Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Lengua àraba

| Àrabo *اَلْعَرَبِيَّةُ* |
| --- |
| Pronónçia | /al ʕaraˈbijːa/ |
| Regioìn | Móndo àrabo
 |
| Parlànti |
| Totâle | 274.000.000 (2020)
 |
| Clasificaçión |
| Filogénexi | Lengue afroasiatiche  Semitiche   Semitiche òcindentâli    Semitiche centrâli     Àrabiche setentrionâli      **Àrabo** |
| Dialétti | Òcindentâli Setentrionâli Meridionâli
 |
| Statûto ofiçiâ |
| Ofiçiâ in |  Naçioìn Unîe 26 pàizi
 |
| Regolòu da | *المجلس الدولي للغة العربية* |
| Còdichi de clasificaçión |
| ISO 639-1 | `ar` |
| ISO 639-2 | `ara` |
| ISO 639-3 | `ara` (EN)
 |
| Glottolog | `arab1395` (EN)
 |
| Linguasphere | `12-AAC` |
| Estræto in léngoa |
| **Diciaraçión universâle di dirìtti umâni, art. 1** يولد جميع الناس أحرارًا متساوين في الكرامة والحقوق. وقد وهبوا عقلاً وضميرًا وعليهم أن يعاملو بعضهم بعضًا بروح الإخاء.
 |
| **Trasliteraçión** Yūladu jamī‘u an-nāsi ʼaḥrāran mutasāwina fī al-karāmati wa-l-ḥuqūqi. Waqad wahabū ‘aqlan wa-ḍamīran wa-‘alayhim ʼan yu‘āmila ba‘ḍahum ba‘ḍan bi-rūḥi al-ʼiḫāʼi.
 |
| Difuxón do *al-ʿarabiyyah*.
 |
|

L'**Àrabo** (اللغة العربية - *al-luġah al-'arabiyyah*, o ciù senpliçemente عربي - *arabī*), a l'è unn-a famiggia de lengoe semitiche. Lengoa ofiçiâ de diversci stati, da Liga Àraba e da liturgia de l'Islamiximo, a l'è parlâ da çirca 270 mioin de personn-e in diverse naçioin do mondo.
A lengua àraba a l'è scrïta co l'alfabeto àrabo.

## Descriçion e stöia

Màppa di dialétti da léngoa àraba.

## Atri progètti

* Wikipedia a gh'à 'n'ediçión in **léngoa àraba standard (ar.wikipedia.org) Wikipedia a gh'à 'n'ediçión in **léngoa àraba egiçiànn-a (arz.wikipedia.org) Wikipedia a gh'à 'n'ediçión in **léngoa àraba marochìnn-a (ary.wikipedia.org)**

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons a contêgne di files in sce **lengua àraba**

|  |  |
| --- | --- |
| Contròllo de outoritæ | LCCN (EN) sh85006306 · GND (DE) 4241223-7 · BNF (FR) cb11930928b (data) · BNE (ES) XX528287 (data) · NDL (EN, JA) 00560295 |
# Lengua tedesca bassa

| Bàsso tedésco (DE) *Plattdeutsch* |
| --- |
| Pronónçia | /ˈplatdɔʏtʃ/ |
| Parlòu in |  Germània  Danimàrca  Polònia  Pàixi Bàsci
 |
| Parlànti |
| Totâle | 6.700.000 (2001)
 |
| Clasificaçión |
| Filogénexi | Lengue indoeuropee  Germàniche   Germàniche òcidentâli    Ingvaeonic     **Bàsso tedésco** |
| Dialétti | Dialétti bàsso tedéschi òcidentâli Dialétti bàsso tedéschi òrientâli
 |
| Statûto ofiçiâ |
| Ofiçiâ in |  Germània (Schleswig-Holstein, Anbùrgo, Bàssa Sassonia, Meclemburgo-Pomerania, Brandenburgo)  Pàixi Bàsci
 |
| Minoritâia riconosciûa in |  Méscico  Bolivia  Paraguay
 |
| Còdichi de clasificaçión |
| ISO 639-2 | `nds` |
| ISO 639-3 | `nds` (EN)
 |
| Glottolog | `lowg1239` (EN)
 |
| Linguasphere | `52-ACB-c` |
| Estræto in léngoa |
| **Diciaraçión universâle di dirìtti umâni, art. 1** Wat Wöörd' un Rechten sünd, daar sünd all de Minschen free un liek mit boorn. Se hebbt dat Tüüg för Vernimm un Gewäten mitkrägen, un dat böört jüm, dat se eenanner in'n Geest vun Bröderschup in de Mööt kaamt.
 |
| Difuxón do *Plattdeutsch*.
 |
|

O **Basso tedesco** (*Plattdüütsch*) o l'é 'n insémme de léngoe do grûppo lengoistego germanico ocidentâle parlòu inta Germania do Nòrd e in tòcchi di Paixi Basci e de Polònia.

## Descriçion e stöia

Màppa di dialétti e léngoe do bàsso tedésco.

## Âtri progètti

* Wikipedia a gh'à 'n'ediçión in **lengua tedesca bassa (Germània) (nds.wikipedia.org) Wikipedia a gh'à 'n'ediçión in **lengua tedesca bassa (Paixi Basci) (nds-nl.wikipedia.org)**

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons a contêgne di files in sce **Lengua tedesca bassa**

## Colegaménti estèrni

* diçionaio Plattmakers
* diçionaio Drents
* Lista di diçionai in basso tedesco
* Podcasts e video
* Streektaal-Organisatie in het Nedersaksisch Taalgebied
* Institut für niederdeutsche Sprache e.V.

|  |  |
| --- | --- |
| Contròllo de outoritæ | LCCN (EN) sh85078636 · GND (DE) 4042178-8 · BNF (FR) cb119556749 (data) · NDL (EN, JA) 00572781 |
# Lengua maori

| Maori *Māori* |
| --- |
| Parlòu in |  Neuva Zelanda
 |
| Parlànti |
| Totâle | 149.000 (2017)
 |
| Clasificaçión |
| Filogénexi | Austronesiann-e  Maleo-polinesiache   Maleo-polinesiache céntro-òrientâli    Maleo-polinesiache òrientâli     Òceàniche      Òceàniche céntro-òrientâli       Pacìfiche centrâli        Pacìfiche céntro-òrientâli         Fijian òrientâle          Polinesiann-e           Polinesiann-e nucleâri            Polinesiann-e òrientâli             Polinesiann-e céntro-òrientâli              Tahitiche               Māori–Moriori                **Māori** |
| Statûto ofiçiâ |
| Ofiçiâ in |  Neuva Zelanda
 |
| Regolòu da | *Te Taura Whiri i te Reo Māori* |
| Còdichi de clasificaçión |
| ISO 639-1 | `mi` |
| ISO 639-2 | `mri` e `mao` |
| ISO 639-3 | `mri` (EN)
 |
| Glottolog | `maor1246` (EN)
 |
| Linguasphere | `39-CAQ-a` |
| Estræto in léngoa |
| **Diciaraçión universâle di dirìtti umâni, art. 1** Ko te katoa o nga tangata i te whanaungatanga mai e watea ana i nga here katoa; e tauriterite ana hoki nga mana me nga tika. E whakawhiwhia ana hoki ki a ratou te ngakau whai whakaaro me te hinengaro mohio ki te tika me te he, a e tika ana kia meinga te mahi a tetahi ki tetahi me ma roto atu i te wairua o te noho tahi, ano he teina he tuakana i ringa i te whakaaro kotahi.
 |
| Difuxón do *Māori*.
 |
|

O **Maori** (*Te Reo Māori*), o l'è unna lengua do gruppo lengoistego Malayo Polinexian.
Parlâ da o popolo omonimo a l'è unn-a de lengue offiçiæ da Neuva Selanda.

## Descriçion e stöia

Dialétti da léngoa Maori.

## Atri progètti

* Wikipedia a gh'à 'n'ediçión in **lengua maori (mi.wikipedia.org)**

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons a contêgne di files in sce **Lengua maori**

|  |  |
| --- | --- |
| Contròllo de outoritæ | LCCN (EN) sh85080812 · GND (DE) 4198174-1 · NDL (EN, JA) 00567474 |
# Oceano

Atlantego
**Oceano** - Vasta disteisa d'ægoa ch'a circonda i continenti. I trei prinçipæ baçî oceanichi (Oceano Paçiffego, Oceano Atlantego, Oceano Indian), comprenscivi di baçî menoî e di mâ adiaxenti, creuvan un'area de circa 361 milioin de km2, occupando circa o 71% da superfiçie terrestre.

## Colegaménti esterni

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons a contêgne di files in sce **oceano**
# Neuva Zelanda

A bandêa da Nêuva Zelanda
A poxiçión da Nêuva Zelanda in sciâ càrta giögràfica
Propòsta pe unn-a nêuva bandêa
Nomme ofiçiâ: *New Zealand* in ingleize e *Aotearoa* ("tæra de longhe nuvie") in maori, pàize de l'Oçeania, a seu capitâ a l'é Wellington.

## Descriçion e stöia

Teritöi da Nêuva Zelanda son anche arcunn-e îzoe de l'Oçeania:

* Tokelau
* Isoe Cook
* Niue

## Âtri progètti

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons a contêgne di files in sce **Neuva Selanda**

|  |  |
| --- | --- |
| Contròllo de outoritæ | VIAF (EN) 130102165 · ISNI (EN) 0000 0001 2208 1006 · LCCN (EN) n79021322 · GND (DE) 4041915-0 · BNF (FR) cb12581707j (data) · BNE (ES) XX452084 (data) · NDL (EN, JA) 00568770 |
# Sudan

O stémma do Sudàn
A bandêa do Sudàn
A poxiçión do Sudàn in sciâ carta giögràfica
Nomme ofiçiâ:  *جمهورية السودان - Jumhūriyyat as-Sūdān* , stato de l'Africa çentro orientâ indipendente da-o 1956, a seu capitale a l'é Khartum. O gh'à 'na popolaçion de 47.958.856 abitanti (stimma do 2022).

## Descriçion e stöia

Fin a lùggio do 2011, quande o s'é divîzo da-o Sudan do Sud, o l'é stæto o stato african ciù grande in superfiçie. Ancheu, con 1.886.068 km², o l'é o terso d'Africa, dòppo l'Algeria e a Republica Democratica do Congo.

## Colegaménti esterni

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons a contêgne di files in sce **Sudan**

|  |  |
| --- | --- |
| Contròllo de outoritæ | VIAF (EN) 150756275 · ISNI (EN) 0000 0001 2165 5557 · LCCN (EN) n79022301 · GND (DE) 4058378-8 · BNF (FR) cb11880521p (data) · NDL (EN, JA) 00571512 |