Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Bierg

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dësen Artikel beschäftegt sech mat dem Bierg als topographesch Erhiewung. Fir aner Bedeitungen, kuckt wgl. Bierg (Homonymie). |

|  |
| --- |
| D'Pointe de Marcelly an den Alpen (bal en ZweeDausender) |
| Déi zéng héchst Bierger op der Welt |
| Numm vum Bierg (Lag) | Héicht (m) |
| Mount Everest (Tibet/Nepal) | 8.848 |
| K2 (Tibet/Pakistan) | 8.611 |
| Kangchenjunga (Indien/Nepal) | 8.579 |
| Lhotse (Tibet/Nepal) | 8.518 |
| Makulu (Tibet/Nepal) | 8.481 |
| Dhaulagiri (Nepal) | 8.167 |
| Manaslu (Nepal) | 8.156 |
| Cho Oyu (Tibet/Nepal) | 8.153 |
| Nanga Parbat (Indien) | 8.126 |
| Annapurna (Nepal) | 8.078 |

E **Bierg** ass eng Erhiewung an der Natur an am Géigesaz zum Hiwwel meeschtens méi héich.

## Entstoen

Iwwer d'Entstoe vun de Bierger goufen am Laf vun der Zäit déi verschiddenst Theorien entwéckelt. Sou z. B. dem Laplace seng *hypothèse cosmogonique*, an där hien dervun aussgeet datt Äerd am Ufank eng Kugel war déi vu geschmoltenem Material gebilt gouf, dat duerno lues a lues ofgekillt ass a fest gouf. Beim Ofkillen hätt se sech zesummegezunn an dobäi wiere Spannungen opgetrueden duerch déi bei der Kontraktion d'Bierger enstane wieren.

Den Dutton hat eng Theorie déi op der Isostasie baséisert huet, a bei där d'Bierger eng Gläichgewichtsroll spille géifen.

Den däitsche Geophysiker Alfred Wegener huet unhand vu senger Hypothees iwwer d'Ofdrifte vun de Kontinenter ugeholl datt d'Bierger duerch gouss Kräfte beim Openanerstousse vu Kontinentalplacken entstane sinn.

Den amerikanesche Geophysiker Griggs huet geduecht se kéinten duerch staark vertikal Konvektiounsstréim entstane sinn an de Fransous Perrin entwéckelt eng Theorie vu Metamorphismus.

Zanter 1890 gouf ugeholl datt sougenannt *Transportnappen* déi duerch d'Schwéierkraaft laanscht Häng rutschen d'Ursaach kéinte sinn. Wann d'Schwéierkraaft och sécher eng Roll spillt sou geet se awer net duer fir d'Bildung vu verschiddene Biergmassiver wéi z. B. dem Jura z'erklären.

Heiansdo hunn d'Bierger en eruptiven Urspronk a presentéiere sech als eenzel Vulkaner oder als Kraterketten. Anerer déi schonn erodéiert waren, goufen nach eng Kéier an d'Luucht gehuewen a bilden da Bierger mat flappege Formen, sou wéi de Massif central.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Bierger** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Mëttelsteenzäit

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dësen Artikel ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

|  |
| --- |
| **Virgeschicht** |
| **Holozen** | *(➚ Fréigeschicht)* |
| **Eisenzäit** |
|   Spéit Bronzezäit |   |
|   Mëttel Bronzezäit |
|   Fréi Bronzezäit |
| **Bronzezäit** |
|     Koffersteenzäit |   |   |
|   Jongsteenzäit |
| Mëttelsteenzäit Epipaleolithikum |
| **Pleistozen** |     Jonkpaleolithikum |   |
|     Mëttelpaleolithikum |
|     Alpaleolithikum |
|   Alsteenzäit |
| **Steenzäit** |

D'**Mëttelsteenzäit** ass an der Steenzäit déi Epoch genannt, déi nom Enn vun der Alsteenzäit ufänkt (also ongeféier vun 8.000 v. Chr. un) a bis zum Ufank vun der Jongsteenzäit dauert. Se fänkt awer a verschiddene Géigenden zu verschiddenen Zäitpunkten un.

Sou gëtt et z. B. am Levant just eng kuerz Iwwergankszäit tëscht Al- an Neisteenzäit, déi do och net Mesolithikum, mä Epipaleolithikum genannt gëtt. An anere Géigende vun Nordeuropa huet déi Epoch bis ronn 4.500 v. Chr. gedauert. De Mesolithikum fält mat där Zäit zesummen, wou d'Äis sech zeréckgezunn huet an d'Klima méi waarm gouf, an doduerch bedéngt d'Flora an d'Fauna sech ugepasst hunn. Typesch fir déi Epoch ass klengt Geschier aus Feiersteng (Mikrolithen), déi als Deel vu méi komplexem Geschier, wéi z. B. Seeë gebraucht goufen. D'Mënschen hu sech ëmmer méi doruechter néiergelooss. Verschidden Zorte vu Mikrolythen, déi fonnt goufen, hunn d'Fuerscher dozou bruecht, verschidde Kulturen ze definiéieren. Eng fréi nordeuropäesch Kultur war déi sougenannt Maglemose-Kultur, eng aner, aus méi enger spéider Phas, z. B. d'Ertebölle-Kultur. An der Iwwergankszäit fanne sech éischt Hiweiser op eng "Neolhiséierung": Intentionellt Ubaue vu Planzen, vereenzelt Véizuucht an éischt Keramiken.
# Stengegung

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dësen Artikel ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

Dës Kaart weist Länner wou d'ëffentlech Stengegung als geriichtlech oder ausseruerdentlech Form vu Strof am Joer 2013 praktizéiert gouf.
Marx Reichlich: Stengegung vum Hl. Stephan, 1506
D'**Stengegung** (lat. *lapidatio*) ass eng joerdausend al Manéier fir een hinzeriichten. Si gouf fréier a ville Gesellschafte praktizéiert. Op si gëtt nach haut a verschiddenen islamesche Länner zeréckgegraff, wéi z. B. am Iran an an Deeler vun Afghanistan.
D'Leit kommen dofir no engem Urteel zesummen, fir dee bis zur Broscht Agegruewenen, dee schëlleg gesprach gouf, duerch Stengwërf ëmzebrengen. Frae si vu Stengegungen allgemeng méi betraff wéi Männer. An Afrika ass d'Stengegung och e Mëttel vun der Lynchjustiz, besonnesch fir Déif a Persounen déi der Hexerei beschëllegt sinn, ze bestrofen.

## Stengegung fréier am Juddentum

Vereenzelt Stengegunge loosse sech bis an déi semitesch Virzäit zeréckverfollegen, a goufen do bei Verbriechen als Strof ugedreet, bei deenen eng ofschreckend Wierkung sollt erreecht ginn. Dozou huet d'Gotteslästerung (3. Moses 24,16), de Gëtzendéngscht (z. B. 5. Moses 17,5), d'Sabbatschändung (4. Moses 15, 35f.), d'Wahrsagerei (3. Moses 20,27), an den Ehebroch (Leviticus/Wajqra 20,10 gehéiert. Kennzeechent dofir ass 3. Buch Moses 24,14 ff, an deem de JHWH selwer zum Moses seet:

*Loosst deen, dee flucht, deen den Numm vum Här mëssbraucht, aus dem Lager erausféieren, an all, déi et gehéiert hunn, sollen hir Hänn op säi Kapp stäipen, an da soll déi ganz Gemeng e stengegen.*
Doudesurteeler goufen allerdéngs am Juddentum ganz seele vollstreckt. Meeschtens gouf en Auswee gesicht fir derlaanscht ze kommen.

## Stengegung am Islam

Haut gëtt et d'Stengegung nach a bestëmmten islamesch markéierte Regiounen a Länner. Der Schari'a no kann d'Stengegung fir d'Bestrofe vun engem vun de sougenannten Hadd-Delikten ausgesprach ginn, nämlech fir Geschlechtsverkéier vun zwou Persounen déi mat anere bestuet sinn oder waren. Well de Fraen nom islamesche Recht manner gegleeft gëtt wéi de Männer, ass beim weibleche Geschlecht d'Stengegung méi heefeg wéi bei Maansleit. Laut Amnesty International goufen am Iran am Joer 2003 op d'mannst zwou Persoune gestengecht. Dobäi goufen d'Affer bis un d'Knéien am Buedem agegruef, a komplett mat engem onduerchsichtegen Duch zougedeckt. D'Steng hunn net méi grouss däerfte si wéi d'Hänn, déi se geworf hunn, fir den Doud an d'Längt ze zéien. Déi bis elo lescht am Iran dokumentéiert Stengegung war no Amnesty International de 5. Juli 2007.

International ass kierzlech d'Geschicht vun der Amina Lawal opgefall, déi am Joer 2002 an Nigeria vun engem Scharia-Geriicht zur Stengegung verurteelt gouf.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Stengegung** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

## Referenzen
# Sierra Leone

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel iwwer Afrika** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

|  |
| --- |
| **Republic of Sierra Leone Republik Sierra Leone** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|
Detailer | Detailer |

 |
| **National Devise**: "Unity, Freedom, Justice" (Eenheet, Fräiheet, Gerechtegkeet) |
|  |
| **Offiziell Sprooch**: | Englesch |
| **Haaptstad**: | Freetown |
|  |
| **Staatsform:** | Presidentiell Republik |
|  • President: | Julius Maada Bio |
|  • Chief Minister: | Jacob Jusu Saffa |
|  |
| **Fläch:** | 71.740 km² (119.) |
|  • Dovu Waasser: | 1,1 % |
|  |
| **Bevëlkerung:** | 6.190.280 (2013) (114.) |
|  • Bevëlkerungsdicht: | 79,4/km² |
|  |
| **Onofhängegkeet:** | 27. Abrëll 1961 (vu Groussbritannien) |
| **Nationalhymn:** | *High We Exalt Thee, Realm of the Free* |
| **Wärung:** | Leone (SLL) |
| **Zäitzon:** | UTC +0 |
| **Internet TLD:** | .sl |
| **InternationalenTelefonsprefix**: | +232 |
|  |

**Sierra Leone**, offiziell **Republik Sierra Leone** (op Englesch: *Republic of Sierra Leone*), ass e Staat a Westafrika. E grenzt u Guinea am Norden an Nordosten, u Liberia am Südosten an un den Atlantik am Südwesten.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Sierra Leone** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Bronchite

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Medezinsartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dësen Artikel gehéiert zur Serie vun de Medezinartikelen. Dës Informatioune si fir eng allgemeng Weiderbildung geduecht, mä ersetzen **op kee Fall** en Dokter oder Apdikter! Och d'Éischt-Hëllef-Rotschléi kënnen op kee Fall mat engem richtegen Éischt-Hëllef-Cours gläichgesat ginn! |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dësen Artikel beschäftegt sech mat der **akuter Bronchite**. Kuckt och chronesch Bronchite. |

Als akut **Bronchite** (*Bronchitis*) gëtt eng nei entstanen Entzündung vun de grousse verzweigten Otemweeër - de Bronchien - bezeechent. Si ass mat Houscht, Schleimproduktioun a Féiwer verbonn. Dacks trëden och aner allgemeng Krankheetssymtomen op. Wann och - wéi dat heefeg de Fall ass - den Haaptwee, dee vun der Schléck an d'Longe féiert, mat betraff ass, gëtt se als *Tracheobronchitis* bezeechent.

## Symptomer

## Diagnose

## Therapie

## Kuckt och

* Chronesch Bronchite
* Lëscht vu Krankheeten

## Um Spaweck
# Jiří Menzel

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dësen Artikel aus dem **Film- an Televisiounsberäich** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| Jiří Menzel |
| --- |
|  |
| Gebuer |
23. Februar 1938 Prag |
| Gestuerwen |
5. September 2020 Prag |
| Doudesursaach |
COVID-19 |
| Nationalitéit |
Tschechoslowakei, Tschechesch Republik |
| Educatioun |
Filmová a televizní fakulta Akademie múzických umění v Praze |
| Aktivitéit |
Schauspiller, Filmregisseur, Pedagog, Schrëftsteller, Dréibuchauteur, Theaterregisseur, Theaterdirekter, Dramatiker, Regisseur |
| Member vun |
Europäesch Wëssenschafts- a Konschtakademie, Scouten |
| Auszeechnungen |
Medal Za Zasługi, Gëllene Bier, Chevalier des Arts et des Lettres‎, Master Prix |
| Famill |
| Bestuet mat |
Olga Menzelová (10.2004–5.9.2020) |
| Papp |
Josef Menzel |
| Kanner |
Eva Menzelová |
|
 |

Den **Jiří Menzel**, gebuer den 23. Februar 1938 zu Prag (deemools Tschechoslowakei), an och do gestuerwen de 5. September 2020, war en tschechesche Filmregisseur a Schauspiller.

## Filmographie

### Kino

#### als Regisseur

* 1960: *Domy z panelu* - (Kuerzfilm)
* 1961: *Zurnal FAMU - První obcasník* - (Kuerzfilm)
* 1963: *Umřel nám pan Foerster* - (Kuerzfilm)
* 1965: *Perličky na dnĕ* - Episod : *Smrt pana Baltazara* - Haaptacteuren: Pavla Marsálková, Ferdinand Kruta
* 1965: *Koncert 65* - (Kuerzfilm)
* 1966: *Zločin v dívčí škole* - Episod : *Zlocin v dívcí skole* - Haaptacteuren: Pavla Marsálková, Jirí Kodet
* 1966: *Ostře sledované vlaky* - Haaptacteuren: Václav Neckář, Vlastimil Brodský
* 1968: *Zločin v šantánu* - Haaptacteuren: Jiří Suchý, Jiří Šlitr
* 1968 : *Rozmarné léto* - Haaptacteuren: Rudolf Hrusínský, Vlastimil Brodský
* 1969: *Skřivánci na niti* - Haaptacteuren: Rudolf Hrušínský, Vlastimil Brodský
* 1974: *Promeny krajiny* - (Kuerzfilm)
* 1974: *Kdo hledá zlaté dno* - Haaptacteuren: Jan Hrusínský, Jana Giergielová
* 1976: *Na samotě u lesa* - (Kuerzfilm)
* 1978: *Báječní muži s klikou* - Haaptacteuren: Rudolf Hrusínský, Vladimír Menšík
* 1981: *Postřižiny* - Haaptacteuren: Magda Vášáryová, Jaromír Hanzlík
* 1984: *Slavnosti sněženek* - Haaptacteuren: Rudolf Hrusínský, Jaromír Hanzlík
* 1985 *Vesničko má, středisková* - Haaptacteuren: János Bán, Marián Labuda
* 1986: *Die Schokoladenschnüffler* - Haaptacteuren: Rolf Knie, Susanne Uhlen, Karl Heinz Vosgerau
* 1989: *Konec starých časů* - Haaptacteuren: Josef Abrhám, Marián Labuda :
* 1991: *Žebrácká opera* - Haaptacteuren: Josef Abrhám, Mahulena Bocanová
* 1994: *Život a neobyčejná dobrodružství vojáka Ivana Čonkina* - Haaptacteuren: Guennadi Nazarov, Zoya Bouriak
* 2002: *Ten Minutes Older: The Cello* - Episod: *One Moment*
* 2006: *Obsluhoval jsem anglického krále* - Haaptacteuren: Ivan Barnev, Julia Jentsch
* 2013: *Donšajni* - Haaptacteuren: Jan Hartl, Libuše Šafránková

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Jiří Menzel** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Varanasi

| Varanasi |
| --- |
|  |
| Land |
Indien |
| Awunner |
1.198.491 |
|   |
31. Dezember 2011 |
| Fläch |
82,10 km² |
| Héicht |
76 m |
| Koordinaten |
25°19'8"N, 83°0'46"O |
| Telefonszon |
542 |
| Postcode |
221456 |
| Websäit |
 |
|
 |

D'Ahilya Ghat beim Ganges.
**Varanasi** (Hindi: वाराणसी, Urdu: وارانسى, IPA: [ʋɑːˈrɑːɳəsiː], och **Benares** (resp. **Banaras**) oder **Kashi** genannt, ass eng Stad am indeschen Bundesstaat Uttar Pradesh. Se läit um Ganges an huet ronn 1,2 Milliounen Awunner (2011). Varanasi ass eng vun den eelste Stied an Indien a gëllt als déi hellegst Stad vum Hinduismus. Si gëllt als Stad vum Shiva Vishwanat, an zanter 2.500 Joer pilgeren d'Leit dohin. Fir d'Hindu gëllt et als besonnesch ertstriewenswäert, do am Ganges ze bueden a sech do, no sengem Doud, verbrennen ze loossen, wat dann och do vun Dausende vu Leit, dacks just e puer Meter vuneneen ewech, laanscht d'Uwänner vum Floss praktizéiert gëtt. Dës Uwänner sinn an Terrasseform ugeluecht, déi *Ghat* genannt ginn. Nieft de Ghate gëtt et nach eng weider ronn 200 wichteg hinduistesch, jainistesch a buddhistesch Tempelen.

Varanasi ass awer och allgemeng en Zentrum vun der Hinduistescher Kultur a Wëssenschaft. D'Banaras Hindu University (BHU) huet do hire Sëtz.

Wéinst senger reliéiser Roll si vill Hinduen aus aneren Deeler vu Südasien dohi geplënnert; ronn zwee Drëttel vun den Awunner hunn déi Relioun, knapps een Drëttel si Moslem.

Eng 10 Kilometer nërdlech vu Varanasi läit Sarnath, wou de Buddha seng éischt Priedegt gehale soll hunn, och dës eng wichteg Pilgerplaz.

* Diana L. Eck: *Banaras. City of Light.* London: Routledge, 1983 (däitsch: *Banāras. Stadt des Lichts*. Aus dem Amerikanischen von Bettina Bäumer und Luitgard Soni. Frankfurt am Main: Insel Verlag, 1989; Taschenbuchausgabe: Frankfurt am Main: Insel Verlag 2006).
* Niels Gutschow, Axel Michaels: *Benares. Tempel und religiöses Leben in der heiligen Stadt der Hindus*. Köln 1993.
* Judy F. Pugh: "Divination and Ideology in the Banaras Muslim Community" in *Sharīʿat and Ambiguity in South Asian Islam*. Delhi u.a.: Oxford University Press 1988. S. 288-306.
* Rana P. B. Singh (ed.): *Banāras (Vārāṇasī). Cosmic order, sacred city, Hindu traditions.* Varanasi: Tara Book, 1993.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Varanasi** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

* Site vun der Stadverwaltung vu Varanasi (engl.)
# IBM

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dësen **Informatiksartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| **International Business Machines Corporation (IBM)** |
| --- |
|  |  |
| **Haaptsëtz** | Armonk, New York, USA |
| **Gegrënnt**: | 16. Juni 1911 |
| **CEO**: | Samuel J. Palmisano |
| **Mataarbechter**: | 434.246 (31. Dezember 2012) |
| **Ëmsaz**: | 104,5 Mrd. USD (31. Dezember 2012) |

D'**International Business Machines Corporation** (IBM) ass eng US-amerikanesch Firma am Beräich Informationstechnik mat Haaptsëtz zu Armonk am US-Bundesstaat New York.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: IBM** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

* Websäit: ibm.com
# Pretoria

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| Pretoria |
| --- |
|  |
|  |
| Land |
Südafrika |
| Awunner |
741.651 |
|   |
2011 |
| Fläch |
687,54 km² |
| Héicht |
1.339 m |
| Koordinaten |
25°44'47"S, 28°11'17"O |
| Telefonszon |
012 |
| Postcode |
0001 • 0002 |
| Websäit |
 |
|  |
|  |
|  |

**Pretoria** ass d'Haaptstad vu Südafrika.

## Biller

*
*
*
* Universität Pretoria

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Pretoria** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Helle Thorning-Schmidt

| Helle Thorning-Schmidt |
| --- |
|  |
| Gebuer |
14. Dezember 1966 Rødovre |
| Nationalitéit |
Dänemark |
| Educatioun |
Universitéit vu Kopenhagen, Collège d'Europe |
| Aktivitéit |
Politikerin |
| Partei |
Sozialdemokraten |
| Fonctioun |
Premierministesch vun Dänemark, Europadeputéiert |
| Famill |
| Bestuet mat |
Stephen Kinnock (1996–) |
| Papp |
Holger Thorning-Schmidt |
| Kanner |
Johanna Kinnock, Camilla Kinnock |
| Websäit |
 |
|
 |

D'**Helle Thorning-Schmidt**, gebuer de 14. Dezember 1966 zu Rødovre, ass eng dänesch Politikerin. Si war vum 3. Oktober 2011 bis den 28. Juni 2015 Premierministesch an Dänemark, an domat déi éischt Fra an där Fonctioun.

Si ass Presidentin vun der dänescher Sozialdemokratescher Partei *Socialdemokraterne*.

Zanter dem 8. Februar 2005 ass si Member vum Dänesche Parlament, dem *Folketing*. Virdru war si 5 Joer laang Deputéiert am Europäesche Parlament. Den 12. Abrëll 2005 gouf si zur Presidentin vun hirer Partei gewielt. Bei de Wale vum November 2007 war d'Walbündnis vun hirer Partei ("roude Block") deem vum "Rietsblock" (Haapt Mann: de Anders Fogh Rasmussen) ënnerleeën, mä bei de Wale vum 15. September 2011 huet de "Roude Block" eng knapps Majoritéit vun de Stëmme kritt, soudatt si Cheffin vun der neier Regierung gouf.

D'Helle Thorning-Schmidt ass mam Stephen Kinnock, dem Jong vum Neil Kinnock, bestuet.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Helle Thorning-Schmidt** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Ludwig van Beethoven

| Ludwig van Beethoven |
| --- |
|  |
| Gebuer |
16. Dezember 1770 Bonn |
| Gestuerwen |
26. Mäerz 1827 Wien |
| Doudesursaach |
Liewerzirros |
| Nationalitéit |
Kurköln, Keesertum Éisträich |
| Aktivitéit |
Komponist |
| Member vun |
Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen |
| Famill |
| Mamm |
Maria Magdalena van Beethoven |
| Geschwëster |
Kaspar Anton Karl van Beethoven, Nikolaus Johann van Beethoven |
| Kanner |
keng |
| Websäit |
 |
|
 |

De **Ludwig van Beethoven**, gebuer de 16. Dezember 1770 zu Bonn, a gestuerwen de 26. Mäerz 1827 zu Wien, war en däitsche Komponist vun der Wiener Klassik.

## Liewen

De Ludwig van Beethoven gouf als Jong vum Johann van Beethoven a senger Fra Maria Magdalena Keverich zu Bonn gebuer.

Am November 1792 goung de Beethoven op Wien, fir e Schüler vum Joseph Haydn ze ginn. Duerno gouf en och vum Schenk, vum Albrechtsberger a vum Salieri ënnerriicht.

Am spéiden Nomëtteg vum 26. Mäerz ass de Beethoven zu Wien gestuerwen.

## Wierk

|  |
| --- |
|  00Dëst Kapitel ass nach eidel oder onvollstänneg. Hëlleft wgl. mat, fir et ze komplettéieren. |

## Schüler

* Carl Czerny
* Ferdinand Ries
* Rudolf von Österreich-Toskana

## Filmer

* 1949: *Eroica* - Regie: Walter Kolm-Veltée mam Ewald Balser an Oskar Werner
* 1962: *The Magnificent Rebel* - Regie: Georg Tressler mam Karlheinz Böhm an Ivan Desny (TV)
* 1976: *Beethoven - Tage aus einem Leben* - Regie: Horst Seemann (mat dem Donatas Banionis an der Haaptroll)
* 1994: *Immortal Beloved* - Regie: Bernard Rose mam Gary Oldman an Isabella Rossellini
* 2006: *Copying Beethoven* - Regie: Agnieszka Holland mam Ed Harris an Diane Kruger

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Ludwig van Beethoven** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Demo (Musek)

Eng Demotape vun engem schweedesche Museker
Eng **Demo**, och nach **Demotape** genannt, ass am Musek- a Filmgeschäft eng Opnam, déi vu Museker oder Schauspiller aus Aarbechtsprouwen als Promotiounsmaterial zesummegestallt gëtt.

An der Musek ass eng Demo meeschtens eng reng Audioopnam vun engem op einfachem techneschen Niveau produzéierte Musekstéck. Bei engem Schauspiller setzt sech eng Demo aus Ausschnëtter vun zum Beispill Film- oder Fernseeproduktiounen zesummen, an deenen déi Persoun matgewierkt huet. Eng Demo gëtt also net opgeholl, fir verëffentlecht ze ginn; si déngt just als Referenz a soll, wéi den Numm et scho seet, dat musikalescht oder schauspillerescht Kënne vun der Persoun oder der Grupp demonstréieren. Als Presentatioun gëtt d'Demo dann u Kënschtleragencen, Film- oder Musekproduzenten, Organisateuren, Mediefirmen a Plackelabelen gescheckt oder am Internet publizéiert, fir de Leit en éischten Androck vun der Fäegkeeten, dem Stil oder der Zouuerdnung vun engem Kënschtler ze vermëttelen.
# Restaurant

E Restaurant an der Algarve
E **Restaurant** ass e kommerziellt Etablissement an deem ee géint Bezuelen eppes iessen an drénke kann. E besteet generell aus engem oder méi Raim mat Dëscher a Still, un deenen d'Gäscht sëtzen, an enger Kichen, an där gekacht gëtt. Heiansdo huet e Restaurant och eng Terrass oder e Balcon. E Garçon oder eng Serveuse huelen d'Commande op, déi de Gaascht op enger Menüskaart eraussicht, zerwéieren d'Iessen a bréngen d'Rechnung.

Vill Restaurante bidden och "Take Away"/"à emporter" un, bei deem de Gaascht net op der Plaz ësst; oder si liwweren d'Iesse bei de Client heem, dee seng Commande per Telefon oder Internet ugëtt.

Et fënnt een all Zort Restaurante mat Iessen aus ënnerschiddleche Länner an ënnerschiddleche Präisser. Verschidde Restaurante bidde rondrëm d'Auer Iessen un; bei aneren ass d'Kichen nëmme zu bestëmmten Zäiten op (zum Beispill fir d'Mëttegiessen a fir d'Owesiessen). Déi meescht westlech Restaurante bidden alkoholescht Gedrénks un.

De Begrëff selwer kënnt aus dem Franséischen. De moderne Restaurant ass am 18. Joerhonnert zu Paräis entstanen.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Restauranten** – Biller, Videoen oder Audiodateien |