Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kamtschatka

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dësen Artikel beschäftegt sech mat der Hallefinsel **Kamtschatka**. Fir aner Bedeitungen, kuckt wgl. Kamtschatka (Homonymie). |

Topographie
D'Stad Petropawlowsk-Kamtschatski.
**Kamtschatka** (russesch: Камчатка) ass eng Hallefinsel an Nordostasien. Si gehéiért zu der Regioun Kamtschatka am Federatiounskrees Fären Osten vun der Russescher Federatioun.

1996 gouf d'Vulkanregioun vu Kamtschatka, déi gréisstendeels als Naturpark deklaréiert ass, vun der UNESCO als Weltnaturierfschaft ausgeruff.

D'Hallefinsel ass eng 1200 km laang a bis zu 450 km breet. Si ass ronn 275.000 km² grouss, wat ongeféier der Hallschecht vun der Fläch vu Frankräich entsprécht. Et ass déi gréissten Hallefinsel an Ostasien a läit tëscht dem Beringmier an dem Nordpazifik am Osten an dem Ochotskesche Mier am Westen. Si erstreckt sech vun Ostsibirien no Süden; a Richtung Japan ass hir Fortsetzung d'Inselkette vun de Kurilen.

Déi gréisste Stad op Kamtschatka, Petropawlowsk-Kamtschatski, an der Awatscha-Bucht, ass ee vun de gréissten Naturhäfen op der Welt.

Op Kamtschatka ginn et eng 29 aktiv Vulkaner (vun am ganze méi wéi 160) a vill Geysiren. All Joers gëtt et an der Moyenne eng hallef Dosen Eruptiounen. Deen héchste vun hinnen, an och héchste Punkt vun der Hallefinsel, ass de Vulkan Kljutschewskaja Sopka, dee 4750 m héich ass. E läit eppes ofgeleeë vun der Sredinny-Biergketten, déi der Längt no vun Norden no Süden duerch d'Hallefinsel geet. Aner bekannt Vulkaner sinn: Tolbatschik, Kambalny, Awatschinskaja Sopka, Schiwelutsch, Besymjanny, Itschinskaja Sopka a Maschkowzew.

Dee gréisste Floss ass de 758 km laange Kamtschatka. En huet seng Quell an der Sredinny-Biergketten, a leeft vun do, op hirer ëstlecher Säit, no Norden, an dann no Osten tëschent de Vulkaner Kljutschewskaja Sopka a Schiwelutsch erduerch an de Pazifik.

Néng vun den eelef Rajone vun der Regioun Kamtschatka leien op der Hallefinsel Kamtschatka.
# Fidschi

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

|  |
| --- |
| **Matanitu ko Viti फ़िजी गणराज्य / Fijī Gaṇarājya Republic of Fiji** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|
Detailer | Detailer |

 |
|  |
| **Offiziell Sprooch**: | Fidschi, Fidschi-Hindi an Englesch |
| **Haaptstad**: | Suva |
|  • Awunner: | 926.276 (2018) |
|  |
| **Staatsform:** | Parlamentaresch Republik |
|  • Premierminister: | Frank Bainimarama |
|  |
| **Fläch:** | 18.274 km² |
|  |
| **Bevëlkerung:** | 926.276 (2018) |
|  • Bevëlkerungsdicht: | 51/km² |
|  |
| **Onofhängegkeet:** | 10. Oktober 1970 vum Vereenegte Kinnekräich |
| **Nationalfeierdag:** | 10. Oktober |
| **Nationalhymn:** | Meda Dau Doka |
| **Wärung:** | Fidschi-Dollar (FJD) |
| **Zäitzon:** | UTC +12 |
| **Internet TLD:** | .fj |
| **InternationalenTelefonsprefix**: | +679 |

**Fidschi**, op Fidschianesch *Matanitu Tu-Vaka-i-Koya Ko Viti* an op Englesch *Republic of the Fiji Islands*, ass en Inselstaat an Ozeanien. Suva ass d'Haaptstad vum Inselstaat.

## Sproochen

Déi offiziell Sprooche si Fidschianesch an Englesch.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Fiji** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Tonga

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

|  |
| --- |
| **Puleʻanga Fakatuʻi ʻo Tonga Kinnekräich Tonga** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|
Detailer | Detailer |

 |
|  |
| **Offiziell Sprooch**: | Tongaesch an Englesch |
| **Haaptstad**: | Nukuʻalofa |
|  |
| **Staatsform:** | Konstitutionell Monarchie |
|  • Kinnek: | Tupou. VI |
|  • Premierminister: | Siaosi Sovaleni |
|  |
| **Fläch:** | 748 km² (186.) |
|  • Dovu Waasser: | 4 % |
|  |
| **Bevëlkerung:** | 100.209 (30. Dezember 2021) (199.) |
|  • Bevëlkerungsdicht: | 139/km² |
|  |
| **Onofhängegkeet:** | 4. Juni 1970 (virdru Protektorat vum Vereenegte Kinnekräich) |
| **Nationalfeierdag:** | 4. Juni |
| **Nationalhymn:** | Ko e fasi ʻo e tuʻi ʻo e ʻOtu Tonga (Lauschteren) |
| **Wärung:** | Paʻanga (TOP) |
| **Zäitzon:** | UTC +13 |
| **Internet TLD:** | .to |
| **InternationalenTelefonsprefix**: | +676 |

D'Kinnekräich **Tonga**, op Tongaesch: *Pule'anga Fakatu'i 'o Tonga*, ass e Staat an Ozeanien.

Op enger Fläch vu 748 Kilometer Carré, déi op 169 Insele verdeelt sinn, hunn 2005 eng 100.209 Leit gewunnt. D'Haaptstad vum Tonga ass Nuku'alofa.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Tonga** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Vancouver

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dësen Artikel beschäftegt sech mat der kanadescher Stad Vancouver. Fir aner Bedeitungen, kuckt wgl. Vancouver (Homonymie). |

D'Skyline von Vancouver, am Hannergrond d'North Shore Mountains
**Vancouver** [ vænˈkuːvɚ ] ass eng Stad am Südweste vu British Columbia un der Westküst vu Kanada. Se läit tëscht der Strooss vu Georgia an de Coast Mountains, eng 45 Kilometer nordwestlech vun der Grenz mat den USA. D'Stad gehéiert zum Regionaldistrikt Metro Vancouver, dee mat 2,25 Milliounen Awunner (2007) déi drëttgréisst Metropolregioun vu Kanada ass. D'Stad Vancouver selwer huet der 611.869(2007).

D'Stad ass nom George Vancouver genannt ginn, deen d'Géigend am 18. Joerhonnert exploréiert a kartographéiert huet. Se ass an den 1860er Joren entstanen an huet sech, nodeem d'Eisebunn 1887 bis dohin duerchgebaut gi war, bannent e puer Joerzéngten zu enger Metropol entwéckelt.

D'Economie huet sech am Ufank op déi natierlech Ressourcë baséiert, déi a British Columbia exploitéiert goufen: Forstwirtschaft, Biergbau, Fëscherei a Landwirtschaft. Den Hafe vu Vancouver huet u Bedeitung gewonnen, nodeem de Panamakanal opgaangen ass. En ass haut dee gréisste vu Kanada an nom Volumen dee gréissten Exporthafe vun Nordamerika.

An deene leschte Joerzéngten huet Vancouver sech ëmmer méi op Servicer an Tourismus spezialiséiert. Och als Produktiounsplaz vu Filmer spillt et eng wichteg Roll.

Vum 12. bis den 28. Februar 2010 waren zu Vancouver déi XXI. Olympesch Wanterspiller.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Vancouver** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

* City of Vancouver
* Tourism Vancouver
* Discover Vancouver
* Geschicht vu Vancouver
* Konscht a Kultur zu Vancouver
# San Francisco

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dësen Artikel beschäftegt sech mat der kalifornescher Groussstad **San Francisco**. Fir aner Bedeitungen, kuckt wgl. San Francisco (Homonymie). |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel iwwer d'USA** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| San Francisco |
| --- |
|  |
| FändelSigel |
| Land |
Vereenegt Staate vun Amerika |
| Bundesstaat |
Vereenegt Staate vun Amerika |
| County |
Kalifornien |
| Fläch |
600,592202 km² |
| Awunner |
873.965 (1. Abrëll 2020) |
| Héicht |
16 m |
| Zäitzon |
UTC−8, UTC−7, Pazifik Standardzäit |
| Buergermeeschter |
Daniel Lurie (8. Januar 2025) |
| Koordinaten |
37°46'30"N, 122°25'10"W |
|  |
|  |
|  |

**San Francisco** [ˌsænfɹənˈsɪskoʊ] ass eng Stad am Bundesstaat Kalifornien an de Vereenegte Staate vun Amerika a läit un der Westküst vum Land. Mat 824.525 Awunner ass se déi véiertgréisst Stad vu Kalifornien.

Den Numm vun der Stadt kënnt aus dem Spueneschen a bezitt sech op den hellege Franziskus, de Franz vun Assisi.

## Geographie

D'Stad läit op der nërdlecher Spëtzt vun der San-Francisco-Hallefinsel, déi d'Bucht vu San Francisco südwestlech ofschléisst, a gëtt am Weste vum Pazifik, am Norde vum Golden Gate an am Oste vun der Bucht begrenzt. Am Süde leien déi 300 m héich Twin Peaks, déi vun de spuenesche Missionnairë wéinst hirer Form „Los Pechos de la Chola“, op lëtz. „D'Brëscht vum Indianermeedchen“, genannt goufen.

San Francisco ass och bekannt fir seng Hiwwelen, déi vun enger Héicht vun 30 Meter un, "Hill" genannt ginn; et gëtt där 42 um ganze Stadgebitt. Fir déi sträppweis schéi géi Stroossen eropzekommen, huet den Andrew Smith Halli ëm 1870 déi sougenannt Cable Cars entwéckelt. D'"Belle of the Bay", wéi d'Stad och mat Léift genannt gëtt, ass eng vun de bedeitendsten Hafestied op der Westküst vun Nordamerika. An der Bucht vu San Francisco leien déi bekannt, haut nëmme méi als Musée benotzt Prisongsinsel Alcatraz, Angel Island, Treasure Island, Yerba Buena Island an aner kleng Inselen. Am Pazifik viru San Francisco leien d'Farallon-Inselen.

### Geologie

Wéinst der Noperschaft mat der San-Andreas-Verwerfung ass San Francisco engem groussen Äerdbiewen-Risiko ausgesat. Den 18. Abrëll 1906 gouf et do dat bis ewell schwéierst Äerdbiewen. Betraff war d'Géigend vu San Juan Bautista bis Eureka. Et hat eng Stäerkt vu 7,8 op der Richterskala. Duerch Feier an Explosioune goufen deemools dräi Véirel vu San Francisco zerstéiert.

## Kuckeswäertes

* Alcatraz
* Golden Gate Bridge

* Golden Gate Bridge
* San Francisco (Downtown)
* Cable Car zu San Francisco

Panoramafoto vu San Francisco nom Äerdbiewen 1906

## Um Spaweck

* Offiziell Säit vun der Stad

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: San Francisco** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Hunnen

Eurasesch Stepp (hellblo ervirgehuewen)
Kaart vun der Vëlkerwanderung, donkelgro de Virmarsch vun den Hunnen
Ongeféier Route vun den Hunne bäi hirer Invasioun vu Gallien 451
**Hunnen** ass e Sammelbegrëff fir zentralasiatesch Reidervëlker mat nomadescher an duerno hallefnomadescher Liewensweis. Hire Virstouss an Ostmëtteleuropa an den 370er Jore war ee vun den Ausléiser fir d'Vëlkerwanderung. Hir Kampftechnik war deemools an Europa onbekannt: meeschtens beridden a mat just liichter Rëschtung fir flexibel ze sinn, mat als Haaptwaff den immens duerchschlagskräftege Kompositbou.

An der Mëtt vum 5. Joerhonnert hu se ugefaangen, am Flaachland vum Floss Tisza am haitegen Ungarn *sesshaft* ze ginn (op Englesch heescht d'Land nach haut "Hungary").

Ënner hirem Kinnek Attila haten d'Hunnen hiren Héichpunkt. Ekonomesch gesi ware se dobäi awer ëmmer op erzwonge réimesch Tributleeschtungen ugewisen.

Den Attila ass am Fréijoer 451 géint d'Westréimescht Räich gezunn. No Mainz hu seng Truppe sech gespléckt an een Deel ass géint Tréier gaang. Duerno, um Wee fir op Metz, si se och duerch d'Gebitt vun der spéiderer Grofschaft Lëtzebuerg komm.

Se solle beim haitege Schieren eng Bréck iwwer d'Uelzecht gebaut hunn a sou Ettelbréck den Numm ginn hunn (den Attila war och als Etzel bekannt). Op d'Uertschaftsnimm Hunchereng an Hënsdref och op d'Hunnen zeréckginn ass net bekannt. Warscheinlech ginn op si awer den Hunnewee zu Mäertert, d'Hunnendelt an d'Hunnelächer zu Furen, den Hunnebierg zu Baastenduerf, zu Hunnebur bei Manternach, den Hunnebuer bei Miersch, d'Hunnenäert zu Conter, Op Hunnebruch zu Wal, den Hunnebierg an den Hunneknapp zu Tënten, den Hunnebour zu Useldeng, den Hunselter zu Bonnert an den Hunnebour zu Arel, den Hunnewénkel zu Kënzeg, den Hunnemoeschkloeppel zu Keel, den Hunnendall zu Rëmeleng, um Hunnebur bei Déifferdeng, den Hunnebësch zu an d'Hunnestécker bei Duelem zeréck.

Am Juni 451 hunn d'Hunne sech awer an der Schluecht op de Katalaunesche Felder (déi bei Châlons-en-Champagne vermutt ginn) engem Bëndnes tëscht de Réimer an de Westgote misse geschloe ginn.

452 ass den Attila nach Italien agefall, mee en huet sech no éischten Erfolleger missen a seng ungaresch Tisza-Ebene zeréckzéien. D'Joer drop, 453, huet en d'Gotin Ildico bestueet, ass awer nach an der Hochzäitsnuecht verscheet, der Iwwerliwwerung no un engem Bluttstuerz.

Vun do un ass d'Hunneräich séier zerfall an d'Hunne sinn an anere Vëlker opgaangen.

D'Hunne sinn net ze verwiessele mam Dschingis Khan a sengem Mongolesche Räich. Dat war zwar och e Reidervollek aus der asiatescher Stepp, mä déi hu sech eréischt am 12. Joerhonnert ausgebreet a sinn ni méi wäit wéi Osteuropa (haaptsächlesch déi haiteg Ukrain) komm.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Hunnen** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

## Referenzen
# Baltikum

Lag vun den 3 baltesche Staaten an Nordosteuropa – vun Norden no Süden:  Estland,  Lettland,  Litauen
Zum **Baltikum** respektiv de **baltesche Länner** gehéieren d'Staate Litauen, Lettland an Estland. Dacks gëtt, aus historesche Grënn, och nach de russeschen Oblast Kaliningrad derbäigezielt. De Baltikum läit am Nordoste vun Europa a grenzt un d'Ostmier respektiv d'*baltescht Mier* (wéi d'Ostmier a villen anere Sprooche genannt gëtt).

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Baltikum** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

* www.pays-baltes.com
# Topographie

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dësen Artikel ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

Topographesch Kaart vu Maui (Hawaii)
D'**Topographie** ass d'Beschreiwung vu Plazen, Uertschaften, oder Länner, mat allen Eenzelheeten, wéi se um Terrain ze fanne sinn, sief dat Elementer déi vun Natur aus do sinn, oder vum Mënsch geschaf goufen.

Den Zweck vun den topographeschen Opnamen, ass e méiglechst genee Kaartebild kënnen duerzestellen.

An de meeschte Länner gouf d'Topographie haaptsächlech vun den Arméie gemaach. Dofir haten d'État-majoren eng speziell topographesch Divisioun déi Kaarten am Moossstaf 1:20.000 oder 1:25.000 gezeechent huet.

Dofir ginn sou Kaarten och hat nach dacks *État-majorskaarte* genannt.

Hautdesdaags bekëmmere sech a ville Länner zivil Verwaltungen dorëms wéi zu Lëtzebuerg de Kadaster, an an anere Länner déi respektiv national geographesch Instituter.

Eng vun de bekannte Kaarten op deenen d'Lëtzebuerger Land drop agezeechent ass, an deelweis schrëftlech dokumentéiert ass, ass d'Ferrariskaart.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Topographie** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Amerigo Vespucci

| Amerigo Vespucci |
| --- |
|  |
| Gebuer |
9. Mäerz 1454 jul. Florenz |
| Gestuerwen |
22. Februar 1512 jul. Sevilla |
| Doudesursaach |
Malaria |
| Nationalitéit |
Republik Florenz, Kastilien |
| Aktivitéit |
Explorateur, Händler, Kartograph, Schrëftsteller, Séimann |
| Bestuet mat |
Maria Cerezo |
|
 |

Den **Amerigo Vespucci**, gebuer den 9. Mäerz 1451 (verschiddene Quellen no 1452 oder 1454) zu Florenz a gestuerwen den 22. Februar 1512 zu Sevilla, war en Händler, Séifuerer an Entdecker. Wärend senge Faarten iwwer den Atlantik 1497 (ëmstridden), 1501-02 a 1503-04 huet hie grouss Deeler vun der Ostküst vu Südamerika exploréiert. A sengem Buch *Mundus Novus* huet hien duerno dovu geschriwwen. Ë. a. huet hien Nimm ginn, déi et bis haut gëtt (z. B. "Venezuela" - klengt Venedeg fir eng Siidlung, déi op Péil gebaut war).

1508 gouf hie vun der Kinnigin Juana vu Kastilien zum *Piloto Mayor* ernannt. Domat war hien zoustänneg fir de *Padrón Real*; d'Landkaart, op där all déi nei Entdeckunge festgehale goufen.

Well hien deen éischten Europäer war, deen d'Meenung vertrueden huet, et géif sech bei den Neieentdeckungen net just ëm "asiatesch" Inselen handelen, mä ëm en neie Kontinent, huet de Martin Waldseemüller 1507 op senger Weltkaart *Cosmographiae Introductio* de Kontinent "America" no him genannt - wat bis haut sou bliwwen ass.

* Germán Arciniegas: *América, 500 años de un nombre – Vida y época de Amerigo Vespucci.* Villegas Editores tercera edición, Bogotá 2002.
* Rudolf Eger: *Amerigo Vespucci. Das Abenteuer eines Entdeckers.* Melchert, Hamburg 1986, ISBN 3-87152-207-4.
* M. Fernández de Navarrete: *Viajes de Amerigo Vespucio.* Gráficas Reunidas, Madrid 1923.
* Luigi Ugolini: *Er gab Amerika den Namen. Leben und Zeit des Amerigo Vespucci.* Styria, Graz 1974, ISBN 3-222-10691-6.
* Robert Wallisch: *Der Mundus Novus des Amerigo Vespucci. Text, Übersetzung und Kommentar.* 2. Aufl., Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 2006, ISBN 3-7001-3069-4.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Amerigo Vespucci** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Bill Clinton

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dësen Artikel ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| Bill Clinton |
| --- |
|  |
| Funktioun |
|
42. President vun den USA |
|
20. Januar 1993 - 20. Januar 2001 |
| Virgänger |
George H. W. Bush |
| Nofollger |
George W. Bush |
|  |
|  |
|  |
| Partei |
Democratic Party |
| Biographie |
| Gebuertsnumm |
William Jefferson Blythe III |
| Gebuer |
19. August 1946 |
| Nationalitéit |
USA |
| Educatioun |
Walsh School of Foreign Service, Yale Law School |
| Gielercher |
Karlspräis, Freedom Award, Presidential Medal of Freedom, Grammy Awards |
| Bestuet mat |
Hillary Clinton (11.10.1975–) |
| Mamm |
Virginia Clinton Kelley |
| Geschwëster |
Roger Clinton Jr. |
| Kand |
Chelsea Clinton |
|  |

De **William Jefferson "Bill" Clinton**, gebuer als *William Jefferson Blythe III.* den 19. August 1946 zu Hope, am Arkansas, ass en US-amerikanesche demokratesche Politiker, a war vun 1993 bis 2001 den 42. President vun den Vereenegte Staate vun Amerika. Hien ass Member an der Demokratescher Partei.

E Schiet ass op seng zweet Amtszäit gefall duerch eng Affär mat senger Praktikantin Monica Lewinsky. Doropshi gouf eng Impeachment-Prozedur géint hien ageleet, déi awer keen Erfolleg hat. 1999 war hien haaptverantwortlech fir den NATO-Asaz am Kosovokrich géint déi deemoleg Bundesrepublik Jugoslawien (haut Serbien). Opgrond vun der Wirtschaftsentwécklung an Iwwerschëss am Sozialsystem konnt hien zum Schluss en ausgeglachene Budget presentéieren, wat déi éischt Kéier zanter 1969 de Fall war.

Hien ass Baptist an zanter 1975 mat der Hillary Clinton bestuet, mat där en d'Duechter Chelsea huet. Hie spillt Saxophon.

## Wierker

* *Between Hope and History*, Times Books, New York, 1996
* *My Life*, Vintage Books, New York, 2004
* *Giving: How each of us can change the world*, Knopf, New York, 2007
* *Back to Work: Why We Need Smart Government for a Strong Economy.*, Knopf, New York, 2011

* Sydney Blumenthal, *The Clinton Wars*
* Noam Chomsky, *The Attack – Hintergründe und Folgen*, 2002
* Joe Klein, *Das Naturtalent – Die verkannte Präsidentschaft Bill Clintons*, 2002
* Howard Zinn, *Eine Geschichte des amerikanischen Volkes*, 2007
* Ludovic Roy, *Die Finanz- und Wirtschaftspolitik des US-Präsidenten William Jefferson Clinton* 1993-2001, Marburg 2003
* James T. Patterson, *The Restless Giant. The United States from Watergate to Bush v. Gore*, Oxford 2005

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Bill Clinton** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

* Online Biographie in der Arkansas Encyclopedia
* Tabellaresche Liewenslaf
* Link-Sammlung
* Clinton-Stëftung zu Little Rock
# Dong Fang Hong I

| Dong Fang Hong I |
| --- |
| Den Dong Fang Hong I |
| Land |  China |
| Agentur |  |
| Typ | Kommunikatiounssatellit |
| Apogeum | 2384 km |
| Perigeum | 439 km |
| Bunnschréi | 68,5° |
| Mass | 173 kg |
| Bunn-Ëmlafzäit | 111,6 min |
| Start | 24. Abrëll 1970 |
| Startplaz | Jiuquan |
| Drorakéit | CZ-1 |
| Status | aktiv am Orbit |

Den **Dong Fang Hong I**, och bekannt als „China 1“, war den éischten erfollegräiche chineesesche Satellit. E gouf de 24. Abrëll 1970 mat enger Drorakéit vum Typ „CZ-1“ (Chang Zheng 1) gestart. Hie war en Deel vum sougenannten „Dong Fang Hong“-Satellitteprogramm. Mat 173 Kilogramm war en am Verglach zu den éischte Satellitte vun aneren Natioune relativ schwéier. D'Bunnhéicht war 439×2384 Kilometer, d'Bunnschréi war 68,5°. De Satellit hat e Radiosender, dee permanent d'Hymne op de Mao Zedong „Den Osten ass rout“ ausgestraalt hat.

Duerch dësen erfollegräiche Satellittestart gouf d'Volleksrepublik China déi fënneft Muecht, déi en eegene Satellit mat enger eegener Rakéit an eng Ëmlafbunn konnt bréngen. Propagandistesch krut Beijing awer en empfindleche Réckschlag duerch den Erfolleg, dee Japan den 11. Februar 1970 mam Mikrosatellit Ōsumi (12 kg) verbuche konnt.

## Kuckt och

 **Portal Astronomie Chineesesch Raumfaart

## Um Spaweck

* Artikel vum Franz Ehart mat Donneeën iwwer Bunnhéicht a -schréit vum Satellit
# Tiangong

**Tiangong** (天宫=Tiāngōng =Himmelspalast) ass e Raumstatiouneprogramm vun der Volleksrepublik China. 2011 gouf d'Raumstatioun Tiangong 1 gestart, an Tiangong 2 de 15. September 2016. D'Erkenntnesser sollen an de Bau, Start a Betrib vun enger grousser Raumstatioun fléissen.

## Virbereedung

Pläng fir eng chineesesch Raumstatioun lafen zanter 1992 ënner der Bezeechnung Projet 921. E Modell gouf der Ëffentlechkeet fir d'éischt bei der Expo 2000 zu Hannover gewisen.

## Tiangong 1

Zeechnung vum Tiangong 1 (lénks) mat ugedocktem Shenzhou-Raumschëff (riets)
   Haaptartikel zu dësem Theema: **Tiangong 1**

D'Tiangong 1 gouf den 29. September 2011 mat enger CZ-2F gestart. Den 3. November huet dat onbemannt Raumschëff Shenzhou 8 ugedockt. Et war den éischte Kopplungsmanöver vun der chineesescher Raumfaart. De 14. November huet de Shenzhou 8 lassgekoppelt an nees frësch ugekoppelt, ir d'Raumschëff d'Raumstatioun de 16. November verlooss huet.

Déi éischt Crew koum den 18. Juni 2012 mam Shenzhou 9 u Bord an huet domat déi éischt chineesesch Raumstatioun a Betrib geholl. De 24. Juni gouf dunn och eng Of- an nees Ukopplung gemaach. Déi dräi Taikonauten hunn den Tiangong 1 de 27. Juni verlooss.

Déi zweet Crew huet den 13. Juni 2013 mam Shenzhou 10 ugekoppelt. D'Of- an nees Ukopplung war den 23. Juni, an déi definitiv Ofkopplung war de 25. Juni.

D'Tiangong 1 ass ëmmer nach an der Äerdëmlafbunn.

## Tiangong 2

Modell vum Tiangong 2 (riets) mam ugedocktem Shenzhou-Raumschëff (lénks)
   Haaptartikel zu dësem Theema: **Tiangong 2**

De Start vun der zweeter chineesescher Raumstatioun Tiangong 2 war de 15. September 2016. Virgesinn ass d'Ukopplung vun der 2 Mann-Crew mam Raumschëff Shenzhou 11, engem Tianzhou-Raumtransporter a mam 3 Mann-Raumschëff Shenzhou 12.

## Grouss Raumstatioun

No den Tiangong-Raumstatioune ass eng grouss modular Raumstatioun mat enger Mass vu 60 Tonne geplangt. Dat éischt Modul kéint schonn 2018 mat enger CZ-7-Rakéit an de Raum bruecht ginn an déi éischt Raumstatioun kéint am Joer 2022 voll asazbereet sinn.

## Referenzen
# Rubidium

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Chimiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| Rubidium |
| --- |
| (fr) rubidium |
| Positioun vum Rubidium am Periodesystem |
| Allgemenges |
| Symbol |
Rb |
| Uerdnungszuel |
37 |
| Virgänger |
Krypton  |
| Nofollger |
Strontium  |
| Elementkategorie |
Liichtmetaller, Alkalimetaller |
| Gehéiert zu |
1. Grupp vum Periodesystem, 5. Period vum Periodesystem, Alkalimetall |
| CAS-Nummer |
7440-17-7 |
| Atomar |
| Atommass |
85,4678 |
| Elektronekonfiguratioun |
[Kr] 5s¹ |
| Physikalesch |
| Cheemesch |
| Aner Informatiounen |
| Entdecker |
Robert W. Bunsen, Gustav Robert Kirchhoff |
| Datum |
1861 |
| Genannt no |
Rout |
| Elektronecouche |
|  |
|  |
|  |

1 Gramm Rubidium. Originalgréisst vum Flacon: 0,5 × 5 cm
**Rubidium** (Symbol **Rb**) ass e cheemescht Element mat der Uerdnungszuel 37 am Periodesystem vun den Elementer. Seng relativ Atommass ass 85,4678. Dat mëllt, sëlwer-wäiss glänzend Metall entzünt sech spontan, wann et mat Loft a Kontakt kënnt.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Rubidium** – Biller, Videoen oder Audiodateien |