Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Calendäio cinéize

O **Calendäio cinéize** (cinéize: 农历 *nónglì* ò 旧历 *jiùlì*) o l'é 'n calendäio *lùnni-sôlâ*, sàiva a dî che o l'é calcolòu segge in sciô sô, segge in sciâ lùnn-a. O l'é stæto in ûzo in Cinn-a into 1912, anno de l'aboliçión de l'Inpêro Cinéize. O l'é stæto uzòu da pòpoli de l'Asia asæ.

### I giórni da setemànn-a do calendäio cinéize

* 星期 (xīngqī yī) = Lûnesdì
* 星期 (xīngqī èr) = Mätesdì
* 星期 (xīngqī sān) = Mäcordì
* 星期四 (xīngqī sì) = Zêuggia
* 星期五 (xīngqī wǔ) = Venardì
* 星期六 (xīngqī liù) = Sabbo
* 星期日 ò 星期天 (xīngqī rì ò xīngqī tiān) = Domenega

### I giórni do méize do calendäio cinéize

I giórni do méize cinéize| 1° = Chūyī(初一) | 2° = Chūèr(初二) | 3° = Chūsān(初三) | 4° = Chūsì(初四) | 5° = Chūwǔ(初五) | 6° = Chūlìu(初六) | 7° = Chūqī(初七) | 8° = Chūbā(初八) | 9° = Chūjǐu(初九) | 10° = Chūshí(初十) |
| 11° = Shíyī(十一) | 12° = Shíèr(十二) | 13° = Shísān(十三) | 14° = Shísì(十四) | 15° = Shíwǔ(十五) | 16° = Shílìu(十六) | 17° = Shíqī(十七) | 18° = Shíbā(十八) | 19° = Shíjǐu(十九) | 20° = Èrshí(二十) |
| 21° = Niànyī(廿一) | 22° = Niànèr(廿二) | 23° = Niànsān(廿三) | 24° = Niànsì(廿四) | 25° = Niànwǔ(廿五) | 26° = Niànlìu(廿六) | 27° = Niànqī(廿七) | 28° = Niànbā(廿八) | 29° = Niànjǐu(廿九) | eventoâle 30° = Sānshí(三十) |

### I ànni

Tùtti i anni àn o nòmme conpòsto da dôe pàrte: a *réixe celèste* e o *ràmmo terèstre*. E paròlle che forman a prìmma pàrte do nòmme son dêxe:

| Réixe celèsti |
| --- |
| 甲 jiǎ |
| 乙 yǐ |
| 丙 bǐng |
| 丁 dīng |
| 戊 wù |
| 己 jǐ |
| 庚 gēng |
| 辛 xīn |
| 壬 rén |
| 癸 guǐ |

E paròlle da segónda pàrte - o ràmmo terèstre - son dózze: co 'n animâ do zodìaco cinéize:

Ràmmi terèstri e animæ do zodìaco| Ràmmo terèstre | Animâ do zodìaco |
| --- | --- |
| 子 zǐ | 鼠 shǔ - ràtto |
| 丑 chǒu | 牛 niú - beu |
| 寅 yín | 虎 hǔ - tîgre |
| 卯 mǎo | 兔 tù - conìggio |
| 辰 chén | 龙 lóng - drâgo |
| 巳 sì | 蛇 shé - serpénte |
| 午 wǔ | 马 mǎ - cavàllo |
| 未 wèi | 羊 yáng - crâva |
| 申 shēn | 猴 hóu - scìmia |
| 酉 yǒu | 鸡 jī - gàllo |
| 戌 xū | 狗 gǒu - càn |
| 亥 hài | 猪 zhū - pòrco |

## Atri progètti

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons a contêgne di files in sce **Calendäio cinéize**

|  |  |
| --- | --- |
| Contròllo de outoritæ | LCCN (EN) sh85018831 · BNF (FR) cb11944216k (data) · NDL (EN, JA) 01185556 |
# Millard Fillmore

**Millard Fillmore** (Summerhill, 7 zenâ 1800 - Buffalo, 8 màrso 1874), politico, o l'é stæto o XIII Prescidente di Stati Unîi d'America (1850-1853).

Millard Fillmore
*Millard Fillmore*, dagherotypo

**Dæti personâliNàscita*: Summerhill, 7 zenâ 1800
*Mòrte*: Buffalo, 8 màrso 1874
*Pàize*: USA

**Âtre informaçioìnProfesción*: politico

## Vìtta

Vice Prescidente di USA co-o Taylor da-i 4 de màrso do 1849, o Fillmore o l'é subentròu cómme Prescidente da-i 9 lùggio 1850, aprêuvo a mòrte do Zachary Taylor.

A-i 8 de lùggio do 1853 a flòtta statuniténse a l'é desbarcâ inta bâia de Uraga, da-arénte a Tokyo e i giaponéizi àn sotoscrîvòu 'n tratâto comerciâle vantagiôzo pe-i Stati Unîi - conosciûo cómme o "Tratâto ineguàl".

## Atri progètti

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons a contêgne di files in sce **Millard Fillmore**

|  |  |
| --- | --- |
| Contròllo de outoritæ | VIAF (EN) 3689149198330874940006 · ISNI (EN) 0000 0000 7147 7835 · LCCN (EN) n50029300 · GND (DE) 11895458X · BNF (FR) cb12133883p (data) · BNE (ES) XX5370120 (data) · CERL (EN) cnp00543283 · NDL (EN, JA) 001351304 |
# Nebraska

A bandêa di Stati Unîi d'América
A bandêa do Nebràska
A poxiçión do Nebràska in sciâ carta giögràfica
Nomme ofiçiâ: **State of Nebraska**, 37-eximo stato di Stati Unïi d'America da-o 1867. A seu capitâle a l'é Lincoln.

O nomme **Nebraska** o vegne da-a léngua indiann-a *Oto* e o veu dî "ægua ciann-a" .

|  |  |
| --- | --- |
| Contròllo de outoritæ | VIAF (EN) 131284407 · ISNI (EN) 0000 0004 0427 6848 · LCCN (EN) n80072484 · GND (DE) 4117792-7 · BNF (FR) cb12021261v (data) · BNE (ES) XX455333 (data) |
# San Viçenço e Grenadinn-e

A bandëa de San Viçenço e Grenadinn-e
A poxiçion de San Viçenço e Grenadinn-e in sciâ carta giögràfica
**San Viçenço e Grenadinn-e** - Nomme ofiçiâ: *Saint Vincent and the Grenadines*, paize de l'America çentrâ, a sò capitâ a l'è Kingstown, indipendente da-o Regno Unïo da-o 1979.

## Atri progètti

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons a contêgne di files in sce **San Vinçenzo e Grenadinn-e**

|  |  |
| --- | --- |
| Contròllo de outoritæ | VIAF (EN) 135978360 · LCCN (EN) n82123205 · GND (DE) 4051308-7 · BNF (FR) cb15210094k (data) · NDL (EN, JA) 00576551 |
# Clonaçion

A pêgoa Dolly a l'é stæta a primma di mammiferi a êse clonâ
A **clonaçión** a l'é 'n processo pe-o quæ peu òtegnîse in mòddo asesoâle de còpie idéntiche de 'n òrganìsmo, çélula ò molécula za svilupòu.

A l'é a riproduçión sensa relaçioìn sesoâli de çèrti organismi uniçelulâri, de çèrti invertebræ ò çèrte ciànte.

## Colegaménti esterni

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons a contêgne di files in sce **clonaçion**

|  |  |
| --- | --- |
| Contròllo de outoritæ | LCCN (EN) sh85027122 · GND (DE) 4192480-0 · BNF (FR) cb11944097v (data) · BNE (ES) XX542625 (data) |