Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Televisiounsserie

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dësen Artikel aus dem **Film- an Televisiounsberäich** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

Eng **Televisiounsserie** oder **Fernseeserie**, dacks einfach **Serie** genannt, ass eng Emissioun an e puer Deeler, déi op engem Televisiounssender leeft. All Deel huet ongeféier déi selwecht Längt a gëtt **Episod** genannt. E Produktiounsofschnëtt mat e puer Episode gëtt **Staffel** (frs: *saison*, engl.: *season*) genannt.

De Lien tëscht den eenzelen Episoden a Staffelen ass meeschtens eng Geschicht, déi iwwert dem Laf vun der Serie erzielt gëtt, mat de selwechte Personnagen. Et gëtt awer och **Anthologieserien**, bei deenen d'Episoden, respektiv d'Staffelen zwar ënner engem selwechten Theema stinn, mee — anescht wéi bei gewéinlechen Televisiounsserien — ënnerschiddlech Figuren, eng ënnerschiddlech Handlung, oder eng ënnerschiddlech Besetzung spillen. Bei der Serie *Black Mirror* zum Beispill erzielt all Episod eng eegestänneg Geschicht, déi onofhängeg vun den aneren Episoden ass. An *American Horror Story* gëtt iwwer de Laf vun enger Staffel eng Geschicht erzielt, a bal keng Staffel huet eppes mat deenen aneren ze dinn, obwuel meeschtens déi selwecht Schauspiller matspillen.

Eng Televisiounsserie ënnerscheet sech vum Televisiounsfilm, deen einfach e Spillfilm ass, dee produzéiert gouf, fir op engem Fernseesender ze lafen, an deen am Géigesaz zur Televisiounsserie eng eenzeg Unitéit ass an net an Episoden ënnerdeelt ass.

Et gi vill verschiddenen Zorten Serien, jee no Genre ënner anerem:

* Krimiserien: *Capitani*, *CSI: Crime Scene Investigation*, *Tatort*
* Dokterserien: *Grey's Anatomy*, *Dr. House*, *Scrubs*
* Sitcomen: *Friends*, *Weemseesdet*
* Seefenoperen: *Gute Zeiten, schlechte Zeiten*, *Plus belle la vie*, *Dallas*
* Animatiounsserien: *SpongeBob SquarePants*, *The Simpsons*
* Animeserien: *Sailor Moon*, *Assassination Classroom*
* Horrorserien: *American Horror Story*, *The Twilight Zone*
* Jugendserien: *The O.C.*, *Dawson's Creek*
* Comedy-Drama: *Sex and the City*, *Weeds*
* Thrillerserien: *Black Mirror*, *Sløborn*, *Bad Banks*, *La casa de papel*
* Fantasyserien: *Game of Thrones*, *True Blood*
* Sciencefiction: *Star Trek*, *Stranger Things*

Eng Serienepisod ass generell tëscht 20 a 60 Minutte laang, woubäi et awer och Ausname ginn. Esou dauert all Episod an der franséischer Succèsserie *bref.* nëmmen tëscht 1 an 3 Minutten.

## Referenzen
# Java

lénks, de Vulkan Bromo, hanne riets, de Semeru.
Administrativ Kaart
**Java**, (op Indoneesesch: **Jawa**) ass eng vun de véier Grousse Sundainselen an der Republik Indonesien (déi aner si Sumatra, Borneo a Sulawesi).

Déi indoneesesch Haaptstad Jakarta läit op Java.

Java ass 126.650 Quadratkilometer grouss; mat de méi klengen, virgelagerten Insele wéi Madura sinn et 132.107 Quadratkilometer. Et huet eng 130 Milliounen Awunner (Stand 2006), méi wéi all aner Insel op der Äerd. Mat iwwer 1000 Awunner pro Quadratkilometer huet se eng vun den héchste Bevëlkerungsdichten op der Welt. Jakarta eleng huet iwwer 10 Milliounen Awunner. Mëttlerweil ass et mat de Nopeschstied Bogor, Depok, Tangerang a Bekasi zesummegewuess, woufir alt "Jabodetabek" (aus den Ufankssilben zesummegesat) gesot gëtt.

D'Insel ass ausseruerdentlech fruchtbar. Am Weste gëtt et nach e puer méi kleng Dschungelflächen, iwwerdeems et no Osten hin no an no méi dréche gëtt. Bal all ondebaut Teraine gi landwirtschaftlech benotzt. Nieft Kaffi, Tubak a Mais ass et virun allem de Räis, deen op groussen Terrassen ugabaut gëtt.

D'Insel ass dominéiert duerch eng Kette vun 38 deels aktiven, deels net méi aktive Vulkaner. Déi bekanntst sinn de Bromo (2329 Meter), de Merapi (ca. 2985 Meter), ee vun de geféierlechste Vulkaner op der Welt, an den 3676 Meter héijen Semeru. De Solo ass, mat ronn 600 Kilometer, dee längste Floss op der Insel.

Administrativ ass Java an d'Provënze Banten, Jawa Barat (Westjava), Jawa Tengah (Zentraljava), Jawa Timur (Ostjava) an an d'onofhängegt Fürstentum Yogyakarta agedeelt. Jakarta ass direkt der Zentralregierung ënnerstallt.

### Stied

* Jakarta mat ronn 11 Milliounen Awunner
* Surabaya, 2,8 Milliounen
* Bandung, 1,7 Milliounen
* Semarang, 1,3 Milliounen
* Bogor, 950.000
* Malang, 750.000
* Surakarta, 600.000
* Yogyakarta, 510.000 Awunner

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Java** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Argon

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Chimiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| Argon |
| --- |
| (fr) argon |
| Positioun vum Argon am Periodesystem |
| Allgemenges |
| Symbol |
Ar |
| Uerdnungszuel |
18 |
| Virgänger |
Chlor  |
| Nofollger |
Kalium  |
| Elementkategorie |
Netmetaller, Eedelgasen |
| Gehéiert zu |
3. Period vum Periodesystem, 18. Grupp vum Periodesystem |
| CAS-Nummer |
7440-37-1 |
| Atomar |
| Atommass |
39,95 |
| Elektronekonfiguratioun |
1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ |
| Physikalesch |
| Schmëlzpunkt |
-189,34 °C |
| Kachpunkt |
-185,85 °C |
| Cheemesch |
| Aner Informatiounen |
| Entdecker |
William Ramsay, John William Strutt |
| Datum |
1894 |
| Genannt no |
Lidderegkeet |
| Elektronecouche |
|  |
| Elektronekonfiguratioun vum Argon |
|  |
|  |

E Flacon mat ultrarengem Argon dee gloust. Originalgréisst: 1 × 5 cm
**Argon** (Symbol **Ar**) ass e cheemescht Element mat der Uerdnungszuel 18 am Periodesystem vun den Elementer. Seng relativ Atommass ass 39,948. Den Argon zielt zu den Eedelgasen.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Argon** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Hans Bethe

| Hans Bethe |
| --- |
|  |
| Gebuertsnumm |
Hans Albrecht Eduard Bethe |
| Gebuer |
2. Juli 1906 Stroossbuerg |
| Gestuerwen |
6. Mäerz 2005 |
| Nationalitéit |
Däitscht Räich, USA |
| Educatioun |
Universitéit vu München, Goethe-Universitéit Frankfurt, Universitéit vu Cambridge, Universitéit La Sapienza, Goethe-Gymnasium |
| Aktivitéit |
Physiker, Universitéitsprofesser, Kärphysiker, Wëssenschaftler |
| Fonctioun |
President vum Verwaltungsrot |
| Member vun |
Royal Society, Däitsch Akademie vun den Naturfuerscher Leopoldina, American Academy of Arts and Sciences, National Academy of Sciences, Russesch Akademie vun de Wëssenschaften, American Philosophical Society, American Astronomical Society, American Physical Society |
| Auszeechnungen |
Pour le Mérite fir Wëssenschaft a Konscht, Nobelpräis fir Physik, Max-Planck-Medail, Lomonossow-Goldmedail, Rumford-Präis, Henry Draper Medal, Franklin-Medail, Bruce Medail, Eddington-Medail, National Medal of Science, Foreign Member of the Royal Society |
| Famill |
| Bestuet mat |
Rose Ewald |
| Papp |
Albrecht Bethe |
|
 |

Den **Hans Albrecht Bethe**, gebuer den 2. Juli 1906 zu Stroossbuerg, a gestuerwen de 6. Mäerz 2005 zu Ithaca New York, war en US-amerikanesche Physiker vun däitscher Ofstamung an 1967 Nobelpräisdréier fir Physik.

## Säi Liewen

Den Hans Bethe huet ënner dem Arnold Sommerfeld Physik studéiert, an huet bis 1933 zu Frankfurt am Main, Stuttgart, München an Tübingen enseignéiert. Nodeem d'Nationalsozialisten 1933 un d'Muecht koumen an hien, wéinst senge jüdeschen Originnen, keng Plaz méi op enger Universitéit krut, ass en an d'USA emigréiert.

Seng Fuerschungen an der Atomphysik hunn et him erlaabt, e wichtege Mataarbechter beim Bau vun der Atombomm a vun der Waasserstoffbomm um Atomfuerschungzentrum zu Los Alamos an New Mexico ze ginn, wou hie vun 1943 bis 1946 Direkter vun der Abteilung fir Theoreetesch Physik war.

De Bethe war och bedeelegt un der Fuerschung wou et 1934 ëm d'Bremse vun Elektronen duerch Matière gaangen ass (Bethe-Heitler-Former). De Kuelestoff-Stéckstoff-Zyklus bannent massive Stären krut wéinst dem Bethe senge Berechnungen 1939 den Numm Bethe-Weizsäcker-Zyklus.

1955 krut hien d'Max-Planck-Medail iwwerreecht. Hie war Member vun der *National Academy of Science* (Washington) an der International Academy of Science.

### Nobelpräis

1967 krut hien den Nobelpräis fir Physik an als éischte Physiker fir en Theema aus der Astrophysik fir seng Aarbechten iwwer d'Energieëmwandlung an de Stären aus dem Joer 1938.

## Literatur zum Theema

* Bethe, Hans A.: *The Road from Los Alamos*, NY, Simon and Schuster, 1991.

## Kuckt och

 **Portal Astronomie Lëscht vu Physiker

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Hans Bethe** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

* D'Biographie op der Nobelpräis-Websäit
# Spitzbergen (Inselgrupp)

| Spitzbergen (Inselgrupp) |
| --- |
|  |
| Geographie |
| Kontinent |
Europa |
| Land |
Norwegen |
| Läit an/am |
Norwegescht Mier |
| Koordinaten |
78°10'N, 15°50'O |
| Fläch |
61.022 km² |
| Küstelängt |
3.587 km |
| Verwaltung |
| Verwaltungseenheet |
Norwegen |
| Haaptuert |
Longyearbyen |
| Demographie |
| Awunner |
2.668 |
| Aner Informatiounen |
| Zäitzon |
Mëtteleuropäesch Zäit |
| Wärung |
Norwegesch Kroun |
|  |
|  |
|  |
|  |

**Spitzbergen** (op Norwegesch: Svalbard; op Russesch: Шпицберген – *Schpizbergen* oder Грумант – *Grumant*) ass en Archipel vun Norwegen am Arkteschen Ozean an Nordeuropa.

Am norwegesche Sproochgebrauch heescht d'Inselgrupp zanter dem Spitzbergenvertrag vun 1920 Svalbard. An anere Sprooche gëtt se no der Haaptinsel genannt, déi och Spitzbergen heescht.

Déi gréisst Uertschaft a Verwaltungszentrum ass Longyearbyen op der Haaptinsel.

## Geographie

## Geschicht

## Kultur

## Reliounen

## Demographie

## Biller

* D'Bierger Adventtoppen an Hiorthfjellet am Adventfjord, just nërdlech vu Longyearbyen
* E Warnschëld fir Äisbiere bei der nordëstlecher Grenz vu Longyearbyen
* Den Universitéitszentrum op Svalbard (UNIS)

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Spitzbergen (Inselgrupp)** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Eedelsteen

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dësen Artikel ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

D'**Eedelsteng** gehéieren zu de Mineraler, a si Steng, déi als schéi betruecht ginn, rar sinn, an dofir zu engem héije Präis gehandelt ginn. Aus Eedelsteng ginn haaptsächlech Bijoue fabrizéiert, an éischter Plaz vu Bijoutieren, a komme meeschtens poléiert oder geschlaff an de Gebrauch.

Auswiel vu verschiddenen Eedelsteng. Dat gréisst Exemplar miesst ongeféier 40 mm
Eedelsteng gehéieren zur Kategorie vun de *Schmocksteng*

## Aarte vu Schmocksteng

* Eedelsteen: Als Eedelsteen ginn haut follgend Steng betruecht:
	+ Diamant, transparent, (liicht blo, wäiss)
	+ Emeraude (Smaragd), transparent (donkelgreng),
	+ Rubin, transparent (hellrout),
	+ Saphir, transparent, (hellblo bis mëttelblo),
* Hallefeedelsteng, (ënner aneren):
	+ Amethyst
	+ Citrin
	+ Quartz
	+ Topaz
* Aner Schmocksteng
	+ Bernsteen
	+ Pärel
	+ *Formschéin Fossilien*

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Eedelsteng** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Gregorianesche Kalenner

De **Gregorianesche Kalenner** ass hautdesdaags deen am wäitste verbreete Kalenner. E gouf nom Poopst Gregor XIII. genannt, deen e 1582 mat der peepstlecher Bulle *Inter gravissimas* dekretéiert huet.

Am Herzogtum Lëtzebuerg gouf e 1584 agefouert.

## Gregorianesch Kalennerreform

Plack um Poopst Gregor XIII. sengem GrafsteenDen Éischte Konzil vun Nicäa huet am Joer 325 bestëmmt, datt Ouschteren ëmmer den éischte Sonnden nom éischte Vollmound am Ufank vum Fréijoer (bezunn op Jerusalem) gefeiert soll ginn.

D'Fréijoersequinoxe op der nërdlecher Äerdhallefkugel war am Joer vum Konzil 325 den 21. Mäerz, an deemools hat nach kee fonnt datt déi Julianesch Reegelung mat de Schaltdeeg misst verbessert ginn. Den deemools gültege Julianesche Kalenner ass vun engem mëttlere Sonnejoer vun 365,25 Deeg ausgaangen an huet déi Differenz (op 365 Deeg) vun ongeféier 6 Stonnen all véier Joer duerch d'Afügung vun engem Schaltdag ausgeglach. Dogéint war d'Realitéit (365 Deeg, 5 Stonnen, 48 Minutten a 46 Sekonnen, also genee 365,24219879 Deeg), 11 Minutte méi kuerz ! Duerch déi Differenz war d'Primar-Equinoxe am Joer 1582 schonn den 11. Mäerz.
Déi Diskrepanz war scho laang bekannt an zanter dem 14. Joerhonnert sinn ëmmer erëm Virschléi gemaach gi fir de Kalenner ze reforméieren, ënner anerem vum Nikolaus Kopernikus. Säi Wierk *De Revolutionibus Orbium Coelestium* (*Vun den Emdréiunge vun den Himmelskierper*) an déi Prutenesch Tafelen vum Erasmus Reinhold ware schliisslech och d'Basis fir déi vum Poopst Gregor XIII. dekretéiert Reform.

Fir datt d'Fréijoer-Equinox erëm op den 21. Mäerz fält, a fir datt Ouschteren erëm konnt um richtegen Dag gefeiert ginn, huet de Poopst d'Iddi vum Dokter an Hobby-Astronom Aloisius Lilius ugeholl. An zwar sinn am Joer 1582 einfach zéng Deeg iwwerspronge ginn: no dem 4. Oktober koum direkt de 15. Oktober (d'Wochendeeg sinn normal weidergaangen)

Fir datt et net nees zu sou enger Differenz géif kommen, huet den neie Gregorianesche Kalenner 1 Sonnejoer op 365,2425 (amplaz 365,25) Deeg festgesat. Dofir ass d'Reegel vum Julianesche Kalenner, wat d'Schaltdeeg ugeet, ëmgeännert ginn.

### Schaltreegel

* Ass d'Joreszuel duerch 4 deelbar awer net duerch 100, dann ass et e Schaltjoer mat 366 Deeg. Beispill: 1980, 1972, 1720
* Ass d'Joreszuel duerch 100 deelbar, awer net duerch 400, dann ass dat Joer e gewéinlecht Joer an huet nëmmen 365 Deeg, zum Beispill d'Jore 1700, 1800 an 1900, oder 2100
* Ass d'Joreszuel duerch 400 deelbar, ass dat e Schaltjoer.

## Um Spaweck

* *Inter Gravissimas* - d'peepstlech Bulle fir den neie Kalenner
# Südaustralien

| **Südaustralien** |
| --- |
| Fändel South Australia |  |
| Kaart |
|  |
| Basisdaten |
| Haaptstad: | Adelaide |
| Gréisst Stad: | Adelaide |
| ISO 3166-2: | AU-SA |
| Fläch: | 984.377 km² |
| Awunner: | 1.487.300 |
| Bevëlkerungsdicht: | 1,55 Awunner/km² |

**Südaustralien**, och nach *The Festival State* genannt, ass ee vun den australesche Bundesstaate mat als Haaptstad Adelaide.

## Fauna a Flora

D'Nationalblumm vu Südaustralien ass d'Clianthus formosus, och nach *Sturt's Wüsteboun* genannt.

De William Dampier huet déi Planz 1699 aus Australien mat an England geholl.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Südaustralien** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Nadir (Richtung)

D'Diagramm weist d'Bezéiungen tëscht Zenit, Nadir an d'Horizonten: Nadir an Zenit si Géigepole.
Als **Nadir** (aus dem Arabeschen: **نظيرnadhir* – Géigendeel) gëtt an der Geometrie an an der Himmelsnavigatioun de *Fousspunkt* bezeechent dee vis-à-vis vum Zenit läit. Den Nadir läit op der Verlängerung vum Senkel no ënnen a kann als Richtungsangab och fir d'Direktioun Senkel stoen. Den Nadir ass e wichtege Punkt vun der Eenheetskugel fir d'sphäresch Astronomie an d'Trigonometrie.

An der Geodesie an an der Photogrammetrie ginn Héichtewénkelen heiansdo op den Nadir bezunn. Amplaz vun Zenitwénkel oder Zenitdistanz schwätzt een da vun Nadirdistanz.

## Kuckt och

 **Portal Astronomie**
# Ungaresch

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Sproochen- a Linguistikartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| Ungaresch |
| --- |
| Gëtt geschwat an: |
Ungarn (8,4 Mio.) Serbien, Kroatien, Rumänien, Slowakei, Slowenien, Ukrain) |
| Regioun |
Europa |
| Gëtt geschwat vun: |
14 Mio. |
| Klassement |
52 |
| Klassifikatioun no Sproochfamill: |
Uralesch Sproochen
* Urgesch Sproochen
	+ Ungaresch
 |
| Offizielle Status |
| Reglementéiert vun: |
Nyelvtudományi Kutatóközpont |
| Sproochcoden |
| ISO 639-2 |
hun |
| ISO 639-3 |
hun |

**Ungaresch** (ung.: *magyar nyelv*) ass eng Uralesch Sprooch. Si gëtt haaptsächlech an Ungarn, souwéi a Gebidder vun der Ukrain, a Slowenien, an der Slowakei, a Rumänien an a Kroatie geschwat.

## Ungarescht Alphabet

D'Ungarescht Alphabet besteet aus 26 Buschtawen:

**A, Á, B, C, Cs, D, Dz, Dzs, E, É, F, G, Gy, H, I, Í, J, K, L, Ly, M, N, Ny, O, Ó, Ö, Ő, P, (Q), R, S, Sz, T, Ty, U, Ú, Ü, Ű, V, (W), (X), (Y), Z**

## E puer Wierder op Ungaresch

|  |  |
| --- | --- |
| **Lëtzebuergesch** | **Ungaresch** |
| *ze ginn* | adni |
| *iwwerdroen* | adás |
| *Steier oder Sender* | adó |
| *bezillt Steieren* | adózik |
| *Schold* | adós |
| *Anekdot* | adoma |
| *Scholden* | adósság |
| *Daten* | Daten |
| *eppes ginn* (Don) | adakozik |
| *moien* | Helló |
| *bis herno* | Később találkozunk |
| *merci* | Köszönöm |
| *äddi* | Viszlát |

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Wikipedia op Ungaresch** |

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Ungaresch** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Colorado (Bundesstaat)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel iwwer d'USA** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

|  |
| --- |
| **Colorado** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (Detailer) | (Detailer) |

 |
| Spëtznumm: *The Centennial State* |
|  Lëscht vun alle Bundesstaaten |
| **Haaptstad**: | Denver |
| **Gréisst Stad**: | Denver |
| **Gouverneur**: | Jared Polis |
| **Fläch**:  - Total:  - Waasser: | Op 8. Plaz 269.837 km² 0,36 % |
| **Bevëlkerung**:  - Total:  - Dicht: | Op 21. Plaz 5.773.714 (2020) 21,51/km² |
| **Opgeholl als Memberstaat**: | 1. August 1876 (38ten) |
| **Zäitzon**: | UTC-7 |

**Colorado** ass e Bundesstaat am Zentrum vun den USA. Bekannt ass e virun allem well hei déi héchst Bierger vun de Rocky Mountains ze fanne sinn.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Colorado (Bundesstaat)** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

* Offiziell Websäit vum Staat Colorado

## Referenzen
# Mosambik

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel iwwer Afrika** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

|  |
| --- |
| **República de Moçambique Republik Mosambik** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|
Detailer | Detailer |

 |
|  |
| **Offiziell Sprooch**: | Portugisesch |
| **Haaptstad**: | Maputo |
|  |
| **Staatsform:** | Republik |
|  • President: | Filipe Nyusi |
|  • Premierminister: | Carlos Agostinho do Rosário |
|  |
| **Fläch:** | 801.590 km² (35.) |
|  • Dovu Waasser: | 2,2 % |
|  |
| **Bevëlkerung:** | 23.929.000 (2011) (50.) |
|  • Bevëlkerungsdicht: | 28,7/km² |
|  |
| **Onofhängegkeet:** | 25. Juni 1975 (vu Portugal) |
| **Nationalfeierdag:** | 25. Juni (Onofhängegkeetsdag) |
| **Nationalhymn:** | *Pátria Amada* |
| **Wärung:** | Metical (MZN) |
| **Zäitzon:** | UTC +2 |
| **Internet TLD:** | .mz |
| **InternationalenTelefonsprefix**: | +258 |

De **Mosambik**, op Portugisesch *República de Moçambique*, ass e Staat a Südostafrika. E grenzt un Tansania, Malawi, Sambia, Simbabwe, Südafrika a Eswatini. Den Nationalfeierdag ass de 25. Juni, den Dag vun der Onofhängegkeet (1975).

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Mosambik** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Nationalbibliothéik vun Israel

Nationalbibliothéik vun Israel|  |
| Geographesch Donnéeën |
| Land |
Israel |
| Gemeng |
Jerusalem |
| Koordinaten | 31° 46’ 33.01’’ N       35° 11’ 48.58’’ O |
| Donnéeë vum Gebai |
| Datum vum Bau |
1892 |
|  |

D'**Nationalbibliothéik vun Israel** (הספרייה הלאומית - HaSifria HaLeumit - National Library of Israel) ass d'Nationalbibliothéik vum Staat Israel. Si steet um Givat Ram Campus vun der Hebräescher Universitéit vu Jerusalem.

Mat ronn 5 Millioune Bicher ass si déi gréisst Kollektioun vun Hebraica a Judaica op der Welt. Et ginn ënner anerem vill rar oder eenzegaarteg Manuskripter, Bicher a soss Géigestänn do versuergt.

## Gallery

* Den Ardon-Fligel
* Liessall

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: National Library of Israel** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

* National Library of Israel
# Baku

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel iwwer Asien** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| Baku |
| --- |
|  |
|  |
| Land |
Aserbaidjan |
| Vewaltungseenheet |
Aserbaidjan |
| Awunner |
2.300.500 |
|   |
1. Januar 2021 |
| Fläch |
2.140 km² |
| Héicht |
-28 m |
| Koordinaten |
40°21'59,96"N, 49°50'6,66"O |
| Telefonszon |
12 |
| Postcode |
AZ1000 |
| Websäit |
 |
|  |
|  |
|  |

**Baku** (aserbaidjanesch: Bakı, persesch: Badkube / باکو ,
باراکا), ass d'Haaptstad vum Aserbaidjan. Si läit op der westlecher Küst vum Kaspesche Mier.

## Kuckt och

* Bakuer Metro

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Baku** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

* Offiziell Säit vun der Stad (az)

## Referenzen
# Hardware

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dësen **Informatiksartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

**Hardware** ass en allgemenge Begrëff, deen haaptsächlech an der Informatik gebraucht gëtt. Dorënner versteet een déi physesch a materiell Komponente vun engem Computer oder engem Computersystem.

Beispiller vun Hardware: Bildschierm, Clavier, Maus, Haut-Parleur, Lafwierk, *Computerkaarten* asw.

Nieft der Hardware brauch een och Software, fir mat engem Computer oder an engem Computersystem schaffen ze kënnen. Dat sinn déi immateriell Komponente wéi Betribssystem, Programmer an aner Donnéeën, déi net physesch erfaasst kënne ginn.

## Kuckt och

* Lëscht vu Computerbegrëffer

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Hardware** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Le Locle

| Le Locle |
| --- |
|  |
|  |
| Land |
Schwäiz |
| Vewaltungseenheet |
Neuchâtel |
| Awunner |
10.433 |
|   |
31. Dezember 2016 |
| Fläch |
23,14 km² |
| Héicht |
1.047 m |
| Koordinaten |
47°3'11,41"N, 6°44'53,38"O |
| Telefonszon |
032 |
| Postcode |
2400 |
| Websäit |
 |
|  |
|  |
|  |

**Le Locle** ass eng Schwäizer Industriestad an Haaptuert vum District du Locle am Kanton Neuchâtel. Se huet 10.433 Awunner (Stand 31. Dezember 2016) a läit am Jura, 8 km südwestlech vu La Chaux-de-Fonds, no bei der franséischer Grenz.

1705 huet den Daniel Jean-Richard zu Le Locle mat der Produktioun vun Aueren ugefaangen an domat dës traditiounsräich Schwäizer Industrie gegrënnt. Bedeitend ass och d'Fabrikatioun vu Schockela.

De grousse Schwäizer Clown Grock huet eng Partie vu senger Jugend (1885-1891) zu Le Locle verbruecht.

## Demographie

Entwécklung vun der Awunnerzuel:

* 1980 - 12.039
* 1990 - 11.313
* 2000 - 10.529
* 2003 - 10.415
* 2016 - 10.433

Le Locle am Joer 1907
## Kuckeswäertes

* Am *Musée des Beaux-Arts*, deen 1880 gegrënnt gouf, si Biller vu Schwäizer Moler vum 19. an 20. Joerhonnert ze gesinn, eng Sammlung vu Graphiken an eng Sammlung vu Konscht vun den Inuit.
* Am Härenhaus *Château des Monts*, dat tëscht 1785 a 1790 gebaut gouf, ass de Musée d'Horlogerie du Locle ze gesinn, an deem net nëmmen Aueren ausgestallt sinn, mä och Automaten.
* An den Hiele vum Col des Roches ass de *Musée des moulins souterrains du Col des Roches* ënnerbruecht.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Le Locle** – Biller, Videoen oder Audiodateien |