# Кьилин ччин

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Куьн атуй, рагъ атуй Лезги Википедиядиз Квевай дуьзар хъийиз жедай ахъа энциклопедия | Къе 2026 йисан 9 июль я, хемис югъ, 14:23 UTC Лезги чӀалал макъалайрин кьадар **4475**  Мобил жуьре, ЦӀийи хъувун |
|

География — Харусенят — Тарих — Илим — Жемят — Ксарикай — Дин — Техника — Спорт — Манияр — Философия

---

**Вири** |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

Хкягъай макъала
Лас океан
**Лас океан** (урус. *Тихий океан*) — дегьнедилай ва майдандин чӀехивиляй дуьньяда виридалай чӀехи океан. РагъакӀидай пата Евразия ва Австралия материкрин арада, рагъэкъечӀдай пата Кефер ва Кьиблепатан Америкадин арада ва кьибле пата Антарктидадин арада чка кьунва.
Лас океан, кефер патай кьибле патаз тахминан 15,8 агъзур км ва рагъэкъечӀдай патай рагъакӀидай патаз 19,5 агъзур км-диз яргъи хьанва.
Адак акатзавай гьуьлер галаз умуман майдан — 179,7 млн км², юкьван дегьневал — 3984 м, цин къенен кьадар — 723,7 млн км²; гьуьлер галачиз: майдан — 165,2 млн км², дегьневал — 4282 м, цин къенен кьадар — 707,6 млн км². Лас океандин (ва вири Дуьнья океандин) виридалай дегьне чка — 10 994 м Мариан чӀутхвар я. Лас океандайтӀуз тахминан 180-лагьай меридианадай сятдин чӀул масакӀа жезвай зул физва.
*(ва масабурни…)*Маса хкягъай макъала (**4**) | Килигун

Хъсан макъала
ХъирицӀ хуьруьн акунар
**КъирицӀ чӀал** (*КърыцӀаь мез*) — къирицӀ халкьдин хайи чӀал. Нах-дагъустандин чӀаларин хзандин лезги чӀаларин группадин кьибле патан лезги чӀаларик акатзава. Анжах хзандин къене рахазвай чӀал хьиз Азербайжандин Къуба, Исмаиллы ва Хъачмаз районрин са шумуд хуьрера гегьенш я. И чӀалал рахазвайбурун кьадар, чара-чара малуматрив кьурвал 5-8 агъзур кас я.
КъирицӀ чӀалаз виридалайни мукьва — ергуьж, гьапут, жекни элик чӀалар я. Лингвистикадин алимри и кьуд чӀал къирицӀ чӀалан нугъатар тирди лугьузва. Амма им гьакъикъатдив кьазвай кар туш. И чӀаларин векилри сада-сад са жизви кьванни гъавурда акьазвайтӀани ибур дегь алпандин кьилдин мукьва чӀалар я. Дуьньядин терг жезвай чӀаларин сиягьдик ква.
*(ва масабурни…)*Маса хъсан макъала (**2**) | Килигун

Хкягъай сиягьар
Сербиядин шегьерар
**Сербиядин шегьерар** — официал шегьеррин статус гвай Сербиядин инсанар яшамиш жезвай чкаяр я. Сербия Республикадин территориядин тешкилатдикай тир къанундив кьурвал, шегьеррин статус тайин тир райондин ва адак акатзавай маса инсанар яшамиш жезвай чкайрин экономикадин, административ, географиядинни медениятдин юкьваз гузва. Уьлкведа 27 шегьер ава, маса чӀехи инсанар яшамиш жезвай чкаяр шегьердин тегьерда кутунвай посёлкаяр хьиз гьисабзава (серб. *градско насеље*).
*(ва масабурни…)*Маса хкягъай сиягьар (**2**) | Килигун

Макъалаяр

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Лезгийрикай**
Лезгияр • Лезгистан • Лезги чӀал • Садвал • Дагъустан • Дербент • Магьачкъала • КцӀар • Алпан • Етим Эмин • СтӀал Сулейман • Кхьинар • Кьвепеле • ЧӀалан падежар  |
|  | **Лезги хуьрер**
Манкъулидхуьр • Кьасумхуьр • Камарван • Агъа Лакар • Смугъул • Турцияда авай лезги хьурер • ЧӀехи Муругъ • Грар • Филфили • Къара Куьре • Ахцегь • Кьурагь |
|  | **География**
Къавкъаз • Азия (Евразия) • Америка (Кеферпатан • Кьиблепатан) • Австралия ва Океания • Африка • Антарктида • МуркӀарин океан • Лас океан • Атлантик океан • Инд океан |
|  | **Илимар**
Астрономия • Биология • Экология • Физика • Химия • Этнография • Философия • Геология • География • Тарих • Математика • Метеорология • Статистика |
|  | **ЧӀалар**
Араб • Урус • Инглис • Хинелугъ • Табасаран • Немец • Тай • Туьрк • Фарси • Финн • Амхар • Латин • Чувуд • Африкаанс • Монгол |
|  | **Дин**
Ислам • Хашпара дин • Буддизм • Индуизм • Иудаизм • Атеизм |
|  | **Гьукуматар**
Азиядин • Европадин • Африкадин • Америкадин (Кеферпатан • Кьиблепатан) • Океаниядин |
|  | **Гьайванар**
КицӀ • Гъед • Фил • Деве • СикӀ • Крокодилар • Сев • НуькӀ • Керекуьл • Муьнуьгъ • Цегвер |
|  | **Спорт**
Кьуршахар • Баскетбол • Гимнастика • Залан атлетика • Теннис • Футбол |

Килигун |

 |  |

|  |
| --- |
|

ЦӀийи макъала туькӀуьрун
Макъалаяр гьикӀ кхьидатӀа килига (гьеле урус чӀалал)
ТӀалабун: Квез лезги чӀал хъсандаказ чидачтӀа, макъалаяр кхьиз эгечӀмир. И википедияда авай гъалатӀар жезмай кьван, лезги чӀалан грамматикани лексика кардик кутуна дуьзар хъувун тавакъу ийизва.
 Килигун

Хкягъай шикил
*Хкягъай шикил* Шаблон:Potd/2026-07-09 (lez)
Килигун

Вики-календарь

Вакъиаяр
Суварар
Дидедиз хьана
* 4 июль (1926) — Альфредо Ди Стефано, аргентинадин ва испаниядин футболист, гьужумдайди.
* 10 июль (1856) — Никола Тесла , сербиядин ва америкадин туькӀуьрайди-алим, физик, электроинженер.
* 10 июль (1951) — Ярмет Эфендиев, лезги шаир ва кхьираг.
* 18 июль (1918) — Нельсон Мандела, Кьибле-Африкадин Республикадин муьжуьд лагьай президент, чӀехи политикни африкадин халкьдин арада гьахъвилин женг чӀугвадайди.
* 21 июль (1951) — Робин Вилиамс, америкадин актёр ва стэндап-комик я.
* 28 июль (1954) — Ризван Ризванов, лезги шаир, тариххъан ва таржумахъан.

(*мадни...*)
Кьена
* 7 июль (2014) — Эдуард Шеварднадзе, гуржийринни советрин политикадинни гьукуматдин крархъан, Гуржистандин экс-Президент.
* 15 июль (1904) — Антон Павлович Чехов, урус кхьираг, прозаик ва драматург.
* 23 июль (2013) — Джалма Сантос, бразилиядин чӀехи футболист, хуьдайди я.
* 30 июль (1898) — Отто фон Бисмарк, сифте канцлер Германиядин империядин, гъвечӀигерман рекьяй гьукумат сад авур.

(*мадни...*)Килигун

1000 макъала
Февралдин эхирдал Лезги Википедияда и макъала туькӀуьрна / кӀвалах хъувуна бегьемарна кӀанда:
1. ЦӀай (азар) (*2567 байт*)
2. Инглис чӀал (*45 840 байт*)
3. Санкт-Петербург (*51 303 байт*)
4. Рак (*3915 байт*)
5. БалкӀанар (*1848 байт*)
6. Будда Шакьямуни (*778 байт*)
7. Пабло Пикассо (*13 957 байт*)
8. Католицизм (*10 358 байт*)
9. Экономика (*15 350 байт*)
10. Юкьван асир (*2733 байт*)

1000 макъала | Килигун |

 |