Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Leo McCarey

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

**Leo McCarey** (3 oktober 1898 bis 5 juli 1969) waor 'nen toenaongevende filmrezjiseur dee in oonder aandere Europa en de Vereinegde Staote bekind woort door films wie The Awful Truth. Veur dee lèste film kroog de rezjiseur ouch 'nen *Oscar*, ofwel 'n *Academy Awards* veur bèste rezjiseur. McCareywoort gebore in Los Angeles en zou later gaon hiemele in Santa Monica.

Aander bekinde films vaan McCareyzien, oonder aandere, Duck Soup (1933), The Awful Truth (1937), Going My Way (1944).

## Zuug ouch

* Academy Awards
# UTC

Op 't mement dat dees pazjena laode waor 't **2026-06-9 *T* 07:14 in UTC**

(W3C Date and Time Formats)

**UTC** sjtit veur **U**niversal **T**ime (**C**oordinated) woebie UT de eigelike aafkorting is mit de toeveuging dat 't hie om coördinaat-aafhankelike tiedweergave git. Voloet weurt UTC meistal *Coordinated Universal Time* genumd en is krek 'tzelfde as GMT (Greenwich Mean Time). UTC is 'n universeile meneer van tiedweergave en mak gebroek van 24-oers tiednotatie zonger punten, am/pm enz. 1315 UTC beteikent dus kwart euver 1 smiddigs volges de sjtandaard conventie (op de nul-meridiaan).

In een groet deil van Europa (onger angere in Nederland en 't Bèlsj) gilt in de winter UTC+1 en in de zoemer UTC+2 (respectevelik 1 en 2 oer later dan de wintertied in Groet-Brittannië).
# Landj (geografie)

'n **Landj** is 'n regio of natie (staot) mit 'n eige cultuur en terdiesjes, wie Ingelandj, Sjotlandj, Duutsjland of de Lieëg Lenj.

  *Dit artikel is e sjtumpke. De kans Wikipedia helpe door 't aan te völle*
# Tiedzaone

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Nuts. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

**Tiedzaones** zint gebejer van de Aerd die dezelfde sjtandaardtied höbbe aangenomme. Vuurhein gebroekde luuj de lokale zonnetied, woebie de tied dus variierde van plaatsj tot plaatsj. Mit de vuuroetgank van telecommunicatie en mit de oetbreiding van de sjpoerwaeg woerd dit systeim lestiger en lestiger. Tiedzaones corrigierde dit prebleim doer de klokke van 'n regio op dezelfde gemiddelde zonnetied te zitte. Tiedzaones zint euver 't algemein gecentrierd op de meridiane geografie van de longitude. Tiedzaones zint normaal 15°, en dus is d'r normaal ein oer versjil tusje twie opeinvolgende zaones. Dit ein-oer-versjil is echter neet universeil en de vorme van de tiedzaones kinne hendeg irregulier zien, omdat ze vaak de grenze van sjtate, leng of anger administratieve gebejer volge.

## Zuug ouch

* UTC

De Limbörge zint in de tiedzaone MET (Midde-Europese Tied) of UTC + 1, ein oer versjil van GMT (Greenwich Mean Time) of UTC
# Kentucky

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Veendel vaan Kentucky
Kentucky en de res vaan Amerika
**Kentucky** is 'ne staot in de VS. De aofkorting is *KY*. De hoofstad is Frankfort.

## Geografie

Kentucky heet 'n oppervlak vaan 104.749 km² (1,7% water), en heet 4.145.922 inwoeners (39,28/km²).

  *Dit artikel is e sjtumpke. De kans Wikipedia helpe door 't aan te völle*

| Vereinigde Staote van Amerika |
| --- |
| Alabama | Alaska | Arizona | Arkansas | Californië | Colorado | Connecticut | Delaware | Florida | Georgia | Hawaï | Idaho | Illinois | Indiana | Iowa | Kansas | Kentucky | Louisiana | Maine | Maryland | Massachusetts | Michigan | Minnesota | Mississippi | Missouri | Montana | Nebraska | Nevada | New Hampshire | New Jersey | New Mexico | New York | North Carolina | North Dakota | Ohio | Oklahoma | Oregon | Pennsylvania | Rhode Island | South Carolina | South Dakota | Tennessee | Texas | Utah | Vermont | Washington | West Virginia | Wisconsin | Wyoming |
| **Aafhenkelike gebejer:** Amerikaans Samoa | Amerikaanse Maageilenj | Baker Island | Goeam | Howland Island | Jarvis Island | Johnston-atol | Kingmanrif | Midwayeilenj | Naordelike Mariane | Navassa | Palmyra-atol | Puerto Rico | Wake |
# Eriemaer

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mofers. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

't Eriemaer mitte veer anger Groeate Maere.
't **Eriemaer** (Ingels: *Lake Erie*) is ei vanne vief Groeate Maeren in 't naorde vanne Vereinigdje Staote en 't zuje van Canada. Mit 'n oppervlakdje van 25.745 km² is 't 't op ei nao klènste maer vanne vief kwa oppervlakdje en nag waal 't klènste kwa volume. Op 't deepste puntj is 't maer 64 m deep. 't Ontariomaer is klènder kwa oppervlakdje, meh waal deper.

't Instroumendj water kump gooddeils oeten Detroit, vanoet 't St. Clairmaer en 't Huronmaer. d'n Oetstroum van water geit meis euvere Niagara, mitte Niagarawatervalle nao 't Ontariomaer. De sjeepvaart van 't Eriemaer nao 't Ontariomaer geit eiuver 't Wellandkenaal.

't Maer is ómgaeve dore Canadese pervinsja Ontario in 't naorden enne Amerikaanse staote Ohio, Pennsylvanië en Nuuj-York in 't zuje, en Michigan in 't wèste. Anen Amerikaanse waterkantj ligke de stej Cleveland, Erie en Buffalo.

't Maer haet dezelvendje naam es de Erie, 'n indianevouk det ane zuudkantj van 't maer laefdje.
# Christendóm

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

't **Christendom** is de religie die is oontstande oet de lier vaan Zjezus Christus. 't Is de groetste wereldreligie, mèt euver de gaanse wereld zoe'n 1.500.000.000 aonhengers. Allewel tot ze in Palestina oontstoon is, is de religie veural groet gewore in Europa en laoter Amerika.

De lier van 't christendom steit opgesjreve in de Biebel, dee oet twie deile besteit: 't Nui en 't Aajd Testament. 't Aajd Testament geit euver 't ontstoon vaan de wereld en de gesjiedenis van 't Joedse volk. 't Nui Testament geit euver 't leve van Zjezus Christus.

't Christendóm is oontstande oet 't joededom naotot sommege Joede dachte tot Zjezus de messias (*verlosser*) waor. 't Christendom waor vanaof de 4e iew n.Chr. tot aon de godsdeensoorloge vaan de 16e iew de belangriekste godsdeens vaan Europa.

't Christendom weurt op väöl menere beleje, boe-in me drei hoofstrome herkinne kint:

* De Kathelieke kèrke:
	+ Roems-Kathelieke Kèrk;
	+ Aajd-kathelieke Kèrk;
	+ Oesters-Kathelieke Kèrk, die besteit oet o.a.:;
		- Rössisch-orthodoxe Kèrk;
		- Grieks-orthodoxe Kèrk;
	+ Armeense Kèrk;
	+ Nestoriaanse Kèrk.
* De Protestante strominge
	+ De Nederlandse PKN;
	+ Lutheranisme;
	+ Gereformeerde;
		- Gereformeerd vriegemak;
	+ Calvinisme;
	+ Anglicaanse Kèrk;
	+ Ware Zjezus Kèrk;
* Sektes
	+ Getuiges vaan Jehova;
	+ Mormone
# Harbor Area (Los Angeles)

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

De **Harbor Area** besleit de gaanse kös vaan Los Angeles, Californië. 't Is e distrik wat verneump is nao Harbor City, 'n veurmaolege stad die noe 'n wiek is vaan Harbor Area. Harbor Area weurt ouch wel *Port of Los Angeles* geneump (Limburgs: Have vaan Los Angeles), mer dit is neet zjus. De have vaan Los Angeles is mer e deil vaan Harbor Area. 't Groetste deil vaan 't distrik zien gewoen woenwieke.

## Wieke

Alle districte in Los Angeles höbbe wieke, zoe ouch Harbor Area. 't Gief vief wieke, boemèt Harbor Area de minste wieke heet vaan alle LA-distrikte. Dit beteikent neet tot Harbor Area 't kleinste distrik is. De woenwieke (boete Terminal Island, wat veurnaomelek oet natuur besteit) zien gewoen erg groet.

* Harbor City
* Harbor Gateway *(Vreuger waor dit de have vaan Harbor City, allewijl vaan gaans Los Angeles)*
* San Pedro
* Terminal Island
* Wilmington

|   Distrikte in Los Angeles, Californië |  |
| --- | --- |
| Downtown · Eastside · Harbor Area · Hollywood · Los Feliz · San Fernando · Westside · Wilshire · Zuid-Los Angeles |
# Colusa County

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Graofsjappe vaan Californië
Ligking vaan Colusa
**Colusa** is 'n graofsjap in Californië, VS. De hoofplaots vaan 't graofsjap is Colusa.

## Geografie

't Graofsjap heet 'n totaal oppervlak vaan 2995 km² (1156 mijl²) boevaan 2980 km² (1151 mijl²) land is en 14 km² (6 mijl²) of 0,48% water.

### Aangrenzende county's

* Yolo County - zuie
* Lake County - weste
* Glenn County - noorde
* Butte County - noordoost
* Sutter County - ooste

## Demografie

Volgens de census vaan 2000 bedroog de bevolkingsdiechheid 15/km² (40/mijl²) en bedroog 't totaol bevolkingsaontal 40.554 dat bestoont oet:

* 64,29% blaank
* 0,55% zwart
* 2,33% inheemse Amerikane
* 1,21% Aziate
* 0,39% luj aofkomstig vaan eilande in de Stèllen Oceaan
* 26,68% aandere
* 4,54% twie of mie rasse
* 46,54% Spaons of Latino

't Goaf 6097 gezinnen en 4578 femilies in **Colusa**. De gemiddelde gezinsgruutte bedroog 3,01.

## Plaotse

De twie belaankrijkste plaotse vaan 't graofsjap zien:

* Colusa
* Williams

|   Counties in Californië |  |
| --- | --- |
| Alameda County • Alpine County • Amador County • Butte County • Calaveras County • Colusa County • Contra Costa County • Del Norte County • El Dorado County • Fresno County • Glenn County • Humboldt County • Imperial County • Inyo County • Kern County • Kings County • Lake County • Lassen County • Los Angeles County • Madera County • Marin County • Mariposa County • Mendocino County • Merced County • Modoc County • Mono County • Monterey County • Napa County • Nevada County • Orange County • Placer County • Plumas County • Riverside County • Sacramento County • San Benito County • San Bernardino County • San Diego County • San Francisco • San Joaquin County • San Luis Obispo County • San Mateo County • Santa Barbara County • Santa Clara County • Santa Cruz County • Shasta County • Sierra County • Siskiyou County • Solano County • Sonoma County • Stanislaus County • Sutter County • Tehama County • Trinity County • Tulare County • Tuolumne County • Ventura County • Yolo County • Yuba County |
# Rio de Janeiro

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Valkebergs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Collaasj van Rio de Janeiro. Van bove nao ónger, van links nao rechs zuut me 't beeld van Christus, Botofago en umgaeving, 't zakecentrum, de Niteróibrök, 't Maracanãsjtadion en Barra de Tijuca.
**Rio de Janeiro** (oetsjpraak in 't Braziliaans Portugees: [ˈʁi.u dʒi ʒɐˈnejɾu]) ies de hoofsjtad van de gelieknamige sjtaot in 't zuudweste van Brazilië. De sjtad liek aan 'n baai, de Baía de Guanabara. Mèt 'n oppervlak van 1260 km² en 6.718.903 inweunersj (1 juli 2019) ies 't de twiède sjtad van Brazilië, nao São Paulo. Bies 1960 waor Rio de hoofsjtad, meh doe woort die rol euvergenómme door Brasília.

De sjtad ies bekènd vanwege de sjtrande van Copacabana, 't beeld van Jezus op de Corcovado-heuvel (de *Cristo Redentor*) en vanwege 't jaorliks carnaval, dat hie oetbundig weurt gevierd. In 2016 woorte hie de Olympische Sjpele georganiseerd.

In de sjtad zint groate sociaal tegesjtèllinge. E groat deil van de bevolking laef in de zoagenaamde *favelas* of krottewieke.

## Externe link

* Website van de gemeinte

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Commons: Category:Rio de Janeiro** – Media gerelateerd aan dit óngerwerp |

  *Dit artikel is e sjtumpke. De kans Wikipedia helpe door 't aan te völle*
# Calvin Coolidge

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

**Calvin Coolidge** (4 juli 1872 - 5 jannewarie 1933) waor de 30e President vaan de Vereinegde Staote vaan Amerika. Heer waor president vaan de Vereinegde Staote vaan 2 augustus 1923 bis 4 miert 1929.

De president waor lid vaan de polletieke partij vaan de Rippeblikeine (Ingels: *Republicans*).

  *Dit artikel is e sjtumpke. De kans Wikipedia helpe door 't aan te völle*

| Lies van presidente van de Vereinigde Sjtaote |
| --- |
|
George Washington ·
John Adams ·
Thomas Jefferson ·
James Madison ·
James Monroe ·
John Quincy Adams ·
Andrew Jackson ·
Martin Van Buren ·
William Henry Harrison ·
John Tyler ·
James K. Polk ·
Zachary Taylor ·
Millard Fillmore ·
Franklin Pierce ·
James Buchanan ·
Abraham Lincoln ·
Andrew Johnson ·
Ulysses S. Grant ·
Rutherford B. Hayes ·
James A. Garfield ·
Chester A. Arthur ·
Grover Cleveland ·
Benjamin Harrison ·
Grover Cleveland ·
William McKinley ·
Theodore Roosevelt ·
William Howard Taft ·
Woodrow Wilson ·
Warren G. Harding ·
Calvin Coolidge ·
Herbert Hoover ·
Franklin D. Roosevelt ·
Harry S. Truman ·
Dwight D. Eisenhower ·
John F. Kennedy ·
Lyndon B. Johnson ·
Richard Nixon ·
Gerald Ford ·
Jimmy Carter ·
Ronald Reagan ·
George H.W. Bush ·
Bill Clinton ·
George W. Bush ·
Barack Obama ·
Donald Trump ·
Joe Biden ·
Donald Trump |
# Volkscultuur

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

**Populair cultuur** is 'ne neutrale verzamelnaom veur de begrippe *volkscultuur* en *massacultuur* en wert besjtudeerd dör de cultureel antropologie. 't Begrip is in de twintegste iew vaan belaank gewore, in contras tot de elitekuns.

Versjèlle in waardering en sociaal gebondeheid vaan cultuur bestoon al zoelank es dao versjèlle tösse rieke en erm lui zien. Kuns woort iewelaank in opdrach vaan de rieke gemaak, die ze financierde. Kunsteneers riechte ziech min of mie nao de wens vaan die rieke en bleve binne 'n zeker kader. De volkscultuur mós 't mèt minder middele doen, mer maakde toch cultuur, in de vörm vaan volksvertellinge (tegeneuver cerebraal diechvörm wie ballades), volksmuziek (dans veur bijv. doedelzak tegeneuver de ummer mier geperfectioneerde kunsmuziek) en volkssjèlderinge.

In de negentiende iew greujde de kuns oet tot get otonooms en woorte de idee euver kuns en kunsteneer ummer verhevener. Daodoor oontstoont bij e groet publiek, ouch, bij rieke lui, de behoofde aon ander dinger: good liesbaar beuk, mekkeleke muziek. Tegliek woort in deen tied de bevolking door filantrope in aonraoking gebrach mèt touwgenkeleke kunsvörm, umtot de hoeger klasse meinde tot 't volk daodoor verheve zouw rake.

In de twintegste iew kraoge arbeiers lankzaamaon mie geld te besteie. Zoe kóste ze ziech beuk koupe, nao 't toneel goon en op radio en grammofoonplaote populair muziek hure. In de jaore twinteg en daarteg teikent ziech veur 't iers dudelek 'n populair cultuur aof. In dezelfden tied woort de elitair kuns nog ummer zwoerder en oonbegriepeleker veur de boetestoonder, get wat ziech nao d'n Twiede Wereldoorlog allein mer doorzetde.

Nao d'n Twiede Wereldoorlog kaom ouch de jäögcultuur op, die ziech vooral muzikaal oetde, en wel in de rock 'n roll. Populair cultuur woort zoe 'n kwestie vaan generatieconflik. Mèt de jaore woort de klouf opgelos. De populair cultuur woort mèt de jaore zoe riep, tot ziech in haor ouch wier kunszinneg strouminge oontwikkelde.

### Verwiestableau populair cultuur

* Meertens-Instituut, 'n onderzeuksbureau nao volkscultuur

#### Folklore

Folklore ies de naam veur de gezameleke volkscultureel versjiensele, tradities, euverleveringe, leedsjes, gebruke, ouw ambachte, heemkunde, vastelaovend, sjötterie, jónkheid, mei-denplanting, paol ouwe, volksgeluif, kruusprocessie, heiligdomsvaart, kleierdrach, volksdans, kèrmes,

#### Plante en dere

* Volksname van plante, plantename in de volkstaal
* Volksname van dere, derename in de volkstaal

#### Literatuur

* Leefdesroman
* Detectiveroman
* Stripverhaol
* Volksverhaol, sjpreukske, sage, legende

#### Muziek

* Volksmuziek, volksleedsjes
* Koerzaank
* Blaosmuziek
* Sjlager
* Popmuziek

#### Bildende kuns

* Grafitti
* Televisieprogramma's
	+ Tv-series
	+ Kwisse
	+ Reality soaps
# Chicago

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Valkebergs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Ligking van Chicago
**Chicago** ies ein van de groatste sjtae van de VS en mèt zien 2.9 miljoan inweunersj ies 't de 3e sjtad van Amerika nao New York en Los Angeles, en ies gelege in Cook County, Illinois. De plaats ies gelege aan 't Michiganmeer.

## Bevolking

37% van de bevolking ies Afro-Amerikaans of zjwart. 25% van de bevolking is Hispanic of Latino. Zie zint aafkómstig veural oet de leng Mexico en Cuba. 25% van de bevolking ies blank. 5% van de bevolking is Aziaat. Zie kómme veural oet leng wie China en Japan. 5% van de bevolking ies van andere aafkóms. 3% van de bevolking ies van gemengde aafkóms.

11% van de bevolking ies ouwer es 65 jaar. 34% van de bevolking ies alleinsjtaond. 25% van de bevolking laef ónder de ermoojgrens. 7% van de bevolking ies werkeloos.

## Klimaat

In januari ies de gemieddelde temperatuur -5,3 °C, in juli ies dat 23,9 °C. Jaorliks vèlt d'r gemieddeld 949,5 mm rege (gegeves op basis van de meetperiode 1961-1990).

## Gesjiedenis

In 't gebied woa noe Chicago liek, haet oarsjprónkelik de Potawatomi-sjtam gelaef. Chicago woort gesjtiech in 1830, en kreeg in 1837 de sjtadsstatus.

## Economie

Chicago, 't Centrum
Chicago haet 'n groat zakecentrum. In de neugetiènde ièw waor Chicago 't vertrèkpunt van bekans alle treine, die op weeg ginge nao 't weste van de VS. Ouvch allewiel liek de sjtad sjtrategisch, zoawaal veur trein- es veur autoverkièr. Dees positie haet Chicago tot 't groatste industrieel centrum van Amerika gemaak. Bie de sjtad bevingk ziech ein van de drökste vleegvelde van de waereld 't vleegveld O'Hare International Airport.

## Kuns en cultuur

* 't *Chicago Symphony Orchestra*, mèt o.a. in 't concertseizoen 2006 - 2007 Bernard Haitink es ièrsjte dirigent. Ander bekènde dirigente waore Reiner, Georg Solti en Daniel Barenboim, Richard Strauss, Béla Bartók, Leopold Stokowski en Pierre Boulez.
* *The Lyric Opera of Chicago*, die de opera's oetveurt in 't Civic Opera House aan North Wacker Drive. 't Ies 'n art deco-geboew oet 1929.
* Mahalia Jackson, woonde in Chicago vanaaf 1927
* Barack Obama waor ouch inweuner

## Weitesjap

Chicago haet circa 15 zelfsjtendige universiteite. Beroemd zint de Northwestern University, mèt de de Kellogg School of Business en de Universiteit van Chicago.
# Universiteit vaan Harvard

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Harvard University in november 2019
De **Universiteit vaan Harvard** (Ingels: **Harvard University**) is 'n Amerikaonse privaote universiteit die veurnamelik ligk in Cambridge (Massachusetts). De Harvard Business School, same mit häör sportfaciliteite, ligk tegeneuver de res vaan de campus aon de Boston-kant vaan de revier de Charles. De Harvard Medical School ligk in ‘t medisch distrik Longwood, kortbij ‘t centrum vaan Boston, boe ‘n aontal bekinde gespecialiseerde hospitaole staon. ‘t Astronomische observatorium, ‘t Harvard Museum of Natural History en ‘t Arnold Arboretum zien ouch wereldwied bekind.

Harvard is ein vaan de meis prestigieuze universiteite in de wereld, mit hendeg hoege touwlaotingseise veur (aspirant-)studènte, hoeg kolleesjgelde, hoeg salarisse veur professore en ‘nen hoege kans op ‘ne good betaolde job nao ‘t behaole vaan de studie. De universiteit kint väöl gerenommeerde weitesjappers es professore aontrèkke die örges aanders in de Vereinegde Staote of ‘t boeteland ‘ne naom höbbe gemaak, boe-oonder versjèllende Nobelprieswinnaars. Harvard heet ouch de aajdste zomersjaol vaan de Vereinegde Staote (opgeriech in 1871), mie es 5.000 studente volge eder jaor cursusse in versjèllende vakgebede op de Harvard Summer School.

Versjèllende groete globaol oontwikkelinge zien begos in Harvard, wie beveurbeeld 't sociaol medium Facebook - wat op 4 fibberwarie 2004 woort opgeriech es medium wat in ierste instantie allein waor gemeind veur Harvard-studènte.
# NASA

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Norbiks. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Het logo van NASA
De **National Aeronautics and Space Administration**, aafgekórt töt **NASA**, is 'n federaal organisatie in de Verenigde Sjtaote, die verantwoordelek is väör 't Amerikaanse ruumtevaartprogramma. NASA veurt ooch oonderzeuk oet, en coördineert oonderzeuk óp 't gebied van lóchtvaart- en ruumtevaarttechniek.

## Historie

### NACA

D'r väörgenger van de NASA waor 't *National Advisory Committee for Aeronautics* (NACA). Dizze waoërt ópgericht óp 3 maart 1915 öm oonderzeuk en oontwikkelinge óp 't gebied van lóchvaart te bevordere.

### Oprichting

In 't jaor 1957 waoërt in 't kader van 't Internationaal Geofysisch Jaar, besjlaoëte 'n rakèt te boewe die 'ne satelliet in 'n baan roond de aeërd koes brènge. Dwight D. Eisenhower vörmde óp 1 oktober 1958 de NACA öm töt de NASA.
# Lech Wałęsa

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mofers. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Lech Wałęsa.
**Lech Wałęsa** (oetspraok: *Lèch Vawèngsa*, IPA: [ˈlɛx vaˈwɛ̃ŋsa]) (Popowo, Kujavië-Pommere, 29 september 1943) is 'ne Poolse politicus, aaje-vakbóndjsleider en ex-president. Hae richde in 't communistische Pole d'n ónaafhenkelike vakbóndj Solidarność (*solidariteit*) óp en hae wös mit de premier Jagielski óp 31 augustus 1980 'n historisch akkoord te sloete. Veur 't ieës woort in 'n Oeasbloklandj 'n ónaafhenkelik vakverbóndj erkindj dore regering. Solidarność kreeg zelfs beperkde toegank toete radio enne televies.

In december 1981 reep de nuje premier, generaal Jaruzelski, de staat van belègk oet. Veuraanstaandje leiders van COR en Solidariteit, ónger waem Wałęsa, woorte gearresteerdj. Toet 12 november 1982 zoot Lech Wałęsa gevange. Wie d'r vriekoom waar zie vakverbóndj al verbaojen en ouch nao de óphöffing van 't oorlogsrech in juli 1983 woort t'r euveral gevolg dore geheime politie.

Wałęsa kreeg veur ziene vreedzamen inzat veure Poolse wèrkers in 1983 de Nobelpries vanne Vrede. Zien vroew reisde nao Stockholm ómme pries in óntvangs te nömme. In 1989 óntvóng d'r d'n Europese Mienserechtepries vanne Raod van Europa.

In 1990 woort Wałęsa bie de ieëste drekke presidentsverkezinge zaer de ómkieëring gekaoze toet president van Pole.
# Scouting

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

**Scouting**, **Scouts**, **padvinderij** of **verkennerij** (*Scouting* in 't Ingels) is 'n door Baden-Powell opgeriechte internationaal jeugorganisatie, boevaan ouch takke in Nederland en Belsj bestoon. In Nederland woort veur 1973 Scouting in algemeine en protestantse kringe 'padvinderij' en in kathelieke kringe 'verkennerij' genump, tegenwoordeg zien dees terme awwerwèts en sprik me euver Scouting. In Vlaandere woort en weurt allein mer gesproke euver (Jong)Verkenners en (Jong)Gidsen.

Wereldwied is Scouting de groetste jeug- en jongere-organisatie mèt in totaal oongeveer 38 miljoen lede, verdeilt euver zoe'n 160 len. In väöl len weurt nog ondersjeid gemaak tusse Verkenners en Gidse. Dit zien respectievelijk de jonges- en meidskesvereiniginge. 't Speul is dèks min of mie geliek en in väöl len kinne ze oondertösse gemingde gróppe of speltakke. De tradities versjèlle nog wel. De mieste scoutsvereiniginge in de wereld zien vereinig in de euverkoepelende *World Organisation of the Scout Movement* (WOSM) en/of *The World Association of Girl Guides and Girl Scouts* (WAGGGS).

  *Dit artikel is e sjtumpke. De kans Wikipedia helpe door 't aan te völle*