Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Austin (Texas)

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Ieëpesj. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Oetzich övver 't centrum van Austin.
**Austin** is de hoofsjtad va de Amerikaanse sjtoat Texas. Dur wonde i 2005 ongevèr 790.000 luuj.

Dur zunt veul sjtudente i Austin, zoe is dur óch dur enorm groeëte hoofcampus va de Universiteit va Texas, mit wel 50.000 sjtudente. 't Is ing zemlich progressieve sjtad vur ing erg conservatieve sjtoat.

Dur wonne veul muzikante i Austin. Gikker joar is doa 't groeët muziekfestival South by Southwest.

Dur wielrenner Lance Armstrong, 't Sandro Bullock, dur acteur Matthew McConaughey en dur zanger/gitaris Stevie Ray Vaughan zunt bekènde luuj oet Austin.
# Lady GaGa

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mofers. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Lady GaGa in Rome (2011).
**Stefani Joanne Angelina Germanotta** (gebaore óp 28 mieërt 1986 inne Stad Nuuj-York, Nuuj-York), baeter bekindj es **Lady GaGa** (Spjraek oet: *Leedie Gkaa Gkaa*), is 'n Amerikaanse singer-songwriter en muzikant.

## Kinjertied

't Waas gebaoren in Yonkers, New York en gröjdjen óp in Manhattan, wo 't nao 'ne kóssjoeal góng, de Convent of the Sacred Heart en later ane New York University's Tisch School of the Arts studeerdje. Wen 't 20 waar, begós 't te wèrke bie Interscope Records es 'ne songwriter, en sjreef leedjes veure Pussycat Dolls. 't Is beïnvloed door glam rockers wie David Bowie en Queen en ouch jaore-tachtigzangers wie Madonna en Michael Jackson.

## Bekèndje jaore

In 2008 sjreef 't de nömmers veur häör eige album: *The Fame*. Häör ieëste waereldjhit *Poker Face* stóng ouch óp nömmer ein in Nederlandj en 't Belsj. De grótter hits móste nag kómmen in 2009. *LoveGame*, *Eh, Eh (Nothing Else I Can Say)* en *Paparazzi* woren alle drie nömmer 1 hits inne VS. Hiemit sjrief Germanotta gesjiedenis. 't Is d'n ieëste kieër det inne VS, Canada en Europa veer nömmer 1 hits van ei album zeen oetgekómme. Zölfs Michael Jackson mit 't bèsverkoupendj album *Thriller* kós dao neet taengenóp mit drie nömmer 1 hits in Noeardj-Amerika en Europa. Ouch in Japan deit Lady GaGa 't good. Väöl luuj veurspèlle det *The Fame* noeats 't record kèn verbraeke van bèsverkoupendj album oeats, aangezeen GaGa (wie de bienaam luudj) bekèndj is gewaore in 't *download-tiedpèrk*; wo me mieë nömmers (illegaal) gratis downloadj es die aansjaf. In 2009 koom 'n nuuj album oet van GaGa, namelik: The Fame Monster. De titel is dudelik 'n verwiezing nao 't ieëste album. 't Album is momenteel bekind veur de nömmers *Telephone* (mèt Beyoncé), en *Bad Romance*.

## Discografie

### Albums

* The Fame (2008)
* The Fame Monster (2009)
* Born This Way (2011)
* Artpop (2013)
* Joanne (2016)
* Chromatica (2020)
* Harlequin (2024)

### Hits

* *The Fame*
	+ *LoveGame*
	+ *Just Dance*
	+ *Paparazzi*
	+ *PokerFace*
	+ *Eh, Eh*
	+ *Beautiful, Dirty, Rich*
* *The Fame Monster*
	+ *Alejandro*
	+ *Monster*
	+ *Video Phone*
	+ *Bad Romance*
# Metaal

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mofers. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

E **metaal** is e sjemisch element oet ein vanne volgendje reekse van 't periodiek systeem:

* Alkalimetale;
* Aerdalkalimetale;
* Euvergangsmetale;
* Houfgroepmetale.

In 't periodiek systeem bevinje dees elemente zich allemaol links vanne semi-metale, of metalloïde. De metalloïde ligken op 'n diagonaal lien van boor (B) toet astaat (At).

Inkel algemein bekèndje metaalsaorte zeen: iezer, alleminium, kaoper, chroeam, nikkel, loead, zink, góld, zilver en platina, en ouch inkel legeringe zeen gemaak van metale, wie: bróns, messing, inox en soldeertin.

Metale höbben 'n aantaal kènmirkendje fysische eigesjappe:

* ze höbbe meistes e glimmendj uterlik;
* ze höbben 'n hoeag tejheid en zeen vervörmbaar;
* ze höbbe meistes 'n hoeag smultjpuntj; mit oetzunjering van kwik en gallium zeen alle metale vaste stoffe bie kamertemperatuur;
* ze zeen gooj geleiers van wurmdje en lektriciteit.
# Pompeï

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mofers. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

De rwiens van Pompeï.
**Pompeï** (Italiaans: *Pompei*; Letien: *Pompeii*) is 'n gemèndje innen Italiaanse regio Campanië, veural bekandj veure rwiens vanne antieke Romeinse havestad ane Golf van Napels die juus wie Herculaneum en Stabiae mitte oetbersing vanne Vesuvius begrave woort ónger volkanische stein en asse. Dit gebeurde in 't jaor 79 n.Chr., inne twieëdje hèlf van oktoeaber, tiejes 't bewindj van keizer Titus.

De antieke stad Pompeï woort in zie zevenhóngerdjäörig bestaon achtereinvolgendj bewóndj dore Oske, Samniete, Grieke, Etruskiërs enne Romeine, die eder häör eige späör achterlete. Nao de volkaansoetbersing loog de stad bedèk ónger 'n laog volkanische assen en stein (de *lapilli*), van zoea zès maeter diek. Dit zörgdje daoveur det Pompeï ein vanne bès-bewaardje rwienstej oete Romeinsen tied bleef. Hiedoor kreeg de stad väöl belangstèlling van historici en archeologe, went zie guuef good inzich van 't laeven in 'n ieëste-ieëfsje Romeinse plaats.

Vanne slachoffers vanne volkaansoetbersing haet me giepsaafgeetsele gemaak, det me kan zeen waat häöre lèste hajing waas wie zie stórve. Allewiel is zoea 60% van Pompeï opgegrave. Nao 1999 haet me nieks mieër opgegraven en is me zich gaon richten op behaad.
# Podiumkunste

**Podiumkunste** of **oetveurende kunste** zunt kunsvörm die op 'n podium of teniel weure oetgeveurd doer acteurs, actrices, tenielkunstenaers. Dat kint auch 'n filmset zien. Sommige podiumkunste, zoas dans, musical en oepera ligke in 't verlengde van muziek. D'r zint vaak ouch sjterke raakvlakke mit de mythologie en de literatuur.

Versjillende vörm van oetveurende kunsten zint:

* Acrobatiek
* Boeksjpraeke
* Circus
* Dans
* Film
* Goechelen
* Kleinkuns
* Musical
* Oepera
* Operette
* Toneel

  *Dit artikel is e sjtumpke. De kans Wikipedia helpe door 't aan te völle*
# Austeriteit

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Austeriteitsprotes in Athene, 2011. Väöl Griekse börgers kierde ziech fel contra de austeriteitspolletiek vaan de Griekse regering.
**Austeriteit**, ouch wel **bezuinegingspolletiek**, **bekrumpingspolletiek** en **einvojdegspolletiek** geneump, is 'ne term oet de ikkenomische weitesjappe en polletieke weitesjappe die riffereert nao 'ne reeks aon polletiek-ikkenomisch belump wat ziech riech op 't verkleine vaan de gouverminteel begroeting door te korte op oetgaves, door 't verhoege vaan taks of door 'n combinatie vaan de twie.

Austeriteitsmaotregele weure dèks gebruuk door euverhede die 't lesteg höbbe um nog örges veurdeileg te liene, of überhaup te liene (euverhede die dus neet mie de staotssjöld kinne verhoege), of meuilekhede oondervinde um de aw lieninge trök te betaole. Meistes gebäört dat euvereges tegeliekertied: staote die hunne sjtaotssjöld neet mie kinne trökbetaole zien staote die dèks ouch nörges mie kinne liene. Heidoor dreige ze in 'ne negatieve spiraol terech te komme: de meuite um nog örges te liene zörg d'r veur tot aw lieninge neet kinne weure trök betaold, en de meuite um trök te betaole zörg d'r veur tot geine partner mie geld wèl oetliene aon dee staot.

Versjèllende ikkenome en polleticologe stèlle allewijl tot austeriteit slech belump is um de ikkenomie mèt te stimulere. Die ikkenome stèlle tot de Eurocrisis an sich neet Griekeland in de crisis goeide, mer de austeriteit die Griekeland noedgedwonge mos aongoon vaan de Europese Unie um in d'n Eurozone te blieve. Veurstenders zègke evels tot austeriteit d'r veur zörg tot creditäörs weer vertrouwe kriege in de betröffende regering en staot, en tot dee staot in de touwkoms weer gemekeleker en goojkouper geld kin liene umtot deze staot heet getoend 'n zeker maote aon fiskaol discipline te höbbe es 't nudeg is.

In d'n Eurozone verpliech 't Europees Stabiliteitsmechanisme lidstaote mèt e begroetingstekort vaan mie es 3% vaan 't BBP um bekrumpinspolletiek te veure.
# Tarot

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

D'n **Tarot** (oetgesproke wie *tárot* of wie *taró*, umtot 't vaan 't Frans kump; origineel Italiaans: **tarocchi**; soms **tarock**) is e kaartspeul vaan 78 keertsjes, wat vaanaof 't midde vaan d'n 15e iew in versjillende deile vaan Europa weurt gespäöld. D'n oerspronkeleken tarot kump oet Zuud-Europa, woersjijnlek of oet de allewiele Zuid-Franse Provence-Alpes-Côte d'Azur of oet 't aongrenzende allewijle Noord-Italië. 't Gief in d'n tarot veer categorieë die euvereinkomme mèt de veer kleure vaan 't modern Europees kaartespeul wat op zien beurt besteit oet 52 keertsjes. In 't modern kaartspeul oontbreke evels de Groet Arcana. Wel kump in sommege kaartspeule de Joker veur, dee welliech door de laop vaan d'n tied de groeten arcanus De Zot (Nederlands: de Zot of de Dwaas, Duits: der Narr, Frans: le Mat, Ingels: the Fool) heet vervaange. Evels is 'r neet sömpelweeg 'n variant dao-op. In de 19e iew woort de Joker geïntroduceerd en heet heer veur e tiedsje zij aon zij mèt de Zot bestande.

## De Groet Arcana

0. De Zot, de Nar of d'n Dölle

I. De Magiër of Bateleur

II. De Hoegepreesteres of de Papesse

III. De Keizerin, de Hierseres of de Imperatrice

IV. De Keizer, d'n Hierser of d'n Emperäör

V. De Paus, d'n Hoegepriester of d'n Hiërofant

VI. De Verleefde of de Geleefde

VII. De Wagel, de Zegewagel, de Chariot of de Kaar

VIII. De Zjustitie of de Gerechtegheid

IX. D'n Eremiet of de Kluizeneer

X. 't Raad vaan Fortuin of 't Raad

XI. De Force of de Krach

XII. De Gehaange of d'n Opgehaange

XIII. D'n Doed (ouch soms de naomloeze kaart geneump)

XIV. De Gemaotegheid of de Tempérance

XV. D'n Duvel

XVI. D'n Tore

XVII. De Staar

XVIII. De Maon

XIX. De Zon

XX. 't Oordeil of de Rechbaank

XXI. De Wereld

## Rifferenties
# Ganges

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Breuker. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Sjträömgebeed van de Ganges
De Ganges bie Varanasi
Baejende man in de Ganges
De **Ganges** (of **Ganga**) is 'n groeëte en belangrieke reveer op 't Indisch Subcontinent, die weltwied bekind is ómdat zien water in 't hindoeïsme es heilig en ritueel reinigend waert besjouwd. Ze is óngevaer 2510 kilomiëter lang en sjträömt in oeëstelike richting doer 't noorde van India en doer Bangladesh, van de gletsjers in d'r zuudwestelike Himalaya pès de mónding in de Golf va Bengale.

De belangriekste zierevere van de Ganges zint de Yamuna, de Karnali, de Son en de Gandak. Ze sjträömt langsj versjeie sjtae, zoeëwie Kanpur, Allahabad, Benares en Patna. Same mit de Brahmaputra vormt de Ganges ènne van de groeëtste delta's van de welt.

## Laop

De Ganges waert gevormd in d'r Indiase daelsjtaat Uttarakhand doer de samelaop van twieë sjträöme, de Bhagirathi en de Alaknanda. De Bhagirathi, d'r belangriekste toeveurder, begint aan d'r Gangotri-gletsjer, woeë ze gevoed waert doer sjnieë en ies.

Nao 'ne laop van 200 kilomiëter doer d'r Himalaya bereikt de reveer bie de baevaartplaatsj Haridwar de dichbevolkde Indus-Gangesvlakde, 'ne breije reifel tösje d'r Himalaya in 't noorde en de Vindyaberg in 't zuje. Bie Haridwar waert mit 'ne dam 'n dael van 't water ómgeleid via 't Gangeskanaal, dat aagelag is vuur 'ne kórte waeëg te gaeve nao de parallel laopende Yamuna, die pas 800 kilomiëter oeësteliker mit de Ganges samekump.

Bie de sjtad Allahabad kómme de Ganges en de Yamuna same. Dit punt is bekind es d'r Sangam en is 'n heilige plaatsj in 't hindoeïsme.

I Bangladesh verdaelt de Ganges zich in e groeët aantal erm. D'r belangriekste erm is de Padma, die samekump mit de Brahmaputra. Same vorme ze 'ne delta va 44.000 km². D'r deltagrónd is bezónger vröchbaar, woeë o.m. ries en thieë op waeëre verboewd. In 't zuje van dizze delta ligke de Sundarbans, 'n enorm sjtèlsel va watere en zómpe dat bedekt is mit sjtroekgewas en zómpbusj.

## Hindoeïsme

In 't hindoeïsme waert de Ganges es 'n godin besjouwd. Geläövige die zich wesje in de reveer, wisse op die maneer hun zung oet. Jaorliks trèkke miljoeëne hindoes nao de sjtae langsj de Ganges vuur hun zieël te reinige doer zich te wesje in de reveer. Sómmige hindoes völle aoch flesje mit 't reveerwater, die ze da mit nao haem numme vuur mit te baeje.

## Ecologie

De Ganges is aen van de mieës vervoelde reveren op de welt. Dees vervoeling waert vuural veroerzaakt doer miensjelik aafval, mer aoch doerdat daagliks 350 doeëje in de Ganges waeëre gesjmieëte. Doer in de reveer te bieje kint me richtig krank waeëre. Toch bieje jaorliks miljoeëne pilgrims in 't water. Langsj de Ganges woeëne aoch mieë es 400 miljoeën luuj.

De vervoeling bedreigt de fauna in de reveer. D'r zjwumme twieë dolfiensaoërte in de Ganges: d'r Gangesdolfien en d'r Indische dolfien. Wiejer gieëft 't nog d'r Gangesgaviaal en 'ne zeutwaterhaai.
# David Bowie

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

David Bowie in 1990
**David Bowie** (Brixton (allewijl Groet-Londe), 8 jannewarie 1947 - New York, 10 jannewarie 2016) waor 'ne Ingelse muzikant, acteur en sjèlder. Heer is veural bekind gewore um ziene kunszinneg ingestèlde popmeziek.

## Zie Leve

Heer naom zien ierste nómmer op in de Ingelse stad Morden, in de *R.G. Studio's*. *Rubber Band* (zoewie 't nómmer hèt) woort metein 'n hit in gans Europa. Daonao volgde hits wie *Changes*, *Ziggy Stardust*, *Let's Dance*, *Dancing In The Street*, *Heroes* en mèt de band Queen *Under Pressure*. Bowie waor zienen tied erg wied veuroet wat te merke is op zien LP *Aladdin Sane*  boe heer op de hoes e vreem besjèlderd geziech heet. Heer heel vaan 't extravagante en op ein vaan zien ierste plaote (*The Man Who Sold the World*) waor heer gekleid in e kleid, wat weer gesprekstof opleverde euver zien seksualiteit. Door de decennia heer beoefenden 'r 'n väölheid aon meziekstijle en naom heer diverse personages aon, boevaan Ziggy Stardust de bekindste is.

In 't midde vaan de jaore '80 späölde heer 'n hoofrol in de film *Labyrinth*, geproduceerd door Jim Henson. Zien tegespeulers waore, boete 'n ech meidske en 'ne baby, allemaol póppe.
# Folk

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

**Folk** ('n verkorting vaan 't Ingels *folk music* volksmeziek) is e meziekgenre wat besteit oet in principe Westerse, väölal Amerikaanse volksmeziek, of (pop)meziek die dao sterk op gebaseerd is. Soms weurt ouch wel vaan **roots(meziek)** gesproke. Veur meziek vaan boete de Angelsaksische traditie sprik me liever vaan wereldmeziek. Kinmerke vaan 't genre zien vrij simpel leedsjes (dèks majeur mèt drei akoorde) en 'n akoestische begeleiding, die dèks allein oet 'n akoestische gitaar besteit. Aander instrumente die veurbij kinne koume zien de banjo, de viool, de contrabas en de trèkzak, al nao gelaank 't (sub)genre. Folkmeziek leefde in de VS langen tied oonder de radar, op 't platteland, meh kraog wel aondach in 't *Great American Songbook*, 'n collectie op 't platteland gezoonge meziek vaan versjèllende aofkomste. In 't Interbellum woort de meziek commercieel op grammofoonplate oetgebrach in genres wie hillbilly music en blues, veur respectievelek de blaanke en de zwarte op 't platteland. Zoewel hillbilly (country) es blues zouwe tot apaarte genres oetgreuje; de folkechtege variant van country neump me allewijl *bluegrass*.

In de jaore roond d'n Twiede Wereldoorlog kraog de meziek veur 't iers brei aondach in intellectuele wereld wie Woodie Guthrie de leedsjes vaan 't Songbook góng opnumme en zelf ouch nui werk in dat idioom oetbrach. Roond 1960 had 't Kingston Trio oonder studente väöl succes mèt zien covers vaan volksleedsjes. De groeten doorbraok kaom evels mèt Bob Dylan, begós es naovolger vaan Guthrie, dee mèt zien dèks maotsjappelek geëngageerde leedsjes 'ne crossover nao de popmeziekwereld tot stand brach. Zie veurbeeld woort op groete sjaol naogevolg en Dylan ziene meziek woort populair oonder de hippie-subcultuur. Ouch wienie heer later de folkrock oontwikkelde (en mèt oonder mie The Band góng wèrke), bleef zienen invlood op de popmeziek groet. Folk heet sindsdeen 'ne wisselende rol in de popmeziek gespäöld; de groetste revival kaom sindsdeen aon 't begin vaan de jaore 2010.

  *Dit artikel is e sjtumpke. De kans Wikipedia helpe door 't aan te völle*
# Roy Lichtenstein

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Remunjs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Roy Lichtenstein in 1967.
**Roy Fox Lichtenstein** (27 oktober 1923 - 29 september 1997) waas 'ne popartkunsteneer. Zien filosofie waas "taege alles zeen". Hae werkde ouch väöl mit kunsgesjiedenis in zien werke.

Zie meiste werk waas aevel geïnspireerd op advertenties en op sjtripteikeninge, die d'r zelf besjreef es "zo kunsmaotig meugelik". De sjtripteikeninge vergreudde d'r heel sjterk oet, zodet zelf de in de sjtrip gedrökde egaal kleure es sjtippe op 't sjilderie versjene.

Lichtenstein waerde gebaore in Manhattan in Nuuj-York; hae sjtórf dao ouch.
# Joseph Haydn

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

|  |
| --- |
| **Joseph Haydn** |
|

|  |
| --- |
|  |

 |
| Gebore | 31 miert of 1 aprèl 1732 |
| Gesjtorve | 31 mei 1809 |
| Landj | Aartshertogdóm Oosteriek, Keuninkriek Hongarije, Keizerriek Oosteriek |
| Sjtielperiood | klassieke meziek |
| Belankrieke genres | klaveermeziek, striekkwartèt, klaveertrio, symfonie, geisteleke meziek, oratorium |
| Invlood van | Nicola Porpora, Georg Wagenseil, Carl Philipp Emanuel Bach, Wolfgang Amadeus Mozart, Georg Friedrich Händel |
| Invlood op | Zoe good wie edereine nao häöm, oonder mie Wolfgang Amadeus Mozart, Ignaz Pleyel, Carl Ditters von Dittersdorf, Ludwig van Beethoven |
| Lies van componiste |

**Franz Joseph Haydn** (Rohrau (Nederoosteriek), 31 miert op 1 aprèl 1732 - Wene, 31 mei 1809) waor 'nen Oosteriekse componis. In 'n loupbaon vaan mie es viefteg jaor woort heer de hoegs geachde en invloodriekste componis vaan zienen tied. Haydn waor vaan 1761 tot 1790 verboonde aon d'n hoof vaan 't geslach Esterhazy; hei componeerde heer e groet aontal werke die häöm oondaanks zien isolatie groete bekindheid brachte. Haydn kump d'n ier touw de symfonie en 't striekkwartèt vaan amusemintsmeziek tot gerespecteerde kunsvörm verluf te höbbe - e prestiesj wat ze tot op dezen daag höbbe gehawwe. Mier in 't algemein is heer de belaankriekste dee de westerse meziek vaan rococo euver klassiek nao romantiek heet gebrach.

  *Dit artikel is e sjtumpke. De kans Wikipedia helpe door 't aan te völle*
# Karl Popper

Karl Popper
Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Norbiks. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

**Karl Popper** (Wene, 28 juli 1902 - Londe, 17 september 1994) is 'ne filosoof en 'ne wetensjapper dae sjtèlde dat kènnis väörtkeumt oet ervaring. E wert aanzieë es dergennige, dae mit z'n kritisch rationalisme de mits vernietigende besjoeëre taege 't logisch positivisme oontworpe haat.

## Waeërd van waarneminge

Volges Popper besjteunt ging hel zintuigelijke waarnemingsfeite. Waarneminge kriege pas betekenis in d'r kontekst van väöraafgaande theorie en kinne dus noeëts d'r ervaringsbasis zieë oeë-op os wetensjappeleke kènnis kint werre gefundeerd. Wetensjappeleke kinnis is neet objectief boete d'r miensj gegaeve, mae miensjewaerk.

## Kritiek op logisch positivisme

De positivistische bezighèèd, um 'n beperkt aantal waarneminge tut algemeen geldende witte te verheffe, is sjtrikt logisch bezieë neet mäögelek. Wetensjappeleke oetsjprake zulle 't sjtadium va vermoedens of hypotheses noeëts achter zich kinne laote. 't Aantal waarneminge is ummer hieël kling t.o.v. 't totaal aantal mäögeleke waarneminge en eeder volgende waarneming kint mit de vurige in taegesjpraok zieë.

## Van verifieerbaarhèèd nao falsifieerbaarhèèd

Op grond van dizze kritiek op 't op inductie gebazeerde verifieerbaarhèèdsbeginsel van d'r Wiener Kreis oeëmit 't oondersjèèt tussje wetensjappeleke en neet-wetensjappeleke kinnis gemakt kint waeëre, ontwerpt Popper 'n aander criterium um dat oondersjèèt te make.
Poppers falsifieerbaarhèèdscriterium sjtilt ieëder eise an de vurm es an d'r inhoud van 'n theorie. Uvver de relaasje tussje kinnis en werkelekhèèd, dus uvver d'r empirische basis van theorieje, vilt winnig te zigke. Aandersj dan de lede van de Wiener Kreis geet Popper d'r dus neet van oet dat de wetensjappelekhèèd van 'n theorie groeëter wert naarmate ze mieë 'woeër' is bewaeze. Want uvver de woeërheed van 'n theorie is niks te zigke. De oonwoeërhèèd is dao-in-taege wal degelek vas te sjtille. Aanhaowende toetsing van theorieje en radikaal verwerpe van theorieje die 't laote aafwete, sjtilt volges Popper d'r greuj van de wetensjappeleke kinnis veilig. Wetensjappeleke kinnis zal noeëts de wirklikhèèd vatte, mae häör op dis meneer waal ummer mieë naoder kaome.

## Erkinning wetensjappeleke tradiesje

Popper is 't mit de logisch positiviste ins dat de wetensjappeleke kinnis in d'r loop van d'r tied greujt. D'r besjtèèt dus 'n wetensjappeleke tradiesje en wie winnig v'r och wete, v'r wete ummer mieë.

## De aoëpe maatsjappiej

Popper sjtèlt de aoëpe maatsjappiej, oeëin 'n maximaal vriehèèd tut 't oetwissele van ideeje en ervaringe besjtèèt, es ideaal. Z'n deenke is verwaant an Jürgen Habermas.
# Weuste (landsjap)

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Weuste in Atacama
Weuste in Libië
'n **Weuste** is e gebeed boe minder es twiehoonderd mm neerslag in e jaor vèlt, boe bekans gein vegetatie greujt, boedoor d'r ouch neet väöl bieste aonwezeg zien. Door väöl lui weurt gedach, tot de groond vaan 'n weuste altied oonvruchbaar is, evels is dit dèks zjus neet 't geval. Nao tot 't heet geregend in 'n weuste kin e groet deil vaan de weuste verandere in 'ne blommezie. De weuste is evels neet in staot 't water laank vas te hawwe.

## Soorte weustes

Zaajtweuste in Marokko
't Gief vief soorte weustes:

* Rotsweuste
* Steinweuste
* Zandweuste
* Zaajtweuste
* Iesweuste

## Weusteklimaat

'n Weuste kin eigelek allein veurkomme in e *weusteklimaat*, dat veural veurkump in de Sahara, 't Midde-Ooste en Australië. 't Weusteklimaat is e *BW-klimaat* en is daorum e druug klimaat (B-klimaat). 't Versjèl tösse e weusteklimaat en e steppeklimaat weurt bepaold aon de hand vaan de *druugte-index*.
# Manhattan

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Manhattan, in New York City
**Manhattan** is ein vaan de vief börge vaan New York City, New York. Mèt zien wolkekretsers, musea en Broadway is Manhattan 't aller bekindste geziech vaan de stad. 't Heet ziene naom meugelek te daanke aon de inheims stam die hei vreuger leefde. Allewijl leve ze veural op 't platteland vaan New York.

## Bezeensweerdeghejd

De tien bekindste bezeensweerdeghede vaan Manhattan zien:

* Empire State Building
* Fifth Avenue
* Rockefeller Center
* Vrijheidsbeeld
* Times Square
* Broadway
* Central Park
* Metropolitan Museum of Art
* Guggenheim Museum
* American Museum of Natural History

## Wieke

Alle börge zien opgedeild in wieke, zoe ouch Manhattan. E paar aan die wieke zien:

* Morningside Heights
* Harlem
* Upper East Side
* Upper West Side
* Midtown
* Chelsea
* Herald Square
* Union Square
* Gramercy Park
* Flatiron District
* Greenwich Village
* Lower East Side
* East Village
* Chinatown
* Little Italy
* SoHo
* TriBeCa
* Civic Center
* South Street Seaport
* Lower Manhattan

|   Börge in New York City |  |
| --- | --- |
| Brooklyn • Bronx • Manhattan • Queens • Staten Island |