Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Phosphor

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Chimiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| Phosphor |
| --- |
| (fr) phosphore |
| Positioun vum Phosphor am Periodesystem |
| Allgemenges |
| Symbol |
P |
| Uerdnungszuel |
15 |
| Virgänger |
Silizium  |
| Nofollger |
Schwiewel  |
| Elementkategorie |
Netmetaller |
| Gehéiert zu |
3. Period vum Periodesystem, 15. Grupp vum Periodesystem |
| CAS-Nummer |
7723-14-0 |
| Atomar |
| Atommass |
30,973761998 |
| Elektronekonfiguratioun |
1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p³ |
| Physikalesch |
| Cheemesch |
| Aner Informatiounen |
| Entdecker |
Hennig Brand |
| Datum |
1669 |
| Elektronecouche |
|  |
| Elektronekonfiguratioun vum Phosphor |
|  |
|  |

Renge Phosphor
**Phosphor** (Symbol **P**) ass e cheemescht Element mat der Uerdnungszuel 15 am Periodesystem vun den Elementer. Seng relativ Atommass ass 30,973761.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Phosphor** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Agency for International Development

D'**Agency for International Development** kuerz AID genannt ass eng zentral Institutioun fir Entwécklungshëllef vun den USA.

Si ass 1961 entstanen aus dem Zesummeschloss vun der *International Cooperation Administration* (*ICA*), an dem *Development Loun Fund* (*DLF*).

D'AID ënnersteet dem US-amerikaneschen Ausseministère an huet hire Sëtz zu Washington D.C..

Si ënnerhält AID-Missounen a verschiddenen Entwécklungslänner.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Agency for International Development** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Abdelaziz Bouteflika

| Abdelaziz Bouteflika |
| --- |
|  |
| Gebuer |
2. Mäerz 1937 Oujda |
| Gestuerwen |
17. September 2021 |
| Doudesursaach |
Häerzkollaps |
| Nationalitéit |
Algerien |
| Aktivitéit |
Politiker, Diplomat, Revolutionär |
| Fonctioun |
President vun Algerien |
| Auszeechnungen |
Grand collier vum Uerde vum Infant Dom Henrique, Frëndschaftsuerden, Orden del Merito Civil, Ordre du Mérite vun der Republik Éisträich, Uerde vum Infant Dom Henrique, Uerde vun der Republik Tunesien, Uerde vun der Sonn vum Peru, Orden al Mérito de Chile, Gëllenen Olympeschen Uerden |
| Bestuet mat |
Amal Triki (8.1990–) |
|
 |

Den **Abdelaziz Bouteflika** (Arabesch: عبد العزيز بوتفليقة), och alt **Abd al-Aziz Bouteflika** transkribéiert, gebuer den 2. Mäerz 1937 zu Oujda, dunn Franséische Marokko, a gestuerwen de 17. September 2021, war en algeeresche Politiker. Hie war vun Abrëll 1999 bis Abrëll 2019 President vun Algerien.

## Liewen a Karriär

Hie gouf Member vun der Front de libération national (FLN) an huet sech en Numm am Befreiungskampf géint Frankräich gemaach. No der Onofängegnkeet, 1962, gouf hien ënner dem President Ahmed Ben Bella Minister fir Jugend, Sport an Tourismus, an 1963 Ausseminister, wat hie bis 1979 blouf. 1974/75 war de Bouteflika President vun der UN-Generalversammlung.

1981 goung en an den Exil, fir Ermëttlunge wéinst Korruptioun aus dem Wee ze goen. Wärend dem Algeeresche Biergerkrich, vun Dezember 1991 un, huet de Bouteflika sech politesch zeréckgehalen a sech kaum nach an de Medie gewisen.

1999 gouf hien, als Nofollger vum Liamine Zéroual, als President vun Algerie gewielt. Hien hat op Bestriewe vum Generol Larbi Belkheir kandidéiert, deen em d'Ënnerstëtzung vum Militärs zougeséchert hat. Ufanks huet hien drops higeschafft de Biergerkrich op en Enn ze bréngen, ë. a. andeems en Islamisten, déi keng Gewaltdote begaangen haten, aus dem Prisong entloosse gelooss huet. De 16. September 1999 huet eng grouss Majoritéit vun der Bevëlkerung sengem Friddensplang zougestëmmt. Den 29. September 2005 huet hien eng 'Charta fir de Fridden a fir d'national Reconciliatioun' stëmme gelooss, déi de Fridden op eng méi zolidd Basis stelle sollt.

Bei de Presidentschaftswale vum am 8. Abrëll 2004 a vum 9. Abrëll 2009 gouf hien allkéiers mat héijer Majoritéit erëmgewielt. Bei de Parlamentswale vum 10. Mee 2012 krut seng Partei zwar déi meescht Stëmmen, awer net méi d'absolut Majoritéit. Am Abrëll 2014 gouf de Bouteflika, deen zanter engem Schlag, 2013, gesondheetlech net méi gutt dru war, nach eng Kéier erëmgewielt (e puer Joer virdrun hat en d'Limitt vun zwee Mandater hannereneen ophiewe geloss).

Am Fong wollt hien 2019 nach eng Kéier kandidéiere fir als President erëmgewielt ze ginn; hien huet seng Kandidature dunn awer, no Protester, zeréckgezunn.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Abdelaziz Bouteflika** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Beirut

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| Beirut |
| --- |
|  |
|  |
| Land |
Libanon |
| Awunner |
2.421.354 |
|   |
2023 |
| Fläch |
20 km² |
| Héicht |
0 m |
| Koordinaten |
33°53'13"N, 35°30'47"O |
| Telefonszon |
01 |
| Postcode |
1107 |
| Websäit |
 |
|  |
|  |
|  |

**Beirut** ass d'Haaptstad vum Libanon.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Beirut** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

* Offiziell Internetsäit vu Beirut
# Langusten

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Biologiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| Langust |
| --- |
|  LangustLangust |
| **Systematik** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Räich: | Déiereräich  |
| Stamm: | Arthropoden  |
| Klass: | Héijer Kriibsen  |
| Uerdnung: | Zéngfousskriibsen  |
| Ënneruerdnung: | Langustendéieren  |
| Famill: | Langusten  |
| Gattung: | *Panulirus*  |

 |
| Wëssenschaftlechen Numm |
| Palinuridae Latreille, 1802 |
| Aarten |
| *Gewéinlech Langust* *Rosa Langust* *Kinnekslangust* *Brong Langust* *Fleckelangust* *Karibik-Langust* *Gréng Langust* *Blo Langust* *Kalifornesch Langust* *Schmuck-Langust* *Australesch Langust* *Japanesch Langust* *Kamm-Langust* *Villfaarweg Langust* |

D'**Langusten**  (Palinuridae) gehéieren zu de Panzerkriibsen (Reptantia).

Gekaachte Langusten am Restaurant zerwéiert

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Palinuridae** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Wolga

Wolga|  |
| Längt |
3.530 km |
| Debit |
8.060 m³/s |
| Fläch vum Anzuchsgebitt |
1.360.000 km² |
| Leeft an |
Kaspescht Mier |
|  |
|  |
|  |
|  |

D'**Wolga** (op Russesch: Волга, op Kasachesch: Edil), ass e Floss am Weste vu Russland. Se ass, mat enger Längt vun 3560 km, dee längste Floss an Europa. Virun hirer Kanalisatioun war si souguer 3690 Kilometer laang.

An der Antiquitéit war d'Wolga ënner dem Numm *Rha* bekannt. Turk-Vëlker nennen se *Idel* (Tataresch: İdel, Идел), op Mordwinesch heescht se *Raw, Рав* oder *Rawa, Рава*.

D'Wolga entspréngt um Waldai-Plateau, 225 Meter iwwer dem Mier. Se leeft duerch oder laanscht d'Stied Twer, Rybinsk, Jaroslawl, Nijni Nowgorod, Kasan, Uljanowsk, Samara, Saratow, Wolgograd an Astrachan. Un hirem Enn bilt se d'Wolgadelta a leeft an d'Kaspescht Mier.

Am 20. Joerhonnert goufen aacht Staudämm un der Wolga gebaut, déi mat sech bréngen, datt se op laange Strecken éischter enger Rëtsch vu Séie gläicht. De gréissten dovun ass dee bei Samara, aus dem Joer 1957.

Wichteg Nieweflëss sinn d'Kama, d'Oka an d'Wetluga. Iwwer Kanäl ass d'Wolga mam Baltesche Mier, dem Wäissen an dem Schwaarze Mier verbonnen.

Zanter dem Altertum war d'Wolga eng wichteg Handelsstrooss.

D'Wolga zu Kostroma

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Wolga** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Omnibus

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dësen Artikel ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

Benz-Omnibus, 1896
En **Omnibus** (vu laténgesch *omnibus* - "fir jiddwereen"), kuerz **Bus**, ass e grousst Stroossegefier fir den Transport vu ville Persounen.

## Kuckt och

* Omnibus (Kutsch)
* Autobus

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Omnibus** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Gepard

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Biologiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| Gepard |
| --- |
|  E GepardE Gepard |
| **Systematik** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Räich: | Déiereräich  |
| Stamm: | Chordata  |
| Klass: | Mamendéieren  |
| Uerdnung: | Raubdéieren  |
| Famill: | Kazen  |
| Ënnerfamill: | Klengkazen  |
| Gattung: | *Acinonyx*  |
| Aart: | *Gepard*  |

 |
| Wëssenschaftlechen Numm |
| Acinonyx jubatus Schreb, 1775 |

Gepard
De **Gepard(Acinonyx jubatus)* ass eng Aart aus der Famill vun de Kazen (*Felidae*).

## Kierperbau

E Gepard huet laang schlank Been an ee ganz op héich Vitess spezialiséierte Kierperbau.
Iwwer kuerz Strecke kann e Gepard bis zu 100 Stonnekilometer séier lafen.
D'Féiss hunn haart Suele mat schaarfe Ränner a stompege Krallen, déi net kënnen zeréckgezu ginn.
Am Géigesaz zum Kierper ass de Kapp kleng, mat ronne klengen Aen déi zimmlech héich stinn.
D'Ouere si kleng a ronn an d'Nues ass sou ausgeriicht datt si ganz séier ganz vill Sauerstoff ophuele kann.

De Pelz ass routgielzeg mat onreegelméissege Flecken.
E schwaarze Stréch leeft vum banneschten Aewénkel bis zur Schnëss. D'Längt vum Kapprumpf ass bei de männlechen Déieren 1,30 m, d'Längt vum Schwanz ongeféier 80 cm an d'Gewiicht ronn 60 kg. Déi weiblech Déiere sinn ëm e Véierel méi kleng.

## Liewensraum

De Gepard lieft an Afrika vun Algerien a Marokko bis Transvaal am Süden an an Egypten, Ethiopien a vir an Asien.

## Liewensweis

De Gepard ass en typesche Jeeër. E geet eleng oder zu zwéin op d'Juegd. Haaptsächlech huet en et op Gazellen ofgesinn. E schläicht sech un an nodeem en eng gëeegent Beut fonnt huet leeft e wéi de Blëtz op se zou, geheit se mat de Patten ëm a bäisst hir den Hals duerch. Duerno bäisst en de Bauch op, frësst fir d'éischt Häerz an d'Niren a säift dann d'Blutt. Duerno kënnt d'Kappfleesch un d'Rei an zum Schluss de Rescht vum Kierperfleesch.

E Gepard frësst nëmme frëscht Fleesch.

## Fortplanzung

|  |
| --- |
|  00Dëst Kapitel ass nach eidel oder onvollstänneg. Hëlleft wgl. mat, fir et ze komplettéieren. |

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Acinonyx jubatus** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Schong

Dammeschong an der Fënster vun engem Schongbuttek
E **Schong** (regional: *Schung*), vum Alhoudäitsche *scuoh*, ass déi gängegst Zort Gezei fir de Fouss. Seng éischt Funktioun ass et, fir de Fouss géint Verletzungen, Keelt a Knascht ze schützen.

E Schong setzt sech gewéinlech zesummen aus engem méi haarden Deel op der ënneschter Säit, der Suel, déi d'Fousssuel schützt, a meeschtens um Deel vun der Feescht duerch en Tallek méi oder manner liicht gehéicht ass, an aus engem ieweschten Deel, deen aus engem méi mëlle Material ass (traditionell aus Lieder, haut och aus Konschtlieder oder Stoft), an deen dat Iewescht vum Fouss ëmwéckelt an em Halt gëtt. Schong mat engem héijen Tallek ginn Talleksschong genannt.

Deen eelste Schong, dee bis ewell fonnt gouf, ass 5500 Joer al a gouf an enger Hiel am Aserbaidjan fonnt.

Schong hunn, als Gezei, och e moudeschen Aspekt, soudatt Form, Faarf, asw. ëmmer nees geännert hunn. Och jee no Funktioun variéiert hir Form an Zesummesetzung.

Schong goufen traditionell, als Handwierk, vun engem Schouster gemaach. Bis op wéineg Ausname geschitt dat haut an industrieller Masseproduktioun. 2009 goufe 56 % vun alle Schong op der Welt a China produzéiert, wou et eng 20.000 Schongproduktiounsentreprisë gëtt, déi direkt eng 3,5 Millioune Leit beschäftegen an all Joer iwwer 10 Milliarde Puer Schong produzéieren. 80 % dovun, an engem Wäert vu ronn 20 Milliarden Euro, ginn an den Export, virun allem no den USA an der Europäescher Unioun.

## Kuckt och

* Strëmp
* Houfeisen
* Centre culturel "Schungfabrik"

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Schong** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

## Referenzen
# Nadine Gordimer

| Nadine Gordimer |
| --- |
|  |
| Gebuer |
20. November 1923 Springs |
| Gestuerwen |
13. Juli 2014 Johannesbuerg |
| Nationalitéit |
Südafrika |
| Educatioun |
Universitéit vu Witwatersrand |
| Aktivitéit |
Dichterin, Schrëftstellerin, Romancière, Dramatikerin, Novellistin, Wëssenschaftlechen Auteur, Prosaist |
| Partei |
African National Congress |
| Member vun |
American Academy of Arts and Sciences, Royal Society of Literature |
| Auszeechnungen |
Nobelpräis fir Literatur, Officier vun der Légion d'honneur, Commandeur des Arts et des Lettres‎, Büchner-Präis, Nelly-Sachs-Präis |
| Famill |
| Bestuet mat |
Reinhold Cassirer (1954–2001), Gerald Gavron (1949–1952) |
| Papp |
Isidore Gordimer |
| Mamm |
Hannah Gordimer |
| Kanner |
onbekannt, Hugo Cassirer |
|
 |

D'**Nadine Gordimer**, gebuer den 20. November 1923 zu Springs, Transvaal, haut Gauteng, a gestuerwen den 13. Juli 2014 zu Johannesburg, war eng südafrikanesch Schrëftstellerin.

An hire Romaner, Erzielungen an Essaye behandelt se virun allem déi südafrikanesch Apartheidpolitik an där hir zerstéieresch Suitten, souwuel fir déi schwaarz wéi och fir déi wäiss Populatioun.

1974 huet d'Nadine Gordimer de Booker Prize kritt, an 1991 den Nobelpräis fir Literatur.

## Wierker (Auswiel)

### Romaner

* *The Lying Days*, 1953
* *A World of Strangers*, 1958
* *Occasion for Loving*, 1963
* *The Late Bourgeois World*, 1966
* *A Guest of Honour*, 1971
* *The Conservationist*, 1974
* *Burger's Daughter*, 1979
* *July's People*, 1981
* *A Sport of Nature*, 1987
* *My Son's Story*, 1990
* *None to Accompany Me*, 1994
* *The House Gun*, 1998
* *The Pickup*, 200

### Kuerzgeschichten

* *Face to Face* (1949)
* *The Soft Voice of the Serpent*, 1953)
* *Six Feet of the Country* (1956)
* *Friday's Footprint* (1960)
* *Not for Publication* (1965)
* *Livingstone's Companions* (1972)
* *Selected Stories* (1975)
* *A Soldier's Embrace: Stories]]* (1980)
* *Something Out There* (1984)
* *Jump and Other Stories*, (1991)

* *Nadine Gordimer: a bibliography of primary and secondary sources, 1937–1992* comp. by Dorothy Driver; London, München: 1994. (Bibliographical research in African literatures; 4; ISBN 1-873836-26-0)
* Stephen Clingman: *The Novels of Nadine Gordimer*, (1986)
* *Critical Essays on Nadine Gordimer* hrsg. Rowland Smith (1990)
* Dominic Head: *Nadine Gordimer*, (1994)
* Kathrin Wagner: *Rereading Nadine Gordimer*, (1994)
* Christiane Korff: *Schreiben, um sich selbst zu erschaffen.* In Charlotte Kerner (Hrsg): *Madame Curie und ihre Schwestern – Frauen, die den Nobelpreis bekamen*, Beltz, Weinheim / Basel 1997, ISBN 3-407-80845-3.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Nadine Gordimer** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

* "Die Stimme Afrikas". Interview mat der Nadine Gordimer vum 30. Mee 2010
* " 'Ich seh nur den Menschen.' " Interview an Neues Deutschland, 23. Februar 2010

## Referenzen
# Kasachstan

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel iwwer de Kasachstan** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

|  |
| --- |
| **Қазақстан Республикасы Qazaqstan Respublïkas** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|
Detailer | Detailer |

 |
|  |
| **Offiziell Sprooch**: | Kasachesch (Nationalsprooch), Russesch (offiziell Sprooch) |
| **Haaptstad**: | Astana |
|  |
| **Staatsform:** | Republik |
|  • President: | Qassym-Schomart Toqajew |
|  • Premierminister: | Älichan Smajylow |
|  |
| **Fläch:** | 2.724.900 km² |
|  • Dovu Waasser: | 1,7 % |
|  |
| **Bevëlkerung:** | 14.953.126 |
|  • Bevëlkerungsdicht: | 5,48/km² |
|  |
| **Onofhängegkeet:** | vun der Sowjetunioun, de 16. Dezember 1991 |
| **Nationalfeierdag:** | 16. Dezember |
| **Nationalhymn:** | Meniń Qazaqstanym |
| **Wärung:** | Teńge (KZT) |
| **Zäitzon:** | UTC +5 |
| **Internet TLD:** | .kz |
| **InternationalenTelefonsprefix**: | +7 |
|  |

**Kasachstan** (op Kasachesch: *Qasaqstan*, op Russesch: *Казахстан*) ass e Staat an Zentralasien. D'Land grenzt am Norden u Russland, am Osten u China, am Süden u Kirgisistan, Usbekistan an Turkmenistan an am Westen u Russland an d'Kaspescht Mier. Streng geholl gehéiert de westleche Wupp vu Kasachstan geographesch nach zu Europa well en nach westlech vum Ural läit (ronn 5 % vum Staatsterritoire).

Den haitege Staat ass 1991 aus der fréierer Kasachescher Sozialistescher Sowjetrepublik ervirgaangen.

D'Haaptstad vu Kasachstan ass zanter 1997 Astana.

De Kosmodrom am kasachesche Baikonur ass déi gréisst Rakéitestartplaz op der Welt. D'Infrastruktur ass bis 2050 un d'Russesch Federatioun verlount.

## Politik

Kasachstan ass zanter 1991 eng Presidialrepublik, an där de Staatschef all 7 Joer direkt gewielt gëtt. D'Parlament besteet aus dem Ënnerhaus mat 77 Memberen, déi all 5 Joer gewielt ginn, an dem Senat mat 39 Memberen, déi fir 6 Joer gewielt sinn a vun deenen der 7 vum Staatpresident ernannt ginn. All 3 Joer sinn Deelwalen.

De Mindestalter fir kënne wielen ze goen ass 18 Joer.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Kasachstan** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

* (en) Site vun der Regierung vu Kasachstan
* (en) Site vum President vu Kasachstan

## Referenzen an Notten
# Papua-Neiguinea

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

|  |
| --- |
| **Independen Stet bilong Papua Niugini** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|
Detailer | Detailer |

 |
|  |
| **Offiziell Sprooch**: | Hiri Motu, Tok Pisin an Englesch |
| **Haaptstad**: | Port Moresby |
|  • Awunner: | 8.935.000 (2020) |
|  • Koordinaten: | 9° 28’ S’’ 147       10° E’ {{{7}}}’’ {{{8}}} |
|  |
| **Staatsform:** | Parlamentaresch Monarchie |
|  • Kinnek: | Charles III. |
|  • Premierminister: | James Marape |
|  |
| **Fläch:** | 462.840 km² |
|  |
| **Bevëlkerung:** | 8.935.000 (2020) |
|  • Bevëlkerungsdicht: | 23/km² |
|  |
| **Onofhängegkeet:** | 16. September 1975 vun Australien |
| **Nationalfeierdag:** | 13. Juli |
| **Nationalhymn:** | O Arise All You Sons of This Land |
| **Wärung:** | Kina (PGK) |
| **Zäitzon:** | UTC +10 bis +11 |
| **Internet TLD:** | .pg |
| **InternationalenTelefonsprefix**: | +675 |

**Papua-Neiguinea**, op Englesch *Independent State of Papua New Guinea*, op Tok Pisin *Papua Niugini*, ass e Staat an Ozeanien. Et ass no Indonesien a Madagaskar deen drëttgréissten Inselstaat op der Äerd.

D'Haaptstad ass Port Moresby.

## Sproochen

Déi offiziell Sproochen am Land sinn Englesch, Tok Pisin an Hiri Motu.

## Staats- a Regierungsform

Papua-Neiguinea ass zanter 1975 eng Parlamentaresch Monarchie.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Papua-Neiguinea** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Victoria (Australien)

|  |  |
| --- | --- |
| Fändel vu Victoria | Victoria |
| Kaart |
|  |
| Basisdaten |
| Haaptstad: | Melbourne |
| Gréisst Stad: | Melbourne |
| ISO 3166-2: | `AU-VI` |
| Fläch: | 237.629 km² |
| Awunner: | 5.547.527 (2010) |
| Bevëlkerungsdicht: | 24,39 Awunner/km² |

Zeltstad an den 1850er Joren
**Victoria**, mat der Haaptstad Melbourne, ass ee vun de sechs australesche Bundesstaaten.

## Geschicht

Victoria gouf am Géigesaz zu New South Wales net vu Gefaange gegrënnt, mä vu fräien Immigranten a gouf no der deemoleger brittescher Kinnigin Victoria benannt.

1835 koumen déi éischt Immigranten an 1850 gouf do Gold entdeckt.
Doropshi sinn Zéngdausende vu Mënschen op Melbourne gestiermt fir do hiert Gléck ze versichen. Aus dëser Usammlung vun Zelter a Braken ass d'Stad Melbourne entstanen.

1901 gouf Victoria als Bundesstaat an de *Commonwealth of Australia* opgeholl.

## Geographie

Victoria ass den zweeteelsten, a mat enger Fläch vun 237.629 km², den zweetklengste Bundesstaat vun Australien. Victoria grenzt am Norden un New South Wales a läit ganz am Süde vum Kontinent.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Victoria (Australien)** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

* D'Websäit vu Victoria
# Darwin (Australien)

| Darwin |
| --- |
|  |
|  |
| Land |
Australien |
| Bundesstaat |
Northern Territory |
| Administratioun |
Darwin City Council |
| Awunner |
139.902 (9. August 2021) |
| Fläch |
40,63 km² |
| Koordinaten | 12°26'17"S, 130°50'28"O |
| Telefonszon |
0879 |
| Postcode |
0800 |
| Websäit |
 |
|  |
|  |
|  |

**Darwin** ass déi gréisst Stad an Haaptstad am Northern Territory an Australien souwéi déi nërdlechst Groussstad vum Kontinent mat ça. 110.000 Awunner (Stand: Juni 2004).

Darwin gouf 1869 gegrënnt, a gouf bis haut dräimol vun Zyklone bal ganz zerstéiert.

Darwin gëllt als „d'Dier no Asien“ an d'*Arafura Games* ginn do ofgehalen. Et ass den Ausgangspunkt vun Touren an den Litchfield Nationalpark oder an de Kakadu Nationalpark. Vum Fluchhafen Darwin (Darwin International Airport) besti Fluchverbindungen zu anere Stied an Australien souwéi an Asien.

## Geschicht

Den 9. September 1839 sinn den John Clements Wickham an den John Lort Stokes op enger Vermiessungsfahrt an australesche Gewässer mat hirem Schëff der *HMS Beagle* an der Bucht vum haitegen Darwin gelant an hunn hir Ankerplatz *Port Darwin* nom jonken Charles Darwin genannt, deen zwëscht 1831 an 1836 u Bord vum Schëff d'Galapagosinsele bereest hat.

De 5. Januar 1869 gouf op där Plaz mat 135 Siidler *Palmerston* gegrënnt, genannt nom brittesche Premierminister Lord Palmerston, dat mam Uschloss un dat australescht Telegraphennetz a vereenzelt Goldfonder am Ëmland ëmmer méi Zoulaf krut, bis datt "Palmerston" 1911 als Haaptstad vum Nërdlechen Territoire dee bis 1978 nach zu Südaustralien gehéiert huet, erëm an *Darwin* ëmbenannt gouf.

Darwin huet am Verlaf vum Zweete Weltkrich u Bedeitung gewonnen, wéi et wéinst enger gefaarter japanescher Invasioun bis op 2.000 Awunner evakuéiert gouf, an eng Besatzung vun 32.000 alliéierten Zaldoten zu Darwin stationéiert gouf.

Den 19. Februar 1942 gouf d'Stad vun 242 japanesche Fligere bombardéiert, déi nieft de Bensinnslageren an der Stad och d'Géigend ëm den Hafe bal komplett zerstéiert hunn. Dësen Ugrëff huet mindestens 243 Zivilisten an Zaldoten d'Liewe kascht. Dat war zanter der Staatsgrënnung den éischten Ugrëff op australeschen Territoire.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Darwin (Australien)** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# .to

**.to** ass den Nationalen Top-Level-Domän vun Tonga.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: .to** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# El Salvador

|  |
| --- |
| **República de El Salvador Republik El Salvador** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|
Detailer | Detailer |

 |
|  |
| **Offiziell Sprooch**: | Spuenesch |
| **Haaptstad**: | San Salvador |
|  • Awunner: | *Dios, Unión, Libertad* (Spuenesch: Gott, Eenegkeet, Fräiheet) |
|  |
| **Staatsform:** | Republik |
|  • President: | Nayib Bukele |
|  |
| **Fläch:** | 21.041 km² km² |
|  |
| **Bevëlkerung:** | 7.332.000 |
|  • Bevëlkerungsdicht: | 348/km² |
|  |
| **Onofhängegkeet:** | 13. April 1838 (vun der Zentralamerikanescher Konfëderatioun) |
| **Nationalfeierdag:** | 15. September |
| **Wärung:** | US-Dollar (USD) |
| **Zäitzon:** | UTC −6 |
| **Internet TLD:** | .sv |
| **InternationalenTelefonsprefix**: | +503 |

**El Salvador** (iwwersat: d*en Erléiser*) ass e Staat a Zentralamerika. E grenzt am Nordwesten u Guatemala, am Nordosten un Honduras an e stéisst am Süden un de Pazifeschen Ozean. El Salvador ass dat klengst Land a Mëttelamerika.

D'Haaptstad ass San Salvador.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: El Salvador** – Biller, Videoen oder Audiodateien |