Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Gaastóng

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mofers. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Gaastóng.
**Gaastóng**, **gaastóm**, **smalen** of **spitse waegbrei** (*Plantago lanceolata*) is 'n vaste plantj oete waegbreifemielje (*Plantaginaceae*). Hae kump in Wès-Europa hieël algemein veur in 't wildj in alderhenj aan graaslenj, zowaal aetesriek es aeteserm. Ouch kan me-n 'm vinjen inne veuge tösse stoepteechele. De plantj is neet vergiftig en wuuertj väöl es voor gegaoven aan knaagderen en knien. Inne kroedgenaeskónde wuuertj 'n aaftrèksel vanne zäöj veurgesjreve taenge lichte diarree. 'n Extrak van dees plantj wuuertj sómwiel ouch gebroek veure verzörging vanne oeare.

De gruuedje vanne gaastóng kan sterk versjille; maximaal wuuertj t'r 0,5 m hoeag. De saort begintj te bleujen inne veurzomer en det blief bie sómmige exemplare zoea toet inne herfs. De blajer staon allemaol in e blaadrozèt. Ze zeen lancètvörmig en in aetesrieke ómstenjigheje staon ze opgerich. Ónger sjraal ómstenjigheje zeen ze klènder, rónjer van vorm en ligke ze plat taenge de gróndj. d'n Aor steit oppe gegreufdje steel en is get greun-broensig van kluuer. De bleuj is van ónger nao baove wobie ieës de stampers (protogynisch) en daonao de maeldräöj zichbaar zeen. De witte helmknuup, die oppe helmdräöj betrèkkelik wied boete d'n aor staon, staeken hietaengenaaf. De bleumkes höbbe doorsjienendje kroeansleepkes mit 'ne broene streep. De bleumkes perducere drie zäöj. d'n Aor is bie plantjen in aeteserm ómstenjigheje korter en bolder van vorm.

## Zuuch ouch

* Waegbrei
# UTC

Op 't mement dat dees pazjena laode waor 't **2026-07-5 *T* 02:01 in UTC**

(W3C Date and Time Formats)

**UTC** sjtit veur **U**niversal **T**ime (**C**oordinated) woebie UT de eigelike aafkorting is mit de toeveuging dat 't hie om coördinaat-aafhankelike tiedweergave git. Voloet weurt UTC meistal *Coordinated Universal Time* genumd en is krek 'tzelfde as GMT (Greenwich Mean Time). UTC is 'n universeile meneer van tiedweergave en mak gebroek van 24-oers tiednotatie zonger punten, am/pm enz. 1315 UTC beteikent dus kwart euver 1 smiddigs volges de sjtandaard conventie (op de nul-meridiaan).

In een groet deil van Europa (onger angere in Nederland en 't Bèlsj) gilt in de winter UTC+1 en in de zoemer UTC+2 (respectevelik 1 en 2 oer later dan de wintertied in Groet-Brittannië).
# 5 juli

|  |
| --- |
| jun - **juli** - aug |
| << | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 31 |   |   | >> |

**Heiligedaag van Antonius Maria ZaccariaNationale fièsdaag in Venezuela**

## Gebeurtenisse

* 1687 - Isaac Newton zie *Philosophiae Naturalis Principia Mathematica* weurt gepubliceerd.
* 1811 - Venezuela verklaort ziech es ièrsjte Zuud-Amerikaans land ónaafhenkelik van Sjpanje.
* 1830 - Frankriek vèlt Algerije binne.
* 1865 - William Booth riech de *Christian Mission* op, 't later Leger des Heils.
* 1884 - Duutsjland vèlt Kameroen binne.
* 1922 - In Nederland vinge de ièrsjte verkezinge mèt actief vrouwekeesrech plaats.
* 1943 - In de Twiède Waereldoorlog begint de Sjlaag um Koersk.
* 1946 - De bikini weurt geïntroduceerd.
* 1950 - De Knesset nump de Wèt van Truukkièr aan, woadoor alle Juudde 't rech kriege nao Israël te emigrere.
* 1962 - Fraankriek erkint Algerije es oonaofhaankeleke staot.
* 1970 - Bie Toronto sjtort 'n Douglas DC-8-vleegmesjien van Air Canada neer; alle 108 luuj aan boord sjterve.
* 1975 - Kaapverdië weurt ónaafhenkelik van Portugal.
* 1980 - Björn Borg wint veur de viefde kièr achterein 't tennistoernooi van Wimbledon.
* 1996 - 't Sjaop Dolly, 't ièrsjte gekloonde zoogdeer ter waereld, weurt gebore.

## Gebore

* 1717 - Peter III, keuning van Portugal
* 1886 - Willem Drees, Nederlandse minister-president
* 1886 - Felix Timmermans, Belzje sjriever
* 1889 - Jean Cocteau, Franse kunstenaer
* 1900 - Bernardus Johannes Alfrink, Nederlandse kardinaal
* 1911 - Georges Pompidou, president van Frankriek
* 1946 - Gerard 't Hooft, Nederlandse natuurkundige en Nobelprieswinnaer
* 1965 - Sergio, Belzje zenger en televisiepresentator
* 1979 - Amélie Mauresmo, Franse tennisster
* 1996 - 't Sjaop Dolly, 't ièrsjte gekloonde zoogdeer ter waereld

## Gesjtorve

* 1044 - Sámuel Aba, keuning van Hongarije
* 1539 - Anthony Maria Zaccaria, Italiaanse heilige
* 1826 - Thomas Stamford Raffles, sjtiechter van Singapore
* 1833 - Joseph Nicephore Niépce, Franse oetvinger, ein van de oetvingersj van de fotografie
* 1948 - Petrus Josephus Mattheus Aalberse, Nederlandse politicus
* 1969 - Walter Gropius, Duutsj-Amerikaanse arsjitek en óntwerper