# 8 december

|  |
| --- |
| nov - **december** - jan |
| << | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 31 |   |   | >> |

**8 december** is de 342ste daag van 't jaor (343ste in ein sjrikkeljaor) in de Gregoriaanse kalender. Nog 23 daag pes 't eindj van 't jaor.

## Gebäörtenisse

* 1537- In Honduras wirt de sjtad Santa María de la Nueva Valladolid, (ofwaal Comayagua) gesjtich.
* 1590 - Kroaning van Paus Gregorius XIV in Roame.
* 1703 - De Kapel op Begraafplaatsj 't Heilig Kruus in Zjwolle sjtort in biej eine hevige sjtörm.
* 1700 - Kroaning van Paus Clemens XI in Roame.
* 1854 - Paus Pius IX vaardigt 't dogma van de Ónbevlekde Óntvangenis oet, dat beliejt dat de Maag Maria gebaore is zónger erfzónde.
* 1864 - Encycliek *Quanta Cura* van Paus Pius IX, wo-in hae geweitesvriejheid, godsdeensvriejheid en sjeijing van kirk en sjtaat veraordeilt. Toegevoog is ein lies van 80 dwalinge, de Syllabus Errorum.
* 1869 - Paus Pius IX äöpent 't Eësjte Vaticaans Concilie.
* 1889 - Op initiatief van Pim Mulier wirt de Nederlandse Atletiek en Voetbalbóndj, de veurluiper van de KNVB, opgerich.
* 1860 - Oprichting van de nv Gemeintekrediet van Belsj.
* 1881 - 't Ringtheater in Wene brent aaf.
* 1914 - Sjlaag óm de Falklandjeilande tösje 't Verenigd Keuninkriek en Duutsjlandj.
* 1917 - De Turke, ónger bevel van Erich von Falkenhayn, planne eine aanval op de Britse linies van Edmund Allenby. De Sjlaag óm Jeruzalem is begoosj.
* 1931 - Octrooi op coax-kabel verleënd aan Lloyd Espenschied en Herman Affel.
* 1941 - 't Congres van de Verenigde Sjtate verklaort Japan de aorlog. Allein de vrouwelike aafgevaardigde Jeannette Rankin sjtömp taenge.
* 1941 - Nederlandj verklaort Japan de aorlog naodat Japan Britse en Amerikaanse gebeje aanvilt.
* 1941 - In 't concentratiekamp Chelmno biej Łódź gebruuk Duutsjlandj veur ’t eësj op vrachwages gemonteerde gaaskamers óm judde te vermaorde.
* 1944 - Biej eine euverval op de Leëuwarder gevangenis waere ruum vieftig verzètsluuj bevried.
* 1949 - De hoofsjtad van de Chinese Repeliek wirt verplaatsj van Nanking nao Taipei op Taiwan.
* 1961 - Heroprichting van 't Bisdóm Antwerpe in Belsj, dat eërder besjtóng van 1559 pes 1801. De naam van 't Aartsbisdóm Mechele wirt gewiezigd in Mechele-Brussel.
* 1965 - Biej wèt wirt prins Claus genaturaliseerd tot Nederlander.
* 1965 - Paus Paulus VI sjlut in Roame de veerde en lètste zitting van 't Tweëde Vaticaans Concilie.
* 1976 - The Eagles brènge *Hotel California* oet, ein van de bès verkoupende albums aller tieje.
* 1980 - Óm tieën minute veur èlf in de aovend wirt poplegende John Lennon veur zien hoes in 't Dakota geboew aan 72nd Street New York vermaord door Mark David Chapman.
* 1982 - In Suriname woaere 15 critici van 't bewèndj van Desi Bouterse - veurnamelik journaliste, vakbondsluuj en advocate - vermaord (zuug Decembermaorde).
* 1984 - Óngerteikening in Togo van de derde Euvereinkóms (*Lomé III*) tösje de Europese Gemeinsjap en 66 lenj in Afrika, 't Carïbisch gebeed en de Sjtil Oceaan (ACS).
* 1987 - Óngerteikening van 't INF-verdraag in Washington, door de Amerikaanse president Ronald Reagan en de Sovjetleijer Michail Gorbatsjov.
* 1991 - Leijersj van Ruslandj, Wit-Ruslandj en Oekraïne teikene 't Akkaord van Minsk womit ein eindj kump aan de Sovjet-Unie, en womit 't Gemenebest van Ónaafhankelike Sjtate sjtart.
* 1993 - De Amerikaanse president Bill Clinton teikent de North American Free Trade Agreement (NAFTA).
* 1994 - De Amerikaanse president Bill Clinton teikent ein wèt wodoor de Verenigde Sjtate deilnumme in de General Agreement on Tariffs and Trade (GATT).
* 1999 - Ruslandj en Wit-Ruslandj sjlute ein unieverdraag. Allebei de lenj mótte taenge 2005 eine gemeinsjappelike muntj höbbe.
* 2002 - Haitske van de Linde versjleit Emile Ratelband en volg Fred Teeven op es liestrèkker van Laefbaar Nederlandj.
* 2002 - Nederlandj verlus in de finale van 't WK hockey veur vrouwe op sjtraofbel van Argentinië.
* 2003 - Ruslandj dreug 't archief van de joodse gemeinte in Den Haag euver aan 't Haags Gemeintearchief.
* 2003 - In Argentinië wirt bekènd dat de sjloppewieke van Buenos Aires saer 1993 in ómvank zint verdöbbeld.
* 2006 - In Nederlandj wirt de nuujste console van Nintendo gelanceerd, genaamp "Nintendo Wii". Zuug ouch *Wii*.
* 2007 - In Nederlandj wirt 't 5de Junior Eurovisiesongfestival gehawwe.
* 2018 - De N-VA verliet de regering-Michel I nao ónènsigheid euver 't VN-Migratiepak. De res van de coalitie geit bis de verkezinge wiejer es de regering-Michel II.

## Gebore

* 65 v.Chr. - Horatius (Quintus Horatius Flaccus), Remeinse dichter (gesjtorve 8 v.Chr.)
* 1542 - Maria I, keuningin van Sjotlandj (gesjtorve 1587)
* 1730 - Jan Ingenhousz, Nederlandse fysioloog, botanicus (gesjtorve 1799)
* 1765 - Eli Whitney, Amerikaanse oetvènjer (gesjtorve 1825)
* 1815 - Adolph Menzel, Duutsje kunssjilder en graficus (gesjtorve 1905)
* 1818 - Karel III, vors van Monaco (gesjtorve 1889)
* 1832 - Bjørnstjerne Bjørnson, Noorse sjriever, journalist en politicus (gesjtorve 1900)
* 1837 - Gottlieb Ringier, Zjwitserse politicus (gesjtorve 1929)
* 1855 - Johan Frederik Lodewijk Frowein, Nederlandse architect (gesjtorve 1914)
* 1861 - Georges Méliès, Franse regisseur (gesjtorve 1938)
* 1861 - William Durant, Amerikaanse oprichter General Motors (gesjtorve 1947)
* 1861 - Aristide Maillol, Catalaans-Franse beeldhouwer en kunstenaer (gesjtorve 1944)
* 1865 - Jean Sibelius, Finse componist (gesjtorve 1957)
* 1879 - Mariano San Miguel Urcelay, Spaanse componist en klarinettist (gesjtorve 1935)
* 1886 - Diego Rivera, Mexicaanse sjilder (gesjtorve 1957)
* 1925 - Sammy Davis Jr., Amerikaanse acteur en zenger (gesjtorve 1990)
* 1926 - Joachim Fest, Duutsje journalist en historicus (gesjtorve 2006)
* 1927 - Vladimir Sjatalov, Russisch kosmonaut
* 1928 - Ulrich Neisser, Duutsje psycholoog
* 1929 - Arnulf Rainer, Oostenrijks kunstschilder
* 1930 - Maximilian Schell, Oasteriekse acteur, filmregisseur en sjriever
* 1932 - Charly Gaul, Luxemburgse fitserenner (gesjtorve 2005)
* 1936 - David Carradine, Amerikaanse acteur (gesjtorve 2009)
* 1941 - Geoff Hurst, Èngelsje voetballer
* 1943 - Jim Morrison, Amerikaanse zenger (gesjtorve 1971)
* 1944 - George Baker, Nederlandse zenger
* 1951 - Kees Driehuis, Nederlandse journalist en televisiepresentator
* 1953 - Kim Basinger, Amerikaanse actrice
* 1954 - Frits Pirard, Nederlandse fitserenner
* 1954 - Pieter Storms, Nederlandse televisieprogrammamaeker en presentator
* 1962 - Berry van Aerle, Nederlandse voetballer
* 1966 - Theo Maassen, Nederlandse acteur en cabaretier
* 1966 - Sinéad O'Connor, Ierse zangeres

## Gesjtorve

* 899 - Arnulf van Karinthië (49), keuning van Oas-Francië en Lotharinge
* 1626 - John Davies, Èngelsje dichter
* 1818 - Karel van Baden (32), groathertog van Bade
* 1830 - Benjamin Constant (63), Franse sjtaatsman en sjriever
* 1864 - George Boole (49), Britse wiskundige
* 1859 - Thomas De Quincey (74), Britse sjriever
* 1875 - Leopold III van Lippe (54), vors van Lippe
* 1899 - Max Lange (67), Duutsje sjaker
* 1914 - Maximiliaan von Spee (53), Duutsje admiraal
* 1939 - Robert De Veen (51), Belzje voetballer
* 1955 - Hermann Weyl (70), Duutsje wiskundige
* 1965 - André Rosseel (41), Belzje fitserenner
* 1976 - Albert Borschette (56), Luxemburgse sjriever en politicus
* 1977 - Rafael Rodríguez (84), Cubaanse sjriever
* 1978 - Golda Meïr (80), Israëlische diplomaat en politicus
* 1980 - John Lennon (40), Britse muzikant
* 1982 - Decembermaorde:
	+ John Baboeram (31), Surinaamse advocaat
	+ Bram Behr (31), Surinaamse journalis
	+ Cyrill Daal (46), Surinaamse vakbóndjsleijer
	+ Kenneth Gonçalves (42), Surinaamse advocaat
	+ Eddy Hoost (48), Surinaamse advocaat
	+ André Kamperveen (58), Surinaamse journalis, awt-minister
	+ Gerard Leckie (39), Surinaamse universitair docent
	+ Sugrim Oemrawsingh (42), Surinaamse universitair docent
	+ Lesley Rahman (28), Surinaamse journalis
	+ Surendre Rambocus (29), Surinaamse militair
	+ Harold Riedewald (49), Surinaamse advocaat
	+ Jiwansingh Sheombar (25), Surinaamse militair
	+ Jozef Sjlaagveer (42), Surinaamse journalis
	+ Robby Sohansingh (27), Surinaames zakeman
	+ Frank Wijngaarde (43), Nederlands-Surinaamse journalis
* 1982 - Bertus de Harder (62), Nederlandse voetballer en voetbaltrainer
* 2005 - Jacques Hogewoning (80), Nederlandse jurist en sjportbesjtuurder
* 2018 - Aat Veldhoen (84), Nederlandse kunsteneer

## Viering/herdènking

* Roams-katholieke kalender:
	+ Maria Onbevlekt Ontvangen, ein van de verplichde feësdaag in de Katholieke Kirk - *Hoagfeës*
	+ Heilige Romaric(us) († 653)