Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Costa Rica

|  |
| --- |
| **República de Costa Rica** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
|  |
| **Offiziell Sprooch**: | Spuenesch |
| **Haaptstad**: | San José |
|  |
| **Staatsform:** | Konstitutionell Demokratie |
|  |
| **Fläch:** | 51.100 km² |
|  |
| **Bevëlkerung:** | 5.265.575 |
|  |

**Costa Rica**, op Spuenesch: *República de Costa Rica*, ass e Staat a Mëttelamerika. D'Haaptstad ass San José.

## Struktur vum Land

D'Land huet eng Fläch vun 51.100 Quadratkilometer, wouvun 100 km² Insele sinn.

## Sproochen

Déi offiziell Sprooch a Costa Rica ass Spuenesch.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Costa Rica** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Karibescht Mier

D'Karibescht Mier
D'**Karibescht Mier** ass en Niewemier vum Atlanteschen Ozean. Zesumme mam Golf vu Mexiko am Nordweste bilt et d'Amerikanescht Mëttelmier. Um nërdlechen an ëstleche Bord leien d'Westindesch Inselen.

Karibik ass d'Bezeechnung vun der ganzer Regioun, d. h. d'Karibescht Mier mat sengen Inselen an Inselgruppen an d'Küstegebidder. Deels gëtt och de Golf vu Mexiko mat abezunn.

Am Norde grenzt d'Karibescht Mier un d'Grouss Antillen, am Osten un d'Kleng Antillen, am Süde leie Kolumbien a Venezuela an am Weste sinn et d'Länner vun Zentralamerika.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Karibescht Mier** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Panama-Stad

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel iwwer Amerika** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| Panama-Stad |
| --- |
|  |
|  |
| Land |
Panama |
| Awunner |
1.540.000 |
|   |
2026 |
| Fläch |
275 km² |
| Héicht |
20 m |
| Koordinaten |
8°58'16"N, 79°32'5"W |
| Telefonszon |
507 |
| Postcode |
0801 |
| Websäit |
 |
|
 |

**Panama-Stad** (Spuenesch: *Ciudad de Panamá*), ass d'Haaptstad an déi gréisst Stad vum mëttelamerikanesche Staat Panama.

Et ass den ekonomeschen, politeschen, touristeschen a kulturellen Zentrum vum Land.

## Geographie

D'Haaptstad läit am Süde vun der Provënz Panama un der Pazifikküst, direkt ëstlech vum Panamakanal.

## Populatioun

Panama-Stad huet 1.540.000 Awunner.

## Geschicht

De 15. August 1519 huet de spuenesche Gouverneur Pedro Arias Dávila ongeféier 10 km ëstlech vum haitege Stadkär *Nuestra Señora de la Asunción de Panamá* gegrënnt. De 15. August 1521 krut d'Stad hiren aktuellen Numm an den haitege Wopen.

## Kuckeswäertes

D'*Catedral Metropolitana*
* Panamakanal
	+ Miraflores-Schleisen
	+ Pedro-Miguel-Schleisen
* *Casco Viejo*
* *Panamá la Vieja*
* *Palacio de las Garzas*
* *Calzada*
* *Museo Afroantillano de Panamá*

## Bekannt Leit vu Panama-Stad (Auswiel)

* Laurentino Cortizo (\*1953), panamaesche Politiker
* Manuel Noriega (1938-2017), de facto Herrscher vu Panama
* Juan Carlos Varela (\*1963), panameseschen Ingenieur a Politiker

## Kuckt och

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Panama-Stad** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# 16. Joerhonnert

../.. |
14. Joerhonnert |
15. Joerhonnert |
**16. Joerhonnert.** |
17. Joerhonnert |
18. Joerhonnert |
../..

D'**16. Joerhonnert** huet den 1. Januar 1501 ugefaangen an huet den 31. Dezember 1600 opgehalen.

## Evenementer

* Reformatioun.
* Italieenesch Kricher.
* Defaite vun der Grousser Armada.
* Spaniesch Besetzung vun Amerika.

## Wichteg Persounen

## Erfindungen an Entdeckungen

* Et gëtt méiglech, och Kuerzsiichtegkeet mat engem Brëll ze korrigéieren. Deen huet awer ëmmer nach kee Gestell wat hannert d'Ouere gräift.
* 1522 war déi éischt Oplag vum Martin Luther senger däitscher Iwwersetzung vum Neien Testament fäerdeg, 1534 war déi ganz Bibel iwwersat, déi de Luther awer säi ganzt Liewe laang verbessert huet.

## Joren

| 16. Joerhonnert |
| --- |
| 1501 | 1502 | 1503 | 1504 | 1505 | 1506 | 1507 | 1508 | 1509 | 1510 | 1511 | 1512 | 1513 | 1514 | 1515 | 1516 | 1517 | 1518 | 1519 | 1520 |
| 1521 | 1522 | 1523 | 1524 | 1525 | 1526 | 1527 | 1528 | 1529 | 1530 | 1531 | 1532 | 1533 | 1534 | 1535 | 1536 | 1537 | 1538 | 1539 | 1540 |
| 1541 | 1542 | 1543 | 1544 | 1545 | 1546 | 1547 | 1548 | 1549 | 1550 | 1551 | 1552 | 1553 | 1554 | 1555 | 1556 | 1557 | 1558 | 1559 | 1560 |
| 1561 | 1562 | 1563 | 1564 | 1565 | 1566 | 1567 | 1568 | 1569 | 1570 | 1571 | 1572 | 1573 | 1574 | 1575 | 1576 | 1577 | 1578 | 1579 | 1580 |
| 1581 | 1582 | 1583 | 1584 | 1585 | 1586 | 1587 | 1588 | 1589 | 1590 | 1591 | 1592 | 1593 | 1594 | 1595 | 1596 | 1597 | 1598 | 1599 | 1600 |

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: 16. Joerhonnert** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# 1821

◄ |
18. Joerhonnert |
**19. Joerhonnert**
| 20. Joerhonnert
| ►

◄◄ |
◄ |
1817 |
1818 |
1819 |
1820 |
**1821**
| 1822
| 1823
| 1824
| 1825
| ►
| ►►

*Dës Säit befaasst sech mam Joer 1821.*

## Evenementer

### Europa

### Afrika

### Amerika

#### USA

#### Mëttel- a Südamerika

* 5. September: Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Honduras an Nicaragua, bis dohin Deel vum Vizekinnekräich Nei­spuenien, ginn onofhängeg Staaten.

### Asien

### Ozeanien & Pazifik

### Arabesch Welt

## Konscht a Kultur

### Molerei

### Musek

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

* 09. Abrëll: Charles Baudelaire, franséische Schrëftsteller.
* 25. Mee: Henri-Alexis Brialmont, belsche Politiker, Arméisingenieur a Generol.
* 06. Juni: Alexandre de Colnet d'Huart, lëtzebuergesche Politiker.
* 28. Juni: Victor Tedesco, lëtzebuergesch-belsche Politiker an Affekot.
* 03. August: Eugène Fischer, lëtzebuergesche Veterinär a Politiker.
* 18. Oktober: Dominique Elter, lëtzebuergeschen Affekot a Politiker.
* 11. November: Fjodor Michailowitsch Dostojewski, russeschen Dichter.
* 18. November: Franz Friedrich Ernst Brünnow, däitschen Astronom.
* 04. Dezember: Ernst Wilhelm Leberecht Tempel, däitschen Astronom a Lithograph.
* 12. Dezember: Gustave Flaubert, franséische Schrëftsteller.
* 24. Dezember: Léon Wocquier, belsche Schrëftsteller an Enseignant.
* 29. Dezember: Jean-Pierre Heintz, lëtzebuergeschen Industriellen.

## Gestuerwen

* 000 Jean-Baptiste Lacoste, franséische Magistrat a Prefekt vum Département des Forêts.
* 25. Januar: Claude Lamort, franséischen Drécker.
* 15. Februar: François Antoine Defer, Nottär zu Iechternach.
* 21. Abrëll: Jean Baptiste Tresch, lëtzebuergesche Komponist.
* 05. Mee: Napoleon Bonaparte, Generol a franséische Keeser.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: 1821** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Ecuador

|  |
| --- |
| **República del Ecuador *Republik Ecuador |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|
Detailer | Detailer |

 |
|  |
| **Offiziell Sprooch**: | Spuenesch |
| **Haaptstad**: | Quito |
|  |
| **Staatsform:** | Presidialrepublik |
|  • President: | Daniel Noboa |
|  |
| **Fläch:** | 256.370 km² |
|  |
| **Bevëlkerung:** | 17.483.326 (2023) |
|  • Bevëlkerungsdicht: | 72/km² |
|  |
| **Onofhängegkeet:** | 24. Mee 1822 (vu Spuenien) |
| **Nationalfeierdag:** | 10. August |
| **Nationalhymn:** | Salve, Oh Patria |
| **Wärung:** | Sucre (ECS) US-Dollar (USD) |
| **Zäitzon:** | UTC -5 |
| **Internet TLD:** | .ec |
| **InternationalenTelefonsprefix**: | +593 |

D'Anden am Ecuador, mat zwéi schnéibedeckte Vulkaner: lénks den Antisana, riets de Cotopaxi, 2004.
D'**Republik Ecuador**, op Spuenesch *República del Ecuador*, ass e Staat am Nordweste vu Südamerika tëscht dem Peru a Kolumbien. Am Weste stéisst den Ecuador un de Pazifik.

D'Haaptstad Quito läit an den Anden op enger Héicht vun 2.800 Meter, ongeféier 30 km südlech vum Equator.

Wéi den Numm et seet läit Ecuador um Equator, de gréissten Deel vum Land läit awer südlech dovun.

D'Galápagos-Inselen déi zu Ecuador gehéieren, leien eng ronn 1.000 Kilometer virun der Küst.

## Geographie

Geographesch deelt d'Land sech a véier Haaptregiounen op:

* Déi westlech Küstegéigend, déi aus Schwemmland an aus niddrege Bierger laanscht d'Küst besteet. Duerch d'Küstegéigend leeft de Río Guayas
* D'Anderegioun, déi aus zwou Gebirgsketten (Andekordilleren) besteet mat engem Héichdall dertëscht, wou de Vulkanismus staark ass.
* Dat ëstlecht Amazonas-Déifland, Oriente genannt, op den Osthäng vun den Anden, an dem schwaach besiidelten ieweschten Amazonasbecken
* D'Galápagos-Inselen.

## Administrativ Andeelung

 Méi Informatioun doriwwer am Artikel: **Provënzen am Ecuador**.

## De Pëtrol

Den Ecuador ass zanter dem November 2007 an der OPEC.

## Medien

Am Land gëtt et 11 méi grouss Dageszeitungen; déi gréisst dovun ass d'*Extra*.

## Sproochen

D'offiziell Sprooch am Land ass Spuenesch.

* Feser, V., 2007. Ecuador, inkl. Galápagos. Michael Müller Verlag, 4. aktualisierte und erweiterte Auflage, 672 S. (Dee warscheinlech beschte Guide fir Ecuador; den Auteur lieft zanter ville Joren zu Quito).

## Fotoalbum Galápagosinselen

* D'Insel Bartolomé, mat, lénks, dem *Pinnacle Rock*, Galápagosinselen
* Puerto Ayora, Galápagosinselen
* *Geospiza fuliginosa*, Weibchen. Eng vun de 14 Arte vun Darwinfinken - Galápagosinselen
* Galápagosinselen, Santa Cruz.
* Galápagosinselen, Santa Cruz.
* Galápagosinselen, Santa Cruz.
* Galápagosinselen, Santa Cruz.
* Tortuga Bay Santa Cruz
* Tortuga Bay Santa Cruz
* Santa Cruz, Galápagosinselen
* Santa Cruz, Galápagosinselen
* North Seymour, Galápagosinselen
* North Seymour, Galápagosinselen
* North Seymour
* North Seymour

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Ecuador** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

## Referenzen
# 1831

◄ |
18. Joerhonnert |
**19. Joerhonnert**
| 20. Joerhonnert
| ►

◄◄ |
◄ |
1827 |
1828 |
1829 |
1830 |
**1831**
| 1832
| 1833
| 1834
| 1835
| ►
| ►►

*Dës Säit befaasst sech mam Joer 1831.*

## Evenementer

### Europa

### Afrika

### Amerika

#### USA

#### Südamerika

### Asien

### Ozeanien & Pazifik

### Arabesch Welt

## Konscht a Kultur

### Molerei

### Musek

## Wëssenschaft an Technik

### Astronomie

* 29. Oktober De britteschen Astronom John Herschel entdeckt den oppene Stärekoup NGC 110.

## Gebuer

* 12. Februar: Edouard Metz, lëtzebuergeschen Ingenieur.
* 14. Februar: Valentin Delvaux, lëtzebuergeschen Nottär a Politiker.
* 17. Mäerz: Jules Metz, lëtzebuergeschen Affekot, Journalist a Politiker.
* 20. Mäerz: Charles-Joseph de Gargan, loutrengesche Schmelzhär.
* 14. Abrëll: Dominique-Joseph Hoferlin, lëtzebuergesche Politiker.
* 13. Juni: James Clerk Maxwell, schottesche Physiker.
* 29. Juni: Jean-Pierre Glaesener, lëtzebuergeschen Dokter an Auteur.
* 01. Juli: Jules Collart, lëtzebuergeschen Industriellen a Schmelzhär.
* 02. Juli: Hyacinthe Schaack, lëtzebuergesche Professer an Auteur.
* 04. Oktober: Jean Peters, lëtzebuergesche kathouleschen Theolog.
* 08. Oktober: Jean Klensch, Buergermeeschter vu Mäerzeg.
* 18. Oktober: Friedrich III., Kinnek vu Preisen a Keeser vun Däitschland.
* 19. November: James A. Garfield, 20. President vun de Vereenegte Staate vun Amerika.

## Gestuerwen

* 00 Louis Jean Pierre Vieillot, e franséischen Ornitholog.
* 01. Januar: Jean-Georges Willmar, Jurist a Gouverneur vu Lëtzebuerg 1817-1831.
* 20. Mee: Henri Grégoire, franséische Geeschtlechen.
* 23. Juni: Jean Pierre Suttor, lëtzebuergeschen Dokter a Lokalpolitiker.
* 27. Juni: Sophie Germain, franséisch Mathematikerin.
* 04. Juli: James Monroe, 5. President vun de Vereenegte Staate vun Amerika.
* 06. Juli: André Joseph Jourdan, franséische Politiker.
* 22. Juli: Auguste Engelspach-Larivière, belsche Geolog a Mineralog.
* 14. Oktober: Jean-Louis Pons, franséischen Astronom.
* 14. November: Georg Wilhelm Friedrich Hegel, däitsche Philosoph.
* 23. Dezember: Emilia Plater, polnesch-litauesch Fräiheetskämpferin.

◄ |
18. Joerhonnert |
**19. Joerhonnert**
| 20. Joerhonnert
| ►

◄◄ |
◄ |
1827 |
1828 |
1829 |
1830 |
**1831**
| 1832
| 1833
| 1834
| 1835
| ►
| ►►

*Dës Säit befaasst sech mam Joer 1831.*

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: 1831** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Panamakanal

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

Panamakanal|  |
| Typ |
Schëfffaartskanal |
| Geographie |
| Land |
Panama |
| Verbonne mat |
Atlanteschen Ozean, Pazifeschen Ozean |
| Koordinaten |
9°7'12"N, 79°45'0"W |
| Technesch Donnéeën |
| Status |
am Gebrauch |
| Längt |
82 km |
|  |
|  |
|  |
|  |

De **Panamakanal** ass e Kanal am Staat Panama (Mëttelamerika), deen de Pazifik mam Atlantik verbënnt, an deen de Schëffer de laange Wee ëm de Kap Hoorn erspuert.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Panamakanal** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Fotografie

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Fotografiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

 **Portal Fotografie**

D'**Fotografie**, vum algriichesche φωτός, *photos*, „Liicht“, „Hellegkeet“ a γράφειν, *graphein*, „zeechnen“, „rëtzen“, „molen“, „schreiwen“, bezeechent:

* D'Technik duerch déi e Liichtbild op e liichtempfindleche Medium projezéiert an dauerhaft gespäichert gëtt.
* D'Bild dat aus der Uwennung vun där Technik resultéiert.
* De Beräich vun der Konscht dee vun där Technik Gebrauch mécht.

* Thill, E., 2015. *Histoire, noblesse et poésie. Un aperçu de la photographie au Luxembourg du XIXe siècle à nos jours.* Die Warte 7|2464, 26. Februar 2015, S. 6-9.

## Kuckt och

* Lëscht vu Fotografen

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Fotografie** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Hauskaz

| Hauskaz |
| --- |
|  Jonk HauskazJonk Hauskaz |
| **Systematik** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Räich: | Déiereräich  |
| Stamm: | Chordata  |
| Klass: | Mamendéieren  |
| Uerdnung: | Raubdéieren  |
| Famill: | Kazen  |
| Ënnerfamill: | Klengkazen  |
| Gattung: | *Kaz*  |
| Aart: | *Wëllkaz*  |

 |
| Wëssenschaftlechen Numm |
| Felis silvestris f. catus „Linnaeus“ 1758 |

D'**Hauskaz(Felis silvestris f. catus)* ass zanter ville Joerhonnerten en Hausdéier, dat vun de Mënsche gehale gëtt. Si staamt aus der Famill vun de Kazen.
Et gëtt zwou Kategorië vun Hauskazen: déi laanghäreg an déi kuerzhäreg.

Männlech Kaze gi **Kueder** genannt.

## Geschicht

D'Hauskaz staamt vun der Wëllkaz of. Haaptsächlech gëtt ugeholl, datt hiren direkte Virfahr d'Falbkaz *(Felis silvestris libyca)* ass. Dës lieft am Busch an Afrika an an den arabesche Länner. Den zweetstärksten Afloss huet Steppekaz *(Felis silvestris ornata)*, déi hire Liewensraum an Asien huet. Geneetesch Kennzeechen huet d'Hauskaz awer och nach vun der Bëschkaz *(Felis silvestris silvestris)*, déi een an Europa, Klengasien an am Iran fënnt.

## Eegenschaften

Kaze ginn normalerweis tëscht 15 an 20 Joer al. Well d'Kazen zu der Uerdnung vun de Raubdéiere gehéieren, hu si och deenen hiren Driff, fir op d'Juegd ze goen. Si schläiche sech un hir Beit erun, ier si drop sprangen. Haaptsächlech nach jonk Kaze beweisen dësen Driff, andeems si op alles sprangen, wat sech beweegt.

Eng Hauskaz
### Kierperbau

### D'Sënner

## D'Hale vun Hauskazen

### Erzéiung

### Ernierung

### Fleeg

## Kazekrankheeten

## Kazerassen

An der Reegel gehéieren all Rasse fënnef Grondkategorien un:

* Perser
* Halleflaanghoer
* British Kuerzhoer
* Amerikanesch Kuerzhoer
* Orientalesch Kuerzhoer

Haut gëtt et bei Wäitem iwwer honnert verschidde Kazerassen. An et kommen der dauernd bäi.

Eng Hauskaz
## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Felis silvestris catus** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Historiker

En **Historiker** oder eng **Historikerin** ass eng Persoun, déi sech wëssenschaftlech mat dem Erfuerschen, der Analys an der Interpretatioun vun Evenementer an der Vergaangenheet beschäftegt. Historiker ënnersiche Quelle wéi Dokumenter, Bicher, Bréiwer, Artefakten a mëndlech Iwwerliwwerungen, fir e Verständnis fir historesch Entwécklungen, Kulturen a Gesellschaften zu gewannen. Hir Aarbecht déngt dozou, d'Vergaangenheet ze rekonstruéieren an d'Gréisst an d'Auswierkung vun historeschen Evenementer z'erklären.

Historiker spezialiséiere sech dacks op bestëmmt Epochen, Regiounen oder Themeberäicher, wéi zum Beispill d'Antikitéit, d'Mëttelalter, d'Neizäit, Wirtschaftsgeschicht, Sozialgeschicht oder Militärgeschicht. Sie schaffen a verschiddene Beräicher, dorënner Universitéiten, Fuerschungsariichtungen, Muséeën, Archiven, Bibliothéiken an am Verlagswiesen. Vill Historiker verëffentlechen hir Fuerschungsresultater a Form vu Bicher, Fachartikelen oder Bäiträg a Sammelwierker.

D'Ausbildung als Historiker geschitt an der Reegel iwwer en Universitéitsstudium an der Geschicht. De Studium ëmfaasst d'Methode vun der Geschichtswëssenschaft, den Ëmgank mat Quellen an d'kritesch Analyse vun historeschen Evenementer. Dacks kënnt nom Basisstudium eng Spezialiséierung am Kader vun engem Masterstudium oder engem Doktorat.

Historiker droen derzou bäi, d'Verständnis vun der Géigewaart duerch d'Analyse vun der Vergaangenheet zu verdéiwen. Hir Aarbecht ass wichteg fir d'Bildung vum kollektive Gediechtnes an der Identitéit a fir d'Verständnis vu gesellschaftleche Verännerungen an Entwécklungen.

## Kuckt och

* Lëscht vun Historiker

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Historiker** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

## Referenzen
# Haaptstad

Panorama vun der Lëtzebuerger Haaptstad, 1899
Eng **Haaptstad** ass de Sëtz vun der Vertriedung vun der Souveränitéit vun engem Staat (Demokratie: Parlament, Monarchie: Residenz).

Normalerweis sinn Haaptstad a Regierungssëtz identesch, mä et gëtt awer och Ausnamen, wéi z. B.: Holland, wou d'Haaptstad Amsterdam, de Regierungssëtz awer Den Haag ass.

Ganz dacks ass d'Haaptstad och déi gréisst Stad an dee wichtegsten Ekonomies-, Verkéiers-, Industrie-, a Kulturzentrum vun engem Staat.

Natierlech gëtt et och hei Ausnamen, wéi z. B. an der Tierkei: Haaptstad ass Ankara, gréisst Stad ass awer Istanbul; a Marokko: Haaptstad Rabat, gréisst Stad ass awer Casablanca, asw....

Südafrika huet ze soen dräi "Haaptstied", woubäi keng déi gréisst Stad ass: D'Parlament ass zu Kapstad, de Verwaltungs- a Regierungszentrum ass zu Pretoria (Tshwane), Gerichtshäff sinn zu Bloemfontein a gréisst Stad ass Johannesburg.

Verschidde Länner hunn eng Planghaaptstad, wéi z. B. Brasilien: Brasília, Australien: Canberra, Nigeria: Abuja an neierdéngs och Myanmar mat Pyinmana.

Follgend Staaten hu keng Haaptstad: Monaco, Nauru an de Vatikanstad.

## Kuckt och

* Lëscht vun den Haaptstied vun der Welt

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Haaptstied** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# 706

◄ |
7. Joerhonnert |
**8. Joerhonnert**
| 9. Joerhonnert
| ►

◄◄ |
◄ |
702 |
703 |
704 |
705 |
**706**
| 707
| 708
| 709
| 710
| ►
| ►►

*Dës Säit befaasst sech mam Joer 706.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
# Tennō

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Politiksartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

Den **Tennō** oder *sumera-mikoto*, op Japanesch 天皇 *tennō* oder *sumeragi*, iwwersat „Himmleschen Herrscher“, och bekannt als de *Mikado* ass de japaneschen Herrscher- an Adelstitel vum japanesche Keeser .

Den aktuellen Tennō ass den Naruhito.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Tennō** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# 892

◄ |
8. Joerhonnert |
**9. Joerhonnert**
| 10. Joerhonnert
| ►

◄◄ |
◄ |
888 |
889 |
890 |
891 |
**892**
| 893
| 894
| 895
| 896
| ►
| ►►

*Dës Säit befaasst sech mam Joer 892.*

## Evenementer

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

## Gestuerwen
# Konfuzius

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Philosophiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| Konfuzius |
| --- |
|  |
| Gebuertsnumm |
孔丘 |
| Gebuer |
ca. 551 v. Chr. jul. |
| Gestuerwen |
ca. 479 v. Chr. jul. |
| Aktivitéit |
Philosoph, Enseignant, Schrëftsteller |
| Famill |
| Bestuet mat |
亓官氏 |
| Papp |
孔紇 |
| Kanner |
孔姣 |
|
 |

De Konfuzius op enger traditioneller Duerstellung aus der Tang-Dynastie.
De **Konfuzius** – latiniséiert aus 孔夫子 *Kǒng Fūzǐ* – war e chineesesche Philosoph aus der Zäit vun de Fréijoers- an Hierschtannalen. Hien huet warscheinlech vu 551 v. Chr. bis 479 v. Chr. gelieft a gouf ënner dem Numm *Kong Qiu* (孔丘) an der Stad Qufu am chineesesche Staat Lu (der haiteger Provënz Shandong) gebuer, wou en och gestuerwen ass.

Dat zentraalt Theema vu senge Léiere war d'mënschlech Uerdnung, déi senger Meenung no duerch Respekt virun anere Mënschen an d'Veréierung vun den Ahnen erreechbar ass. Dem Konfuzius säin Ideal war den „Eedlen“ (君子 *junzi*), ee moralesch einwandfräie Mënsch. Eedel kann de Mënsch nëmmen da sinn, wann en an Harmonie mat dem Weltganzen ass.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Konfuzius** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# 608

◄ |
6. Joerhonnert |
**7. Joerhonnert**
| 8. Joerhonnert
| ►

◄◄ |
◄ |
604 |
605 |
606 |
607 |
**608**
| 609
| 610
| 611
| 612
| ►
| ►►

*Dës Säit befaasst sech mam Joer 608.*

## Evenementer

## Konscht & Kultur

## Wëssenschaft & Technik

## Gebuer

## Gestuerwen