Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Belgrado

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Ètsberger. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

't Waope ven Belgrado.
Belgrado, 2012
**Belgrado** (Sèrvisj: Београд, *Beograd*, letterlik *"Wiete Stad"*) is de houfstad ven Sèrvië (saer 1404). In 2002 tèldje de stad 1.670.000 inwoeaners. 't Laet ane zudelikste randj ven de Panonisje lieëgvlakdje, wo de Sava oetmóndj inne Donau.

## Gesjiedenis

Venaaf de derdje ieëf veur Christus loog óp dees plaats 'n aanvenkelik Keltisje en later Romeinsje stad die dórch de Romeine *Singidunum* woort geneump. Hienao góng de plaats deil oetmake ven 't Byzantiensj Riek, wonao euverhieërsjing dórch de Hunne, Sarmate, Ostrogote en Avare völgdje, toet de Serve hie aankome róndj 't jaor 630. In gesjreve brónne wuuertj Belgrado in 878 geneump es 'n óngerdeil ven 't Bölgaarsj Keuninkriek, óngere naam *Beligrad*, det "wiet fort" of "wiette stad" beteikentj. Later woort Belgrado weier óngerdeil ven 't Byzantiensj en later 't Bölgaarsj Riek. Venaaf de Middelieëve laet de stad in 't Servisj Keuninkriek.

d'n Ieëste Servisje keuning dae uuever Belgrado regieërdje waas Dragutin (1276-1282), dae de stad in henj kreeg vennen destiedse keuning ven Hongarië.
# Bangkok

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Remunjs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Wat Phra Kaew.
**Bangkok** (Thai: กรุงเทพมหานคร, *Krung Thep Maha Nakhon*) is de houfsjtad en mit 8.280.925 geregistreerde inweuners (2010) ouch de grótste sjtad van Thailandj. De bevolking van de ganse agglomeratie Bangkok, die zich tót boete de grenze van de gelieknamige pervincie oetsjtrek, weurt gesjat op zón 15 miljoen inweuners. De sjtad is gevestig op de oostelike oever van de Menam (Chao Phraya-reveer), kórtbie de Golf van Thailandj.

## Distrikte

De vieftig distrikte van Bangkok zeen:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1. Phra Nakhon
2. Dusit
3. Nong Chok
4. Bang Rak
5. Bang Khen
6. Bang Kapi
7. Pathum Wan
8. Pom Prap Sattru Phai
9. Phra Khanong
10. Minburi
11. Lat Krabang
12. Yan Nawa
13. Samphanthawong
14. Phaya Thai
15. Thonburi
16. Bangkok Yai
17. Huai Khwang
 | 18. Khlong San
19. Taling Chan
20. Bangkok Noi
21. Bang Khun Thian
22. Phasi Charoen
23. Nong Khaem
24. Rat Burana
25. Bang Phlat
26. Din Daeng
27. Bueng Kum
28. Sathon
29. Bang Sue
30. Chatuchak
31. Bang Kho Laem
32. Prawet
33. Khlong Toei
34. Suan Luang
 | 35. Chom Thong
36. Don Mueang
37. Ratchathewi
38. Lat Phrao
39. Watthana
40. Bang Khae
41. Lak Si
42. Sai Mai
43. Khan Na Yao
44. Saphan Sung
45. Wang Thonglang
46. Khlong Sam Wa
47. Bang Na
48. Thawi Watthana
49. Thung Khru
50. Bang Bon
 |

## Demografie

De óngersjtäönde tabelle gaeve de bevolkingsgrui van Bangkok aan.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| Datum | Inweuners |
| --- | --- |
| 1880 | 255.000 |
| 1910 | 365.000 |
| 1 april 1919 | 437.294 |
| 15 juli 1929 | 713.384 |
| 23 mei 1937 | 890.453 |

 |

| Datum | Inweuners |
| --- | --- |
| 25 april 1947 | 1.178.881 |
| 25 april 1960 | 2.136.435 |
| 1 april 1970 | 3.077.361 |
| 1 april 1980 | 4.697.071 |
| 1 april 1990 | 5.882.411 |

 |

| Datum | Inweuners |
| --- | --- |
| 1 april 2000 | 6.320.174 |
| 1 jannewarie 2005 | 6.642.566 |
| 1 juli 2007 | 8.160.522 |

 |
# Broonstied

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

De **broonstied** (ca. 2000 tot 800 v. Chr.) is in Nederland en Belsj de periode volgend op 't neolithicum of joonge steintied. In Midde-Europa is d'r tösse de joonge steintied en de broonstied nog 'ne kopertied te oondersjeije; in Wès-Europa en ouch in Nederland zien wèl kopere veurwerpe gevoonde (Veluwe), mèh dit waore oetzoonderinge.

De broonstied in Nederland kin oonderverdeild weure in:

* Vreuge broonstied 2000 - 1800 v.Chr.
* Middebroonstied 1800 - 1100 v.Chr. (Midde A: 1800 - 1500 v.C., Midde B: 1500 - 1100 v.C.)
* Late broonstied 1100 - 800 v.Chr.

(De datering volg de Rieksdeens veur archeologie, cultuurlaandsjap en monuminte - R.A.C.M., veurheen Rieksinstituut Aajdheidkundeg bojemoonderzeuk in Amersfoort - R.O.B.

Broons verving tiedens de broonstied geleijelek vuurstein es belangriekste materiaal veur gereidsjap en wapes en woort ouch gebruuk veur sierade. De ierste veurwerpe vaan broons waore veurnamelek bijjl, en ouch inkele dolke, hellebaarde (e soort wape) en sierade zoewie ermben. Broons woort langzaam algemeiner, en ummer mie soorte metale veurwerpe kaome in gebruuk.

Wapes oet de broonstied
Inkel veurbeelde vaan veurwerpe die oet broons gemaakt woorte:

* Wapes: hellebaarde, dolke, zweerd, sjpeerpunte, pijlpunte
* Gebruuksveurwerpe: bijjl, sikkels, bietels, metser, gereidsjap veur metaalbewerking
* Seeraode: mantelspelde, èrmben, torques (verseering veur de hals), spirale, kraole

Broons waor in us land sjaars. De groondstoffe veur broons, kopererts en tinerts, käöme namelek neet veur in Nederland. Al 't broons mos dus geïmporteerd weure. Veul geschikte ruijlmiddele waore d'r neet. Waorsjijnlik woort als ruijlmiddel barnstein en zaajt gebruuk, tege kant en klaor broonze producte of broons sjrööt. Vaan opgebruukte veurwerpe woorte lokaal weer nuij veurwerpe gegote. Umdat broons zo sjaars waor, heet 't vuurstein noets compleet vervaange. Vreemd genog zien daoveur in Limburg (nog) gein aonwiezinge gevoonde.

In versjèllende streke voond broons neet tegeliek ingaank en de exacte datering vaan de broonstied kin dus per land versjèlle. De kinnes veur het bewèrke vaan metale, inclusief broons, oontstoond in 't Midde-Oeste. Dao woort broons sinds ca. 3000 v. Chr. gebruuk. Dees kinnes heet z'ch langzaamaon verspreid door Europa tot 't ouch us land bereikde.

Sómmege vaan de aajds bekinde verhaole, zoewie de Ilias, de Odyssee en 't Gilgamesh epos speule z'ch in de broonstied aof.

Nao de broonstied kaom de iezertied.

## Extern links

* De broonstied en iezertied in Nederland
* Levende gesjedenis in de Nederlandse broonstied
# Sjtille Oceaan

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Remunjs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Kaart van de Sjtille Oceaan
De **Sjtille Oceaan**, **Sjtille Zuudzee** of **Grote Oceaan** (Ingels: *Pacific Ocean*), aafgeleid van de Latiense naam Tepre Pacificum, "Vreedzaam Zee", is 'nen oceaan dae lik tösse Oos-Azië, Noord-Amerika, Zuud-Amerika en Australië. D'n oceaan grens in 't noorde aan de Noordelike Ieszee en in 't zuje aan de Zudelike Oceaan.
De Sjtille Oceaan is de grótsten oceaan op aerd. Hae haet 'n gemiddelde deepde van 4,280 m. en 't deepste puntj lik op 10.924 maeter. Hae haet 'n oppervlakte van 165,2 miljoen km², ofwaal 32% van 't aerdoppervlak. Inclusief randjzeeë bedreug de watermassa zelfs 35% van 't totaal aerdoppervlak, twee keer zo groot es d'n Atlantischen Oceaan. De watermassa is óntsjtange nao 't opbraeke van 't supercontinent Pangea.

## Gesjiedenis

D'n oceaan is veur 't eers door 'nen Europeaan gezeen door de Sjpaanse óntdekkingsreiziger Vasco Núñez de Balboa in 1513. Van 1519 toet 1522 bevoor de Portugeese óntdekkingsreiziger Ferdinand Magallan d'n oceaan.
In 1642 óntdekde Abel Janszoon Tasman Tasmanië and Nuuj-Zeelandj en in d'n 18de eew zörgde Franse excursies in Polynesië en de Ingelse mit de drie tochte van James Cook veur 't wiejer óntdekke van d'n oceaan.

## Water

D'n temperatuur van 't water in d'n Sjtille Oceaan löp oetein van ónger 0 °C in de poolgebiede toet óngeveer 29 °C róndj de aeveneer. 't Zaltgehalte löp ouch oetein op de versjillende breitegraode. Naobiej de aeveneer is 't water neet zo zalt es op anger plaatse. Dit kump door euvervleudige equatoriale raege. Biej de pole is 't water ouch minder zalt, doordet dao neet väöl verdamping van 't water plaatsvinjt.
De sjtroumrichting van 't water van d'n oceaan löp euver 't algemein mit de wiezers van de klok mit op 't noordelik halfróndj, en taege de wiezers in op 't zujelik halfróndj.

## Vervoeling

Vervoeling op Hawaii
D'r bevinjt zich ein gans groot gebeed mit 'n hoog concentratie zee-aafval in de Sjtille Oceaan, det ouch waal kunssjtófarchipel waert geneump.

## Referenties
# Midde-Amerika

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

**Midde-Amerika** is 't deil vaan Amerika wat tösse Noord-Amerika en Zuid-Amerika inligk. In 't traditioneel systeem mèt vief continente is 't deil vaan 't werelddeil Amerika; geologisch gezeen huurt 't evels bij Noord-Amerika. 't Gebeed besleit de len Guatemala, Belize, Honduras, El Salvador, Nicaragua, Costa Rica en Panama; Mexico weurt neet ummer tot Midde-Amerika gerekend meh ouch wel tot Noord-Amerika zoonder mie. Soms (zeker in 't Ingels) maak me versjèl tösse Centraol Amerika (zoonder Mexico) en Meso-Amerika (mèt Mexico meh zoonder Panama). De lèste term weurt veural gebruuk in verband mèt de precolumbiaanse culture oet 't gebeed.

In Midde-Amerika weurt 't Amerikaans supercontinent op zie smaals; 't is daorum hei tot 't Panamakenaal is gegraove. Alle len zien Spaonstaoleg en hure tot Latiens Amerika, op 't Ingelstaoleg Belize nao. De Indiaone spreke hun eige taole. Neve blaanke, mestieze en Indiaone woene dao ouch creole. Midde-Amerika waor veur de koms vaan de Europeaone 'n regio vaan hoegoontwikkelde besjavinge, in 't bezunder de Azteke en de Maya's. Midde-Amerika heet evels 'nen oongunstege naom door zien historie mèt 'benanerippublieke': klein len mèt 'n rechse militair regering, 'n verermde landbouwende bevolking en groetsjaolege inminging vaan Amerikaonse bedrieve.

  *Dit artikel is e sjtumpke. De kans Wikipedia helpe door 't aan te völle*
# Oldenzaal

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Ligking vaan Oldenzaal in Euverijssel
**Oldenzaal** (Twents: *Ollenzel*, *Oldnzel*) is 'n stad en gemeinte in de Nederlandse provincie Euverijssel, in Twente, mèt 'n oppervlak vaan 21,98 km2 (daovaan 0,39 km2 water) en (per 1 april 2016) 32.075 inwoeners. Binne de gemeintegrenze ligke gein ander kerne.

## Cultuur

De Sinte-Plechelmusbasiliek in Oldenzaal
In 't katholiek Oldenzaal besteit en (veur 't noorde) oetgebreide vastelaovendstraditie. Ouch regionaol folkloristische gebruke wie kloetsjete en midwinterhorebloze weure hei väöl gepractiseerd. E belangriek monumint is de Sinte-Plechelmuskèrk (zuug heineve), die deils in romaanse stijl gebouwd is en oet de twelfde iew stamp.

## Historie

Oldenzaal is in de vreug middeliewe - roond 't jaor 700 - oontstande roontelum 'n börg. In 954 stèlde de bisjop vaan Utrei e kapittel in veur de kèrk die de veurgenger waor vaan de modern basiliek. zoe woort Oldenzaal e regionaol religieus centrum. In 1049 kraog Oldenzaal merretrech. Uterlek twie iewe later - veur 1249 - verkraog de plaots ouch stadsrechte. Aon 't ind vaan de middeliewe krijg de stad e gashoes, e kloester gewijd aon de H. Agnes en maak ze deil oet vaan de Hanze. In de Tachetegjäöregen Oorlog wisselt de stad e paar kier vaan bezètter, meh in 1626 kump ze in han vaan de Staotse legers. Veur de in mierderheid katholieke bewoeners vaan Oldenzaal beteikent dit 'n bezètting, want de stad krijg 'n hervörmde vroedsjap opgelag en de Plechelmuskèrk weurt geconfisqueerd. In 1672-74 is de stad in Munsterse han. Pas nao 1848 maag hei de katholieke religie weer vrijelek oetgeveurd weure. In de negentiende iew kump, wie in gans Twente, ouch hei de textielindustrie op. Vaandaog d'n daag is die zelfs nog neet gans verdwene. Oldenzaal kump in de twintegste iew aon de Rieksweeg A1 te ligke, wat de stad 'nen industriëlen impuls gief.

## Gebore in Oldenzaal

* Herman Bode, vakboondsleier
* Ellen van Langen, atlete
* Mieke Telkamp, zengeres
* Jan Vennegoor of Hesselink, vootballer

## Externe link

* Website vaan de gemeinte

|   Gemeintes Provincie Euverijssel |  |
| --- | --- |
|
Almelo · Borne · Dalfsen · Deventer · Dinkelland · Enschede · Haaksbergen · Hardenberg · Hellendoorn · Hengelo · Hof van Twente · Kampen · Losser · Oldenzaal · Olst-Wijhe · Ommen · Raalte · Rijssen-Holten · Staphorst · Steenwijkerland · Tubbergen · Twenterand · Wierden · Zwartewaterland · Zwolle |
| **Opgeheve gemeintes** |
# Zagreb

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Minsters. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Zagreb
**Zaagreb** of **Agram** (in 't Duits) és de heudstad van Kroaosië. De plak lik aon de revier de Sava én 't noorde van 't laand, kótbaaj de grens mét Slovenië. Mét 'n oppervlaakte van 640 km² en 973.667 inwoeëners in 2005, hèt Zaagreb 'n bevolkéngsdichtheid van 1521,4 énw/km². De coördinaote bau-op de stad lik zaajn 45° 49′ NB, 15° 57′ OL.

Zaagreb woeëd vër 't iës verméld én 1094, mér wiëd al saert de prehistwaar bewoeënd.

Zaagreb steet bekénd vër z'n musees en ooch z'n theaters. D'n Archeologische Musee és 't miës-bekénd van allemol.
# Borneo

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mofers. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

De ligking van Borneo in Indonesië en ómgaeving.
**Borneo** is 'n eilandj in Zuudoeas-Azië. Mit 'n oppervlakdje van zoeaget 740.000 km² (sjattinge versjille) is Borneo 't op twieë nao grótste eilandj vanne welt (allein Gruuenlandj en Nuuj-Guinea zeen grótter).

't Zujelik en grótste deil van 't eilandj behuuertj toet Indonesië en hètj officieel Kalimantan.

De grótste oppervlakdje op 't naorde van 't eilandj behuuertj toet Maleisië. Dit Oeas-Malesië besteitj oet Sabah, 't naordelik deil van 't eilandj, en Sarawak, det in 't naordwèste ligk.

Brunei is 'nen ónaafhenkelike, betrèkkelik kleine, staot op 't naorde van 't eilandj. De naam "Borneo" is geliek ane naam "Brunei".

t'n Naordwèste van 't eilandj ligk de Zuud-Sjinese Zieë, t'n naordoeaste vanne Suluzieë, t'n oeaste vanne Celebeszieë, t'n zuudoeaste vanne Straot van Makassar, t'n zuje vanne Javazieë en t'n zuudwèste de Straot van Karimata.
# Vojvodina

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Venloos. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Ligging van de regio Vojvodina in Servië
**Vojvodina** (Servisch: *Војводина*; Hongaars: *Vajdaság*; Roemeens: *Voivodina*; Roetheens: *Войводина*) is 'n regio en provincie in 't naorde van Servië. 't Is 't insigste deil van 't land det neet op de Balkan leet, maar same mit naoberland Hongarieje leet 't in de Pannonische Vlakde, 'n oetgestrek steppegebeed in Centraal-Europa. De revere de Sava en de Donau vörme de grens mit de res van Servië. Dit gebeed is vreej vlaak en 't steit bekind es de graanschuur van 't land. 't Guuef ouk rilletief vuul staej. Novi Sad is de groeëtste stad in de regio en tegeliek ouk de houfstad van de provincie. Ander wiechtige staej zien Subotica, Zrenjanin en Pančevo.

Vojvodina kint me opdeile in dreej kleinder historische regio's: de Bačka in 't naordweste, 't Banaat in 't oeëste en Syrmië in 't zuudoeëste. Al dees gebede behuurde wies 1918 tot Oeësteriek-Hongarieje. De naam kump van 't Aldslavische waord *vojvoda*. Det waor 'ne militairen hierser dae e stök gebeed binne 'n land in hand had. De rang is vergeliekbaar mit die van 'nen hertog of 'ne markgraaf beej ós in Wes-Europa. De naam ónstónd in 't rivvelutiejaor 1848, wie de Serve in reactie op de anti-Habsburgse proteste in Hongarieje 't woiwodschap oetrepe. 't Waor wies 1860 'n apart kroeënland binne de Donaumonarchie. De Bačka en 't Banaat woorte ónderdeil van Hongarieje en Syrmië waor al same mit 't Kroatische Slavonië ónderdeil van 't Ónderkeuninkriek Kroatië en Slavonië, det binne Hongarieje autonomie genoot. Beej 't Verdraag van Trianon in 1920 meus Hongarieje, naodet 't d'n Ierste Waereldoorlog verloor, 'n groeët gedeilte van de regio aafstaon.

De regio haet 'n oppervlakde van 21.614 km² en haet óngevier 2 mieljoen inwoeëners. De Serve vörme 'n mierderheid (67%), maar 't guuef ouk 'n groeëte minderheid van Hongare (13%) en vaerder guuef 't kleinder minderhede van Slowake (2,6%), Kroate (2,4%), Roemene (1,3%), Montenegriene (1,1%), Roethene (0,7%) en Macedoniërs (0,5%). De Roma-gemeinschap is heej ouk rilletief groeët en vreuger goof 't heej vuul Pruse. 't Servisch, Hongaars, Slowaaks, Roemeens, Kroatisch en 't Roetheens zien officieel tale.
# Zieë

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mofers. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Noeardjzieë.
'n **Zieë** is 'n groeate massa aan zaat water die in verbinjing steit mit 'n anger zieë of 'n oceaan. Zoea 'n oceaan wuuertj ouch waal èns es zieë aangeduudj, mer 'n oceaan vómrp 'n zèlfstenjig gehieël en kèntj 'n eige circulatie (zieëstroum). 'n Zieë daotaenge haet 'n baom die bie e continent huuertj. Es de verbinjing tösje zieër smaal is en oet ein of mieë zieëstraote besteit, sprèk me van 'n binnenzieë.

Zieër waere gevood dórch revere en dórch raengewater.

## Zieëstrouminger

't Water óp aerd steit neet stil, intaengedeil, 't is continu in bewaeging. De getiejewèrking verplaats ederen daag groeate massa's aan water euver de planeet en dórch drókversjille (veroorzaak dórch ónger angere temperatuur en zaatgraod) en 't corioliseffek óntstaon zieëstrouminger die veur watertransport euver de planeet zórge. Dees zieëstrouminger zeen ein van de belangriekste factore in 't klimaat óppe waereld, bieveurbeildj veurtj de gólfstroum wörmdje vanoet 't Caribisch gebied nao Europa, waat de oorzaak is det Europa e miljer klimaat haet es bieveurbeildj Canada of Siberië.

## Zieëlaeve

Kwalle laeven in de zieë.
De zieër óp aerd höbben 'n cruciaal rol gespeeldj bie de óntwikkeling van 't laeve óp aerd. 't Laeve speeldje zich toet zoea 400 miljoen jaor trögk allein in 't water aaf. Slèchs in 't devoon tróchte de ieëste plent aan landj en produceerdje zie óp 'n groeate sjaol zoerstof, wonao in 'tzèlfdje tiedvak de amfibieër aan landj kóste gaon. Nag ömmer krioeltj 't in de zieër van laeve, wovan nag mer e deil is besjreve. Bekèndje deergruup die in en róndj de zieë laeve zeen visje, zieëzoogdere, zieësjildjpadde en zieëveugel. Meh van minstes zoea groeat belang zeen minder bekèndje gruup wie de weikdere, stieëkelhujige (wie zieëstèrrer en zieëegele), kreefachtige en kwalle. De basis van de voorpiramide in de zieë wuuertj gevórmp dórch eincellige wie de foraminifere, dinoflagellate, radiolaria, diatomeeë en 't fytoplankton. Inkel ecosysteme in de zieë zeen koraalriffe en kelpwajer.

## Miensj en zieë

Al vanaaf d'n aajen tied spele de zieër 'n belangrieke rol veur de miensheid. Ze zeen 'n belangrieke brón van aeteswaar veur ós en de sjeepsboewtechnieke oet vreuger tieje maakdjen 't veur de miensj veur 't ieës meugelik groeate laajinger euver groeate aafstenj te verveure. Zieër woorte transportaore in de hanjel en krege e militair belang. 't Zaach klimaat det de gólfstroum Europa guuef is zónger twiefel 'n kritische factor gewaes in 't óntwikkele van de Europese besjaving en dórch de zieë is de Europese besjaving saer de renaissance weer euver de rès vanne waereldj oetgediedj. Spaeder krege de zieër 'n functie in 't waereldjwied persoeaneverveur en taengewuuerdig höbbe ze veural e belang in 't verveur van goedere. Ze vórme dèsdaags 'n vitaal laevesaor van de wèlvaartj.

## Zuuch ouch

* Zieë-ies
# 1900

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

1897 - 1898 - 1899 - **1900** - 1901 - 1902 - 1903
**1900** (MCM) waor e gewoen jaor wat begós op 'ne maondag op de Gregoriaanse kalender.

## Gebäörtenisse

* 5 juni - In de Boereoorlog vereuvere de Britte Pretoria.

## Gebore

* 3 fibberwarie - Pierre Massy, vootballer oet Remunj
* 7 miert - Carel Willink, Nederlands sjilder (gestorve 1983)
* 7 juni - Jan Engelman, Nederlandsen diechter

## Gestorve

* 29 jannewarie - Guillaume Franquinet, avvekaot oet Mestreech
* 12 september - Henri Sarolea, ingenieur oet Heële
# 13 juli

|  |
| --- |
| jun - **juli** - aug |
| << | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 31 |   |   | >> |

**Heiligedaag van Henricus**

## Gebeurtenisse

* 1863 - In New York breke relle oet, de Draft Riots.
* 1870 - 't Emser Depesche weurt versjtuurd.
* 1878 - Servië weurt ónaafhenkelik door 't Verdraag van Berlien.
* 1897 - Guglielmo Marconi kriet octrooi op de draodloze telegraaf.
* 1908 - Veur 't ièrsj doont vrouwluuj mèt aan de modern Olympische Sjpele.
* 1923 - In de heuvele bove Los Angeles were de lèttersj *Hollywoodland* geplaats. Bie 'n renovatie in 1949 verdwene de lètste veer lèttersj.
* 1928 - Bie 'n miengaasóntploffing in de Sjtaatsmien Hendrik in Broensem valle miè es tièn doaje.
* 1930 - 't Ièrsjte Waereldkampioensjap Vootballe begint in Uruguay.
* 1938 -Op de Veluwe weurt 't Kröller-Müller Museum geëupend.
* 1967 - De Britse fietsrenner Tom Simpson sjtörf es hae in de Tour de France de Mont Ventoux beklump.
* 1977 - In New York vèlt door 'ne blikseminsjlaag de sjtroum oet; de sjtroumoetval leit tot ónrös en plunderinge.
* 1985 - 't Waereldwied popsjpektakel Live Aid weurt gehouwte.
* 1992 - Yitzhak Rabin weurt premier van Israël.
* 2005 - In Ghotki (Pakistan) boetse drie treine opein; hiebie valle 150 doaje.

## Gebore

* 100 v. Chr. - Julius Caesar, Romeinse consul, dictator en veldhièr
* 1590 - Paus Clemens X
* 1882 - Felix Rutten, diechter en sjriever oet Zittert
* 1937 - Kitty Courbois, Nederlandse actrice
* 1942 - Harrison Ford, Amerikaanse acteur
* 1944 - Ernő Rubik, Hongaarse óntwerper van o.a. Rubiks kubus
* 1945 - Ivo de Wijs, Nederlandse cabaretier, diechter en radiopresentator

## Gesjtorve

* 1024 - Hendrik II, keizer van 't Heilig Roams Riek
* 1380 - Bertrand du Guesclin, Franse veldhièr
* 1584 - Balthasar Gerards, maordenaer van Willem van Oranje
* 1793 - Jean-Paul Marat, Franse revolutionair
* 1951 - Arnold Schönberg, Oasteriekse componis
* 1954 - Frida Kahlo, Mexicaanse sjilderes
* 1960 - Anna Blaman, Nederlandse sjriefster
* 1967 - Tom Simpson, Britse fietsrenner