Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sint Maarten

|  |
| --- |
| **Sint Maarten** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|
Detailer | Detailer |

 |
|  |
| **Offiziell Sprooch**: | Hollännesch |
|  • Koordinaten: | 18° 01’ 55’’ N       63° 04’ 04’’ O |
|  |
| **Staatsform:** |  |
|  |
| **Fläch:** | 35,2 km² |
|  |
| **Bevëlkerung:** | 43.847 |
|  |
| **Wärung:** | Caribische gulden |
| **Zäitzon:** | UTC Atlantic Standard Time Zone |
| **Internet TLD:** | .sx |
| **InternationalenTelefonsprefix**: | +1721 |
|  |

**Sint Maarten** ass en autonoomt Land bannent dem Kinnekräich vun Holland.

Sint Maarten besteet aus dem südlechen Deel vun der Karibikinsel Saint-Martin souwéi den onbewunnten Nieweninselen a Fielsen (Guana Key, Cow & Calf, Hen & Chicken, Molly Beday a Pelikan Key). Um nërdlechen Deel vun der Insel läit dat franséischt Iwwerséigebitt Saint-Martin.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Sint Maarten** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# 1674

◄ |
16. Joerhonnert |
**17. Joerhonnert**
| 18. Joerhonnert
| ►

◄◄ |
◄ |
1670 |
1671 |
1672 |
1673 |
**1674**
| 1675
| 1676
| 1677
| 1678
| ►
| ►►

*Dës Säit befaasst sech mam Joer 1674.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: 1674** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# 1632

◄ |
16. Joerhonnert |
**17. Joerhonnert**
| 18. Joerhonnert
| ►

◄◄ |
◄ |
1628 |
1629 |
1630 |
1631 |
**1632**
| 1633
| 1634
| 1635
| 1636
| ►
| ►►

*Dës Säit befaasst sech mam Joer 1632.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

* 11. Januar: Adam Frans van der Meulen, flämesche Moler.
* 29. August: John Locke, englesche Philosoph.
* 28. November: Jean-Baptiste Lully, italieenesch/franséische Komponist.
* Alexis-Hubert Jaillot, franséische Geograph, Kartograph an Editeur.

## Gestuerwen

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: 1632** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# 1573

◄ |
15. Joerhonnert |
**16. Joerhonnert**
| 17. Joerhonnert
| ►

◄◄ |
◄ |
1569 |
1570 |
1571 |
1572 |
**1573**
| 1574
| 1575
| 1576
| 1577
| ►
| ►►

*Dës Säit befaasst sech mam Joer 1573.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

* 10. Januar: Simon Marius, däitschen Astronom, Mathematiker a Medezinner.

## Gestuerwen

* Laurentius Petri, schweedesche Reformator.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: 1573** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# 1787

◄ |
17. Joerhonnert |
**18. Joerhonnert**
| 19. Joerhonnert
| ►

◄◄ |
◄ |
1783 |
1784 |
1785 |
1786 |
**1787**
| 1788
| 1789
| 1790
| 1791
| ►
| ►►

*Dës Säit befaasst sech mam Joer 1787.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

* 25. Februar: François-Joseph Hoferlin, lëtzebuergesche Politiker.
* 06. Mäerz: Joseph von Fraunhofer, däitschen Optiker, Physiker an Astronom.
* 25. Mäerz: André Pondrom, lëtzebuergeschen Dokter.
* 27. Mee: Jean Elias Benjamin Valz, franséischen Ingenieur an Astronom.
* 07. Juni: Philippe-Christophe Wurth, lëtzebuergeschen Händler a Politiker.
* 04. Oktober: François Guizot, franséische Politiker an Historiker.
* 18. November: Louis Daguerre, franséische Kënschtler, Pionéier vun der Fotografie.
* 16. Dezember: Antoine Pescatore, Fabrikant a Buergermeeschter vun der Stad Lëtzebuerg.

## Gestuerwen

* 18. Januar: Jean-Baptiste Determe, kathoulesche Geeschtlechen aus Lëtzebuerg zu Wien.
* 15. November: Christoph Willibald Gluck, däitsche Komponist.
* Carl Gustav Jablonsky, däitschen Naturfuerscher an Entomolog.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: 1787** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Leipzig

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel iwwer Däitschland** ass eréischt eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| Leipzig |
| --- |
|  |
|  |
|  |
| Land |
Däitschland |
| Bundesland |
Sachsen |
| Regierungsbezierk |
Leipzig |
| Gemeng |
Sachsen |
| Buergermeeschter |
Burkhard Jung |
| Awunner |
619.879 (31. Dezember 2023) |
| Fläch |
297,60 km² |
| Héicht |
113 m |
| Koordinaten |
51°20'26,2756"N, 12°22'29,0384"O |
| Telefonszon |
0341 |
| Postcode |
04003 |
| Websäit |
 |
| Jumelage mat |
Addis Abeba, Bamako, Birmingham, Bologna, Brno, Frankfurt am Main, Hannover, Ho Chi Minh City, Houston, Kyjiw, Klaipėda, Krakau, Lyon, Nanjing, Plovdiv, São Paulo, Thessaloniki, Travnik |
|  |
|  |
|  |

**Leipzig** ass eng Stad an Däitschland a mat iwwer enger hallwer Millioun Awunner déi bevëlkerungsräichst an op d'Fläch bezunn déi zweetgréisst Stad vu Sachsen.

Am Joer 1165 krut Leipzig vum Markgrof Otto dem Räiche vu Meißen d'Stadrecht an de Privileeg e Maart ze halen. D'Awunnerzuel vu Leipzig huet ëm 1870 d'Grenz vun 100.000 iwwerschratt, wouduerch si offiziell de Status vun enger Groussstad krut. D'Stad gehéiert zu de sechs Uewerzentre vu Sachsen. Zurzäit huet Leipzig de Status vun enger kreesfräier Stad an ass de Sëtz vum Regierungsbezierk Leipzig.

D'Traditioun vu Leipzig als bedeitend Foiresplaz a Mëtteleuropa geet op d'Joer 1190 zeréck. Nieft Frankfurt um Main ass d'Stad en historescht Zentrum vum Buchdrock an -handel. Ausserdeem stinn zu Leipzig eng vun en eelsten däitschen Universitéite souwéi weider Héichschoulen a Fachhéichschoulen.

Leipzig ass de Kär vum Ballungsraum Leipzig-Halle an domat en Deel vun der Metropolregioun Sachsendräieck. D'Stad ass e bedeitende Verkéiersknuet a bilt ee vun de wirtschaftsstäerkste Raim vun den neie Bundeslänner.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Leipzig** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

* Leipzig-Lexikon
* Lipsikon – Foto- a Kaartesammlung
* Historesch Fotoen a Biller vu Leipzig
# Kairo

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel iwwer Afrika** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| Kairo |
| --- |
|  |
| Land |
Egypten |
| Awunner |
9.801.536 |
|   |
1. Juli 2023 |
| Fläch |
528 km² |
| Héicht |
23 m |
| Koordinaten |
30°2'40"N, 31°14'9"O |
| Telefonszon |
02 |
| Postcode |
11511–11668 |
| Websäit |
 |
|  |
|  |
|  |

**Kairo** ass d'Haaptstad vun Egypten.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Cairo** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Nepal

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel zum Nepal** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

|  |
| --- |
| **नेपाल Nepāl** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|
Detailer | Detailer |

 |
| **National Devise**: जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसी (D'Heemecht ass méi wäert wéi d'Kinnekräich vum Himmel) |
|  |
| **Offiziell Sprooch**: | Nepali |
| **Haaptstad**: | Kathmandu |
|  |
| **Staatsform:** | Parlamentaresch federal Republik |
|  • Staatspresident: | Ram Chandra Poudel |
|  • Premierminister: | Sushila Karki |
|  |
| **Fläch:** | 147.516 km² |
|  |
| **Bevëlkerung:** | 31.122.387 (2024) |
|  |
| **Nationalfeierdag:** | 29. Mee (Ausruffe vun der Republik) |
| **Nationalhymn:** | Sayaun Thunga Phool Ka |
| **Wärung:** | Nepaleesesch Rupie (NPR) |
| **Zäitzon:** | UTC 5:45 |
| **Internet TLD:** | .np |
| **InternationalenTelefonsprefix**: | +977 |
| **Kathmandu**
Pokhara
Lalitpur
Biratnagar
Birganj
Dharan
Bharatpur
Janakpur
Dhangadhi
Butwal
Nepalganj
Mount Everest
**ChinaIndien** |

Den **Nepal** (op Nepaleesesch: नेपाल - "Nepāl") ass e Staat a Südasien.

## Stied

* Kathmandu
* Biratnagar
* Lalitpur

* Nepal
* Kathmandu
* Pashupatinath
* Bhaktapur
* Changu Narayan
* Patan
* Himalaya
* Himalaya
* Mustang
* Mustang

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Nepal** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Tanach

Den **Tanach**, déi hellegst Schrëft am Juddentum, ass déi hebräesch Bibel (gr. τα βιβλια - Bicher). Se besteet aus dräi Haaptdeeler: Tora, Nevi’m a Ketuvim, deenen hir Ufanksbuschtawen den Akronym "Tanakh" erginn. Den Tanach gouf ëm dat 10. Joerhonnert viru Christus an 22 oder 24 Bicher agedeelt a kanoniséiert.

Den Tanach gëtt reegelméisseg am jiddesche Gottesdéngscht um Schabbat an der Synagog fir Virliesunge gebraucht.

Den Tanach ass eng Sammlung vu jiddesch-reliéise Schrëften déi 250 viru Christus fäerdeg gouf an op Griichesch iwwersat gouf. Ëm d'Joer 90 huet de Flavius Josephus den Tanach an 22 Bicher agedeelt, well d'hebräescht Alphabet och 22 Buschtawen huet. Am Joer 100 gouf d'Andeelung definitiv fixéiert.

Den Tanach erzielt d'Geschicht vun der Schëpfung a vum Vollek Israel iwwer en Zäitraum vun ongeféier 1300 Joer.
# Buenos Aires

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel iwwer Argentinien** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| Buenos Aires |
| --- |
|  |
|  |
| Land |
Argentinien |
| Vewaltungseenheet |
Argentinien |
| Buergermeeschter |
Jorge Macri |
| Awunner |
3.121.707 |
|   |
2022 |
| Fläch |
203,3 km² |
| Héicht |
25 m |
| Koordinaten |
34°35'59"S, 58°22'55"W |
| Telefonszon |
011 |
| Postcode |
C1000-14xx |
| Websäit |
 |
|  |
|  |
|  |

**Buenos Aires** ass d'Haaptstad a mat ronn 2,9 Milliounen Awunner (Stand 2010) déi gréisst Stad vun Argentinien.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Buenos Aires** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

* Offiziell Websäit vun der Stad

Vue op den Obelisk an d'Avenida 9 de Julio
# Durrës

| Durrës |
| --- |
|  |
|  |
| Land |
Albanien |
| Awunner |
101.728 |
|   |
18. September 2023 |
| Fläch |
46,3 km² |
| Héicht |
0 m |
| Koordinaten |
41°18'48"N, 19°26'45"O |
| Telefonszon |
052 |
| Postcode |
2000 |
| Websäit |
 |
|
 |

**Durrës** ass eng Gemeng a Stad an Albanien, a Chef-lieu vum Distrikt Durrës.
Mat 101.728 Awunner (Stand 18. September 2023) ass se, no Tirana, déi zweetgréisst Stad am Land. Zanter enger 2.500 Joer ass s'ouni Ënnerbriechung bewunnt.

De réimeschen Amphitheater vun Durrës ass mat eent vun de kuckeswäertste Gebaier an der Stad.

## Illustratiounen

* Tuerm vun Durrës
* Albanesche College vun Durrës
* Kierch vun Durrës
* Venetianesch Maueren zu Durrës
* Am Amphitheater vun Durrës

Vue op Durrës

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Durrës** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

## Referenzen an Notten
# Daniel Ortega

| Daniel Ortega |
| --- |
|  |
| Gebuer |
11. November 1945 |
| Nationalitéit |
Nicaragua |
| Aktivitéit |
Politiker, Schrëftsteller, Revolutionär |
| Auszeechnungen |
Frëndschaftsuerden, Uerde vun der Sonn vum Peru |
| Famill |
| Bestuet mat |
Rosario Murillo (1978–) |
| Geschwëster |
Camilo Ortega |
| Kanner |
Zoilamérica Ortega Murillo, Camila Ortega Murillo, Juan Carlos Ortega Murillo |
|
 |

De **José Daniel Ortega Saavedra**, gebuer den 11. November 1945 zu La Libertad, am Departement Chontales, ass e nicaraguanesche Politiker, President vun der Frente Sandinista de Liberación Nacional (FSLN) an aktuelle Staatspresident vu sengem Land.

1979 huet den Ortega an aner FSLN-Memberen, ënnert der militärescher Féierung vu sengem Brudder Humberto den Diktator Anastasio Somoza Debayle gestierzt. Am Juli 1979 stoung hien un der Spëtzt vun enger Regierungsjunta (*Junta de Gobierno de Reconstrucción Nacional*). No enger Verfassungsreform war den Ortega vun 1985 bis 1990 Staatspresident vun Nicaragua.
1990 huet hien d'Wale géint d'Violeta de Chamorro verluer a gouf och bei senge Kandidaturen 1996 an 2001 net gewielt. De 5. November 2006, de 6. November 2011, de 7. November 2016 an de 7. November 2021 gouf hien an dat Amt erëmgewielt.

Hien ass zanter 1978 mat der Schrëftstellerin a Politikerin Rosario Murillo bestuet, déi hien 2016 zur Vizepresidentin ernannt huet. Siwe vu senge Kanner kruten héich Posten an der Politik, Entreprisen oder de Medien.
# 7. Joerhonnert

../.. |
5. Joerhonnert |
6. Joerhonnert |
**7. Joerhonnert.** |
8. Joerhonnert |
9. Joerhonnert |
../..

D'**7. Joerhonnert** huet den 1. Januar 601 ugefaangen an huet den 31. Dezember 700 opgehalen.

## Evenementer

## Wichteg Persounen

## Erfindungen an Entdeckungen

## Joren

| 7. Joerhonnert |
| --- |
| 601 | 602 | 603 | 604 | 605 | 606 | 607 | 608 | 609 | 610 | 611 | 612 | 613 | 614 | 615 | 616 | 617 | 618 | 619 | 620 |
| 621 | 622 | 623 | 624 | 625 | 626 | 627 | 628 | 629 | 630 | 631 | 632 | 633 | 634 | 635 | 636 | 637 | 638 | 639 | 640 |
| 641 | 642 | 643 | 644 | 645 | 646 | 647 | 648 | 649 | 650 | 651 | 652 | 653 | 654 | 655 | 656 | 657 | 658 | 659 | 660 |
| 661 | 662 | 663 | 664 | 665 | 666 | 667 | 668 | 669 | 670 | 671 | 672 | 673 | 674 | 675 | 676 | 677 | 678 | 679 | 680 |
| 681 | 682 | 683 | 684 | 685 | 686 | 687 | 688 | 689 | 690 | 691 | 692 | 693 | 694 | 695 | 696 | 697 | 698 | 699 | 700 |

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: 7. Joerhonnert** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# 2. Joerhonnert v. Chr.

../..
4. Joerhonnert v. Chr. |
3. Joerhonnert v. Chr. |
**2. Joerhonnert v. Chr.** |
1. Joerhonnert v. Chr. |
1. Joerhonnert |
../..

D'**2. Joerhonnert v. Chr.** huet den 1. Januar 200 v. Chr. ugefaangen an huet den 31. Dezember 101 v. Chr. opgehalen.

## Evenementer

* D'Réimescht Räich expandéiert no Osten an ënnerwërft ënner anerem Makedonien.
* Zerstéierung vu Karthago am Drëtte Punesche Krich.

## Wichteg Persounen

* Plautus, réimeschen Dichter.
* Terentius, réimeschen Dichter.

## Erfindungen an Entdeckungen

* Seidestrooss tëscht Europa an Asien.
* Den Hipparchos vun Nicäa berechent d'Prezessioun vun der Equinoxe vun der Äerd.

## Joren

| 2. Joerhonnert v. Chr. |
| --- |
| 200 v. Chr. | 199 v. Chr.  | 198 v. Chr. | 197 v. Chr. | 196 v. Chr. | 195 v. Chr. | 194 v. Chr. | 193 v. Chr. | 192 v. Chr. | 191 v. Chr. | 190 v. Chr. | 189 v. Chr. | 188 v. Chr. | 187 v. Chr. | 186 v. Chr. | 185 v. Chr. | 184 v. Chr. | 183 v. Chr. | 182 v. Chr. | 181 v. Chr. |
| 180 v. Chr. | 179 v. Chr. | 178 v. Chr. | 177 v. Chr. | 176 v. Chr. | 175 v. Chr. | 174 v. Chr. | 173 v. Chr. | 172 v. Chr. | 171 v. Chr. | 170 v. Chr. | 169 v. Chr. | 168 v. Chr. | 167 v. Chr. | 166 v. Chr. | 165 v. Chr. | 164 v. Chr. | 163 v. Chr. | 162 v. Chr. | 161 v. Chr. |
| 160 v. Chr. | 159 v. Chr. | 158 v. Chr. | 157 v. Chr. | 156 v. Chr. | 155 v. Chr. | 154 v. Chr. | 153 v. Chr. | 152 v. Chr. | 151 v. Chr. | 150 v. Chr. | 149 v. Chr. | 148 v. Chr. | 147 v. Chr. | 146 v. Chr. | 145 v. Chr. | 144 v. Chr. | 143 v. Chr. | 142 v. Chr. | 141 v. Chr. |
| 140 v. Chr. | 139 v. Chr. | 138 v. Chr. | 137 v. Chr. | 136 v. Chr. | 135 v. Chr. | 134 v. Chr. | 133 v. Chr. | 132 v. Chr. | 131 v. Chr. | 130 v. Chr. | 129 v. Chr. | 128 v. Chr. | 127 v. Chr. | 126 v. Chr. | 125 v. Chr. | 124 v. Chr. | 123 v. Chr. | 122 v. Chr. | 121 v. Chr. |
| 120 v. Chr. | 119 v. Chr. | 118 v. Chr. | 117 v. Chr. | 116 v. Chr. | 115 v. Chr. | 114 v. Chr. | 113 v. Chr. | 112 v. Chr. | 111 v. Chr. | 110 v. Chr. | 109 v. Chr. | 108 v. Chr. | 107 v. Chr. | 106 v. Chr. | 105 v. Chr. | 104 v. Chr. | 103 v. Chr. | 102 v. Chr. | 101 v. Chr. |

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: 2. Joerhonnert v. Chr.** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Steier

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dësen **Ekonomiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

De Steierandreiwer
Eng **Steier** ass e Prelevement op de Besëtz duerch eng Kollektivitéit, deen hautdesdaags nëmmen nach a Form vu Geld agezu gëtt, mä fréier och an Natur konnt sinn. Steiere ginn agezunn fir de Budget vun der Kollektivitéit ze fëllen, (Staat, Departement, Regioun, Provënz asw.).

Et gëtt verschidden Zorte vu Steieren, déi sech an zwou grouss Kategorien andeele loossen: direkt Steieren an indirekt Steieren, woubei zu Lëtzebuerg d'Situatioun sou ass, datt den Haaptënnerscheed tëschent deenen zwou doranner besteet, datt d'direkt Steiere vum Revenu vun deem deen d'Steiere bezillt ofhänken, wärend d'indirekt Steieren dovun onofhängeg sinn. Esou ass zum Beispill d'TVA (bis op Spezialfäll beim Hausbau) onofhängeg vun deem deen se bezillt.

Zu Lëtzebuerg ginn d'direkt Steiere vun der Administration des contributions directes, der Steierverwaltung agezunn. Fir ë. a. d'Stempelsteier, d'Ierfschaftssteier an TVA ass d'Administration de l'enregistrement et des domaines zoustänneg, an ëm d'Akzisen, d'Alkohol-, d'Auto- an d'Cabaretagesteier këmmert sech d'Administration des douanes et accises.

## Kuckt och

* Steierwiesen zu Lëtzebuerg
* Kapitalsteier
* Grondsteier
* Akommessteier
* Gemengesteier

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Steier** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

* (de) Linksammlung zu internationale Steierrechter
* (en) OECD-Steieranalys
# de jure / de facto

De laténgeschen Ausdrock **de jure** (an der klassescher laténgescher Form *de iure* ) bedeit „dem Gesetz no, juristesch gesinn (geméiss dem gëltege Recht), legal, offiziell“;

**de facto** ass de laténgeschen Ausdrock fir „de Fakten no, an der Praxis, tatsächlech, an der Realitéit“.

*De facto* bezitt sech op en Ëmstand, deen als verbreet an allgemeng akzeptéiert gëllt, och wann en net formell als *de jure* vun den entspriechenden Institutioune festgeluecht gouf. *De jure* bezitt sech op e juristesche gewënschten Zoustand, *de facto* op en tatsächlechen aktuellen Zoustand.

D'Begrëffer ginn dacks als Koppel a juristeschen Texter gebraucht, absënns am Kader vum internationale Recht an an der Politikwëssenschaft. Sou kann eng Regierung z. B. d*e jure* am Amt sinn, d. h. datt s'am Aklang mam gëltege Recht agesat gouf. Am Géigesaz dozou, huet eng *de facto*-Regierung oder en *de facto*-Regimm, keng juristesch Unerkennung. Zum Beispill ass Somaliland en *de facto* existenten, awer net en *de jure* unerkannte Staat. Am Géigesaz dozou gëtt Somalia international als en *de jure*, awer en *de facto* net-existente Staat unerkannt.

## Beispiller

* *De facto* huet d'Republik Zypern eng Gesamtfläch vu 5.896 km², *de jure* ass d'Fläch awer 9.251 km² grouss. Dësen Ënnerscheed ass op den *de facto*-Regimm vun der tierkescher Republik Nordzypern an déi lokal *de facto*-Regierung zeréckzeféieren.
* D'Schwäiz huet *de jure* keng Haaptstad, well verfassungsrechtlech keng Stad als Haaptstad festgehalen ass. *De facto* iwwerhëlt Bern d'Funktioun vun der Haaptstad.
* D'Vereenegt Staaten hunn de *jure* keng offiziell Sprooch op federalem Niveau, *de facto* ass Englesch déi Sprooch déi haaptsächlech fir offiziell Dokumenter gebraucht gëtt.
* *De jure* huet d'Europäesch Unioun (EU) keng Haaptstad; *de facto* ass Bréissel déi europäesch Haaptstad a gëllt als Sëtz vun der EU.
* *De jure* sinn déi offiziell Sprooche vum Vatikan Latäin an Italieenesch, *de facto* gëtt awer just Italieenesch benotzt.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: De jure / de facto** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# 5. Joerhonnert

../.. |
3. Joerhonnert |
4. Joerhonnert |
**5. Joerhonnert.** |
6. Joerhonnert |
7. Joerhonnert |
../..

D'**5. Joerhonnert** huet den 1. Januar 401 ugefaangen an huet den 31. Dezember 500 opgehalen.

## Evenementer

## Wichteg Persounen

## Erfindungen an Entdeckungen

## Joren

| 5. Joerhonnert |
| --- |
| 401 | 402 | 403 | 404 | 405 | 406 | 407 | 408 | 409 | 410 | 411 | 412 | 413 | 414 | 415 | 416 | 417 | 418 | 419 | 420 |
| 421 | 422 | 423 | 424 | 425 | 426 | 427 | 428 | 429 | 430 | 431 | 432 | 433 | 434 | 435 | 436 | 437 | 438 | 439 | 440 |
| 441 | 442 | 443 | 444 | 445 | 446 | 447 | 448 | 449 | 450 | 451 | 452 | 453 | 454 | 455 | 456 | 457 | 458 | 459 | 460 |
| 461 | 462 | 463 | 464 | 465 | 466 | 467 | 468 | 469 | 470 | 471 | 472 | 473 | 474 | 475 | 476 | 477 | 478 | 479 | 480 |
| 481 | 482 | 483 | 484 | 485 | 486 | 487 | 488 | 489 | 490 | 491 | 492 | 493 | 494 | 495 | 496 | 497 | 498 | 499 | 500 |

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: 5. Joerhonnert** – Biller, Videoen oder Audiodateien |