Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Paul McCartney

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Paul McCartney on stage in Praag
**Paul McCartney** woort gebore in 't Walton hospitaol boe zien mam wèrkde, neet wiet vaan zien hoes in Liverpool. Wie zien mam Mary Mohin McCartney in 1956 doed ging aon kaanker, stortde Paul ziech op de rock-'n-roll. In 1957 lierde heer via 'ne gemeinschappeleke vrund John Lennon kinne, woort lid vaan John's band The Quarrymen en ging same mèt häöm, George Harrison en Ringo Starr wijer mèt The Beatles. De mieste leedsjes woorte geschreve door Paul en John.

Paul woort in 't algemein gezeen es de knapste vaan de veer Beatles en had de groetste vrouweleke aonhaank. 'r Waor evels auch 't geruch, tot heer al in 1966 doed woar. Heer trouwde es lèste vaan de veer. Heer had 'n lang relatie mèt de actrice Jane Asher veurtot heer Linda Eastman, 'n fotografe, lierde kinne. Heer trouwde mèt Linda in 1969. Same kraoge ze drei kinder: Mary, Stella en James. Linda had al 'n dochter, Heather, oet 'n ieder houwelek.

Ein vaan McCartney's bekindste composities, *Yesterday*, is opgenome door 'n recordaontal artieste, en steit heiveur genoteerd in 't Guinness Book of Records. Aander ballades die ouch 'n universeel aontrèkkingskrach höbbe zien o.a. *Hey Jude*, *Let it be* en *The long and winding road*.

Paul en Linda McCartney, 1974
Noatot de Beatles in 1970 oet-ein gónge begós Paul oonmiddellek aon 'n solocarrière en brach 't album McCartney oet mèt doa-op 't bekinde *Maybe I'm Amazed*. Doa noa volgde 't album Ram wat neet groet woort oontvaange. Feitelek woar dit album door ziene low-fi aonpak zienen tied wiet veuroet en allewijl weurt Ram besjouwd es ein vaan zien bèste albums. In 1971 riech Paul McCartney 'n nui band op: Wings. Oondaanks de väöle personele wisselinge woar Wings hendeg succesvol in de joare 70. De enige drei constante leje vaan Wings woare Paul McCartney, Linda McCartney en Denny Laine. Wings maakde 'n aontal succesvolle albums zoewie Band on the Run en Venus and Mars. Ouch woort 'n aontal groete hits gescoord mèt o.a. *My Love*, *Live and Let Die*, *Band on the Run*, *Listen To What The Man Said*, *Silly Love Songs* en *With a Little Luck*. In 1981 heelt Wings op.

Ouch sjreef heer nummers mèt Michael Jackson. Same maakde Jackson & McCartney *The Girl Is Mine*. 't Leedsje kaom op Jacksons album *Thriller*, en 't woord es single metein 'ne nómmer 1 hit. Later maakde de twie nog 't nummer *Say, say, say* boevaan later 'n succesvol remix gemaak is.

Op 11 maart 1997 ontvóng Paul de titel *Sir* vaan Koningin Elizabeth II.

Noatot Linda in 1998 waor gehiemeld aon boorskaanker, trouwde heer mèt Heather Mills, 'n ex-model en anti-landmijnactiviste in juni 2002. Same kraoge ze op 28 oktober 2003 'n dochter: Beatrice Milly. In mei 2006 woort bekind tot de twie besloten hadde te goon sjeie. Op 17 maart 2008 besloot de rechbaank tot McCartney 24,3 miljoen pond (30,9 miljoen euro) aon Heather Mills moos geve. Heer moos t'n behoof vaan de opvojing vaan zien kind 35.000 pond per joar geve aon Heather.
# FIFA

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Hoofkerteer vaan de FIFA in Zürich.
De zès oonderfidderaties vaan de FIFA. Grijs len zien neet bij de FIFA aongeslote.
De **FIFA** (voloet (Frans) **Fédération internationale de Football Association**) is 't wereldwied regulerend orgaon veur voetbal, strandvoetbal en zaolvoetbal. De FIFA woort in 1904 opgeriech veur de continentaol Europese sportboonde vaan Nederland, Belsj, Zwede, Denemarke, Duitsland, Fraankriek, Zwitserland en Spaanje. De nationaol boonde vaan 't Vereineg Keuninkriek (Ingeland, Sjotland, Wales en 't nog vereineg Ierland) slote ziech korten tied later aon. Allewijl (2022) zien 211 nationaol boonde bij de FIFA aongeslote: zoe good wie alle zelfstandege len en nog diverse neet-zelfstendege territoria mèt eige voetbalèlftalle. De federatie is verdeild in e zèstal continentaol federaties: de AFC (Azië), de CFA (Afrika), de CONCACAEF (Noord- en Midde-Amerika zoewie 't Caribisch gebeed), de CONMEBOL (Zuid-Amerika), de OFC (Oceanië) en de UEFA (Europa).

De FIFA zörg veur de regels vaan 't voetbalspeul, die in oonderling euverlègk weure vasgestèld. Veraanderinge aon de regels mote centraol weure goodgekäörd. Ouch regelt ze 't Wereldkampioensjap hierevoetbal en damesvoetbal, die allebei um de veer jaor weure gehawwe. De organisatie hèlt ketoer in Zürich (Zwitserland). Sinds jaor en daag heet de FIFA 'ne bedinkeleke naom es bedrief boe 't groet geld regeert en boe corruptie aon de orde vaan d'n daag is. Veural d'n tied boe Sepp Blatter veurzitter waor (1998-2015) weurt sterk mèt sjendaole geassocieerd.
# Wiki

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Nuts. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Wiki Wiki op de luchhave van Honolulu
De term **wiki**, of **WikiWiki**, weurt gebroek veur 'n colleksie van hypertext documente die in samewirking gesjrieve weure. Soms weurt de software om aan zoen colleksie te wirke ouch waal wiki genumd. Mit 'ne wiki kins e mit 'ne browser documente sjrieve in ein sumpel opmaaktaal. *Wiki wiki* kumt oet 't Hawaiïaans en beteikent *sjnel*.

De ieste wiki, WikiWikiWeb, woor verneump nao de *Wiki Wiki* böslien aan de internasjonaal luchhave van Honolulu.

De Ingelsjtalige Wikipedia is de groetste wiki.

D'r is 'n houp versjillende software te kriege om 'n wiki op te zitte. MediaWiki weurt gebroek doer de projekte van Wikimedia. 'n Auwer systeem is Pmwiki.

## Lies van wiki's

Sommige van dees wiki's zint intösje down.

* Boktwiki ('n óngerdeil van de groeëter site Bokt, die veural oet e forum besjtuit)
* Catawiki
* Citizendium
* Conservapedia
* Hitchwiki
* Langmaker (begós es normaal site, later wiki, intösje down)
* OpenStreetMap
* RationalWiki
* TV Tropes
* Uncyclopedia
* Wikia en zien väöl subdomeine
* Wikimedia en zien dochterprojecte in versjillende taalversies
	+ Incubator
	+ Wikibooks
	+ Wikidata
	+ Wikinews
	+ Wikipedia
	+ Wikiquote
	+ Wikisource
	+ Wikispecies
	+ Wikiversity
	+ Wikivoyage
	+ Wiktionary
* Wikipathways
* WikiTree
* WikiWikiWeb, de oeërsjprunkelike wiki
# Elvis Presley

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mofers. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Elvis Presly in 1957.
**Elvis Aaron Presley** (Tupelo (Mississippi), 8 januari 1935 - Memphis (Tennessee), 16 augustus 1977) waas 'nen Amerikaanse zenger en aktäör. Hae is weltwied bekèndj óngere bienaam *The King of Rock and Roll*, of kórteweg *The King*. Elvis góldj es ein vanne succesvólste en populairste soloartieste van aldertieje.

Elvis is de bès verkóchdje soloarties van aldertieje. Tiejes zie laeve verkóch t'r biejein zoea 500 miljoen plate. Daomit waas t'r de bès verkoupendjen arties tiejes zie muzikaal laeve. Inne waek nao zien doead kome nag 8 miljoen verkuipe d'rbie. Inmiddels waere zien totaal verkuipe gesjat op 1,6 miljard plate weltwied. Elvis waas tiejes zien karriaer ouch ein vanne vermeugendjste luuj inne VS.

Elvis óngersjèdje zich van zien tiedgenoeate door zien destieds controversieel, heupsjoenkelendje optraejes, de combinatie van blank uterlik en 't zinge mit 'n zwarte stum. Ouch zien uterlik vool op: zien veur daen tied lank haor, de bakkebaerden en later de jumpsuits. Zienen opzwependje stiel veróntrösdje de gevèstigdje, naokriegsje maotsjappie, wodoor d'r hieël väöl kritiek te verdure kreeg. Veur zie muzikaal pioneerswirk woort t'r gäöndjewaeg en veural nao zien doead in ummer breiere krink geieërdj. Inmiddels wuuertj Presley erkèndj es eine vanne gróndjlègkers vanne hujige popmeziek, same mit ónger angere The Beatles en Bob Dylan. John Lennon van The Beatles ómsjreef 't es völg: *Before Elvis there was nothing*.

Elvis wuuertj same mit Bill Haley en Alan Freed geraekendj toet ein vanne luuj die 'n wichtige rol gespeeldj höbben inne doorbraak vanne rockabilly en daomit rock-'n-roll. Elvis óntwikkeldje zich rasj es arties. Ze begósten es e trio same mit Scotty Moore (lektrikgitaar) en Bill Black (bas), mer in e jaor tied sjoof d'n drummer D.J. Fontana aan. Nag ummer is dit de gróndjbezètting van rockbands: zenger/gitaris, lektrikgitaris, bassis en drummer.

Väöl artiesten höbbe verklaordj te zeen geïnspireerdj veur 'n eige karriaer inne meziek te beginne door Elvis. Bruce Springsteen zag oeatj: *There have been a lotta tough guys. There have been pretenders. And there have been contenders. But there is only one king.*
# Avril Lavigne

Avril Lavigne, 2013**Avril Lavigne**, geboaren és **Avril Ramona Lavigne Whibley** (Belleville (Ontario), 27 september 1984), is ein popster oet Canada en is in de heele welt bekend van leedjes wie *Complicated*, *Sk8er boi* en *I'm with you* .

## Albums

* Let go
* Under my skin
* The best damn thing
* Goodbye lullaby
* Avril Lavigne
* Head above water
* Love sux

## Singles

* Complicated (2002)
* Sk8er boi (2002)
* I'm with you (2003)
* Losing grip (2003)
* Don't tell me (2004)
* My happy ending (2004)
* Nobody's Home (2004)
* Keep holding on (2006)
* Girlfriend (2007)
* When You're Gone (2007)
* Hot (2007)
* The Best Damn thing (2008)
# Amfibieë

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Drei recente amfibieë en ein fossiel. Me zuut:

Blaadgreune boumkwakker (*Litoria phyllochroa*);

*Seymouria baylorensis*;

Greune watersalamander (*Notophthalmus viridescens*);

Mexicaanse wörmsalamander (*Dermophis mexicanus*).
De **Amfibieë** zien 'n klasse vaan de gewervelde diere en daovaan wel de kleinste, mèt oongeveer 5700 soorte. De amfibieë weure geach vaan kwasvinnege vèsse aof te stamme, die in 't Devoon aon land kaome. Ze leve miestens gedeiltelek in 't water en gedeiltelek op 't land, vaandao hunne naom, dee "twielevers" beteikent. Amfibieë höbbe e larvaol stadium wat sterk aon vèsse rappeleert: ze leve in 't water (boe ouch de eikes weure gelag), aoseme mèt kiewe en bewege ziech mèt 'ne start (ze höbbe gein pu). Me sprik veur dit stadium vaan *koeleköpkes*. Bij d'n euvergaank nao volwasse bieste (of beter: juveniele, want eine kier vaan vörm veranderd zien ze nog hendeg klein) greuje de pu aon, valle de kiewe en soms ouch start aof (bij de Anura) en weure twie longe functioneel. Väöl amfibieë, in 't bezunder de Anura, bringe hun volwasse leve daan gooddeils op land door.

De indeiling kint drei subklasse, boevaan 'rs twie oetgestorve zien. De euvergebleve subklasse kint drei ordes.

* Labyrinthodontia†
* Lepospondyli†
* Lissamphibia
	+ Kwakkers en króddele (Anura)
	+ Sallemanders (Caudata)
	+ Wörmsallemanders (Gymnophiona)

Oet de Amfibieë oontwikkelde ziech de Amniota, reptielechtege bieste die eier op 't land kinne lègke en vaanaof 't ind vaan 't Paleozoïcum de wereld dominere.

  *Dit artikel is e sjtumpke. De kans Wikipedia helpe door 't aan te völle*
# Pappegejje

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

'n Montaasj vaan zès versjèllende pappegejjesoorte. Me zuut:
Kakapo (*Strigops habroptilus*);
Kea (*Nestor notabilis*);
Port-Lincolnparkiet (*Barnardius barnardi*);
Kleine vasapappegej (*Coracopsis nigra*);
 Blauwgelen ara (*Ara ararauna*);
Zwarte kaketoe (*Probosciger aterrimus*).
Wereldwied leefgebeed vaan de Pappegejje.
De **Pappegejje** (Latien *Psittaciformes*) vörme 'n orde vaan veugel die me vint in de trope en in de subtrope vaan 't Zuielek Haafroond. 't Zien middelgroete veugel, gemeinelek boont gekleurd, mèt 'nen helle, sjerpe snavel, stevege klawwe en 'n bovegemiddeld groete intelligentie. De eetgewuuntes versjèlle per soort: sommege soorte zien jegers, aandere aoseters, väöl vröchte-eters. Sommege ete nectar vaan blomme. E hemfelke soorte is geleef es hoesdier; neet allein um hun boont uterlek, meh veural ouch umtot ze minseleke stumme en aander geluide kinne naodoen.

De pappegejje zien nao de nuiste (genetisch gemotiveerde) inziechte rillatief ing verwant aon de zaankveugel en ouch wel aon de valkechtege. De orde is bekind sinds 't Eoceen, zoe'n 54 mieljoen jaor geleie. Ze valle oeterein in drei superfemilies, vief femilies, 92 geslachte en 'n klein 400 bekinde soorte. De superfemilies mèt hun femilies zien:

* Echte pappegejje (Psittacoidea);
	+ Psittacidae (groete pappegejje, beveurbeeld de ara's)
	+ Psittaculidae (klein pappegejje, beveurbeeld de parkiete)
* Kaketoes (Cacatuoidea);
* Strigopoidea
	+ Nestoridae (de kea en de kaka)
	+ Strigopidae (de kakapo)

De echte pappegejje koume veur in Zuid-Amerika, Afrika, Azië en Australië zoewie op talloes eilen; zij zien de wieds verspreide vaan de drei superfemilies. De Kaketoes koume veur in Australië, op Nui-Guinea en diverse eilen in oostelek Indonesië en de zuieleke Filipijne. De Strigopoidea zien beperk tot Nui-Zieland en höbbe ziech in groete isolatie oontwikkeld.

Es hoesdier gehawwe pappegejje weure soms losgelaote of oontsnappe zelf. Dèks kinne ze in 't wèld euverleve. Zoedoende zien allewijl ouch in Europa verwèlderde populaties te vinde. Dit gelt in 't bezunder veur d'n halsbandparkiet, dee oondaanks zien tropische aofkoms ouch lieg temperature tollereert.

  *Dit artikel is e sjtumpke. De kans Wikipedia helpe door 't aan te völle*