# Кьилин ччин

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Куьн атуй, рагъ атуй Лезги Википедиядиз Квевай дуьзар хъийиз жедай ахъа энциклопедия | Къе 2026 йисан 5 июнь я, жуьмя югъ, 09:16 UTC Лезги чӀалал макъалайрин кьадар **4465**  Мобил жуьре, ЦӀийи хъувун |
|

География — Харусенят — Тарих — Илим — Жемят — Ксарикай — Дин — Техника — Спорт — Манияр — Философия

---

**Вири** |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

Хкягъай макъала
Римдин герб.
**Рим** (итал. *Roma*) — Италиядин кьилин шегьер, Рим провинциядин ва Лацио областьдин административ юкь. Тибр вацӀал чка кьунва.
Дуьньядин виридалай цӀуру шегьеррикай сад, Рум империядин дегь кьилин шегьер. Гьеле дегь чӀавара (ч. э. III виш йис) Римдиз «Гьамишан» (лат. *Roma Aeterna*) тӀвар эцигнай. И тӀвар кьунвайбурун садлагьайди римжув зари Альбий Тибулл (ч.э. I виш йис) тир, вичин кьведлагьай элегияда.
ГьакӀни Римдиз «ирид кӀунтӀал алай шегьер» лугьузвай. Виликан инсанар Палатин кӀунтӀал яшамиш жез ацукьнай, гуьгъуьнлай мукьув галай Капитолий ва Квиринал кӀунтӀарал ацукьнай. Са кьадар геж амай кьуд кӀунтӀални (Целий, Авентин, Эсквилин ва Виминал) инсанар уьмуьр гьалзавай чкаяр арадал атанвай.
*(ва масабурни…)*Маса хкягъай макъала (**4**) | Килигун

Хъсан макъала
ХъирицӀ хуьруьн акунар
**КъирицӀ чӀал** (*КърыцӀаь мез*) — къирицӀ халкьдин хайи чӀал. Нах-дагъустандин чӀаларин хзандин лезги чӀаларин группадин кьибле патан лезги чӀаларик акатзава. Анжах хзандин къене рахазвай чӀал хьиз Азербайжандин Къуба, Исмаиллы ва Хъачмаз районрин са шумуд хуьрера гегьенш я. И чӀалал рахазвайбурун кьадар, чара-чара малуматрив кьурвал 5-8 агъзур кас я.
КъирицӀ чӀалаз виридалайни мукьва — ергуьж, гьапут, жекни элик чӀалар я. Лингвистикадин алимри и кьуд чӀал къирицӀ чӀалан нугъатар тирди лугьузва. Амма им гьакъикъатдив кьазвай кар туш. И чӀаларин векилри сада-сад са жизви кьванни гъавурда акьазвайтӀани ибур дегь алпандин кьилдин мукьва чӀалар я. Дуьньядин терг жезвай чӀаларин сиягьдик ква.
*(ва масабурни…)*Маса хъсан макъала (**2**) | Килигун

Хкягъай сиягьар
Словакиядин шегьерар
**Словакиядин шегьерар** — официал шегьеррин (словак. *mesto*) статус гвай Словакиядин яшамишдай чкаяр. Словакия Республикадин Конституциядин 70-лагьай макъалади, къанунралди къайдада гьатдай тегьерда, жемятриз шегьеррин статус гунугин мумкинвал кӀвачихъ гилигзава.
*(ва масабурни…)*Маса хкягъай сиягьар (**2**) | Килигун

Макъалаяр

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Лезгийрикай**
Лезгияр • Лезгистан • Лезги чӀал • Садвал • Дагъустан • Дербент • Магьачкъала • КцӀар • Алпан • Етим Эмин • СтӀал Сулейман • Кхьинар • Кьвепеле • ЧӀалан падежар  |
|  | **Лезги хуьрер**
Манкъулидхуьр • Кьасумхуьр • Камарван • Агъа Лакар • Смугъул • Турцияда авай лезги хьурер • ЧӀехи Муругъ • Грар • Филфили • Къара Куьре • Ахцегь • Кьурагь |
|  | **География**
Къавкъаз • Азия (Евразия) • Америка (Кеферпатан • Кьиблепатан) • Австралия ва Океания • Африка • Антарктида • МуркӀарин океан • Лас океан • Атлантик океан • Инд океан |
|  | **Илимар**
Астрономия • Биология • Экология • Физика • Химия • Этнография • Философия • Геология • География • Тарих • Математика • Метеорология • Статистика |
|  | **ЧӀалар**
Араб • Урус • Инглис • Хинелугъ • Табасаран • Немец • Тай • Туьрк • Фарси • Финн • Амхар • Латин • Чувуд • Африкаанс • Монгол |
|  | **Дин**
Ислам • Хашпара дин • Буддизм • Индуизм • Иудаизм • Атеизм |
|  | **Гьукуматар**
Азиядин • Европадин • Африкадин • Америкадин (Кеферпатан • Кьиблепатан) • Океаниядин |
|  | **Гьайванар**
КицӀ • Гъед • Фил • Деве • СикӀ • Крокодилар • Сев • НуькӀ • Керекуьл • Муьнуьгъ • Цегвер |
|  | **Спорт**
Кьуршахар • Баскетбол • Гимнастика • Залан атлетика • Теннис • Футбол |

Килигун |

 |  |

|  |
| --- |
|

ЦӀийи макъала туькӀуьрун
Макъалаяр гьикӀ кхьидатӀа килига (гьеле урус чӀалал)
ТӀалабун: Квез лезги чӀал хъсандаказ чидачтӀа, макъалаяр кхьиз эгечӀмир. И википедияда авай гъалатӀар жезмай кьван, лезги чӀалан грамматикани лексика кардик кутуна дуьзар хъувун тавакъу ийизва.
 Килигун

Хкягъай шикил
*Хкягъай шикил* Шаблон:Potd/2026-06-05 (lez)
Килигун

Вики-календарь

Вакъиаяр
Суварар
* 1 июнь — Дуьньядин аялар хуьнин югъ
* 5 июнь — Дуьньядин тӀебиат хуьдай югъ;
 Экологдин югъ
* 6 июнь — Урус чӀалан югъ
* 8 июнь —  Социал кӀвалаххъандин югъ
* 9 июнь —  Кьиблепатан Америкадин футболдин югъ
* 12 июнь —  Урусатдин югъ
* 17 июнь — Дуьньядин тӀебиат ичӀи хьунни кьуркьун хьун акъвазар ийидай югъ
* 22 июнь —     РикӀел хуьнин ва дерт чӀугунин югъ
* 23 июнь — Халкьарин арада авай Олимпик югъ
* 27 июнь —   Кьиблепатан Осетия — Жегьилрин югъ
* «ЦӀуьдгъуьндай» дата: июнь вацран пудлагьай гьяд — Бубайрин югъ

Дидедиз хьана
* 1 июнь (1926) — Мэрилин Монро, америкадин киноактриса, мани ядайдини секс-символ.
* 6 июнь (1799) — Александр Пушкин, урус зари, драматург ва прозаик.
* 14 июнь (1928) — Эрнесто Че Гевара, латиноамерикадин революционер.
* 21 июнь (1955) — Мишель Платини, французрин футболист, зур хуьдайдини тренер я.
* 26 июнь (1797) — Имам Шамил, Дагъустандинни Чечнядин имам, Къавкъаздин сувавийрин регьбер.

(*мадни...*)
Кьена
* 8 июнь (632) — Мугьаммад, пайгъамбар, Исламдин уммадин кьил.
* 10 июнь (1580) — Луис де Камоэнс, португалиядин зариятда виридалай зурба ксарикай сад.
* 18 июнь (1974) — Георгий Жуков, чӀехи урус ва советрин кьушундин кьил.
* 26 июнь (2003) — Къудрат Велиханов, лезги зари.

(*мадни...*)Килигун

1000 макъала
Февралдин эхирдал Лезги Википедияда и макъала туькӀуьрна / кӀвалах хъувуна бегьемарна кӀанда:
1. ЦӀай (азар) (*2567 байт*)
2. Инглис чӀал (*45 840 байт*)
3. Санкт-Петербург (*51 303 байт*)
4. Рак (*3915 байт*)
5. БалкӀанар (*1848 байт*)
6. Будда Шакьямуни (*778 байт*)
7. Пабло Пикассо (*13 957 байт*)
8. Католицизм (*10 358 байт*)
9. Экономика (*15 350 байт*)
10. Юкьван асир (*2733 байт*)

1000 макъала | Килигун |

 |