# Däitsch

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Sproochen- a Linguistikartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| Däitsch |
| --- |
| Gëtt geschwat an: |  Däitschland  Éisträich  Liechtenstein CHE Schwäiz (däitsch Schwäiz)  Lëtzebuerg  Italien (Südtirol)  Belsch (ë. a. Däitschsproocheg Communautéit an an de Gemenge Malmedy a Waimes)  Frankräich (Elsass an Nordoste vu Loutrengen)  Dänemark (Nordschleswig); ausserdeem Minoritéiten an enger Rëtsch Staaten a Süd-, Mëttel- an Ost-Europa (Uewerschlesien a Siwebiergen), an Zentralasien, an Namibia an a Siidlungen vun däitschen Emigranten (absënns an Amerika) |
| Regioun |
Europa |
| Gëtt geschwat vun: |
121.000.000 (1995) |
| Klassement |
9 |
| Klassifikatioun no Sproochfamill: |
Indoeuropäesch
* Germanesch
	+ West-Germanesch
		- Däitsch
			* **Houdäitsch**
 |
| Offizielle Status |
| Reglementéiert vun: |
- |
| Sproochcoden |
| ISO 639-2 |
ger (B) / deu (T) |
| ISO 639-3 |
deu |

Kenntnis vum Däitschen an der EU
**Däitsch** (op Houdäitsch: *Deutsch / deutsche Sprache*) ass eng indogermanesch, méi genee, eng westgermanesch Sprooch.

## Klassifikatioun

D'Klassifikatioun nom Merritt Ruhlen sengem *A guide to the World's Languages* (Säit 327):

* Indo-Hittitesch
	+ Indo-Europäesch
		- Germanesch
			* West
				+ Ostkontinental: Däitsch (ë. a. Jiddesch a Lëtzebuergesch)

## Offiziell Sprooch

Däitsch ass, eleng oder zesumme mat anere Sproochen, d'offiziell Sprooch (*Amtssprooch*) a follgende Länner (a Klameren d'Zuel vun de Mënschen déi Däitsch als Mammesprooch schwätzen)(vu wéini sinn déi Zuelen?):

* Däitschland (80.000.000)
* Éisträich (8.000.000)
* Schwäiz (7.000.000) inkl. Schwäizer Däitsch
* Liechtenstein (35.000)
* Lëtzebuerg (50.000) ouni Lëtzebuergesch
* Belsch (100.000)
* Namibia (40.000)
* Vatikanstad (150) inkl. Schwäizer Däitsch
* Südtiroul ë. a. / Italien (300.000)
* Transsylvanien ë. a. / Rumänien (65.000) inkl. Lëtzebuergesch
* Pecsz u.a. / Ungarn (100.000)
* Blaufuß u.a. / der Slowakei (1000)

Däitsch gëtt och vu ville Mënschen als Mammesprooch a Regiounen a Gemenge vu Frankräich, Polen, Tschechien, USA (zirka 1,1 Milliounen), Kanada, Latäinamerika (virun allem an Argentinien), Dänemark, Holland, Russland, Kasachstan, Südafrika an Australien geschwat.

Däitsch ass eng vun den offizielle Sprooche vun der Europäescher Unioun.

## Geographesch Verbreedung

|  |
| --- |
|  00Dëst Kapitel ass nach eidel oder onvollstänneg. Hëlleft wgl. mat, fir et ze komplettéieren. |

* ██ Amts- a Verkéierssprooch██ Amtssprooch
* ██ Däitsch ass déi (co-)offiziell offiziell Sprooch (*de jure* oder *de facto*) an d'Mammesprooch vun der Majoritéit vun der Bevëlkerung██ Däitsch ass déi (co-)offiziell offiziell Sprooch awer net d'Mammesprooch vun der Majoritéit vun der Bevëlkerung██ Quadrater: Däitsch (oder eng Varietéit dovun) ass eng legal unerkannt Minoritéitesprooch; Ausgefëllt: gesetzlech National- oder kulturell Sprooch██ Däitsch (oder eng Varietéit dovun) gëtt vun enger unerkannter Minoritéit (> 50.000) geschwat, huet awer kee legale Status

## Däitsch Dialekter

|  |
| --- |
|  00Dëst Kapitel ass nach eidel oder onvollstänneg. Hëlleft wgl. mat, fir et ze komplettéieren. |

## Schreifweis an Aussprooch

|  |
| --- |
|  00Dëst Kapitel ass nach eidel oder onvollstänneg. Hëlleft wgl. mat, fir et ze komplettéieren. |

### Däitscht Alphabet

|  |
| --- |
|  00Dëst Kapitel ass nach eidel oder onvollstänneg. Hëlleft wgl. mat, fir et ze komplettéieren. |

### Grammaire

|  |
| --- |
|  00Dëst Kapitel ass nach eidel oder onvollstänneg. Hëlleft wgl. mat, fir et ze komplettéieren. |

### Textbeispill

Universal Deklaratioun vun de Mënscherechter (Artikel 1)| Däitsch | Lëtzebuergesch |
| --- | --- |
| Alle Menschen sind frei und gleich an Würde und Rechten geboren. Sie sind mit Vernunft und Gewissen begabt und sollen einander im Geist der Brüderlichkeit begegnen. | All Mënsch kënnt fräi a mat der selwechter Dignitéit an deene selwechte Rechter op d'Welt. Jiddereen huet säi Verstand a säi Gewësse krut a soll an engem Geescht vu Bridderlechkeet deenen anere géintiwwer handelen. |

* Merritt Ruhlen: *A guide to the World's Languages. Volume 1: Classification*, Stanford University Press, 1987, Stanford, California, 433 Säiten

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Wikipedia op Däitsch** |

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Däitsch** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

## Referenzen