# 1906

1903 - 1904 - 1905 - **1906** - 1907 - 1908 - 1909
**1906** (MCMVI) waor e gewoen jaor wat begós op 'ne maondag op de Gregoriaanse kalender.

## Gebeurtenisse

* 11 fibberwarie - Paus Pius X gief d'n encycliek *Vehementer nos* oet.
* 18 februari - De ieërste Vastelaovesgezèt "Den Uul van den Grauwert" (Vastelaovesgezèt veur de stad Mofert en ómgaeving) weurt oetgegaeve.
* 18 fibberwarie - Armand Fallières weurt geïnstalleerd es president vaan Fraankriek; heer volg Émile Loubet op.
* 7 april - Oetbarsjting van de Vesuvius.
* 18 april - Bie 'nen aerdsjóddel mèt 'n krach van 7,8 op de sjaal van Richter weurt de Californische sjtad San Francisco verweus.
* 18 april - In de Nederlands Hervörmde Kèrk weurt de Gereformeerde Bond opgeriech.
* 11 juli - Alfred Dreyfus weurt gerehabiliteerd.
* 20 juli - In Finland kriege vrouwluuj veur 't ièrsj in Europa actief en passief keesrech.
* 16 augustus - Bie Valparaíso in Chili vingk 'nen aerdsjóddel mèt 'n krach van 8,2 op de sjaal van Richter plaats; ca. 20.000 doaje.
* 22 december - Leo Kierkels weurt tot preester gewijd.

zoonder datum
* De provincie Nederlands Limburg stop d'n titel 'Hertogdóm' te veure.
* D'n Italiaansen taolkundege Matteo Giulio Bartoli publiceert *Das Dalmatische*, de insegste oersprunkeleke studie nao 't daan al oetgestorve Dalmatisch.
* 't Territorium Papoea, noe deil vaan Papoea Nui-Guinea, kump oonder Australisch bestuur.

### Nobelprieze

* **Natuurkunde**: Joseph John Thomson "um zien theoretisch en experimenteel oonderzeuk nao elektrische geleiing in gaas."
* **Sjemie**: Henri Moissan "[um zien] oonderzeuk nao en isolatie vaan 't elemint fluor, en veur de nao häöm geneumden èllentrikken ove.
* **Geneeskunde**: Camillo Golgi en Santiago Ramón y Cajal "es erkinning veur hun werk euver de structuur vaan 't zenuwestèlsel.
* **Literatuur**: Goisuè Carducci "neet allein um zien depe gelierdheid en kritisch oonderzeuk, meh veural es ierbetuin aon de sjöppende energie, frisheid vaan stijl en lyrische krach die zien poëtische meisterwerke kinsjetse."
* **Vrei**: Theodore Roosevelt "[um] zien succesvol bemiddeling in 't ind vaan de Russisch Japansen Oorlog en um zien intrèsse in gesjèlsoplossing, boemèt heer 't Haags Hof vaan Arbitraasj vaan zien ierste zaak heet veurzeen."

## Gebore

* 12 jannewarie - Emmanuel Lévinas, Litouws-Franse filosoof (gestorve 1995)
* 13 jannewarie - Zhou Youguang, Chinesen taolkundege (gestorve 2017)
* 26 jannewarie - Leo Halle, Nederlandse voetbalkeeper (gesjtorve 1992)
* 4 fibberwarie - Clyde Tombaugh, Amerikaanse astronoom (gesjtorve 1991)
* 7 fibberwarie - Oleg Antonov, Sovjet-Russische vleegtuugboewer (gesjtorve 1984)
* 12 fibberwarie - Jan Broeksz, Nederlandse journalis, ómrooppioneer, politicus en radiopresentator (gesjtorve 1980)
* 18 fibberwarie - Hans Asperger, Oasteriekse kènjerarts (gesjtorve 1980)
* 26 fibberwarie - Madeleine Carroll, Britse actries (gestorve 1987)
* 4 miert - Charles Walgreen jr., Amerikaanse óngernummer (gesjtorve 2007)
* 8 miert - Victor Hasselblad, Zjweedse oetvènjer (gesjtorve 1978)
* 13 april - Samuel Beckett, Ierse toneelsjriever en diechter (gestorve 1989)
* 18 april - Clara Eggink, Nederlandse diechteres (gestorve 1991)
* 3 juni - Joséphine Baker, Amerikaans-Franse danseres, zangeres en actrice (gesjtorve 1975)
* 15 juni - Léon Degrelle, Belzje politicus (gesjtorve 1994)
* 15 juni - Johan te Slaa, Nederlandse acteur (gesjtorve 1980)
* 1 augustus - Alphons Winters, Nederlands-Limburgse sjilder (gesjtorve in 2000)
* 25 september - Dmitri Sjostakovitsj, Sovjet-Russische componis (gestorve 1975)
* 14 oktober - Hannah Arendt, Duutse filosofe (gestorve 1975)
* 17 november - Soichiro Honda, Japanse autofabrikant (gesjtorve 1991)
* 30 november - Andrés Henestrosa, Mexicaanse dichter, essayis, óngerwiezer, politicus en taalkundige (gesjtorve 2008)
* 2 december - Jean Daninos, Franse autoconstructeur (gesjtorve 2001)
* 2 december - Peter Carl Goldmark, Hongaars-Amerikaanse oetvènjer (gesjtorve 1977)
* 19 december - Leonid Brezjnev, Sovjet-politicus (gesjtorve 1982)
* 19 december - Frans-Joseph van Thiel, Nederlandse politicus (gesjtorve 1993)
* 30 december - Sir Carol Reed, Britse filmregisseur (gesjtorve 1976)

## Gesjtorve

* 25 jannewarie - Petrus Lambertus Goossens, Belzje geistelike (78)
* 27 jannewarie - Frederik Willem Jacob van Aylva van Pallandt, Nederlandse politicus (79)
* 29 jannewarie - Christiaan IX vaan Denemarke (87)
* 13 miert - Susan B. Anthony, Amerikaanse feministe en burgerrechteactiviste (86)
* 21 miert - Carl von Siemens, Duitsen industrieel (77)
* 19 april - Pierre Curie, Franse natuurkundige, Nobelpries in de Natuurkunde 1903 (46)
* 19 april - Spencer Gore, Britsen tennisser en cricketer (56)
* 23 mei - Henrik Ibsen, Noorse sjriever en literatuurcriticus (78)
* 1 september - Alfons Janssens, Belzje politicus (64)
* 5 september - Ludwig Boltzmann, Oasteriekse natuur- en wiskundige (62)
* 27 september - Hendrik Dyserinck, Nederlandse marineoffeseer en politicus (68)
* 22 oktober - Paul Cézanne, Franse sjilder (67)
* 9 november - Élisabeth Catez, Franse mystica en heilege (26)
* 13 december - Jan Gerard Palm, Curaçaose componis (75)
* 14 december - Jean A. Oudemans, Nederlandsen astronoom (78)