Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Bern

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel iwwer d'Schwäiz** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dësen Artikel beschäftegt sech mat der Schwäizer Stad **Bern**. Fir aner Bedeitungen, kuckt wgl. Bern (Homonymie). |

| Bern |
| --- |
|  |
|  |
|  |
| Allgemenges |
| Gegrënnt |
1191 (julianesch) |
| Haaptstad vun |
Schwäiz, Bern |
| Buergermeeschter |
Marieke Kruit |
| Offiziell Sprooch |
Däitsch |
| Jumeléiert mat |
Wien, Salzburg, Vaduz, Benevento, Santo Domingo, New Bern, Kyjiw, Dnipro |
| Telefonszon |
031 |
| Postcode |
3000, 3001, 3003, 3004, 3005, 3006, 3007, 3008, 3010, 3011, 3012, 3013, 3014, 3015, 3018, 3019, 3020, 3024, 3027, 3029, 3030 |
| Websäit |
 |
| Demographie |
| Awunner |
136.988 |
|   |
31. Dezember 2023 |
| Geographie |
| Koordinaten |
46°56'52,73"N, 7°26'50,75"O |
| Fläch |
51,62 km² |
| Grenzt un |
Bremgarten bei Bern, Muri bei Bern, Neuenegg, Ostermundigen, Wohlen bei Bern, Frauenkappelen |
|  |
| Kaart mat der Lag |
|  |

**Bern** (de. *Bern*, fr. *Berne*, it. *Berna*, rm. *Berna*) ass eng Stad an eng Gemeng an der Schwäiz. S'ass de Sëtz vum Eedgenëssesche Bundesrot a vun der Bundesversammlung; ouni e spezielle gesetzleche Status ze hunn, erfëllt Bern domat d'Roll vun der Haaptstad vun der Schwäiz. S'ass do dernieft och de Chef-lieu vum Kanton Bern.

D'Stad huet 136.988 Awunner (Stand 31. Dezember 2023) an ass 51,62 km² grouss; d'Bevëlkerungsdicht läit deemno bei 2.653,78 Awunner / km².

D'Stad gouf tëschent 1160 an 1191 vun den Zähringer gegrënnt. Zënter 1983 gehéiert d'Berner Alstad zum UNESCO-Weltierwen.

Bern ass och de Sëtz vum Weltpostveräin.

## Geographie

Bern läit op enger Héicht vu 542 m. am Mëttelland, op béide Säite vun der Aare, tëscht dem Gurten am Süden an dem Bäntiger am Osten.

## Um Spaweck

* Offiziell Websäit vun der Stad Bern

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Bern** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

## Referenzen an Notten
# Lokal administrativ Unitéit

|  |  |
| --- | --- |
|  | LAU ass eng Weiderleedung op dës Säit. Fir aner Bedeitunge vun deem Numm, kuckt wgl. ënner LAU (Homonymie) |

D'**lokal administrativ Unitéit** (gekierzt **LAU**, original am Engleschen: *Local Administrative Unit*) ass en hierarcheschen Niveau vum Eurostat, dem europäeschen Institut fir Statistik.

D'lokal administrativ Unitéite gëllen am ganze Wirtschaftsraum vun der Europäescher Unioun an erméiglechen eng eendeiteg Identifikatioun a Klassifikatioun vun de raimleche Referenzunitéite fir déi offiziell Statistike vun de Memberstaaten. Se sinn d'Haaptkomponente vun den NUTS-Regiounen, déi och vum Eurostat definéiert goufen. Op lokalem Plang goufen zwéin Niveaue fir d'LAUe festgehalen:

* **LAU1**: lokal administrativ Unitéit vum éischten Niveau, fréier NUTS4, dee fir déi meescht Länner definéiert ass;
* **LAU2**: lokal administrativ Unitéit vum zweeten Niveau, fréier NUTS5, deen d'Gemeng oder eng gläichwäerteg Unitéit an den EU-Memberstaaten festleet.

D'LAU-Codë fir Lëtzebuerg setze sech aus dem LAU1 fir déi 12 Kantonen an dem LAU2 fir déi eenzel Gemengen zesummen.

Beispiller| Prefix | LAU | Kanton | Gemeng |
| --- | --- | --- | --- |
| LU | 0101 | Capellen | Dippech |
| LU | 0301 | Lëtzebuerg | Bartreng |
| LU | 0304 | Lëtzebuerg | Lëtzebuerg |
| LU | 1207 | Réimech | Stadbriedemes |

## Um Spaweck

* D'LAUen op data.public.lu (gekuckt den 2. Dezember 2024)
# Republik Kongo

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel iwwer Afrika** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

|  |
| --- |
| **République du Congo Republik Kongo** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|
Detailer | Detailer |

 |
| **National Devise**: "Unité, Travail, Progrès" (lëtz.: Eenegkeet, Aarbecht, Fortschrëtt) |
|  |
| **Offiziell Sprooch**: | Franséisch |
| **Haaptstad**: | Brazzaville |
|  |
| **Staatsform:** | Presidialrepublik / Eenheetsstat |
|  • President: | Denis Sassou-Nguesso |
|  • Premierminister: | Anatole Collinet Makosso |
|  |
| **Fläch:** | 342.000 km² (64.) |
|  • Dovu Waasser: | 3,3 % |
|  |
| **Bevëlkerung:** | 4.662.000 (125.) |
|  • Bevëlkerungsdicht: | 13/km² |
|  |
| **Onofhängegkeet:** | 15. August 1960 (vu Frankräich) |
| **Nationalfeierdag:** | 15. August |
| **Nationalhymn:** | *La Congolaise* |
| **Wärung:** | Zentralafrikaneschen CFA-Frang (XUF) |
| **Zäitzon:** | UTC +1 |
| **Internet TLD:** | .cg |
| **InternationalenTelefonsprefix**: | +242 |
|  |

D'**Republik Kongo**, net ze verwiessele mat der *Demokratescher Republik Kongo*, ass e Land an Zentralafrika.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Republik Kongo** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

## Referenzen
# Autonom Gemeinschaft Baskeland

|  |
| --- |
| **Baskeland** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |

 |
|   Land |  Spuenien |
|   Haaptstad | Vitoria |
|   Offiziell Sprooch(en)  | Spuenesch a Baskesch |
|   Fläch  | 7.234 km² |
|   Awunner  | 2.141.860  2007) |
|   Bevëlkerungsdicht  | 295,0 Aw. / km² |
|   Autonome Statut  | 22. Dezember 1979 |
|   Offizielle Feierdag  | Ouschtersonnden |
|   President  | Juan José Ibarretxe  (PNV)  |
|  Lag vum Baskeland a SpuenienLag vum Baskeland a Spuenien |
| Autonom Gemeinschafte vu Spuenien |

**Baskeland** (sp: *País Vasco*, bask: *Euskadi*) ass eng Regioun an eng autonom Gemeinschaft a Spuenien.

## Geographie

D'Baskeland läit am Norde vu Spuenien a grenzt am Norden u Frankräich, am Süden u La Rioja an un Kastilien-León, am Westen u Kantabrien an am Osten un Navarra.
D'Baskeland huet eng Fläch vu 7.234 km² an hëlt domat 1,4 % vu Spuenien an. D'Haaptstad ass Vitoria-Gasteiz.

### Andeelungen

Baskeland ass an 3 Provënzen agedeelt, déi hirersäits an 250 Gemengen agedeelt sinn.

| Numm | Haaptstad | Provënz | Haaptstad |
| --- | --- | --- | --- |
| **Baskeland** | Vitoria-Gasteiz | Álava | Vitoria-Gasteiz |
| Guipúzcoa | San Sebastián |
| Vizcaya | Bilbao |

## Geschicht

D'Baskeland ass zanter dem 22. Dezember 1979 eng autonom Gemeinschaft.

## Politik

De President ass de Juan José Ibarretxe *(PNV)*.
Am spuenesche Kongress huet d'Baskeland eng Parlamentaresch Vertriedung mat 19 Sëtz, an am Senat mat 3 Sëtz.

## Demographie

2007 gëtt et 2.141.860 Awunner am Baskeland, dat sinn 4,8 % vun der spuenescher Populatioun.

## Kuckt och

* Lëscht vun de Gemenge vum Baskeland
* Autonom Gemeinschafte vu Spuenien

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Basque Country** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Dräikinneksdag

| Liturgescht Joer |
| --- |
| * Advent
* Chrëschtdag
* Epiphanie (≈ Dräikinneksdag)
* Äschermëttwoch
* Faaschtenzäit
* Gréngen Donneschdeg
* Karfreideg
* Karsamschdeg
* Ouschteren
* Christi Himmelfaart
* Päischten
* Erläichendag
* Transfiguratioun
* Léiffrawëschdag
* Hellegt Kräiz-Fest
* Allerhellegen
* Allerséilen
* Christus Kinnek
 |

**Dräikinneksdag** ass de 6. Januar. Um 13. Dag no Chrëschtdag feieren d'Chrëschten d'*Epiphanie* ((la) *epiphania domini*), d. h. d'Siichtbarginn vu Gott am Jesuskand dat op Chrëschtdag gebuer gouf. Dëst kënnt an der Liturgie zum Ausdrock am Text Mt 2,1-13a an deem Geléiert aus dem Oste bei d'Jesuskand kommen, him Kaddoe bréngen an an him de Messias erkennen. D'Traditioun huet aus de *Geléierten aus dem Osten* dräi Kinneke gemaach, déi allen dräi e verschiddenen Alter hunn (e Jonken, en Erwuessenen an en Eeleren) an nach méi spéit aus dräi Kontinenter (Europa, Asien an Afrika) sollte sinn a fir déi ganz (deemools bekannt) Mënschheet stoe sollten.

## Feierdag

De 6. Januar ass e gesetzleche Feierdag an Andorra, Éisträich, Griicheland, Island, Finnland, Kroatien, Liechtenstein, Polen, San Marino, Schweden, Spuenien, an der Slowakei an op Zypern.

An Däitschland ass de 6. Januar nëmmen a Baden-Württemberg, Bayern an a Sachsen-Anhalt e gesetzleche Feierdag, an der Schwäiz nëmmen an de Kantone Schwyz, Tessin an Uri an och an e puer Gemengen am Kanton Graubünden.

A Georgie gëllt de julianesche Kalenner an do ass den 19. Januar, deen als Dag vun der *Epiphanie* zielt, e gesetzleche Feierdag.

## Bräich

En Dräikinnekskuch mat enger Kroun
### Dräikinnekskuch

Den Dräikinnekskuch ((fr) galette des rois) deen op dësem Dag opgedëscht gëtt, geet op de Brauch zeréck, datt den Owend virum 6. Januar bannent der Famill e Mann zum Kinnek an eng Fra zur Kinnigin bestëmm goufen. Fir dësen Zweck gouf eng schwaarz (Kinnek) an eng wäiss (Kinnigin) Boun am Kuch matgebak. De Kinnek an d'Kinnigin ware verflicht, hir Leit ze bekäschtegen. Haut ginn d'Boune gewéinlech duerch eng kleng Porzeläinsfigur ersat, an den eigentlechen Zweck ass deene meeschte wuel net méi bekannt. Deen, deen d'*Boun* a sengem Stéck Kuch huet, gëtt Kinnek oder Kinnigin an däerf sech d'Kroun opsetzen.

De Brauch vum Dräikinnekskuch gëtt et an dëser oder enger änlecher Form ë. a. a Frankräich, an der Belsch, a Spuenien, Portugal, Brasilien an a Mexiko.

### Dräikinnekssangen

Dräikinnekssangen ass e Brauch, bei deem op Dräikinneksdag dräi Mënschen, déi als Helleg dräi Kinneke verkleet sinn, vun enger Dier bei déi aner heesche ginn, an dat fir e gudden Zweck.

 Méi Informatioun doriwwer am Artikel: **Dräikinnekssangen**.

## Kuckt och

* Helleg dräi Kinneken

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Epiphanie** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

## Referenzen an Notten
# Recep Tayyip Erdoğan

| Recep Tayyip Erdoğan |
| --- |
|  |
| Funktioun |
|
12. President vun der Tierkei |
|
28. August 2014 - |
| Virgänger |
Abdullah Gül |
|
Premierminister |
|
09. Mäerz 2003 - 28. August 2014 |
| Virgänger |
Abdullah Gül |
| Nofollger |
Ahmet Davutoğlu |
|
Deputéierten |
|
09. Mäerz 2003 - 28. August 2014 |
|
Buergermeeschter vun Istanbul |
|
17. Mäerz 1994 - 06. November 1998 |
| Virgänger |
Nurettin Sözen |
| Nofollger |
Ali Müfit Gürtuna |
| Partei |
Millî Selamet Partisi, Refah Partisi, Tugendpartei, Adalet ve Kalkınma Partisi |
| Biographie |
| Gebuer |
26. Februar 1954 Istanbul |
| Nationalitéit |
Tierkei |
| Educatioun |
Marmara-Universitéit, İmam-Hatip-Schoul |
| Gielercher |
Данакер ордени, Steiger Award, Ordre national du Mérite, Uerde vun der Republik Tunesien, Grousskräiz vum Leopoldsuerden, Orden del Libertador, Ig-Nobelpräis, «Манас» ордени |
| Bestuet mat |
Emine Erdoğan (4.7.1978–) |
| Papp |
Ahmet Erdoğan |
| Mamm |
Tenzile Erdoğan |
| Kanner |
Sümeyye Erdoğan, Bilal Erdoğan, Ahmet Burak Erdoğan, Esra Erdoğan |
|  |

De **Recep Tayyip Erdoğan** [ˈɾɛdʒɛp ˈtɑːjip ˈɛɾdɔːɑn], gebuer de 26. Februar 1954 zu Istanbul, ass en tierkesche Politiker. Hien ass zënter dem 28. August 2014 den zwielefte President vun der Republik.

Den Erdoğan war vun 1994-1998 Buergermeeschter vun Istanbul a vu Mäerz 2003 bis August 2014, iwwer dräi Legislaturperioden, Ministerpresident vun der Tierkei.

Vun 2001 bis 2014 war hien den éischte President vun der islamesch-konservativer Partei fir Gerechtegkeet an Entwécklung (AKP).

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Recep Tayyip Erdoğan** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# 1757

◄ |
17. Joerhonnert |
**18. Joerhonnert**
| 19. Joerhonnert
| ►

◄◄ |
◄ |
1753 |
1754 |
1755 |
1756 |
**1757**
| 1758
| 1759
| 1760
| 1761
| ►
| ►►

*Dës Säit befaasst sech mam Joer 1757.*

## Evenementer

* 05. Januar: De Robert François Damiens probéiert de franséische Kinnek Louis XV. ëmzebréngen, allerdéngs ouni Erfolleg.

## Konscht a Kultur

## Wëssenschaft an Technik

## Gebuer

* 13. August: James Gillray, englesche Karikaturist.
* 06. September: Marquis de La Fayette, franséische Generol.
* 09. Oktober: Charles X., Kinnek vu Frankräich.
* 15. Dezember: André Joseph Jourdan, franséische Politiker.

## Gestuerwen

* 28. Mäerz: Robert François Damiens, Regizid.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: 1757** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# 1853

◄ |
18. Joerhonnert |
**19. Joerhonnert**
| 20. Joerhonnert
| ►

◄◄ |
◄ |
1849 |
1850 |
1851 |
1852 |
**1853**
| 1854
| 1855
| 1856
| 1857
| ►
| ►►

*Dës Säit befaasst sech mam Joer 1853.*

## Evenementer

### Europa

#### Lëtzebuerg

* 23. September: D'Regierung Simons hëlt hir Aarbecht op.

### Afrika

### Amerika

#### USA

#### Südamerika

### Asien

Bis 1853 hat Japan sech komplett isoléiert an et ass weeder e Wueren- nach e Kulturaustausch ginn. An deem Joer ass den amerikanesche Commodore Matthew C. Perry mat sengem Krichsschëff an d'Bucht vun Tokio geseegelt an huet quasi mat Waffegewalt Japan vum Mëttelalter an déi modern Zäit katapultéiert.

### Ozeanien & Pazifik

### Arabesch Welt

## Konscht a Kultur

### Molerei

### Musek

## Wëssenschaft an Technik

De franséische Cheemiker Charles Frederick Gerhardt huet den Aspirin erfonnt.

## Gebuer

* 01. Januar: Pierre Wolff, lëtzebuergesche Professer an Auteur.
* 21. Januar: Émile Mouris, belschen Architekt.
* 06. Februar: Thomas David Anderson, schotteschen Amateurastronom.
* 11. Februar: Leopold van Werveke, lëtzebuergesch-elsass-loutrengesche Geolog.
* 30. Mäerz: Vincent van Gogh, hollännesche Moler.
* 23. Abrëll: Jules-Auguste Lemire, franséische Geeschtlechen a Politiker.
* 31. Mee: Georges Dewandre, belschen Ingenieur.
* 01. Juli: Pierre Hentges, lëtzebuergesche Politiker a Sportler.
* 24. Juli: Henri-Alexandre Deslandres, franséischen Astronom.
* 17. August: Nicolas Pierre Kunnen, lëtzebuergeschen Enseignant a Politiker.
* 30. August: Henri Neuman, lëtzebuergesche Jurist a Member vum Staatsrot.
* 08. September: Jean Petermann, lëtzebuergeschen Eisebunner a Päiperleksspezialist.
* 09. September: Jean-Pierre Nau, lëtzebuergeschen Industriellen, Geschäftsmann, Gemengepolitiker an Deputéierten.
* 11. Oktober: Pierre Schiltz, lëtzebuergesche kathoulesche Geeschtlechen a Politiker.
* 13. Oktober: Emile Wolter, lëtzebuergesche Politiker.
* 25. Oktober: Jules Keiffer, lëtzebuergeschen Auteur a Politiker.
* 05. November: Jean-Jacques Heilmann, franséischen Erfinder.
* 12. Dezember: Lucien Linden, belsche Botaniker.
* 24. Dezember: Jean-Baptiste Weicker, lëtzebuergeschen Agronom a Politiker.

## Gestuerwen

* 26. Januar: François Auguste Tinant, lëtzebuergesche Botaniker.
* 08. Februar: Mathias Schergen, lëtzebuergesche Steemetzer.
* 19. Februar: Joseph-Ernest Buschmann, lëtzebuergesche Schrëftsteller, Drécker an Enseignant
* 17. Mäerz: Christian Doppler, éisträichesche Physiker.
* 15. Abrëll: Auguste Laurent, franséische Cheemiker.
* 24. Abrëll: Charles Metz, lëtzebuergesche Journalist, Politiker an Entreprener.
* 02. Oktober: François Arago, franséische Physiker an Astronom.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: 1853** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Ëmweltverschmotzung

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dësen Artikel ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

Loftverschmotzung duerch e Camion op enger Autobunn a Südafrika
**Ëmweltverschmotzung** oder **Ëmweltpollutioun** ass d'Pollutioun vun der Ëmwelt, dat heescht vum natierleche Liewensëmfeld vum Mënsch. Ënner Pollutioun versteet een d'Kontaminatioun vum Liewensëmfeld, wat negativ Konsequenzen fir seng weider Entwécklung kann hunn. D'Belaaschtung vun der Ëmwelt kann ënnerschiddlech Formen unhuelen: Offall, Ofwaasser, Ofgasen, mä och net-stofflech Emissioune wéi Stralung, Kaméidi oder Pollutioun duerch Luucht.
# L'Alpe d'Huez

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **L'Alpe d'Huez** |  |

 |
|  Den nërdlechen Deel vun der Alpe d'HuezDen nërdlechen Deel vun der Alpe d'Huez |
| **Land** |  Frankräich |
| **Regioun** | Auvergne-Rhône-Alpes |
| Departement |  Isère |
| **Arrondissement** | Grenobel |
| Kanton | Le Bourg-d'Oisans |
| Gemeng | Huez |

**L'Alpe d'Huez** ass eng Wantersport-Statioun op der Plaz, wou fréier een Deel vun de Biergweede vum Dierfchen Huez am franséischen Departement Isère waren. Se ass en Deel vum Massif des Grandes Rousses.

Zanter den drësseger Joren huet déi Géigend vill Wantersportler ugezunn, an 1936 gouf do deen éischte Schilift opgeriicht. E klenge Fluchhafe fir Sportsfligere mat enger Pist vu 500 Meter gouf am Süde vun der Statioun gebaut. (ICOA-Code *LFHU*)

## L'Alpe d'Huez an den Tour de France

D'Strooss, déi vu Bourg-d'Oisans op d'Alpe d'Huez féiert, ass 14 Kilometer laang mat enger Duerchschnëttssteigung vun 8 %, an op verschiddene Plaze bis zu 12 %, an huet 21 Kéiren. Zanter 1952 koum 26-mol eng Etapp vum Tour de France op der Alpe d'Huez un.

An der Kéier N°14 op enger Héicht vun 1.055 Meter huet de *Sporting Clube de Portugal* den 18. Juli 2006 e Monument fir de Joaquim Agostinho opriichte gelooss op deem de Coureur *en danseuse* als Biergfuerer sculptéiert ass.

Fir Cyclisten a Spadséiergänger wuel sou intressant ass de Schéiferwee dee vun der Alpe op de Col de Sarenne féiert mat op der aner Säit enger Descente op Mizoën an de Lac du Chambon, an eng gutt Méiglechkeet bitt fir sou ee Circuit ze maachen deen erëm op Bourg-d'Oisans zeréckféiert.

 Méi Informatioun doriwwer am Artikel: **Etapp vun der Alpe d'Huez**.

## Kuckt och

* Departement Isère
* Arrondissementer am Departement Isère
* Kantonen am Departement Isère
* Lëscht vun de Gemengen am Departement Isère

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Alpe d'Huez** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

* Websäit vun *Alpe d'Huez*
# Giro Rosa 2012

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Giro Rosa 2012 |  |

 |
| Detailer |
| Course | 23. Giro Rosa |
| Kompetitioun | Internationalen UCI-Kalenner fir Dammen 2012 2.1 |
| Etappen | 9 |
| Datumer | 29. Juni – 7. Juli 2012 |
| Distanz | 961 km |
| Land |  Italien |
| Depart | Neapel |
| Arrivée | Bergamo |
| Ekippen | 17 |
| Um Depart | 129 |
| Ukomm | 103 |
| Vitess (Moyenne) | 38,68 km/h |
| Palmarès |
| Gewënner |  Marianne Vos (Rabobank Women) |
| Zweeten |  Emma Pooley (AA Drink-Leontien.nl) |
| Drëtten |  Evelyn Stevens (Specialized-Lululemon) |
| Beschte Sprinter |  Marianne Vos (Rabobank Women) |
| Biergpräis |  Emma Pooley (AA Drink-Leontien.nl) |
| Beschte Jonken |  Elisa Longo Borghini (Hitec Products-Mistral Home) |
| Nationality |  Fabiana Luperini (Faren-Honda) |
|  |
|  ◀2011 | 2013▶ |
| Dokumentatioun  |

Déi **23. Editioun vum Giro Rosa** gouf vum 29. Juni bis de 7. Juli 2012 gefuer.

## Etappen

| Etapp | Datum | Etappestied | type | Längt (km) | Gewënner | General­klassement |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. Etapp  | 29. Jun. | Neapel – Terracina | Flaach Etapp | 139,1 |  Marianne Vos |  Marianne Vos |
| 2. Etapp  | 30. Jun. | Roum – Roum | Contre-la-montre (Eenzel) | 7,2 |  Marianne Vos |  Marianne Vos |
| 3. Etapp  | 1. Jul. | Vernio – Castiglione dei Pepoli | Biergetapp | 124 |  Evelyn Stevens |  Evelyn Stevens |
| 4. Etapp  | 2. Jul. | Montecatini Terme – Montecatini Terme | Mëttelschwéier Etapp | 98 |  Marianne Vos |  Marianne Vos |
| 5. Etapp  | 3. Jul. | Polesella – Molinella | Flaach Etapp | 128 |  Tiffany Cromwell |  Marianne Vos |
| 6. Etapp  | 4. Jul. | Modena – Salsomaggiore Terme | Hiwweleg Etapp | 122,2 |  Shelley Olds |  Marianne Vos |
| 7. Etapp  | 5. Jul. | Salice Terme – Castagnole delle Lanze | Mëttelschwéier Etapp | 129,1 |  Marianne Vos |  Marianne Vos |
| 8. Etapp  | 6. Jul. | Mornago – Lonate Pozzolo | Flaach Etapp | 116,2 |  Marianne Vos |  Marianne Vos |
| 9. Etapp  | 7. Jul. | Sarnico – Bergamo | Hiwweleg Etapp | 106,9 |  Emma Johansson |  Marianne Vos |

|  |
| --- |
| **Giro Rosa** |
|  1988 | 1989 | 1990 | *1991*| *1992* | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016  |
# Regioun Holland

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dësen Artikel beschäftegt sech mat der Regioun Holland. Fir aner Bedeitunge, kuckt wgl Holland (Homonymie) |

D'**Regioun Holland** ass en Deel vum Land Holland, mat deem se sech op Lëtzebuergesch dee selwechten Numm deelt.

## Geschicht

D'Gebitt vun der Regioun Holland, dat sech iwwer d'Provënzen Nordholland a Südholland erstreckt, war e Bestanddeel vum réimesche Räich, du vum Frankeräich a spéiderhi vum Hellege Réimesche Räich vun Däitscher Natioun (Burgund). Vu 1581 un huet Holland zu der Republik *Zeven Verenigde Nederlanden* gehéiert. Wärend der napoleonescher Zäit gouf et e Kinnekräich Holland (1806-1810), wat déi bekannt Grenze vum haitege Land Holland hat. Fir d'Dominanz vum Gebitt Holland kleng ze halen, gouf et 1840 an zwou Provënze gedeelt: Nordholland a Südholland.

Den Numm *Holland* gouf ëm 866 als *Holtland* (Holzland respektiv Bëschland) benotzt. Deemools war d'Géigend ëm Haarlem gemengt. Méiglecherweis ass et awer och op d'Gëttin Hludana zeréckzeféieren, déi am westgermanesche Raum veréiert gouf an a Schrëfte vun de Géigende vun Nimwegen, Frisland a Xanten och ernimmt gouf.

## Geographie

D'Regioun Holland grenzt am Westen un d'Nordmier an am Osten un d'*IJsselmeer*. Déi nërdlech Grenz läit bäi Den Helder a bei der Insel *Texel*. Déi südlech Grenz läit am Delta vu Rhäin, Maas a Schelde. Déi gréisst Stied sinn Den Haag, Rotterdam an Amsterdam.

Am Westen, um Nordmier, sinn och Dünen ze fannen, awer soss ass d'Land flaach. D'Regioun Holland läit deelweis souguer ënner dem Mieresspigel.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Holland** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Fändel vu Frankräich

| Fändel vu Frankräich |
| --- |
|  |
| Land |
Frankräich |
| Säiteverhältnes |
3:2 |
| Faarwen |
Blo, Wäiss, Rout |
| Motiv(er) |
Feld |
| Offiziell ugeholl |
17. Mee 1853 |
|  |

De **Fändel vu Frankräich** besteet aus dräi vertikale Sträife vun der selwechter Breet. E gouf wärend der Franséischer Revolutioun geschaf.

## Kreatioun

Enger vexillologescher Legend no huet de La Fayette am Juli 1789 d'Faarwe vu Paräis (blo a rout mat der Faarf vun der Monarchie (wäiss) verbonnen. D'Faarfauswiel staamt effektiv vum La Fayette, deen d'Faarwe vum amerikanesche Fändel no der Amerikanescher Revolutioun mat Heem bruecht huet. D'Dispositioun *bleu au mat, blanc au centre, et rouge flottant* gouf offiziell mam Dekreet vum 15. Februar 1794 ugeholl a vum 20. Mee 1794 u benotzt, fir Verwiesslunge bei de Séischluechten ze verhënneren. D'Fändele vun der Landarméi droen d'*Tricolore* zanter 1791 an d'Garde nationale schonn zanter 1789.

## Geschichtleches

Am Joer 1814 huet d'Restauratioun erëm de wäisse Fändel agefouert, deen allerdéngs 1830 duerch d'Juli-Monarchie erëm ofgeschaf gouf, fir d'Tricolore ze benotzen.

No der Revolutioun vun 1848 war ee Moment d'Tendenz do, fir e roude Fändel ze benotzen.

1873 ass de Versuch, d'Monarchie nees anzeféieren, feelgeschloen, well den Henri d'Artois d'Tricolore op kee Fall akzeptéiere wollt. Hie wollt erëm zeréck bei de wäisse Fändel vum *Ancien Régime*.

D'Tricolore steet an der Constitutioun vum 4. Oktober 1958.

## Proportiounen

D'Proportioune vum franséische Fändel sinn 2:3.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Fändel vu Frankräich** – Biller, Videoen oder Audiodateien |