Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Grenada

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dësen Artikel beschäftegt sech mat dem Inselstaat an der Karibik. Fir aner Definitioune mat engem änlechen Numm, kuckt wgl. Granada (Homonymie). |

| Grenada |
| --- |
| Saint George's |
|  |
| Geographie |
| Kontinent |
Nordamerika |
| Land |
Grenada |
| Läit an/am |
Karibescht Mier |
| Gehéiert zu |
Kleng Antillen, Inselen iwwer dem Wand |
| Koordinaten |
12°6'N, 61°42'W |
| Fläch |
348,5 km² |
| Verwaltung |
| Haaptuert |
St. George’s |
| Demographie |
| Awunner |
114.299 |
| Awunnerdatum |
2023 |
| Liewenserwaardung |
75 a |
| Aner Informatiounen |
| Entdeckt |
1498 (julianesch) |
| Genannt no |
Granada |
| Zäitzon |
UTC−4, America/Grenada |
| Nationalhymn |
Hail Grenada |
| Internet TLD |
.gd |
| Internat. Telefonsprefix |
+1473 |
|  |
| Lag vu Grenada an der Karibik |
|  |
|  |

**Grenada**, op Englesch offiziell *State of Grenada*, ass en Inselstaat a Mëttelamerika. D'Haaptstad ass St. George's.

D'Insel gehéiert zu den Inselen iwwer dem Wand a läit tëscht der Karibik an dem Atlanteschen Ozean, ronn 200 km nërdlech vun der Küst vu Venezuela a südlech vu Saint Vincent an d'Grenadinnen.

Grenada ass Member vum Commonwealth of Nations.

De Staat besteet aus verschiddenen Insele vum Archipel vun de Grenadinnen, engem Deelarchipel vun de Klengen Antillen, vun deenen d'Insel Grenada selwer déi gréisst ass. Méi kleng Insele Si *Carriacou, Petite Martinique, Ronde Island, Caille Island, Diamond Island, Large Island, Saline Island, Les Tantes* a *Frigate Island*. Déi Inselen, déi méi nërdlech leien, gehéieren zum Nopeschstaat Saint Vincent an d'Grenadinnen. De gréissten Deel vun der Bevëlkerung lieft op der Haaptinsel Grenada, op där och d'Haaptstad Saint George's, läit.

## Geschicht

Grenada gouf 1498 vum Kolumbus entdeckt, deen d'Insel „Concepción“ genannt hat. Den Urspronk vum Numm „Grenada“ ass net bekannt, et gëtt awer ugeholl datt d'Insel méi spéit vu spuenesche Séifuerer no der Stad Granada ëmbenannt gouf.

## Sproochen

Déi offiziell Sprooch op Grenada ass Englesch, do dernieft gëtt och Kreolesch geschwat.

## Staats- a Regierungsform

Grenada ass eng Parlamentaresch Monarchie.

## Kuckt och

* Granada

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Grenada** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Aruba

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

|  |
| --- |
| **Aruba** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| **National Devise**: *Un isla feliz* (papiamentu, „Eng glécklech Insel“) |
| **Offiziell Sprooch**: | Hollännesch, Papiamentu (zanter 2004) |
|  • Awunner: | Oranjestad |
|  |
| **Staatsform:** | autonome Landesdeel vun Holland |
|  • Kinnek: | Kinnek Willem-Alexander |
|  • Regierungschef: | Evelyn Wever-Croes |
|  |
| **Fläch:** | 193 km² |
|  |
| **Bevëlkerung:** | 71.891 (Quell: CIA 2006) |
|  • Bevëlkerungsdicht: | 396/km² |
|  |
| **Nationalhymn:** | *Aruba Dushi Tera* |
| **Wärung:** | 1 Aruba-Florin = 100 Cent 1 € = 2,5443 AWG 1 AWG = 0,39303 EUR (Stand: 8. September 2008) |
| **Zäitzon:** | UTC -4 Stonnen |
| **Internet TLD:** | .aw |
| **InternationalenTelefonsprefix**: | +297 |
|  |
|  |

**Aruba** ass eng vun den dräi ABC-Inselen (Aruba, Bonaire, Curaçao) an der südlecher Karibik, a läit 25 Kilometer nërdlech vu Venezuela.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Aruba** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

D'Haaptstad Oranjestad
# COVID-19

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Medezinsartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dësen Artikel gehéiert zur Serie vun de Medezinartikelen. Dës Informatioune si fir eng allgemeng Weiderbildung geduecht, mä ersetzen **op kee Fall** en Dokter oder Apdikter! Och d'Éischt-Hëllef-Rotschléi kënnen op kee Fall mat engem richtegen Éischt-Hëllef-Cours gläichgesat ginn! |

**COVID-19** (oder Covid-19, fir *Corona Virus Disease 2019*) ass eng viral Krankheet, déi vum Coronavirus SARS-CoV-2 verursaacht gëtt.

D'Krankheet gouf fir d'éischt am Joer 2019 an der chineesescher Stad Wuhan beschriwwen a verbreet sech duerch Drëppseninfektioun.

Den 11. Mäerz 2020 huet d'WHO déi weltwäit Ausbreedung vum Virus offiziell zur COVID-19-Pandemie erkläert.

## Symptomer an Heefegkeet

Symptome vun der Coronavirus-Krankheet COVID-19.

| Symptomer (Quell: WHO) | Heefegkeit |
| --- | --- |
| Féiwer | 87,9 % |
| Dréchenen Houscht | 67,7 % |
| Malaise a Middegkeet | 38,1 % |
| Méi héich Spautproduktioun | 33,4 % |
| Kuerzen Otem | 18,6 % |
| Muskel- oder Gelenkschmierzen | 14,8 % |
| Halswéi | 13,9 % |
| Kappwéi | 13,6 % |
| Frissonen | 11,4 % |
| Iwwelzegkeet an/oder Katzen | 05,0 % |
| Schnapp | 04,8 % |
| Duerchfall | 03,7 % |
| Bluddegen Ausworf | 00,9 % |
| Chemosis | 00,8 % |

## Virsiichtsmoossnamen

Raimlech/sozial Distanzéierung bremst déi weider Verbreedung vun engem Virus a schount d'Kapazitéit vum Gesondheetssystem
## Kuckt och

* COVID-19-Pandemie
* COVID-19-Pandemie zu Lëtzebuerg

## Referenzen
# Journalismus

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dësen Artikel ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

**Journalismus** ass eng Aktivitéit, déi dora besteet fir Fakten zesummenzesichen, z'iwwerpréiwen an ze kommentéieren, fir d'Ëffentlechkeet iwwer de Wee vun de Medien doriwwer z'informéieren.

## Kuckt och

* Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg
* Lëscht vun de Journalisten zu Lëtzebuerg

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Journalismus** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Luxor-Tempel

De **Luxor-Tempel** läit direkt um Ufer vum Nil vu Luxor an Egypten.

Eng vun de Kolossalstatue vum Ramses II.
E gouf vum Amenophis III. an dem Ramses II. erbaut an der Triad vun Theben geweit. Zu der Triad geheieren d'Gëtter Amun, Chons a Mut.

Virun der Entrée stinn zwou Statue vum Ramses II. Zwou vu sechs Statuen sinn nach just erhalen.

Entrée vum Luxor-Tempel mam Obelisk an de Statuen
Vun deenen zwéin Obelisken déi do stoungen, ass elo nach just een do. Den anere steet zu Paräis op der Place de la Concorde a war e Kado vum Muhammad Ali u Frankräich am Joer 1836.

Bei d'Entrée féiert e Wee, laanscht dee stenge Figure stinn. Déi Figure stelle Widdersphinxen duer, déi fréier déi zwéin Tempelen Luxor a Karnak matenee verbonnen hunn.

D'Entrée selwer, de Phylon, besteet aus zwou décken an héije Maueren. Déi weisen d'Kadesch-Schluecht géint d'Hethiter.

Hanner der Entrée läit den Haff vum Ramses II. Am ëstlechen Deel steet d'Moschee vum Abul Haggag, e Scheich aus dem 11./12. Joerhonnert.

All Joer fir Neijoerschdag gëtt do d'Opet-Fest gefeiert.

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Portal Egyptopedia** – All d'Artikelen op der Wikipedia iwwer dat aalt Egypten. |

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Luxor Temple** – Biller, Videoen oder Audiodateien |