# 1877

1874 - 1875 - 1876 - **1877** - 1878 - 1879 - 1880
Phobos, maon van Mars, óntdèk in 1877
(foto NASA)
 Thomas Edison mèt ziene in 1877 oetgevónje fonograaf
## Gebäörtenisse

* 1 jannewarie - In 't Verenigd Keuninkriek treujt de "Royal titles act" in wirking, die aan Keuningin Victoria de titel "keizerin van India" geuf.
* 12 fibberwarie - Alexander Graham Bell demonsjtreert de telefoon veur 't pebliek mèt ein verbènjing tösje Boston en Salem, MA.
* 28 april - In Rotterdam wirt de Willemssjpaorbrök euver de Nuuj Maas in gebruuk genómme.
* 11 augustus - De astronoom Asaph Hall óntdèk dat Marsj ein mäönke haet: Phobos. Later haet hae nog eine tweëde satelliet van Marsj waargenómme en hae neumde die Deimos.
* 3 november - Beëdiging van 't Kabinèt-Kappeyne van de Coppello.
* 21 november - Thomas Edison toant zien nuujste oetvènjing, de fonograaf, de veurluiper van de grammofoon.

zónger datum
* Oprichting van de *Vlaamsche Socialistische Partij* (V.S.P.), mèt Antwerpe es zetel van 't Centraal Besjtuur, 8 jaor veur 't óntsjtaon van de "Belzje Wirkluujpartiej" (B.W.P.).
* Schiaparelli óntdèk, biej de oppezities van Marsj (tot 1888) kanaalvörmige sjtructure op de planeet die hae "canali" neump. Dees kanale die me meint te zeen zint later de aanleijing tot heftige discussies euver al dan neet aanwezig zeen van laeve op Marsj (Marsjmennekes). Latere waarnumminge höbbe aangetoand dat d'r van kanale op de planeet gein sjprake is.
* Stanley verkènt, mèt zien door de New York Herald gefincancieerde expeditie, de luip van de Loealaba-Kongo en bereik nao väöl óntberinge de Atlantische kus. Hae zeilt vervolges langs de Kaap truk nao Zanzibar en mèt dit feit zint de Niger, de Niel, de Zambezi en de Kongo verkènd.
* In Wimbledon, ein veursjtad van Londe, wirt 't eësjte Britse tennistoernooi gehawte.
* Euver de revier de Douro in Portugal verries ein kolossale geetiezere sjpaorbrök, de Maria Pia-brug, óntwórpe door ingenieur Gustave Eiffel oet Frankriek.
* De Èngelsje ónger sir Theophilus Shepstone bezètte de boererepebliek Transvaal. Dit is ein aanleijing veur de Eësjte Boereaorlog.
* Op 't Balkan-sjiereilandj begint de Russisch-Turkse aorlog.
* 't Verenigd Keuninkriek, bóndjgenaot van Rusland, bezèt Cyprus.
* De Groningse sjoalmeister Pieter Roelf Bos is de redacteur van eine nuje atlas: de Bosatlas.
* Alfred Nobel óntwikkelt sjprènggelatine (ein saort sjprèngsjtóf).
* 't Waekblaad De (Greune) Amsterdammer wirt opgerich.

## Gebore

* 20 jannewarie - Albert Van Huffel, Vlaams-Belzje architec (gesjtórve 1935)
* 21 jannewarie - Gustave De Smet, Vlaamse kunssjilder (gesjtórve 1943)
* 22 jannewarie - Hjalmar Schacht, Duutsje econoom en bankeer (gesjtórve 1970)
* 12 fibberwarie - Louis Renault, Franse autofabrikant (gesjtórve 1944)
* 14 fibberwarie - Greenleaf Pickard, Amerikaanse radiopioneer en oetvènjer (gesjtórve 1956)
* 26 fibberwarie - Carel Steven Adama van Scheltema, Nederlandse socialistische dichter (gesjtórve 1924)
* 27 fibberwarie - Claas Bakker, Nederlandse peliesiefunctionaris (gesjtórve 1949)
* 7 mieërt - Thorvald Ellegaard, Deense fitserenner (gesjtórve 1954)
* 11 mieërt - Oskar Ursinus, Duutsje zjweefvleegpioneer (gesjtórve 1952)
* 17 mieërt - Albert Hahn, Nederlandse teikenaer (gesjtórve 1918)
* 20 mieërt - Christiaan Jacobus van Ledden Hulsebosch, Nederlandse apotheker en peliesiesjeikundige (gesjtórve 1952)
* 5 april - Edouard Ronveaux, Belzje politicus (gesjtórve 1958)
* 10 april - Alfred Kubin, Oasteriekse graficus, bookillustrator en sjriever (gesjtórve 1959)
* 3 mei - Karl Abraham, Duutsje psychiater en psychoanalyticus (gesjtórve 1925)
* 5 juni - Johan Willem Albarda, Nederlandse sjtaatsman en socialistisch politicus (gesjtórve 1957)
* 7 juni - Roelof Klein, Nederlandse roejer (gesjtórve 1960)
* 10 juli - Hélène Dutrieu, Eësjte Belzje vrouw mèt ein vleegbrevet (gesjtórve 1961)
* 13 juli - Giuseppe Pizzardo, Italiaanse Curiekardinaal (gesjtórve 1970)
* 18 juli - Adam van Kan, Nederlandse weitesjapper (gesjtórve 1944)
* 7 augustus - Ulrich Salchow, Zjweedse kunssjaatster (gesjtórve 1949)
* 2 september - Frederick Soddy, Britse chemicus (gesjtórve 1956)
* 8 september - Willy Kruyt, Nederlandse politicus (gesjtórve 1943)
* 11 september - Feliks Dzerzjinski, Russische revolutionair (gesjtórve 1926)
* 13 september - Wilhelm Filchner, Duutsje verkènner (gesjtórve 1957)
* 14 september - S.H. de Roos, Nederlandse lètteróntwerper (gesjtórve 1962)
* 27 september - Jan Luchies Nysingh, Nederlandse juris en waornummend gouverneur van Suriname (gesjtórve 1945)
* 16 oktober - Frank Cadogan Cowper, Èngelsje kunssjilder (gesjtórve 1958)
* 4 november - René De Clercq, Vlaamse dichter, sjriever, teksdichter, componis en poletiek activis (gesjtórve 1932)
* 18 november - Arthur Cecil Pigou, Èngelsje econoom (gesjtórve 1959)
* 27 december - Mosè Tovini, Italiaanse preester dae in 2006 woort zalig verklaord (gesjtórve 1930)

## Gesjtórve

* 1 jannewarie - Gerardus Petrus Wilmer (76), bisjop van Haarlem
* 2 jannewarie - Alexander Bain (65), Sjotse oerwerkmaker en oetvènjer
* 24 jannewarie - Johann Christian Poggendorff (80), Duutsje natuurkundige en redacteur
* 31 mieërt - Antoine Cournot (75), Franse wiskundige, econoom en filosoof
* 17 april - Julius Springer (59), Duutsje oetgaever
* 20 december - Heinrich Daniel Ruhmkorff (74), Duutsje insjtrumèntmaker
* 23 december - Thomas Wright (67), Èngelsje sjriever
* 31 december - Gustave Courbet (58), Franse sjilder

## Beeldende Kunst

* *Le Jardín de Pontoise* (1877) Camille Pissarro
* *Faure als Hamlet* (1877) Edouard Manet, Museum Folkwang, Essen

## Waerextreme in Belsj

* fibberwarie: Fibberwarie 1877 is de maondj mèt ' hoagste aantal neersjlaagdaag: 27 (normaal 16).

Bron: KMI Gegevens Ukkel 1901-2003 mèt aanvöllinge