Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kokuji

**Kokuji**, op Japanesch 国字 *kokuji* oder 和製漢字 *wasei kanji*, si Kanji, déi a Japan no de Formprinzippie vun der chineesescher Schrëft entwéckelt goufen, awer an der Reegel nëmmen am Japanesche benotz ginn. Nëmmen a seelene Fäll gouf ee Kokuji och a China iwwerholl.

Déi follgend Tabell enthält e puer Beispiller:

| Zeechen | Hiragana | Romaji | Bedeitung | Umierkungen |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 峠 | とうげ | tōge | Biergpass | Zesummegesat aus dem Radikal 山 (yama, „Bierg“) an de Kanji 上 (ue, „uewen“) a 下 (shita, „ënnen“). |
| 凧 | たこ | tako | Fluchdraach | Zesummegesat aus dem Kanji 風 (kaze, „Wand“) an dem Radikal 巾 (haba, „Duch“). |
| 辻 | つじ | tsuji | Kräizung | Zesummegesat aus *goen* an 十 (jū, „zéng“) (d'Zeeche fir d'Zuel zéng ass hei bildlech als Kräiz ze gesinn). |
| 杢 | もく | moku | Bauholz | Zesummegesat aus de Radikaler 木 (ki, „Holz“) a 工 (kō, „Bauaarbecht“). |
# Chineesesch

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Sproochen- a Linguistikartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| Chineesesch |
| --- |
| Gëtt geschwat an: |  China  Taiwan  Singapur |
| Regioun |
Asien |
| Gëtt geschwat vun: |
1.395.000.000 |
| Klassement |
1 |
| Klassifikatioun no Sproochfamill: |
Sino-Tibeetesch
* Sinitesch
	+ Mandarinchineesesch
		- **Chineesesch**
 |
| Offizielle Status |
| Reglementéiert vun: |
- |
| Sproochcoden |
| ISO 639-2 |
chi (B) / zho (T) |
| ISO 639-3 |
zho |

**Chineesesch** ((zh) 中文 *Zhōngwén*, 漢語 / 汉语 *Hànyǔ*) ass eng Sino-Tibeetesch Sprooch.

## Offiziell Sprooch

Chineesesch ass an dräi Länner déi offiziell Sprooch:

* China
* Taiwan
* Singapur

## Schrëft

Op Hànzì geschriwwen. Chineesesch Charaktere (traditionell) (uewen), a chineesesche Charaktere (vereinfacht) an der Mëtt, a Zhōngwén (ënnen).
## Kuckt och

* Mandarinchineesesch

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Wikipedia op Chineesesch** |

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Chineesesch** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

## Referenzen an Notten
# Aikido

**Aikidō** ass eng betount defensiv modern japanesch Kampfkonscht. Beim Aikidō ass d'Zil, dem Ugräifer seng Kraaft duerch eng Ofwier sou ëmzeleeden, datt et dësem onméiglech gëtt mat sengem Ugrëff weider ze fueren.

Dës Kampfkonscht gouf am Ufank vum 20. Joerhonnert vum Morihei Ueshiba als eng Synthees vun ënnerschiddleche Budō-Disziplinnen entwéckelt.

Déi Leit, déi Aikidō praktizéieren, ginn als Aikidōka bezeechent.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Aikido** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Sapporo

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel iwwer Japan** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| Sapporo |
| --- |
|  |
| Vue op Sapporo an d'Universitéit Hokkaido |
| Land |
Japan |
| Vewaltungseenheet |
Prefektur Hokkaido |
| Chef-lieu |
中央区 |
| Awunner |
1.946.313 |
|   |
2017 |
| Fläch |
1.121 |
| Héicht |
? |
| Koordinaten | 43° 03’ 43.5’’ N       141° 21’ 15.8’’ O |
| Telefonszon |
11 |
| Postcode |
060-8611 |
| Websäit |
www.city.sapporo.jp |
|  |
|  |
|  |

**Sapporo** (op Japanesch: 札幌市, op Ainu-Sprooch: Sat Poro) ass eng grouss Stad an der Prefektur Hokkaidō an der Regioun Hokkaidō am Norde vu Japan. Et ass déi fënneftgréisst Stad vum Land.

Si huet 1.947.097 Awunner (Stand: 30. September 2016) an eng Fläch vun zirka 1121 km².

1972 goufen do déi 11. Olympesch Wanterspiller ausgedroen.

## Referenzen
# Virnumm

De **Virnumm** soll mathëllefen, d'Leit vuneneen z'ënnerscheeden. Bei hirer Gebuert (an/oder Kanddaf) kritt all Persoun een oder e puer Virnimm, wouvun een (heiansdo en duebelen) spéider effektiv benotzt gëtt: de Ruffnumm.

A villen, virun allem a westleche Kulturen, déngt de Virnumm dozou, fir tëscht de Membere vun enger Famill z'ënnerscheeden, am Géigesaz zum Familljennumm, deen d'Zougehéieregkeet zu enger Famill ausdrécke soll.

An deene meeschte Sprooche kënnt de Virnumm virum Familljennumm; d'Ungarn, d'Ost-Asiaten an d'Vietnameese sinn do awer d'Ausnam.

Viraals hunn d'Leit an eiser Regioun de Kanner meeschtens chrëschtlech Virnimm ginn, mä zanter den 1950er-Joren hunn anglophon a romanesch Virnimm ëmmer méi u Bedeitung gewonnen. Wat fir e Virnumm schlussendlech e Kand kritt, ass also och zum groussen Deel eng Moudesaach.

## Heefegst Virnimm zu Lëtzebuerg

### 2017-2019

Tëscht 2017 an 2019 waren déi heefegst Virnimm, déi nei gebuere Kanner zu Lëtzebuerg kruten:

| Jongen | Meedercher |
| --- | --- |
| Gabriel | 157 | Emma | 195 |
| Léo | 130 | Mia | 133 |
| Noah | 121 | Lena | 89 |
| Liam | 112 | Chloé |  |
| Luca | 109 | Charlotte |  |

### 2020

Heefegst Virnimm fir d'Joer 2020:

| Jongen | Meedercher |
| --- | --- |
| Gabriel | Emma |
| Liam | Mia |
| Louis | Sophie |
| Noah | Alice |
| Lucas | Lena |
| Luca | Lea |
| Felix | Lina |
| Matteo | Maria |
| Adam | Eva |
| Leo | Charlotte |

### 2022

| Jongen | Meedercher |
| --- | --- |
| lëtzebuergesch Gebuerten | auslännesch Gebuerten | lëtzebuergesch Gebuerten | auslännesch Gebuerten |
| Leo | 36 | Gabriel | 27 | Mia | 28 | Emma | 25 |
| Liam | 33 | Lucas | 21 | Emma | 27 | Maria | 22 |
| Noah | 33 | Alexander | 15 | Eva | 20 | Sofia | 20 |
| Louis | 24 | David | 15 | Lea | 20 | Alice | 18 |
| Matteo | 24 | Adam | 14 | Olivia | 19 | Chloé | 17 |

### 2023

Klassement vun de Virnumm vun den Neigebuerenen 2023| Jongen | Meedercher |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| lëtzebuergesch Gebuerten | auslännesch Gebuerten | lëtzebuergesch Gebuerten | auslännesch Gebuerten |
| Leo | 41 | Gabriel | 27 | Mia | 28 | Emma | 26 |
| Gabriel | 34 | Adam | 22 | Sophie | 19 | Olivia | 25 |
| Liam, Louis, Matteo, Noah | 26 | Noah | 21 | Olivia | 18 | Mia | 23 |
| Elias | 17 | Lucas | 18 | Chloé, Eva | 17 | Sofia | 22 |
| Lucas, Théo | 16 | Leonardo | 16 | Charlotte, Elie, Emma | 16 | Alice | 19 |

## Kuckt och

* Lëtzebuergesch Virnimm

## Um Spaweck

* Les Prénom Luxembourgeois*[sic]* op lesprenoms.eu/luxembourg, gekuckt den 28.10.2023

## Referenzen
# Homophon

En **Homophon** (vum Algriicheschen ὁμόφωνος (-ον) *homóphōnos (-on)* "wat zesummen téint, wat d'selwecht kléngt") ass e Wuert, dat d'selwecht ausgeschwat gëtt wéi en anert mat enger anerer Bedeitung oder anerer Schreifweis.

Beispiller am Lëtzebuergesche sinn:

* aarm (Adjektiv) – Aarm (Kierperdeel)
* bal (geschwënn, net ganz) – Bal (Fest)
* ech ginn (fr: donner) – ech ginn (fr: devenir) – ech ginn (fr: aller)
* hei (Prepositioun) – Hai (Déieregattung)
* fir (fr.: pour) - vir (fr.: devant)
* hunn (Hëllefsverb) – Hunn (Vull)
* Koll (Pech) – Koll (um Hiem) - Koll (Steebroch)
* mol (Prepositioun) – mol! (Verb) - Mol (widderholl Eenzelaktioun)
* Mier (Gewässer) – Mier (weiblecht Päerd)
* Bier (Déier) – Bier (Uebst/Fruucht)
* Rand (Véi) – Rand (Bord)
* wee[n] – Wee (Streckendeel)

* Fischer, Walter: Englische Homophone. 3. Aufl. München: Hueber, 1970.
* Raab, Alfred: *Homophone der deutschen Sprache*, Nürnberg: rab-Verlag, 1971.
* Riehme, Joachim: Gleich gesprochen - verschieden geschrieben: zum Verwechseln ähnliche Wörter und ihre richtige Schreibung. 2. Aufl. Leipzig: Bibliographisches Institut, 1990. ISBN 3-323-00172-9
# Kyōto

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel iwwer Japan** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| Kyōto |
| --- |
|  |
|  |
|  |
| Land |
Japan |
| Vewaltungseenheet |
Prefektur Kyōto |
| Chef-lieu |
中京区 |
| Buergermeeschter |
Daisaku Kadokawa |
| Awunner |
1,445,648 |
|   |
2023 |
| Fläch |
827,83 |
| Koordinaten | 35° 00’ 42’’ N       135° 46’ 05’’ O |
| Telefonszon |
75 |
| Postcode |
600-0000–616-9999 |
| Websäit |
www.city.kyoto.lg.jp |
|  |
|  |
|  |

**Kyōto**(op Japanesch: 京都市 / きょうとし) ass eng Groussstad an der Prefektur Kyōto an der Regioun Kinki (Kansai) am Südoste vu Japan.

Si huet 1.445.648 Awunner (Stand: 1. Mee 2023) an eng Fläch vun zirka 828 km².

## Geographie

|  |
| --- |
|  00Dëst Kapitel ass nach eidel oder onvollstänneg. Hëlleft wgl. mat, fir et ze komplettéieren. |

## Geschicht

|  |
| --- |
|  00Dëst Kapitel ass nach eidel oder onvollstänneg. Hëlleft wgl. mat, fir et ze komplettéieren. |

Vum 1. bis den 10. Dezember 1997 war zu Kyoto eng wichteg Klimakonferenz.

 Méi Informatioun doriwwer am Artikel: **Kyoto-Protokoll**.

## Administratioun

|  |
| --- |
|  00Dëst Kapitel ass nach eidel oder onvollstänneg. Hëlleft wgl. mat, fir et ze komplettéieren. |

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Kyōto** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

## Referenzen
# Prefektur Tokio

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel iwwer Japan** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| 東京都 Prefektur Tokio |
| --- |
|  |
| Basisdaten |
| Verwaltungssëtz: | Shinjuku, Tokio |
| Regioun: | Kantō |
| Insel: | Honshū |
| Fläch: | 2.187,05 km² |
| Waasserundeel: | 1 % |
| Awunner: | 13.190.383 *(1. Okt. 2010)* |
| Bevëlkerungsdicht: |  |
| Landkreesser: | 1 |
| Gemengen: | 62 |
| ISO 3166-2: | JP-13 |
| Gouverneur: | Shintarō Ishihara |
| Websäit:
  | www.metro.tokyo.jp |
| Symboler |
| Prefekturfändel:
  | Fändel vun der Prefektur Tokio |
| Prefekturbam:
  | Ginkgo |
| Prefekturblumm:
  | Yoshino-Kiischtebléien |
| Prefekturvull:
  | Laachméiw |
| Prefekturlidd:
  | *Tōkyō-shika* / *Tōkyō-toka* („Lidd vun der Stad Tōkyō“ / „Lidd vun der Prefektur Tōkyō“) |

D'**Prefektur Tokio**, jap. 東京都 *Tōkyō-to*, ass eng vun de Japanesche Prefekturen. Se läit gréisstendeels an der Kantō-Ebene.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Prefektur Tokio** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

7
# Osaka

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel iwwer Japan** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| Osaka |
| --- |
|  |
| Vue vum Nakanoshima Festival Tower |
|  |
| Land |
Japan |
| Vewaltungseenheet |
Prefektur Osaka |
| Awunner |
2.702.242 |
|   |
2017 |
| Fläch |
225,21 |
| Héicht |
? |
| Koordinaten | 34° 41’ 38’’ N       138° 30’ 8’’ O |
| Telefonszon |
6 |
| Postcode |
530-0001 |
| Websäit |
www.city.osaka.lg.jp |
|  |
|  |
|  |

**Osaka**, oder **Ōsaka** (op Japanesch: 大阪市 / おおさかし) ass eng grouss Stad an der Prefektur Osaka an der Regioun Kinki (Kansai) am Südoste vu Japan. Et ass déi zweetgréisst Stad am Land.

Si huet 2.702.033 Awunner (Stand: 10. Oktober 2016) an eng Fläch vun zirka 226 km².

Historesch war Osaka eng Händlerstad an de lokalen Zentrum vum Räishandel.

Den Distrikt Umeda zu Osaka

## Referenzen
# Kanō Jigorō

| Kanō Jigorō |
| --- |
|  |
| Gebuer |
10. Dezember 1860 Kōbe |
| Gestuerwen |
4. Mee 1938 |
| Doudesursaach |
Longenentzündung |
| Nationalitéit |
Japan |
| Aktivitéit |
Judoka, Erzéier, Iwwersetzer, Politiker, Kampfsportler, Pedagog |
| Member vun |
Internationalen Olympesche Kommitee |
|
 |

De **Kanō Jigorō**, gebuer den 10. Dezember 1860 zu Mikage a Japan, a gestuerwen de 4. Mee 1938 um Mier u Bord vun der *Hikawa Maru*, war e japanesche Jujitsu-Meeschter an de Grënner vum moderne Judo.

De Kanō huet op der Universitéit vun Tokio studéiert. Hie gouf Enseignant an och Rekter.

Wéinst senger schwaacher Konstitutioun an engem Manktem vu kierperlecher Kraaft huet hien en Interessi um Jujitsu entwéckelt. Hien huet e puermol de Meeschter gewiesselt, fir genuch gefuerdert ze sinn a verschidde Stiler kennen ze léieren. Den Afloss vum Iikubo Kuwakichi war dobäi wichteg fir dem Kanō seng Weiderentwécklung vun den Worftechniken, déi beim Judo an och beim Jujitsu typesch sinn.

Am Joer 1882 huet de Kanō e puer Schüler matgeholl fir säin eegenen Dojo am Eishoji-Tempel ze grënnen. Déi Trainingsgrupp war den Ursprong vum Kōdōkan-Dōjō. 1883 konnt den Training net méi am Tempel gehale ginn, well dat ze vill gestéiert huet.

1884 huet de Kanō seng Weiderentwécklung an de Kampfkënscht als Kōdōkan-Jūdō bezeechent. D'Philosophie vum Judo baséiert op der Iddi vum *"méiglechst wierksame Gebrauch vu geeschteger a kierperlecher Energie"*.

De Kanō war och an der olympescher Beweegung aktiv an huet Japan op den Olympiade vun 1912, 1928, 1932 an 1936 representéiert.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Kanō Jigorō** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Tierkesch

| Tierkesch |
| --- |
| Gëtt geschwat an: |
Tierkei, Griicheland, Zypern, Bulgarien a Nordmazedonien |
| Regioun |
Asien, Europa |
| Gëtt geschwat vun: |
81.000.000 |
| Klassement |
? |
| Klassifikatioun no Sproochfamill: |
Altaesch Sproochen
* Tierkesproochen
	+ Südwestlech tierkesch Sproochen
		- **Tierkesch**
 |
| Offizielle Status |
| Reglementéiert vun: |
- |
| Sproochcoden |
| ISO 639-2 |
tur |
| ISO 639-3 |
tur |

**Tierkesch** ass eng Tierkesprooch an d'offiziell Sprooch an der Tierkei.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Wikipedia op Tierkesch** |

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Tierkesch** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

## Referenzen
# Allgemengt Walrecht

Ënner **allgemengem Walrecht** versteet een d'Recht fir jiddwereen, dee groussjäreg ass, kënne bei Wale matzemaachen. Ausname kënne sinn, wann ee seng biergerlech Rechter verluer huet (z. B. bei schwéiere Verbriechen) oder net d'Nationalitéit huet vun deem Land, an deem ee wunnt (bei Wale fir en nationaalt Parlament).

Éier et en allgemengt Walrecht gouf, gouf et a ville Länner dat sougenannt Zensus-Walrecht, dat heescht, et hunn nëmmen déi däerfe Wiele goen, déi e festgesate Minimum u Steiere bezuelt hunn. Och Fraen hu laang net däerfe wielen, an a verschiddene Länner (wéi z. B. a Südafrika vum Apartheidsregimm, oder och an den USA bis an d'Hallschent vum 20. Joerhonnert) war d'Hautfaarf e Krittär, wie wielen däerft a wien net.

## Allgemengt Walrecht zu Lëtzebuerg

Zu Lëtzebuerg gouf d'allgemengt Walrecht 1919 duerch d'Verfassungsännerung vum 15. Mee agefouert. Dëst war eng laangjäreg Fuerderung ë. a. vun de Sozialiste gewiescht. Bei de Chamberwale vum 26. Oktober 1919 huet awer virun allem d'Rietspartei profitéiert (wat Wielerstëmmen ubelaangt), där hir Rechnung, datt d'Fraen, wa se d'Walrecht hätten, éischter konservativ wiele géifen (oder sou, wéi se gesot kréichen), opgaangen ass.

* Renée Wagener: "Was heißt hier allgemein? Die Demokratisierung des Wahlrechts in Luxemburg." In: *forum* 373, Mai 2017, S.28-31.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Allgemengt Walrecht** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

* Offizielle Site zu de Gemengewalen op
* Offizielle Site zu de Chamberwalen op
* Offizielle Site zu den Europawalen op
# Olympesch Wanterspiller 1998

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Sportsartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| XXVIII. Olympesch Wanterspiller |
| --- |
|
Olympesch Wanterspiller |
|  |
| Maskottchen |
Sukki, Nokki, Lekki an Tsukki |
| Land |
Japan |
| Ufanksdatum |
7. Februar 1998 |
| Schlussdatum |
22. Februar 1998 |
| opgemaach vum/vun der |
Akihito |
| Olympeschen Eed |
Kenji Ogiwara, Junko Hiramatsu |
| Olympesch Fakel |
Midori Itō |
| Spiller virdrun |
Olympesch Wanterspiller 1994 |
| Spiller duerno |
Olympesch Wanterspiller 2002 |
| Um Spaweck |
  |
|  |

D'**Olympesch Wanterspiller 2010**, offiziell **XXVIII. Olympesch Wanterspiller**, goufe vum 7. bis den 22. Februar 1998 zu Nagano a Japan ofgehalen.

## Participanten

Et hunn 2.176 Athleeten aus 72 Natiounen um Tournoi deelgeholl.

Den Äiskonschtleefer Patrick Schmit war den eenzegen Athleet dee Lëtzebuerg op de Wanterspiller 1998 vertrueden huet.

## Kuckt och

* Lëtzebuerg bei den Olympesche Spiller
* Lëscht vu lëtzebuergeschen Olympionicken

## Um Spaweck

* Websäit vun den Olympesche Wanterspiller 1998 beim C.I.O.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: 1998 Winter Olympics** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Brunei

|  |
| --- |
| **Negara Brunei Darussalam, Sultanat Brunei Darussalam** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|
Detailer | Detailer |

 |
|  |
| **Offiziell Sprooch**: | Malay |
| **Haaptstad**: | Bandar Seri Begawan |
|  |
| **Staatsform:** | Islamesch Asolutistesch Monarchie |
|  |
| **Fläch:** | 5.765 km² |
|  |
| **Bevëlkerung:** | 462.721 (2024) |
|  |
| **Wärung:** | Brunei-Dollar (BND) |
| **Zäitzon:** | UTC +8 |
| **Internet TLD:** | .bn |
| **InternationalenTelefonsprefix**: | +673 |

**Brunei**, op Malaiesch *Negara Brunei Darussalam*, ass e Staat a Südostasien.

E läit op der Insel Borneo (indoneesesch: *Kalimantan*) a grenzt u Malaysia. Den Nationalfeierdag vum Land ass den 23. Februar.

## Sproochen

Déi offiziell Sprooch ass Malaiesch. Minoritär Sprooche sinn Englesch a Chineesesch.

## Haaptstad

D'Haaptstad Bandar Seri Begawan hat 2001 bei der leschter Vollekszielung 27.285 Awunner, déi haiteg Zuel gëtt op iwwer 60.000 geschat.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Brunei** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Hongersnout

Een ënnererniert Kand wärend der hollännescher Hongersnout am Wanter 1944-1945
Eng **Hongersnout** ass e wäitverbreete Manktem u Liewensmëttel. Facteuren, déi eng Hongersnout kënnen ausléise sinn ënner anerem Krich, en Ausfall vun der Recolte, Inflatioun, oder d'Regierungspolitik. Eng Hongersnout gëtt generell vun enger regionaler Ënner- a Ernierungsmanktem, Erhéngeren, Epidemien an enger méi héijer Stierflechkeet begleet.

Hongersnéit gouf et a bal all Epoch an op all bewunnte Kontinent op der Welt. Am 19. an am 20. Joerhonnert waren Europa, Südost- a Südasien, déi Kontinenter, op deenen déi meescht Mënsche wärend Hongersnéit gestuerwe sinn. Am 21. Joerhonnert ass Afrika am stäerkste betraff.

2021 huet de Welternierungsprogramm (WFP) gewarnt, datt 41 Millioune Mënschen an 43 Länner vun enger Hongersnout menacéiert wieren, wärend 584.000 Persoune schonn an enger Regioun mat Hongersnout géife liewen.

## Definitioun

De Welternierungsprogramm (WFP) erkläert eng Situatioun zur Hongersnout, wann en Ernierungsmanktem wäit verbreet ass a wa Persounen ufänke wéinst Honger ze stierwen, well se keen Zougank zu genuch Iessen hunn. D'"Integrated Food Security Phase Classification" ass den Numm vun der Skala, déi vum WFP gebraucht gëtt, fir d'Liewensmëttelsécherheet ze moossen. D'Phas 5 vun där Skala definéiert, datt ee vun enger Hongersnout schwätze ka wann:

* op d'mannst 20% vun de Stéit an engem Gebitt enger extremer Liewensmëttelknappheet ausgesat sinn a si just eng limitéiert Capacitéit hunn, domat ëmzegoen; an
* méi wéi 30% vun de Kanner akut net genuch z'iessen hunn; an
* d'Mortalitéit méi héich ass wéi 2 Persounen pro 10.000 Awunner pro Dag.

Wann eng Hongersnout ausgeruff gëtt bréngt dat keng Obligatioune fir eppes z'ënnerhuele fir d'Vereent Natiounen oder iergendee Land mat. Et hëlleft awer, fir d'Opmierksamkeet vun der Weltëffentlechkeet op déi Noutsituatioun ze bréngen.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Hongersnéit** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

## Referenzen
# Beta

De griichesche Buschtaf Beta
De **Beta** (griicheschen Neutrum, Majuskel Β, Minuskel β, an der Mëtt vum Wuert och ϐ) ass den zweete Buschtaf vum griicheschen Alphabet a steet am griicheschen Zuelesystem un zweeter Plaz.

## Gebrauch vum Beta

* Als Betastralung gëtt an der Physik eng Form vu Stralung déi ioniséiert (vergl. Radioaktivitéit) bezeechent.
* An der Software-Entwécklung ass d'Beta-Versioun eng virleefeg Versioun, wou Tester (och Betatest genannt) virgeholl kënne ginn, ier s'an den Handel kommen.
* De Betafacteur bezeechent an der Finanzwirtschaft de systematesche Risiko vun engem Wäertpabeier oder Portfolio.
* Als Betaverdeelung gëtt an der Stochastik eng kontinuéierlech Warscheinlechkeetsverdeelung bezeechent.
* Am statistesche Verfare vun der Regressiounsanalys bezeechnen d'Betaen déi standardiséiert b-Gewiichter.
# Tschechesch

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Sproochen- a Linguistikartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| Tschechesch |
| --- |
| Gëtt geschwat an: |
Tschechesch Republik (10 Mio.), Slowakei, USA an anere Länner |
| Regioun |
Zentaleuropa |
| Gëtt geschwat vun: |
11,5 Mio. |
| Klassement |
73 |
| Klassifikatioun no Sproochfamill: |
Indo-Europäesch
* Slawesch Sproochen
	+ Westslawesch Sproochen
 |
| Offizielle Status |
| Reglementéiert vun: |
Ústav pro jazyk český |
| Sproochcoden |
| ISO 639-2 |
ces/cze |
| ISO 639-3 |
ces |

**Tschechesch** (op Tschechesch: *Český jazyk, Čeština*) ass déi offiziell Sprooch vun der Tschechescher Republik an eng vun de 24 offizielle Sprooche vun der Europäescher Unioun. Si gehéiert zu de westslawesche Sproochen. Tschechesch gëtt vun zirka eelef Millioune Leit als Mammesprooch geschwat.

Tschechesch gëtt mat enger modifizéierter Versioun vum Laténgeschen Alphabet geschriwwen.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Wikipedia op Tschechesch** |

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Tschechesch** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

* Dictionnaire français-tchèque
# Klamer

Eng **Klamer** ass en Zeechen oder e Symbol, wat fir d'Beschreiwung vun enger Klamerung benotzt gëtt.

() [] {} <>
An der Schrëftsprooch dénge Klameren als Sazzeeche fir d'Glidderung vun der syntaktescher Form. A munneche Sprooche wéi am Däitsche gehéiert et net zum gudde Stil fir heefeg Klameren anzesetzen, an anere Sprooche wéi am Engleschen ass et dogéint geleefeg.

An der Mathematik gi Klameren d'Prioritéit vu Rechenoperatiounen un. Akkoladen, eckeg a spatz Klameren hunn an der Mathematik meeschtens eng speziell Bedeitung.

A Programméiersprooche gi Programmelementer mat Klamere gruppéiert.

## Kuckt och

* Wäschklamer
# Shanghai

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel iwwer China** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| Shanghai |
| --- |
|  |
|  |
| Land |
China |
| Vewaltungseenheet |
Autonom Municipalitéit |
| Awunner |
27 058 479 |
|   |
2020 |
| Fläch |
6.341 km² |
| Héicht |
4 |
| Koordinaten |
31°13'57"N, 121°28'9"O |
| Telefonszon |
21 |
| Postcode |
200000 |
| Websäit |
 |
|  |
|  |
|  |

**Shanghai** (chin. 上海, *Shànghǎi*) ass déi bedeitendst Industriestad vun der Volleksrepublik China.

## Educatioun

* Emlyon Business School

## Fotosalbum

*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Shanghai** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Bibliothéik

Carl Spitzweg: *Der Bücherwurm*
Eng **Bibliothéik** ass eng Plaz, wou Bicher (oder allgemeng Drocksaache) versuergt ginn.

Den Ausdrock bezitt sech souwuel op d'Miwwelstéck an deem, op Regaler, Bicher opgestallt ginn, wéi och op d'Sammlung vu Bicher, sief et vun enger eenzeler Persoun, sief et vun enger Institutioun.

Am Fall vun enger Institutioun schwätzt een, wann de Public Bicher *sur place* liesen oder ausléine kann, vun enger "ëffentlecher Bibliothéik".

Eng speziell Roll spillen déi sougenannt "Nationalbibliothéiken": Si sammelen a repertoriéieren all Drocksaachen, déi an engem bestëmmte Land publizéiert ginn. Zu Lëtzebuerg erfëllt d'Lëtzebuerger Nationalbibliothéik dës Roll.

## Kuckt och

* Lëscht vun de Bibliothéiken zu Lëtzebuerg
* Bibliothéikswiesen zu Lëtzebuerg
* Lëtzebuergesche Bibliothekären-, Archivisten- an Dokumentalisteveräin (ALBAD)

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Bibliothéiken** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

* Bibliothéike mat allen Adressen op gouvernement.lu