Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Long Beach

|  |  |
| --- | --- |
| **Articul per Ladin Gherdëina** |  |

| Long Beach |
| --- |
|   |
| Nfurmazions prinzipeles |
| **Stat** |  Stac Unii |
| **Stat federel** |  California |
| **County** | Los Angeles |
|  |  |
| **Populazion** | 466 742 ab. (1 auril 2020) |
| **Densità** | 3 500,8 ab./km² |
| Geografia |
| **Coordinedes** | ﻿ / ﻿ |
| **Autëza** | 30 m |
| **Spersa** | 133,3 km² |
| Auter |
| **Zona d'orar** | UTC-08:00 (PT) UTC-07:00 (d'instà) |
| **Codesc de la posta** | 90801, 90802, 90803, 90804, 90805, 90806, 90807, 90808, 90809, 90810, 90813, 90814, 90815, 90822, 90831, 90832, 90833, 90840, 90842, 90844, 90846, 90847, 90848, 90853 |
| **Codesc FIPS** | 06-43000 |
| **Plata internet** | www.longbeach.gov |
| Cherta |
| Long BeachLong Beach (Stac Unii d'America) |

**Long Beach** ie na zità te la California te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 462 081 sun na spersa de 131,3 km². Long Beach fej pert de la contea Los Angeles.

## Geografia

## Storia
# Religion

|  |  |
| --- | --- |
| **Articul per Ladin Gherdëina** |  |

La **religion** ie na recoiüda de credënzes y ric de na persona o de na comunità de persones tl’esperiënza di elemënc dla vita conscidrei sacri, n raport cun la divinità o cun Dîe. L conzet de religion vën definí lià a n cuntest cultural spezifich te na dimenscion storica.

Gejú Crist Pantocrator, Dlijia dl Sant Sepolcher tla zité santa Ierusalem
Simboi dles cater maius religiuns abramitiches tl monn: Cristianejim, Iudaism, Islam y Bahá'í
## Religiuns tl monn

### Cristianejim

Le **cristianejim** é na religiun monoteistica universalistica, che nasc dal iudaism dl I seco y se basëia sön la revelaziun de Gejú Crist ti Vangeli sciöche Messia, le Fi de Dî mort y ressorí. Al é la religiun plü slariada fora tl monn adöm cunca. 2,2 miliarc de fedei. Le cristianejim vëgn ince definí adöm cun le iudaism y l’Islam ne “religiun abramitica” .

Tles valades ladines é le cristianejim la religiun dominanta.

#### Gejú Crist

**Gejú Crist** o **Gejú de Nazaret** (Betlem, 7-2 dan C. , 23-36 do C. ) é le fondadú y la figöra zentrala tl cristianejim, te chël che al é le Messia, le Fí de Dî gnü söla tera, mort y ressorí. Al é üna dles figöres plü importantes tla storia dla porsona. Süa storia, dantadöt i ultims agn de süa vita cun l’indicaziun de 24 mirachi, é cuntada tl Nü Testamënt, dantadöt ti Vangeli y tles Lëtres dl Apostul Paul.

#### Sanc

Danter i pröms sanc cristiagn y fondadus dl cristianesim él:

San Pire Apostul

San Paul Apostul

#### Oraziuns cristianes

* Pere nost
* Anmaria
* Confiteor
* Credo apostolich o pice Credo
* Credo nizeno-costantinopolitan o gran Credo
* Gloria
* Angiul dl Seniëur
* Letures y urazions per l vedlé
* Litanies de Sant Ujep, Uem de Maria
* Via Crucis
* Benedisciun d’Aaronn
* Rechia
* Paternoster
* Gloria al Pere
* Crëidum
* Regina dl ciel
* Salve Regina
* Dan maië
* Priera dla juebia
* Priera dl vënderdi
* Dulëur
* La Curona
* Priera de Fatima
* Litanies dl Cuer de Gejú
* Litanies de Santa Maria
* Litanies de Sant Ujep
* Litanies en unëur de sant Ujep Freinademetz da Oies
* Letures y urazions per l vedlé
* Priera de benedescion
* Salut

### Iudaism

Le iudaism o **ebraism** (por ebraich: יהדות‎) é na religiun monoteista abramitica y ince n stil de vita y na tradiziun culturala dl popul ebraich tles comunités desvalies fora por le monn. Le iudaism d’aldedaincö é l’evoluziun dla religiun biblica aladô de chëra che Chël Bel Dî, Yahwhe, á fat na alianza cun le popul ebraich (o popul d'Israel). I tesć fondamentai dl iudaism é la Torah, le Tanakh, le Talmud y la Mishnah.

Danter les figöres plü importantes dl Iudaism y ince tl Vedl Testamënt por le cristianejim él:
Abram
Mose

### Islam

L **islam** ie na religion monoteista abramitica che ie nasciuda tla penijula arabica tla zità higiazena dla Mecca dl VII secul do G.Cr. cun Maomet, che vën cunscidrá dai musulmans l ultim profet che porta la lege y che ie unì menà da Die.
# Murphysboro (Illinois)

|  |  |
| --- | --- |
| **Articul per Ladin Gherdëina** |  |

| Murphysboro |
| --- |
|   |
| Nfurmazions prinzipeles |
| **Stat** |  Stac Unii |
| **Stat federel** |  Illinois |
| **County** | Jackson |
|  |  |
| **Populazion** | 7 093 ab. (1 auril 2020) |
| **Densità** | 520 ab./km² |
| Geografia |
| **Coordinedes** | ﻿ / ﻿ |
| **Spersa** | 13,6 km² |
| Auter |
| **Zona d'orar** | UTC-06:00 (CT) UTC-05:00 (d'instà) |
| **Codesc de la posta** | 62966 |
| **Codesc FIPS** | 17-51453 |
| **Plata internet** | www.murphysboro.com |
| Cherta |
| MurphysboroMurphysboro (Stac Unii d'America) |

**Murphysboro** ie na zità tl Illinois te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 7 727 sun na spersa de 13,6 km². Murphysboro fej pert de la contea Jackson.

## Geografia

## Storia
# Gran Bretania (ijula)

|  |  |
| --- | --- |
| **Articul per Ladin Gherdëina** |  |

La Gran Bretania (man drëta) adum cun l'Irlanda.La **Gran Bretania** ie n'ijula tl Mer dl Nord. La cumpëida na spersa de 209.331 km² y ie la majera ijula de l'Europa. Sun l'jula de la Gran Bretania ie la nazions de la Nghiltiera, la Valisa y la Scozia.

La parola *Gran Bretania* vën suënza adurveda coche sinonim per l *Reiam Unì*, ma chël ne ie nia drët ajache dl Reiam Unì fej ënghe pert l'Irlanda dl Nord che ie sun l'ijula de l'Irlanda.
# Humacao (Puerto Rico)

|  |  |
| --- | --- |
| **Articul per Ladin Gherdëina** |  |

| Humacao |
| --- |
|   |
| Blason de Humacao  |
| Nfurmazions prinzipeles |
| **Stat** |  Stac Unii |
| **Stat federel** |  Puerto Rico |
| **County** | Humacao |
|  |  |
| **Populazion** | 50 896 ab. (1 auril 2020) |
| **Densità** | 354,4 ab./km² |
| Geografia |
| **Coordinedes** | ﻿ / ﻿ |
| **Autëza** | 21 m |
| **Spersa** | 143,6 km² |
| Auter |
| **Zona d'orar** | UTC-04:00 |
| **Codesc de la posta** | 00791, 00792 |
| **Plata internet** | www.gobierno.pr/OCAM/DirectorioMunicipios/Humacao.htm |
| Cherta |
| HumacaoHumacao (Puerto Rico) |

**Humacao** ie na zità tl Puerto Rico te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 17 614 sun na spersa de 12,8 km². Humacao fej pert de la contea Humacao.

## Geografia

## Storia
# Vicksburg (Mississippi)

|  |  |
| --- | --- |
| **Articul per Ladin Gherdëina** |  |

| Vicksburg |
| --- |
|   |
| Nfurmazions prinzipeles |
| **Stat** |  Stac Unii |
| **Stat federel** |  Mississippi |
| **County** | Warren |
|  |  |
| **Populazion** | 21 573 ab. (1 auril 2020) |
| **Densità** | 237,6 ab./km² |
| Geografia |
| **Coordinedes** | ﻿ / ﻿ |
| **Autëza** | 82 m |
| **Spersa** | 90,8 km² |
| Auter |
| **Zona d'orar** | UTC-06:00 (CT) UTC-05:00 (d'instà) |
| **Codesc de la posta** | 39180, 39181, 39182, 39183 |
| **Codesc FIPS** | 28-76720 |
| **Plata internet** | www.vicksburg.org |
| Cherta |
| VicksburgVicksburg (Stac Unii d'America) |

**Vicksburg** ie na zità tl Mississippi te i Stac Unii d’America. Tl 2019 ovela na populazion de 22 045 sun na spersa de 85,8 km². Vicksburg fej pert de la contea Warren.

## Geografia

## Storia
# Sciaudamënt globel

|  |  |
| --- | --- |
| **Articul per Ladin Gherdëina** |  |

l avané dla temperatura mesana de nosc globus per gauja de fenomenns ambientei negatives, n gran pert gaujei dala persona
# Namibia

|  |  |
| --- | --- |
| **Articul per Ladin Gherdëina** |  |

La **Namibia** ie n Stat dl'Africa.

## Geografia

| Stat | Capitela | Munëida | Lingac ufiziei | Spersa
km² | % dla eghes | Popolazion | Densità | PIL pro capite (US$) | Cherta |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Namibia | Windhoek | Dolar namibian | Nglëisc | 825 418 | 0% | 2 031 000 | 2,5 | 7 478 | 45 |