Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Корей чӀал

|  |
| --- |
| **Корей чӀал** |
| **Уьлквеяр:** | КХДР, Республика Корея, Китай, Япония, АСШ, Канада, Урусат |
| **Офицал чӀал:** | КХДР, Республика Корея, Китай (Яньбянь - Корей АО) |
| **Килигзавай организация:** | Республика Кореяда - Корей чӀалан халкьдин институт |
| **Рахазвайбурун кьадар:** | 78 млн. кас |
| **Рейтинг:** | 13 |
| **Классриз ччара хьун** |
| **Статус:** | Кьилдин чӀал |
| **Категория:** | Евразиядин чӀалар |
| — |
| **Кхьинар:** | хангыль, ханча |
| **ЧӀалан кодар** |
| **ГОСТ 7.75–97:** | коо 330 |
| **ISO 639-1:** | ko |
| **ISO 639-2:** | kor |
| **ISO 639-3:** | kor |

**Корей чӀал** — корейвийрин хайи чӀал, Корей зуростровдин КХДР ва Республика Корея гьукуматрин официал чӀал. ГьакӀни тӀимилдай Китайда, Японияда, АСШда, Урусатда ва Юкьван Азиядин уьлквейра гегьенш я. Рахазвайбурун вири санлай къадар — 78 млн кас. Гиман яз алтай чӀалариз талукь я (сифте яз и фикир патахъай Г. Рамстедтди делилар гъанвай).

## Вичин тӀвар

1945 йисал кьван корей чӀалан тӀвар «чосонмаль» (조선말, ханча 朝鮮) ва я «чосоно» (조선어) тир; и тӀвар Кефер Кореяда гилани кардик ква. Кьибле Кореяда корей чӀалан тӀвар «хангукмаль» (한국말) ва я «хангуго» (한국어, ханча 韓國語) я, гьакӀни «куго» (국어, «гьукуматдин чӀал») лугьузвайди я. ГьакӀни Кореядин кьве патани, корей чӀалан рахунрин тӀвар «урималь» (우리말, «чи чӀал») гаф ава.

## Тарих

Корей зуростровдин дегь чӀаван Пэкче, Силла ва Когурё гьукуматрин чӀаларин арада ухшарвал авайтӀани, и пуд чӀаларин гилан корей чӀалаз талукьвал гилани шак ваз я. Лингвистрин садбуру когурё чӀал гилан япон чӀалаз мукьвавал успатарзава, маса лингвистрини гилан корей чӀал дегь силла чӀалдикай арадал атанвайди гьисабзава.

## Асул келимаяр

* 안녕하세요 (аннёнъ хасэё) — нисин хийир.
* 감사합니다 (камсахамнида) — сагърай.
* 네 (не) — эхь; ун.
* 아니요 (аниё) — ваъ.
* 안녕히 계세요 (аннёнъхи кесеё) — сагърай (амукьзавай эхтилат йизвай касдиз).
* 안녕히 가세요 (аннёнъхи касеё) — сагърай (хъфизвай эхтилат йизвай касдиз).

## Лексика

Китай чӀалай къачур гафар лап пара ава. Эхиримжи вахтара, кьибле корей чӀалаз къвез — къвез мадни пара ингилис чӀалан гафар акъатзава.

### Гьисабунар

Корей гьисабунин тегьер япондин хьиз я:

## ЭлячӀунар

* Форум изучающих Корейский язык
* Уроки корейского языка
* Учебник корейского языка
* Как писать корейские названия и имена
* Курс корейского языка
# Тай чӀал

|  |
| --- |
| **Тай чӀал (ภาษาไทย)** |
|  {{{подпись}}} |
| **Уьлквеяр:** | Таиланд |
| **Офицал чӀал:** | Таиланд |
| **Классриз ччара хьун** |
| — |
| **Кхьинар:** | Тай гьарфалаг |
| **ЧӀалан кодар** |
| **ГОСТ 7.75–97:** | таи 645 |
| **ISO 639-1:** | th |
| **ISO 639-2:** | tha |
| **ISO 639-3:** | tha |

**Тай чӀал** (ภาษาไทย /, *пхаса-тхай*)
# Ислен

**Ислен** — гьяддинни саласадин арада авай, гьафтедин садлайгьай югъ.

| **Гьефтедин йикъар** |
| --- |
|
Ислен | Саласа | Арбе | Хемис | Жумя | Киш | Гьяд |
|  |
# Саласа

**Саласа** — ислендинни арбедин арада авай, гьафтедин кьведлайгьай югъ.

| **Гьефтедин йикъар** |
| --- |
|
Ислен | Саласа | Арбе | Хемис | Жумя | Киш | Гьяд |
|  |
# Арбе

**Арбе** — саласадинни хемисдин арада авай, гьафтедин пудлайгьай югъ.

| **Гьефтедин йикъар** |
| --- |
|
Ислен | Саласа | Арбе | Хемис | Жумя | Киш | Гьяд |
|  |
# Хемис

**Хемис** — арбединни жумядин арада авай, гьафтедин кьудлайгьай югъ.

| **Гьефтедин йикъар** |
| --- |
|
Ислен | Саласа | Арбе | Хемис | Жумя | Киш | Гьяд |
|  |
# Жуьмя

**Жумя** (*Жуьмя*) — хемисдинни кишдин арада авай, гьафтедин вадлайгьай югъ.

| **Гьефтедин йикъар** |
| --- |
|
Ислен | Саласа | Арбе | Хемис | Жумя | Киш | Гьяд |
|  |
# Киш

**Киш** — жумядинни гьяддин арада авай, гьафтедин ругудлайгьай югъ.

| **Гьефтедин йикъар** |
| --- |
|
Ислен | Саласа | Арбе | Хемис | Жумя | Киш | Гьяд |
|  |
# Гьяд

**Гьяд** — кишдинни ислендин арада авай, гьафтедин иридлайгьай югъ.

| **Гьефтедин йикъар** |
| --- |
|
Ислен | Саласа | Арбе | Хемис | Жумя | Киш | Гьяд |
|  |
# НикӀи

**НикӀи**- (грек. άπρακτος) —
Гьафтеда ирид югъ ава.

*Гьафтедин йикъар Лезги ва масса чӀаларал (винелай кӀеник)*

| лезги | грек | урус | латин | инглис |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Ислен | Δευτέρα | Понедельник | Lunae dies | Monday |
| Саласа | Τρίτη | Вторник | Martis dies | Tuesday |
| Арбе | Τετάρτη | Среда | Mercūri dies | Wednesday |
| Хемис | Πέμπτη | Четверг | Iovis dies | Thursday |
| Жумя | Παρασκευή | Пятница | Venēris dies | Friday |
| Киш | Σάββατο | Суббота | sabbātum, dies Saturni | Saturday |
| Гьяд | Κυριακή | Воскресенье | Solis, dies domenīca | Sunday |

## ЭлячӀунар

* Названия дней недели на разных языках (Викисловарь)
* Определить день недели по дате Архивация 29 июнь 2011 йисан.

| **Гьефтедин йикъар** |
| --- |
|
Ислен | Саласа | Арбе | Хемис | Жумя | Киш | Гьяд |
|  |
# Варз (вахт)

**Варз**

### Варцар лезгидал ва масса чаларал

| лезги | грек | латин | урус | инглис |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Гьер | Ιανουάριος | Ianuarius | Январь | January |
| Эхем | Φεβρουάριος | Februarius | Февраль | February |
| Ибне | Μάρτιος | Martius | Март | March |
| Нава | Απρίλιος | Aprilis | Апрель | April |
| ТӀул | Μάιος | Maius | Май | May |
| Къамуг | Ιούνιος | Iunius | Июнь | June |
| Чиле | Ιούλιος | Quintilis | Июль | July |
| Пахун | Αύγουστος | Sextilis | Август | August |
| Мара | Σεπτέμβριος | September | Сентябрь | September |
| БаскӀум | Οκτώβριος | October | Октябрь | October |
| ЦӀехуьл | Νοέμβριος | November | Ноябрь | November |
| ФундукӀ | Δεκέμβριος | December | Декабрь | December |