Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Taipei

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mofers. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Keek op Taipei.
**Taipei** (spraek oet: *Tajpeej*; Sjinees: 臺北市) is de houfstad enne op ein nao grótste stad van Taiwan. In mieërt 2009 haw de stad zón 2,6 miljoen inwoonders. De stad ligk op 't eilandj Formosa ane Danshuei-reveer en vörmp 't economisch en kultureel hert van 't landj. De wichtigste nieverheje zeen lektronica, tèkstiel, metaal, sjeepsboew en moeaterfietsje, mer allewiel is de economie veural gegrundj op hanjel en deenste.

## Gesjiechte

't Gebied van Taipei woort oearsprunkelik bewóndj dore Ketagalan. Mitten aanvank vanne Ming-dynastie (1368-1644) kome väöl Han-Sjineze nao 't eilandj veur zich dao te vestige. Inne zeuventieëndjen ieëf kwaam 't gebied ónger Spaans en daorop Nederlandjs bewindj, toetdet de Sjinese vereuverieër Koxinga die verdreef. 't Gebied rónjelóm Taipei bleef in 't begin vanne Sjinese kolonisatie veural wildj gebied, went de meiste migrante vestigdje zich inne stad Tainan.

Wie de regering van 't Rippebliek Sjina de zitting in 1949 versjuufdje nao Taiwan waas Taipei nag 'n ónwichtige, klein stad. Vanaaf de jaore sèstig woort die aevel eine vanne wichtigste metropole van Azië. Tróds d'n economische gruj bleef 't Sjinees karakter vanne stad bewaardj, waat daoveur zörg det Taipei op vandaag toeristen oet Hongkong en Singapore aantrèk, went in die stej is 't Sjinees stadscentrum gooddeils verzwónje.
# Azië

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Valkebergs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Liegking van Azië
**Azië** ies 't groatste continent van de waereld. 't Grens in 't weste aan Europa en vörmp same mèt Europa Eurazië. De precieze grenze van Azië zint neet altied eve dudelijk aan te geve, zeker veur neet-kartografe. Dèks weure de geografische grenze gelag bie 't Oeral-gebergde, de Kaspische Ziè, de Zjwarte Ziè en de Bosporus. Èvvel weurt Turkije um polletieke raejes dèks toch bie Europa genómme.

Väöl belangrieke culture zint in Azië óntsjtange, bieveurbeeld in China, India en Babylonië. Ouch zint väöl religies, woa-ónder de groate waereldreligies (Christendom, Islam, Jäödom, Hindoeïsme, Boeddhisme), in Azië óntsjtange.

## Leng in Azië

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * Afghanistan
* Armenië
* Azerbeidzjan
* Bahrein
* Bangladesh
* Bhutan
* Brunei
* Cambodja
* China
* Cyprus
* Egypte
* Filipijne
* Georgië
* India
* Indonesië
* Irak
* Iran
 | * Israël
* Japan
* Jemen
* Jordanië
* Kazachstan
* Kirgizië
* Koeweit
* Laos
* Libanon
* Maldive
* Maleisië
* Mongolië
* Myanmar
* Nepal
* Noord-Korea
* Oezbekistan
* Oman
 | * Oas-Timor
* Pakistan
* Qatar
* Rusland
* Saudi-Arabië
* Singapore
* Sri Lanka
* Syrië
* Tadzjikistan
* Taiwan
* Thailand
* Turkije
* Turkmenistan
* Vereinigde Arabische Emirate
* Vietnam
* Zuid-Korea
 |  |

### Gebeje mèt betwiesde sjtatus

* Aksai Chin
* Gazastrook
* Jammu en Kashmir
* Koerdistan
* Nagorno-Karabach
* Paraceleilande
* Spratly-eilande
* Tibet
* Turkse Rippebliek Noord-Cyprus
* Westelijke Jordaanoever
# Noorse Ziè

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Sint-Joasters. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

De grenze van de Noorse Ziè zeen op dees kaart mit de roaj lien aafgebakendj.
De **Noorse Ziè** is 'n ziè in Naord-Europa. de Noorse Ziè is 'n randjziè van d'n Atlantischen Oceaan en maak in taengestèlling toet de aangrenzendje Naordziè en de Barentszziè gei deil oet van e continentaal plat, meh bereik 'n deepdje van 3.970 maeter.

Mit de wiezers van de klok mit ligke de volgendje gebeje róndj de ziè: de Greunlandjziè, Jan Mayen, Spitsberge, de Barentszziè (inclusief 't Baereneilandj), Noorwaeg, de Noordziè, de Shetlandjeilenj (Vereinig Keuninkriek), de Faeröereilenj, d'n Atlantischen Oceaan en Ieslandj.

De groatste stad die min of mièr aan de Noorse Ziè ligk in de Noorse stad Trondheim.