Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# University of Sydney

University of Sydney|  |
| Typ |
staatlech Fuerschungsuniversitéit, Association sans but lucratif |
| Land |
Australien |
| Uertschaft |
Sydney |
| Schülerzuel |
63.602 |
|   |
2019 |
| Gegrënnt |
1850 |
| Koordinaten |
33°53'15"S, 151°11'24"O |
| Um Spaweck |
 |
|  |

D'**University of Sydney** (informell och **USyd** oder **USYD** gekierzt) ass déi eelst Universitéit an Australien. Si gouf de 1850 zu Sydney gegrënnt. Zwéi Joer méi spéit, den 11. Oktober 1852, gouf si ageweit. Si gehéiert zur *Group of Eight*, deenen Universitéite mat deem beschte Ruff an Australien.

Den Haaptcampus ass zu Camperdown, engem Faubourg vu Sydney. D'Sandsteegebai am neigotesche Stil gouf vum Edmund Blacket entworf a 1862 verfaasst. De Kaf vu weidere Campusflächen an onofhängege Schoulen huet eng séier Entwécklung zanter Mëtt vum 20. Joerhonnert erméiglecht.

Fënnef Nobelpräisdréier, sechs australesch Premierministeren a 24 Riichteren um héchste Geriicht hunn op der Universitéit vu Sydney studéiert.

## Fakultéiten

D'Universitéit huet 9 Fakultéiten an dräi Schoulen:

* *Faculty of Arts and Social Sciences* (Konscht a Sozialwëssenschaften)
* *University of Sydney Business School* (Volleks- a Betribswirtschaft)
* *Faculty of Dentistry* (Zännmedezin)
* *Faculty of Engineering and Information Technologies* (Ingenieurswëssenschaften an Informatiounstechnologie)
* *Faculty of Health Sciences* (Gesondheetswëssenschaften)
* *Sydney Medical School* (Medezin)
* *Sydney Nursing School* (Krankefleg)
* *Faculty of Pharmacy* (Pharmakologie)
* *Faculty of Science* (Wëssenschaft)
* *Sydney School of Architecture, Design and Planning* (Architektur, Design a Planifikatioun)
* *Sydney Conservatorium of Music* (Musek)
* *Sydney Law School* (Rechtswëssenschaften)

## Biller

* D'Universitéit an de fréien 1870er
* D'Haaptgebai (*Main Quadrangle*) am neogothesche Stil vu baussen...
* ...a vu bannen.
* Am Bannenhaf
* Den *Anderson Stuart Building*, an deem d'Schoul fir Medezin ass
* De *Madsen Building*, an deem d'Geowëssenschaften ënnerriicht ginn
* Den *Institute Building*

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Universitéit Sydney** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

* Websäit vun der Universitéit vu Sydney
# Portmanteau-Wuert

E **Port[e]manteau-Wuert**, am Franséische *mot-valise* an am Däitsche *Kofferwort* genannt, ass e Konschtwuert, dat aus op d'mannst zwee Wierder entstanen ass, déi morphologesch uneneenhänken a sech zum Deel iwwerschneiden, an déi sou zu engem neie Begrëff verschmolt sinn. Si gläichen deemno engem Kompositum, ma sinn, anescht wéi dat, keng zwee Eenzelwierder méi.

De Begrëff kënnt aus dem Lewis Carroll senger Erzielung *Through the Looking-Glass, and What Alice Found There* (1871) hier, an där den Humpty Dumpty der Titelheldin Alice déi gelunge Wierder aus dem Gedicht *Jabberwocky explizéiert:*  Se wiere wéi Wallissen: zwou Bedeitungen an ee Wuert gepaakt. De Begrëff fir Wallis, deen de Carroll gebraucht huet, war *portmanteau* (vum franséische Wuert *porte-manteau*, dat deemools e "Kleedersak" bezeechent huet; eréischt méi spéit krut et seng haiteg Bedeitung vu Kleederstänner oder -ophänk.)

Eng 70 Joer nom Lewis Carroll huet den James Joyce a sengem Spéitwierk *Finnegans Wake* Dausende vu Portmanteau-Wierder erfonnt.

## Beispiller

Bekannt Beispiller fir Portmanteau-Wierder sinn:

* Backronym ((en) **back** + Ak**ronym**)
* Bionik (**Bio**logie + Tech**nik**)
* Bollywood (**Bo**mbay + Ho**llywood**)
* Brexit ((en) **Br**itish **exit**)
* Brunch ((en) **br**eakfast + l**unch**)
* Datei (**Dat**en + Kart**ei**)
* Demokratur (**Demokra**tie + Dikta**tur**)
* franglais ((fr) **fran**çais + an**glais**)
* Gendapol (**Genda**rmerie a **Pol**ice zu Lëtzebuerg, wéi déi zwou nach eege Strukturen haten)
* Glamping ((en) **glam**our a c**amping**)
* Grexit ((en) **Gr**eek + **exit**)
* Jein ((de) **j**a + n**ein**)
* Mechatronik (**Mecha**nik + Elek**tronik**)
* Motel ((en) **mot**or + hot**el**)
* Organigramm (**Organi**satioun + Dia**gramm**)
* Phablet ((en) **ph**one + t**ablet**)
* Prequel ((en) **pre** (*virdrun*) + se**quel**)
* Smog ((en) **sm**oke + f**og**)
* Teuro ((de) **teu**er + Eu**ro**)
* Wikipedia (hawaiianesch **wiki** (*séier*) + encyclo**pedia**)

* Hannelore Poethe: *Wort(bildungs)spiele*, in: Irmhild Barz u. a.: *Das Wort in Text und Wörterbuch*, Hirzel, Stuttgart 2001, S. 23–40, ISBN 978-3-7776-1154-9
* Hans Ulrich Schmid: *Zölibazis Lustballon. Wortverschmelzungen in der deutschen Gegenwartssprache*, in: *Muttersprache* 3 (2003), S. 265–278
* Hartmut Günther: *Kontamination*, in: Helmut Glück (Hrsg.): *Metzler Lexikon Sprache*, Stuttgart 2005, ISBN 3-476-02056-8

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Portmanteau-Wuert** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

* Am Anfang war das Wortspiel (PDF), Dieter W. Halwachs (Graz; 104 kB)
* Neoklassische Wortbildung (PDF), Anke Lüdeling, Universität Stuttgart (41 kB)
* Döhmer, Caroline (2020): „Wa Lauter verschwannen: Elisiounen a Kofferwierder“. Aus der Serie *Kuriositéiten aus der Lëtzebuerger Sprooch*. An Zesummenaarbecht mam Radio 100,7.
# Police

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dësen Artikel ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

**Police** (aus dem Griichesche "polis") nennt een hautdesdaags déi Verwaltung, déi mat der ëffentlecher Sécherheet befaasst ass.
Jee no Land steet d'Police ënner der Autoritéit vum Justizministère (wéi z. B. an den USA), vum Inneministère (wéi z. B. zu Lëtzebuerg), oder ass souguer onofhängeg vun der Regierung (a Japan).

A verschiddene Länner gëtt et verschidde Policecorpsen, z. B. gëtt et a Frankräich eng Police Nationale an eng Gendarmerie; an Däitschland huet souwuel jiddwer Land wéi och de Bund seng speziell Policecorpsen. Zu Lëtzebuerg hunn d'Gendarmerie grand-ducale an d'Police (Lëtzebuerg) 1999 zur Police grand-ducale fusionéiert.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Police** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# sic

De Begrëff sic ass e Wuert aus dem Laténgeschen, dat an Texter hannert en Zitat oder en Abschnitt geschriwwe gëtt, fir unzeginn datt dee geneesou aus dem Quelltext kopéiert gouf. Dat bedeit, datt och Schreiffeeler, al Schreifweisen, falsch Raisonnementer, an Aussoen, déi iwwerraschen, matkopéiert goufen, an datt et sech net ëm Transkriptiounsfeeler handelt.

Generell gëtt e gebraucht, fir de Lieser z'informéieren, datt all Feeler, oder Element dat fir e Feeler ka gehale ginn, net do steet, well d'Zitat falsch ofgeschriwwe gouf, mä datt dee Feeler express mat ofgeschriwwe gouf, well e sou am Originaltext steet. Meeschtens steet d'Wuert sic an eckege Klammeren hanner dem Zitat ([sic]).

Iwwersat bedeit *sic* "sou" oder "wierklech sou". Vollstänneg ass de Begrëff **sīc erat scriptum'**, "sou wéi et geschriwwe gouf".