen australian de circa 50,000 agn, l'è probabel che sien rivad traver de barche del Strecc de Torres, e s'inn spartid in pussee de 90 grup de lengov.

In del febrar del 1606, el navigador olandes Willem Janszoon l'è rivad vesin a quell che incoeu a l'è el sit de Weipa, in su la costa ovest de Cape York. A l'è stad el prim europee a rivà in Australia. La region la vegn esplorada anca de frances e spagnoeul (comandad del Louis Antoine de Bougainville e del Luís Vaez de Torres) prima del James Cook in del 1770. El Cook el reclama la costa est sota l'istruzzion del Re Giorg III del regn de la Gran Bretagna el 22 de agost a Possession Island, e el ciama l'Australia orientala, cont anca el Queensland, 'New South Wales'. El Stat el farà part de Noeuv Galles del Sud in fina al 1859, quand che i du stat vegnen spartid.

## Geografia fisega

El Queensland el gh'ha a nord el strecc de Torres. Arent a la costa de la Noeuva Guinea la se troeuva l'isola de Boigu che l'è la part pussee setentrionala del territori. Inscambi la penisola guzza de Capo York, a l'è la part pussee a nord del *mailand* australian. A ovest de la penisola el Queensland el gh'ha el Golf de Carpentaria.

## Note

## Alter proget

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikivoyage
* Wikimedia Commons el gh'ha dent imagin o alter archivi su **Queensland Wikivoyage el gh'ha dent Informazzion turisteghe su **Queensland**
# Algeri

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quel articul chì l'è scrivüü in Lumbard, cun l'urtugrafia insübrica ünificada.
 |

**Algeri** a l'è la capital de l'Algeria.

Al gh'ha 1.661.000 abitant (2004).

Panurama
# 1967

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quest articol chì l'è scrivud in lombard, con la Noeuva Ortografia Lombarda |

El **1967** a l'è 'n ann del secol quell de vint.

## Cossa l'è sucedud

## Chi l'è che l'è nassud

## Chi l'è che gh'è mort

* Svàldu Moles, 14 de magg giurnalista d'la radio e parulièr brasigliàn

## Alter proget

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons el gh'ha dent imagin o alter archivi su **1967**

| Ann del secol XX |
| --- |
| 1901 · 1902 · 1903 · 1904 · 1905 · 1906 · 1907 · 1908 · 1909 · 1910 · 1911 · 1912 · 1913 · 1914 · 1915 · 1916 · 1917 · 1918 · 1919 · 1920 · 1921 · 1922 · 1923 · 1924 · 1925 · 1926 · 1927 · 1928 · 1929 · 1930 · 1931 · 1932 · 1933 · 1934 · 1935 · 1936 · 1937 · 1938 · 1939 · 1940 · 1941 · 1942 · 1943 · 1944 · 1945 · 1946 · 1947 · 1948 · 1949 · 1950 · 1951 · 1952 · 1953 · 1954 · 1955 · 1956 · 1957 · 1958 · 1959 · 1960 · 1961 · 1962 · 1963 · 1964 · 1965 · 1966 · 1967 · 1968 · 1969 · 1970 · 1971 · 1972 · 1973 · 1974 · 1975 · 1976 · 1977 · 1978 · 1979 · 1980 · 1981 · 1982 · 1983 · 1984 · 1985 · 1986 · 1987 · 1988 · 1989 · 1990 · 1991 · 1992 · 1993 · 1994 · 1995 · 1996 · 1997 · 1998 · 1999 · 2000 |