Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 29 juni

|  |
| --- |
| mei - **juni** - jul |
| << | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 |   |   |   | >> |

**29 juni** is 'nen daag op de Gregoriaanse en Juliaanse kalender. 't Is d'n 180en daag vaan e gewoen jaor en d'n 181e vaan e sjrikkeljaor; heinao koume nog 185 daog. In de Roems-Kathelieke Kèrk is 29 juni d'n heilegedaag vaan Paulus.

## Gebäörtenisse

* 1236 - Castiliaanse tróppe pakke Córdoba vaan de More.
* 1846 - Sir Robert Peel treujt aaf es premier van 't Vereinig Keuninkriek nao aanleijing van de Ierse Kwestie.
* 1880 - Frankriek annexeert Tahiti es reactie op de Britse euvername van de Fiji-eilanjegroep in 1874.
* 1940 - Ein aantal Nederlanders protesteert zjwiegend taenge de "nuuj orde" door op de verjaordaag van prins Bernhard ein witte anjer te drage.
* 1940 - Tweëde Waereldaorlog: Britse troepe valle Italiaanse sjtriedkrachte in Noord-Afrika aan.
* 1943 - Paus Pius XII gief zien encycliek *Mystici corporis Christi* oet.
* 1958 - Brazilië wint de waereldtitel door gaslandj Zjwede in de finale van 't WK voetbal mèt 5-2 te versjlaon.
* 1973 - 't Door Tutsi's geleijd regeringslaeger van Burundi vermaord in Tanzania tieën Hutu's.
* 2006 - 't Kabinèt-Balkenende II vèlt.
* 2014 - Islamitische Staot reup 't kalifaot oet.

## Gebore

* 1832 - Rafqa (ouch: Boutrossieh Ar-Rayes), Libanese maronitische heilige (gesjtorve 1914)
* 1865 - Shigechiyo Izumi, de awtste miensj ter waereld oet Japan (gesjtórve 1986)
* 1868 - George Hale, Amerikaanse astronoom (gesjtórve 1938)
* 1885 - Dirk Witte, Nederlandse tekssjriever en zanger (gesjtórve 1932)
* 1886 - Robert Schuman - Duutsj-Franse politicus, mètopriechter van de EU
* 1890 - Hendrikje van Andel-Schipper, waas vanaaf 29 mei 2004 de awtste persaon in de waereld (gesjtórve 2005)
* 1929 - Oriana Fallaci, Italiaanse verzètssjtriejster, journaliste, publiciste en sjriefster (gesjtorve 2006)
* 1942 - Bas van der Vlies, Nederlandse politicus
* 1951 - Don Rosa, Amerikaanse sjtripteikenaer van Donald Duck
* 1954 - Rob van Gijzel, Nederlandse politicus
* 1969 - Daniël Boissevain, Nederlandse acteur
* 1970 - Wieke Hoogzaad, Nederlandse triatlete
* 1973 - George Hincapie, Amerikaanse fitserenner
* 1979 - Gerben Löwik, Nederlandse fitserenner
* 1979 - Marleen Veldhuis, Nederlandse zjwömster
* 1986 - Edward Maya, Romeense zenger

## Gesjtorve

* 1174 - Andrej I vaan Vladimir-Soezdal
* 1744 - André Campra, Franse componis en sous-maître van de Chapelle royale (ca. 83)
* 1798 - Kaat Mossel, Nederlandse Oranjegezinde mósjelvrouw (73)
* 1840 - Lucien Bonaparte, eësjte vors van Canino en Musignano en broor van Napoleon Bonaparte (65)
* 1879 - Albertus Jacobus Clemens Janssens, Nederlandse peliesiefunctionaris (72)
* 1940 - Paul Klee, Duutsj-Zjwitserse kunssjilder (60)
* 1947 - Willem Vliegen, Nederlandse socialistische politicus (84)
* 1966 - Arthur Meulemans, Belzje componis, dirigent en meziekpedagoog (82)
* 1967 - Jayne Mansfield, Amerikaanse actrice (34, auto-óngelök)
* 2000 - Coen Flink, Nederlandsen acteur (68)
* 2021 - Flor Aarts, Nederlands-Limbörgsen taolkundege (86)
# 1 juli

|  |
| --- |
| jun - **juli** - aug |
| << | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 31 |   |   | >> |

**1 juli** is 'nen daag op de Gregoriaanse en Juliaanse kalender. 't Is d'n 182en daag in e gewoen jaor en d'n 183e vaan e sjrikkeljaor; heinao koume nog 183 daog. 1 juli is de nationaole fiesdaag in Canada, Rwanda en Burundi. 't Is ouch d'n daag vaan Keti Koti, 'nen officiële fiesdaag in Suriname en 'nen oonofficiële in Nederland.

## Gebeurtenisse

* 1852 - De Haarlemmermeer weurt druèggelag.
* 1863 - De sjlavernie weurt aafgesjaf in Suriname en Curaçao.
* 1903 - De ièrsjte Tour de France geit van sjtart.
* 1916 - In de Ièrsjte Waereldoorlog begint de Sjlaag um de Somme. Op deze daag kómme 20.000 Britse soldaote um en rake d'rsj 40.000 gewónd.
* 1960 - Somalië weurt ónaafhenkelik.
* 1962 - Rwanda en Boeroendi were ónaafhenkelik.
* 1968 - 't Nucleair non-proliferatieverdraag weurt in Genève (Zjwitserland) geteikend door óngevaer 60 leng.
* 1968 - De vootbalcluub Fortuna Sittard óntsjteit door 'n fusie van Sittardia en Fortuna '54.
* 1979 - Sony brink de Walkman op de mert.
* 1991 - 't Warschaupak weurt officieel opgeheve.
* 1997 - Hong Kong weurt door Groat-Brittannië euvergedrage aan Sjina.

## Gebore

* 1506 - Lowie II, keuning van Hongarije en Boheme
* 1534 - Frederik II, keuning van Denemarke en Noorwege
* 1646 - Gottfried Wilhelm Leibniz, Duutsje wiskundige, filosoof, natuurkundige, historicus, rechtsgelièrde en diplomaat
* 1804 - George Sand, Franse sjriefster
* 1949 - Carry Slee, Nederlandse sjriefster
* 1939 - Hans Emmering, Nederlandse journalis, presentator en programmamaker (gesjtorve 2008)
* 1960 - Geert Hoste, Belzje komiek en cabaretier
* 1961 - Prinses Diana Frances Spencer, Britse prinses
* 1967 - Pamela Anderson, Canadese actrice
* 1976 - Patrick Kluivert, Nederlandse vootballer
* 1976 - Ruud van Nistelrooy, Nederlandse vootballer

## Gesjtorve

* 251 - Herennius Etruscus, Romeinse keizer
* 251 - Traianus Decius, Romeinse keizer
* 1925 - Erik Satie, Franse componis en pianis
* 1940 - Ben Turpin (70), Amerikaanse slapstickkemiek
* 1961 - Louis-Ferdinand Céline, Franse sjriever
* 1983 - Richard Buckminster Fuller, Amerikaansen arsjitek, designer en sjriever
* 2004 - Marlon Brando, Amerikaanse acteur
* 2018 - Armando (88), Nederlandse kunsteneer
# Wikimedia Foundation

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Nuts. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

*Logo van de Wikimedia foundation, ontworpe doer Wikipedia gebroeker "Neolux"*
De **Wikimedia Foundation Inc.** is de euverkoepelende organisatie van Wikipedia, Wiktionary, Wikiquote, Wikibooks, Wikisource, Wikimedia Commons, Wikispecies en Wikinews. 't Is ein organisatie zónger winstougmirk die vilt ónger de wette van Florida, Vereinegde Sjtate. 't Besjtaon is offisjeil aangekondig op 20 juni 2003 doer de veurmalige chef van Bomis en meide-oprichter van Wikipedia Jimmy Wales.

## Doele

De doele van de organisatie zunt 't ontwikkele en ongerhoue van open content, wiki-gebasierde projekte en om alle tekste, aafbeildinge en geluide gratis aan 't algemein publiek te versjaffe.
# Albanees

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

't **Albanees** (*Gjuha Shqipe*) is de taol vaan Albanië en 't Albanees volk. Boete Albanië is de taol inheims in Kosovo, westelek Noord-Macedonië en klein deile vaan Griekeland (Arvanitisch); wijer gief 't väöl allochtoon sprekers in de res vaan Griekenland, Turkije en Italië ('t Arbëreshë-Albanees). Alles bijein gief 't oongeveer 8 miljoen sprekers. De taol kint twie hoofdialekte, 't Ghegisch in 't noorde en 't Toskisch in 't zuie. De standaardtaol is op 't Toskisch gebaseerd. Oonder dictator Enver Hoxha woort 't Ghegisch zwoer oonderdrök.

't Albanees is 'n Indo-Europese taol en vörmp 'n femilie op ziech. 't Is meugelek 'n veurtzètting vaan 't Illyrisch, wat in antieke tije op de westeleke Balkan gesproke woort.

## Extern linke

* De Albanese Wikipedia
* 'n Euverziech vaan 't Albanees (op 't Ingels)
# 10 augustus

|  |
| --- |
| jul - **augustus** - sep |
| << | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 31 |   |   | >> |

**Heiligedaag van Laurentius**

## Gebeurtenisse

* 612 v. Chr. - De sjtad Ninive weurt door Mede en Babyloniërsj verwoes.
* 955 - Otto I van 't Heilig Roams Riek wint in de Sjlaag op 't Lechveld van de Hongare.
* 1566 - In de Nederleng begint de beeldesjtörm, dae zal doere tot oktober 1566.
* 1792 - In de Franse Revolutie maak de besjtörming van de Tuilerieë 'n ing aan de monarchie in Frankriek.
* 1809 - Quito, allewiel de hoofsjtad van Ecuador, reup de ónaafhenkelikheid van Sjpanje oet.
* 1897 - Felix Hoffmann produceert veur 't ièrsj aspirine.
* 1903 - Bie 'ne brand in de metro van Paries kómme miè es 100 luuj um.
* 1913 - Mèt de Vrae van Boekarest kump 'n ing aan de Twiède Balkanoorlog.
* 1920 - De Vrae van Sèvres, e verdraag tösje de Entente en 't Ottomaans Riek, weurt geteikend.
* 1939 - In Nederland vèlt 't Kabinet-Colijn V nao 16 daag regere. Beëdiging van 't tweëde kabinet-De Geer, door häöm zelf ein extra-parlementair noad-kabinet geneump.
* 2003 - 't Ièrsjte huwelik in de ruumde weurt gesjlote; Joeri Malentsjenko trouwt vanoet 't Internationaal ruumdestation ISS mèt zien vriendin Yekaterina Dmitriyeva, die op aarde ies gebleve.

## Gebore

* 1810 - Camillo Benso di Cavour, Italiaanse sjtaatsman
* 1913 - Wolfgang Paul, Duutsje natuurkundige
* 1924 - Jean-François Lyotard, Franse filosoof
* 1941 - Kees van Kooten, Nederlandse sjriever en cabaretier

## Gesjtorve

* 258 - Laurentius, martelaer en heilige
* 1653 - Maarten Tromp, Nederlandse zièheld
* 1759 - Ferdinand VI, keuning van Sjpanje
* 1929 - Aletta Jacobs, Nederlandse arts en feministe
* 1945 - Robert Goddard, Amerikaanse weitesjapper op 't gebeed van de rakettechniek
* 1966 - J.C. Bloem, Nederlandse diechter
# 31 december

|  |
| --- |
| nov - **december** - jan |
| << | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 31 |   |   | >> |

**Oudjaor**: Traditioneel weure waffele gebakke. Väöl luuj *houte door* op dezen aovend en sjteke um mieddernach vuurwerk aaf.

**Heiligedaag van Silvester I**

## Gebeurtenisse

* 192 - Pertinax weurt oetgerope tot keizer van Roame.
* 1472 - Amsterdam verbeejt 't goaje mèt sjnièböl: "Neymant en moet met sneecluyten werpen nocht maecht noch wijf noch manspersoon".
* 1687 - De ièrsjte Hugenote vertrèkke vanoet Frankriek mèt zeilbote nao Kaap de Goje Hoop.
* 1695 - In Ingeland weurt belasting op vènstere ingeveurd.
* 1703 - Bie 'n aardbeving in de buurt van Tokio (Japan) valle óngevaer 150.000 doaje.
* 1857 - Keuningin Victoria keus Ottawa es hoofsjtad van Canada.
* 1879 - Thomas Edison tuènt zien nuujste oetvinding, 't elektrisch leech.
* 1939 - De Wiener Philharmoniker geve hun ièrsjte nuujjaorsjkonzaer (vanaaf 1941 weurt 't konzaer op 1 januari gehouwte).
* 1944 - Hongarije verklaort d'n oorlog aan Duutsjland.
* 1946 - Juan Perón weurt president van Argentinië.
* 1954 - Wim Kan hèlt zien ièrsjte ouwejaorsjconference op de Nederlandse radio.
* 1991 - De Sovjetunie weurt opgeheve.
* 1999 - Boris Jeltsin treut aaf es president van Rusland. Hae weurt opgevolg door Vladimir Poetin.
* 2005 - D'r weurt 'n sjriekkelsecónde bie diet jaor getèld.

## Gebore

* 1846 - Ferdinand Domela Nieuwenhuis, Nederlandsem activis en politicus (gestorve 1919)
* 1869 - Henri Matisse, Franse sjilder (gesjtorve 1954
* 1880 - George Marshall, Amerikaanse politicus (gesjtorve 1959)
* 1908 - Simon Wiesenthal, Oastenriekse nazi-jaeger (gesjtorve 2005)
* 1929 - Mies Bouwman, Nederlandse televisiepresentatrice (gestorve 2018)
* 1938 - Atje Keulen-Deelstra, Nederlandse sjaatsster (gestorve 2013)
* 1943 - John Denver, Amerikaanse country- en folkzenger (gestorve 1997)
* 1977 - Psy (Park Jae-sang), Zuid-Koreaanse popmuzikant
* 1985 - Jan Smit, Nederlandse zenger

## Gesjtorve

* 192 - Commodus, Romeinse keizer (op ouwejaorsjaovond vermaord)
* 335 - Paus Silvester I
* 1877 - Gustave Courbet, Franse sjilder
* 1899 - Karl Millöcker, operettecomponis oet Oastenriek
# Heraldiek

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

**Heraldiek** is de artistieke traditie roontelum teikes op waopesjèlder, zoewie de studie daovaan. In versjèllende culture bestoont 't gebruuk um oondersjeiende teikes op waopes aon te bringe, um de partije in 't strijdgeweuls oeterein te hawwe. Veural in de Westerse wereld leep dit gebruuk, oontstande oet veural praktische reies, oet op 'n echte kunsvörm. Zoe roond 1100 woort 't, es ierste in Fraankriek meh al hiel gaw in aonligkende len, gewoente um oetgebreide waopes te hantere, opgebouwd oet standaardeleminte wie bieste (liewe, adelere, peerd etc.), standaardverdeilinge (gedeild, doorsnoje, geverendeild, sjuinsbalk, sjèldhoof etc.) en 'n bijbehurende etiquèt (regels mèt kleure, meh ouch welke voors welk waope moch drage). Laankzaamaon woorte waopes neet (allein) geassocieerd mèt edele, meh ummer mie ouch mèt 't gebeed wat ze bestuurde. Ouch naotot de fedaol sameleving oplosde, bleef 't gebruuk vaan heraldiek euverind. Len, meh ouch provincies, stei en gemeintes drage in Europa es regel e waope, dewijl dit ouch in de res vaan de wereld dèks 't geval is. Ouch femiliewaopes kaome nog väöl veur en weure dèks gekoesterd.

Heraldiek is verneump nao d'n herald (of héraut), dee in de Middeliewe in Europa verantweurdelek waor veur 't nuits verspreie (veural 't nuits euver oorloge) en door zien kènnis vaan veldslage ouch väöl wis euver waopes.

  *Dit artikel is e sjtumpke. De kans Wikipedia helpe door 't aan te völle*