Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kritik

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dësen Artikel ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

De Begrëff **Kritik** huet seng Originnen am griichesche Verb *krinein*, dat sënneren, entscheeden, streiden urteelen, bedeit.

D'Kompetenz, fir ze herrschen a fir ze riichte gouf scho vum Aristoteles a seng politescher Philosophie mat opgeholl. A sengem *Politik (Aristoteles)*, an deem de Philosoph seng Definitioun vum Bierger festleet (Pol. 1275b 18 f.) gräift en op de Begrëff Kritik zeréck.

Doraus huet sech an der Zäit vun der Stoa de Kritikbegrëff als en Deel vun der Dialektik entwéckelt, bei deem et drëm gaangen ass, dat, wat an de Schrëften iwwerliwwert war, mat enger logescher Konsistenz ze begräifen.

Am Däitschen daucht d'Wuert Kritik fir d'éischt 1718 op, an dat an dem Gottlieb Stolle senger "Kurtze Anleitung zur Historie der Gelahrtheit", déi zu Halle erauskoum.
# Pond (Wärung)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dësen Artikel beschäftegt sech mat der Wärungsunitéit **Pond**. Fir d'Masseneenheet, kuckt wgl. Pond. |

D'**Pond** (*en.:* **Pound**, *it.:* **Lira**, *fr.:* **Livre**) ass eng Wärungsunitéit, déi vum Pond Gewiicht vun engem Eedelmetall ofgeleet ass. Als Wärungssymbol gëtt dacks, mee net ëmmer "**£**" oder "**₤**" gebraucht.

Wéi d'Gewiichtsunitéit Pond sech an Europa verbreet huet, huet se enger ganzer Rëtsch vu Mënzen a Wärungssystemer (och dacks als **Lira**) den Numm ginn. De Karel de Groussen hat festgeluecht, datt aus engem Pond Sëlwer 240 Pennénger (Denaren) geklappt misste ginn. Dëse System huet sech a Groussbritannien an an Irland am Pond Sterling respektiv dem Iresche Punt bis 1971 erhalen.

En ale Synonym fir Pond ass "Guinee", Guinea oder Guinée.

## Haiteg Wärungen

* Egyptescht Pond (Egypten)
* Falkland-Pond (Falkland Inselen)
* Gibraltar-Pond (Gibraltar)
* Libaneesescht Pond (Libanon)
* St.-Helena-Pond (St. Helena)
* Pond Sterling (Vereenegt Kinnekräich)
* Sudaneesescht Pond (Sudan)
* Syresch Lira (Syrien)
* Tierkesch Lira (Tierkei)

## Historesch Wärungen

* Australescht Pond (bis 1966 Australien)
* Bermuda-Pond (bis 1970 Bermuda)
* Biafra-Pond (1967 bis 1970 Biafra)
* Gambescht Pond (bis 1971 Gambia)
* Ghanaescht Pond (1958 bis 1965 Ghana)
* Fidschi-Pond (bis 1969 Fidschi)
* Irescht Pond (bis 2001 Irland)
* Israeelescht Pond (bis 1980 Israel)
* Italieenesch Lira (bis 2001 Italien)
* Jamaika-Pond (bis 1969 Jamaika)
* Kanadescht Pond (bis 1858 Kanada)
* Libyescht Pond (1951 bis 1971 Libyen)
* Livre (bis 1795 Frankräich)
* Lliura mallorquina (bis 1869 Mallorca)
* Malawi-Pond (bis 1971 Malawi)
* Malteesesch Lira (bis 2007 Malta)
* Neiguinea-Pond (1915 bis 1966 Territorium Neiguinea)
* Neiséiland-Pond (1840 bis 1967 Neiséiland)
* Nigerianescht Pond (1907 bis 1972 Nigeria)
* Palestina-Pond (1927 bis 1948 Mandatsgebitt Palestina)
* Rhodesescht Pond (1970 bis 1980 Rhodesien)
* Rhodesien-an-Njassaland-Pond (1955 bis 1964 Rhodesien an Njassaland)
* Samoanescht Pond (1914 bis 1967 Samoa)
* Salomonen-Pond (1899 bis 1966 Salomonen)
* Sambescht Pond (1964 bis 1968 Sambia)
* Südrhodesescht Pond (bis 1955 Südrhodesien)
* Tonga-Pond (bis 1967 Tonga)
* Westafrikanescht Pond (fréiert Brittesch-Westafrika)
* Zypern-Pond (bis 2007 Zypern)