Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Taiwan (Insel)

| Taiwan (Insel) |
| --- |
|  |
| Geographie |
| Kontinent |
Asien |
| Land |
Taiwan |
| Läit an/am |
Ostchineesescht Mier |
| Koordinaten |
23°46'N, 121°0'O |
| Fläch |
35.883 km² |
| Längt |
394 km |
| Breet |
144 km |
| Verwaltung |
| Verwaltungseenheet |
Taiwan |
| Demographie |
| Awunner |
23.894.394 |
| Awunnerdatum |
2022; 1973; 1980 |
| Aner Informatiounen |
|  |
|  |
|  |
|  |

**Taiwan** (chineesesch 臺灣 / 台湾, Pinyin Táiwān, W.-G. T’ai-wan, Zhuyin ㄊㄞˊ ㄨㄢ, taiwaneesesch Tâi-oân, Hakka Thòi-vǎn, an europäesche Sproochen och Formosa 福爾摩沙 / 福尔摩沙, Fú'ěrmóshā, genannt) ass eng Insel am Westpazifik virum chineesesche Festland, déi duerch d'Formosastrooss vu China getrennt ass.

Vun 1683 bis 1895 a vun 1945 bis 1949 war Taiwan en Deel vum chineesesche Festland. Nom chineesesche Biergerkrich huet sech déi deemoleg Republik China op Taiwan zeréckgezunn. D'Insel bilt dowéinst zanter 1949 den Haaptdeel (99 %) vun der Republik China op Taiwan. Gläichzäiteg gëtt Taiwan awer vun der Volleksrepublik China beusprocht, wat mat sech féiert, datt de rechtleche Status vun Taiwan ëmstridden ass.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Taiwan (Insel)** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Sahara

Satellittefoto vun der Sahara
D'**Sahara** ass mat néng Millioune Quadratkilometer déi gréisst Dréchewüst vun der Äerd. Dat entsprécht ongeféier der Gréisst vun den USA oder der 3480-facher Gréisst vu Lëtzebuerg.

D'Sahara erstreckt sech vun der afrikanescher Atlantikküst bis zu der Küst vum roude Mier a formt en Trapez vu 4.500–5.500 Kilometer vu West no Ost a 1.500–2.000 Kilometer vun Norden no Süden. Se gehéiert zu de Wendekreeswüsten.

D'Sahara ass gréisstendeels eng Stengwüst oder Fielsewüst (Hammada), an och eng Kresi- respektiv Geröllwüst (Serir); d'klischeehaft Sandwüst (Erg) mécht mat zirka 20 Prozent nëmmen e klengen Deel vun der Sahara aus.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Sahara** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Strooss vu Malakka

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel iwwer Asien** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

Strooss vu Malakka| Schëffer an der Strooss vu Malakka |
| Typ |
Mierengt |
| Geographie |
| Land |
Indonesien, Malaysia, Singapur, Thailand |
| Uwännerstaat |
Malaysia, Indonesien, Singapur |
| Koordinaten | 02° 59’ 59.00’’ N       101° 02’ 13.00’’ O |
| Technesch Donnéeën |
| Längt |
930 km |
| Déift |
8.765 m |
|  |
|  |
|  |

D'**Strooss vu Malakka** ass eng schmuel Mieresstrooss am Indeschen Ozean, déi vu Südosten no Nordwesten tëscht Malaysia an Indonesien (Sumatra) an Asie verleeft, an déi no der malaysescher Hafestad Malakka genannt gouf.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Strooss vu Malakka** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

## Referenzen an Notten
# Singapur (Republik)

|  |
| --- |
| **新加坡共和国 Republik Singapura சிங்கப்பூர்** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|
Detailer | Detailer |

 |
|  |
| **Offiziell Sprooch**: | Englesch, Malaiesch1, Mandarin, Tamil |
| **Haaptstad**: | Singapur |
|  • Awunner: | 5.866.139 (Juli 2021) |
|  • Koordinaten: | 49° 36’ 00’’ N       06° 08’ 00’’ O |
|  |
| **Staatsform:** | Parlamentaresch Republik |
|  • President: | Tharman Shanmugaratnam |
|  • Premierminister: | Lawrence Wong |
|  |
| **Fläch:** | 728.600 km² |
|  |
| **Bevëlkerung:** | 5.866.139 (Juli 2021) |
|  • Bevëlkerungsdicht: | 8286/km² |
|  |
| **Onofhängegkeet:** | 9. August 1965 vu Malaysia |
| **Nationalfeierdag:** | 9. August |
| **Nationalhymn:** | Majulah Singapura |
| **Wärung:** | Singapur-Dollar (SGD) |
| **Zäitzon:** | UTC +8 |
| **Internet TLD:** | .sg |
| **InternationalenTelefonsprefix**: | +65 |

D'**Republik Singapur** läit um asiatesche Kontinent. Et ass en Insel- a Stadstaat an ass dat klengst Land a Südostasien.
Den Numm Singapur kënnt aus dem Sanskrit an heescht *Stad vun de Léiwen*.

## Politik

No der Konstitutioun vu Singapur vun 1959 ginn d'Parlament an de Staatschef vum Vollek gewielt.

## Ekonomie

Singapur huet no Japan den héchste Liewensstandard an Asien. Zanter 1965 entwéckelt sech Singapur zu engem weltwäit grousse Verkéiers-, Industrie-, Handels-, Finanz- an Déngschtleeschtungssecteur.

## Kuckeswäertes

* Sri Mariamman Tempel
* Orchard Road
* Underwater World
* Botanic Gardens
* Jurong Reptile Park
* Raffles Hotel
* Singapore Art Museum

* Merlion - De Sri Mariamman Tempel a Chinatown
* Merlion - D'Symbol vu Singapur

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Singapur** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

* Wikipedia vu Singapur
* Singapur op Wikivoyage
* Gouvernement vu Singapur
# Ghana

|  |
| --- |
| **Republic of Ghana Republik Ghana** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|
Detailer | Detailer |

 |
|  |
| **Offiziell Sprooch**: | Englesch |
| **Haaptstad**: | Accra |
|  |
| **Staatsform:** | Republik |
|  • President: | Nana Addo Dankwa Akufo-Addo |
|  |
| **Fläch:** | 238.537 km² |
|  |
| **Bevëlkerung:** | 27.043.093 (2014) |
|  • Bevëlkerungsdicht: | 113/km² |
|  |
| **Nationalhymn:** | *God Bless Our Homeland Ghana* |
| **Zäitzon:** | UTC   |
| **Internet TLD:** | .gh |
| **InternationalenTelefonsprefix**: | +233 |

D'Republik **Ghana**, op Englesch *Republic of Ghana*, ass e Staat a Westafrika. De Ghana grenzt un de Burkina Faso, den Togo, d'Elfebeeküst an am Süden un de Golf vu Guinea.

Den Nationalfeierdag ass de 6. Mäerz, den Dag op deem Ghana seng Onofhängegkeet vu Groussbritannien krut (1957). D'Haaptstad vum Ghana ass Accra.

## Reliéist Liewen

60% vun den Awunner si Chrëschte. 16% vun de Ghanaer si Moslemen. De Rescht verdeelt sech op Naturreliounen an op aner Glawensrichtungen, déi hir Originnen an der Geschicht vum Land hunn.

## Handel

Een Drëttel vum Gesamtexport vu Ghana ass Gold. Ghana gëtt dohier och nach "Goldküst" genannt.

Ausserdeem exportéiert Ghana och nach Pëtrol, Diamanten, Kakao an Holz.

## Struktur vum Land

D'Land mat enger Fläch vun 238.537 km² ass an zéng Regiounen agedeelt, déi an verschidden Distrikter ënnerdeelt sinn. Am Ganze gëtt et am Ghana 162 Distrikter.

### Gréisst Stied

Déi zéng gréisst Stied, mat der jeeweileger Awunnerzuel (Héichrechnung 2006):

* Accra (2.029.143 Awunner)
* Kumasi (1.535.478 Aw.)
* Tamale (375.402 Aw.)
* Takoradi (246.419 Aw.)
* Ashaiman (215.367 Aw.)
* Tema (158.478 Aw.)
* Teshie (149.174 Aw.)
* Cape Coast (148.521 Aw.)
* Sekondi (144.319 Aw.)
* Obuasi (142.675 Aw.)

### Bevëlkerungsentwécklung

Bevëlkerungsentwécklung zwëscht 1961 an 2003

| Joer | Awunner |
| --- | --- |
| 1984 (Zensus) | 12.296.081 |
| 2000 (Zensus) | 18.845.265 |
| 2006 (Berechnung) | 21.355.656 |
| 2009 (Berechnung) | 24.018.055 |

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Ghana** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Atlanteschen Ozean

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

Den Atlantik op der Weltkugel

Den **Atlanteschen Ozean** (kuerz: **Atlantik**) ass nom Pazifik dat zweetgréisst Weltmier.

Den Atlantik ass duerch d'Deelung vum zesummenhängenden Urkontinent entstanen an trennt Europa an Afrika vun Amerika. Mat sengen Niewemierer (Mëttelmier, Nordséi an Ostséi) huet den Ozean eng Fläch vun zirka 106,2 Mio. km² a bedeckt e Fënneftel vun der Äerduewerfläch. De Mieresbuedem ass duerch de Mëttelatlantesche Réck, dee bis zu 3000 m iwwer dem Buedem am déiwe Mier eropgeet, an eng West- an Ostatlantesch Muld getrennt. Déi maximal Déift gëtt mat 9.219 m am Milwaukeedéift, engem Dall vum Puerto-Rico-Gruef (Puerto Rico) erreecht. De Golfstroum, deen aus der Karibik kënnt a queesch iwwer den Atlantik bis no Grönland zitt, ass fir dat relativ mëllt Klima un den nordeuropäesche Küste verantwortlech.

Den Atlantik ass, wéinst dem intensive Schëffverkéier op den Niewemierer an dem Transitverkéier tëscht Europa an Nordamerika, dat Weltmier mam meeschte Verkéier.

## Vu wou den Numm hierkënnt

Den Numm geet op déi griichesch Mythologie zeréck: *Atlantis thalassa* (Griichesch: Aτλαντiς θάλασσα; lu.: *"Mier vum Atlas*"), déi een déi éischt Kéier beim Herodot fënnt (Hdt. I 202,4), hunn d'Griichen d'Mier déi Säit vun de sougenannte Saile vum Herakles, d. h. westlech vun der Strooss vu Gibraltar, genannt.

## Waasser

Den duerchschnëttleche Salzgehalt vum Atlanteschen Ozean läit bei zirka 3,54 %, wärend en am Pazifik bei 3,45 % an am Indeschen Ozean bei 3,48 % läit.

* Holger Afflerbach: *Das entfesselte Meer. Die Geschichte des Atlantik*. Malik-Verlag, München 2001, ISBN 3-492-23989-7.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Atlanteschen Ozean** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

## Referenzen
# Ungarn

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel iwwer Ungarn** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

|  |
| --- |
| **Magyar Köztársaság** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|
Detailer | Detailer |

 |
|  |
| **Offiziell Sprooch**: | Ungaresch |
| **Haaptstad**: | Budapest |
|  |
| **Staatsform:** | Parlamentaresch Republik |
|  • President: | Tamás Sulyok |
|  • Premierminister: | Péter Magyar |
|  |
| **Fläch:** | 93 036 km² |
|  |
| **Bevëlkerung:** | 10 053 000 |
|  • Bevëlkerungsdicht: | 108/km² |
|  |
| **Onofhängegkeet:** | 31. Oktober 1918 |
| **Nationalfeierdag:** | 21. Juli |
| **Nationalhymn:** | Himnusz (Lauschteren) |
| **Wärung:** | Forint (HUF) |
| **Zäitzon:** | UTC +1 (+2 am Summer) |
| **Internet TLD:** | .hu |
| **InternationalenTelefonsprefix**: | +36 |

**Ungarn** (ungaresch: *Magyarország*) ass eng Republik am Südoste vu Mëtteleuropa. D'Land grenzt am Norden un d'Slowakei, am Nordosten un d'Ukrain, am Osten u Rumänien an am Süden u Serbien, Kroatien a Slowenien. Am Westen ass Éisträich den Noper. Ungarn ass Member vun der OECD, der NATO an der Europäescher Unioun.

D'Haaptstad an anengems och déi gréisst Stad vum Land ass Budapest.

## Geographie

D'Puszta, eng typesch ungaresch Steppelandschaft, hëlt e groussen Deel vum Land an.

Den héchste Bierg ass de Kékes (1014 m).

Grouss Flëss an Ungarn sinn d'Donau, d'Tisza, d'Drava, d'Mura, d'Zala, a d'Kőrös.

Déi greisste Séie sinn de Balaton, de Fertő tó an de Velencei tó.

## Sprooch

Ungaresch ass eng Finno-Ugresch Sprooch an domat eng vun de wéinege Sproochen an Europa déi keng indoeuropäesch Wuerzelen huet. Dofir ass se dann och fir Mammesproochler aus dem indoeuropäesche Raum relativ schwéier ze léieren.

Ungaresch gläicht dem Finneschen an Esteschen, allebéid finno-ugresch Sproochen, just e bëssen um Niveau vun der Grammaire.

## Kuckt och

* Ungaresche Volleksopstand 1956
* Mihály Munkácsy (1844-1900). Ungaresche Moler, deen eng Zäit zu Kolpech gewunnt huet.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Ungarn** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

* (de) (en)www.magyarorszag.hu Ungarn-Portal
* (en) Site vum ungaresche Parlament

## Referenzen an Notten
# Balkan

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

Eng Definitioun vun der Balkanhallefinsel mat der Nordwestofgrenzung Isonzo-Vipava-Postojna-Krka-Save, d. h. Grenz tëscht Alpen an Dinaresche Bierger
D'**Balkanhallefinsel** (tierkesch: *Bierger oder „Biergbësch“*, dacks Synonym mat **Südosteuropa**, oder kuerz **Balkan**) ass eng geographesch ënnerschiddlech definéiert Regioun am Südoste vun Europa.

D'Balkanhallefinsel ass déi ëstlechst vun den dräi südeuropäeschen Hallefinselen, déi an d'Mëttelmier erareechen.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Balkans** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Libyen

|  |
| --- |
| **دولة ليبيا Daulat Lībiyā Staat Lybien** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|
Detailer | Detailer |

 |
|  |
| **Offiziell Sprooch**: | Arabesch |
| **Haaptstad**: | Tripolis |
|  |
| **Staatsform:** | Republik |
|  • Iwwergangspresident: | Mohamed al-Menfi |
|  • Premierminister: | Abdul Hamid Dbeibeh |
|  |
| **Fläch:** | 1.759.541 km² (17.) |
|  |
| **Bevëlkerung:** | 6.244.174 (108.) |
|  • Bevëlkerungsdicht: | 3,55/km² |
|  |
| **Onofhängegkeet:** | 10. Februar 1947 (vun Italien) 24. Dezember 1951 (vun UN-Verwaltung) |
| **Nationalhymn:** | *ليبيا ليبيا ليبيا* ("Libyen, Libyen, Libyen") |
| **Wärung:** | Libeschen Dinar (LYD) |
| **Zäitzon:** | UTC +2 |
| **Internet TLD:** | .ly |
| **InternationalenTelefonsprefix**: | +218 |
|  |

**Libyen**, offiziell **Staat Libyen** (op Arabesch: *دولة ليبيا*), ass e Staat am Norde vun Afrika.

Libyen grenzt am Norden un d'Mëttelmier, am Osten un Egypten an de Sudan, am Süden un den Niger an den Tschad an am Westen un d'Maghreb-Staaten Tunesien an Algerien.

D'Wüst Sahara bedeckt 85 % vun der Fläch vum Land. Nëmmen 2 % vum Land kënne landwirtschaftlech benotzt ginn. Et ass eent vun de wéinege Länner op der Welt an deem et kee stännege Waasserlaf gëtt. Et gëtt just e puer Wadien déi awer nëmme Waasser hu wann et ganz staark gereent huet.

Libyen huet säin Numm vum Berber-Stamm Libu, vun deem dat griichescht Wuert Libyè ofgeleet ass.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Libyen** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

* Underground "Fossil Water" Running Out Brian Handwerk, National Geographic, May 6, 2010. (en)
* Libya turns on the Great Man-Made River Marcia Merry, Printed in the Executive Intelligence Review, September 1991. (en)
# Zentralafrikanesch Republik

|  |
| --- |
| **Ködörösêse tî Bêafrîka République centrafricaine** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|
Detailer | Detailer |

 |
| **National Devise**: "Unité, Dignité, Travail" |
|  |
| **Offiziell Sprooch**: | Sango, Franséisch |
| **Haaptstad**: | Bangui |
|  |
| **Staatsform:** |  |
|  • President: | Faustin-Archange Touadéra |
|  • Premierminister: | Félix Moloua |
|  |
| **Fläch:** | 622,984 km² (45.) |
|  • Dovu Waasser: | 0 % |
|  |
| **Bevëlkerung:** | 5.990.855 (113.) |
|  • Bevëlkerungsdicht: | 10/km² |
|  |
| **Onofhängegkeet:** | 13. August 1960 (vu Frankräich) 4. Dezember 1976: Proklamatioun vum Zentralafrikanesche Keeserräich 21. September 1979: Restauréierung vun der Republik |
| **Nationalfeierdag:** | 1. Dezember |
| **Nationalhymn:** | *La Renaissance* |
| **Wärung:** | Zentralafrikaneschen CFA-Frang |
| **Zäitzon:** | UTC +1 |
| **Internet TLD:** | .cf |
| **InternationalenTelefonsprefix**: | +236 |
|  |

Déi **Zentralafrikanesch Republik**, op Sango *Ködörösêse tî Bêafrîka* an op Franséisch *République centrafricaine*, ass e Staat an Zentralafrika.

## Offiziell Sproochen

Déi offiziell Sproochen an der Zentralafrikanescher Republik si Sango a Franséisch.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Zentralafrikanesch Republik** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

## Referenzen
# Arkteschen Ozean

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

D'Artik op der Weltkugel

Den **Arkteschen Ozean** (kuerz: **Artik**) ass mat 14,09 Millioune km² dat klengst Weltmier.

Mat enger duerchschnëttlecher Waasserdéift vun 987 m zielt en zou de flaache Mierer, seng gréisst Déift ass 5669 m. Heiansdo gëtt en och als Niewemier vum Atlanteschen Ozean gesinn. Den Arkteschen Ozean läit an der Arktis an ass dat ganzt Joer iwwer mat Äis bedeckt, woubäi d'Ausdeenung vum Äis, wéinst dem Klimawandel, all Joer ofhëlt. Der NASA no, hëlt d'Äisbedeckung all Joer ëm 12,6 Prozent of.

D'Artik gëtt ongeféier dräi bis fënnef Méint am Joer vun der Schëfffaart benotzt, déi Russland an der Nordpassage an d'USA a Kanada an der Nordwestpassage bedreiwen.

## Vu wou den Numm hierkënnt

Den Numm geet op déi griichesch Mythologie zeréck: *Arktis* kënnt vum griichesche Wuert *Arktos* = Bier hier. Den Numm leet sech net vum ikoneschen Äisbier of, mä vu Stärebiller um nërdlechen Himmel vun der Arktis: dem Grousse Bier an dem Klenge Bier.

## Waasser

Den arkteschen Ozean huet en héije Séisswaassergehalt, besonnesch op der Uewerfläch. Dat läit dorun, well 11 Prozent vum weltwäite Kontinentaloffloss an d'Arktis geet.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Arkteschen Ozean** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

## Referenzen
# Ural

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dësen Artikel beschäftegt sech mat der **Biergketten** Ural. Fir aner Bedeitungen, kuckt wgl. Ural (Homonymie). |

Ural|  |
| Lokalisatioun |
| Land |
Russland |
| Koordinaten |
60°N, 59°O |
| Héicht |
1.895 m |
|  |

Den **Ural** (op Russesch Урал oder Уральские горы) ass eng Biergketten an Eurasien, déi sech vum Arkteschen Ozean am Norden a Richtung Süden duerch den zentrale Weste vu Russland bis un de Floss Ural un der Grenz zum Kasachstan zitt an en Deel vun der asiatesch-europäescher Grenz ausmécht. Den Ural ass ronn 2.500 km laang an huet säin héchste Punkt bei 1.895 m um Bierg Narodnaja.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Ural** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

## Referenzen
# Aralséi

Aralséi|  |
| Land |
Kasachstan, Usbekistan |
| Verwaltungseenheet |
Kasachstan |
| Länner um Uwänner |
Kasachstan, Usbekistan, Afghanistan, Turkmenistan, Tadjikistan |
| Fläch |
8.303 km² |
| Héicht. i. M. |
31 m |
| Koordinaten |
45°0'0"N, 60°0'0"O |
|
 |

Den **Aralséi** (Betounung um éischten A; Kasachesch Арал теңізі *Aral teñizi*; Usbeekesch *Orol dengizi*; Russesch Аральское море *Aralskoje more*; am Altertum *Oxiana*) war e grousse Salzséi ouni Offloss an Zentralasien. Duerch eng laang an dauerhaft Dehydratioun ass de Séi ëm d'Joerhonnertwend vum 20. an d'21. Joerhonnert an e puer méi kleng Deeler zerfall.

D'Iwwerreschter bilden zënterhier den Nërdlechen Aralséi, de Westlechen Aralséi, de Barsakelmes-Séi deen tëschent deenen zwéi läit, gradewéi d'Aralkum-Wüst. Se gehéieren zu Kasachstan, Usbekistan an deels zu béide Staaten. Den Aibugirséi, dee méi südlech an Turkmenistan läit an deen ursprénglech och mam Aralséi verbonne war, ass scho méi fréi ofgetrennt ginn.

D'Dehydratioun vum Séi, déi zënter ongeféier 1960 zougeholl huet, stellt weltwäit eng vun de gréissten Ëmweltkatastrophen duer, déi vum Mënsch verursaacht goufen. Mat enger Fläch vun uganks ronn 68.000 Quadratkilometer war den Aralséi bis Ufank vun den 1960er Joren de véiertgréisste Banneséi vun der Äerd.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Aralséi** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Arabescht Mier

D'Arabescht Mier
D'**Arabescht Mier** (op Arabesch: بحر العرب Baḥr al 'Arab; op Farsi:دریای عرب; op Urdu: ‏بحیرہ عرب; op Hindi: अरब सागर) ass en Deel vum Indeschen Ozean tëscht der Arabescher Hallefinsel an dem Har vun Afrika am Westen, dem Pakistan am Norden an Indien am Osten. Am Nordweste ass et iwwer de Golf vum Oman mam Persesche Golf verbonnen an am Südweste verbënnt de Golf vun Aden d'Arabescht Mier mam Roude Mier.

Länner, déi um Arabesche Mier leie sinn d'Malediven, Indien, Pakistan, Oman, Jemen a Somalia.

De gréisste Floss, deen an d'Arabescht Mier fléisst, ass den Indus.
# Indonesien

|  |
| --- |
| **Republik Indonesien Republik Indonesia** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|
Detailer | Detailer |

 |
| **National Devise**: *Bhinneka Tunggal Ika* ("Eenheet an der Villfalt") |
|  |
| **Offiziell Sprooch**: | Indoneesesch |
| **Haaptstad**: | Nusantara |
|  |
| **Staatsform:** | Republik |
|  • President: | Prabowo Subianto |
|  |
| **Fläch:** | 1.904.569 km² (14.) |
|  • Dovu Waasser: | 4,85 % |
|  |
| **Bevëlkerung:** | 237.42 Milliounen (4.) |
|  • Bevëlkerungsdicht: | 124,66/km² |
|  |
| **Onofhängegkeet:** | 17. August 1945 (erkläert) 27. Dezember 1949 (vun Holland unerkannt) |
| **Nationalhymn:** | *Indonesia Raya* |
| **Wärung:** | Indoneesesche Rupiah |
| **Zäitzon:** | UTC +7 bis +9 |
| **Internet TLD:** | .id |
| **InternationalenTelefonsprefix**: | +62 |

D'**Republik Indonesien** (op Indoneesesch: *Republik Indonesia*) ass e Staat, deen haaptsächlech am Südoste vun Asien läit. Op der nordëstlecher Säit ass d'Strooss vu Malakka, déi Indonesien vu Malaysia trennt. Mat 13.466 Inselen ass et de gréissten Archipel an der Welt.

Wärend der leschter Vollekszielung 2010 hat d'Land eng Bevëlkerung vun iwwer 237 Milliounen Awunner, wat Indonesien zum véiertbevëlkerungsräichste Land op der Welt mécht, an dat gréisst Land an där d'Moslemen d'Majoritéit hunn.

Indonesien ass eng demokratesch Republik an där zanter 2024 Nusantara d'Haaptstad ass.

## Kuckt och

* Lëscht vun den indoneesesche Provënzen

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Indonesien** – Biller, Videoen oder Audiodateien |