# Kënschtlech Intelligenz

Duerstellung vum mënschleche Gehier nom Nicolas P. Rougier
**Kënschtlech Intelligenz** (gekierzt **KI** oder **AI** vum Engleschen *artificial intelligence*) ass en Deelgebitt vun der Informatik dat sech mam Schafen a Verbessere vu Computerprogramme befaasst, déi Aufgaben erleedege fir déi normalerweis mënschlech Intelligenz néideg ass, wéi z. B. fir d'Sprooch z'erkennen, Decisiounen ze huelen oder eppes visuell z'erkennen.

## Geschicht

D'Geschicht vun der KI geet zeréck bis an d'1950er-Joren, wéi de Begrëff „kënschtlech Intelligenz“ fir d'éischt vum amerikanesche Computerwëssenschaftler John McCarthy benotzt gouf. Zënterhier goufen op deem Gebitt enorm Fortschrëtter gemaach, mat bedeitende Meilesteng wéi dem Schafe vun den éischte KI-baséierte Systemer an d'Entwécklung vu fortgeschratten Algorithmen déi et erlaben, datt Maschinnen „léieren“ a sech un nei Situatiounen upassen.

## Techniken

Et gëtt vill verschidden Techniken an der KI, déi all hir eege spezifesch Fäegkeeten erfuerderen. Dëst begräift maschinellt Léieren, déift Léieren, neuronal Netzwierker, logescht Programméieren, a geneetesch Algorithmussen.

## Uwendungen

KI huet eng breet Pallett vun Uwendungen an ënnerschiddlechen Industrien, wéi z. B. an der Automobilindustrie, dem Gesondheetswiesen, de Finanzen, den Entscheedungsënnerstëtzungssystemer an an der Spillindustrie. Se gëtt och benotzt fir komplex Problemer ze léisen déi grouss Datevolummen erfuerderen, wéi z. B. an der Klimafuerschung oder der DNA-Sequenzéierung.

### Wou d'KI schonn erfollegräich agesat gëtt

* Alldeeglech Apparater: KI ass eng Technologie déi de Wee revolutionéiert huet, wéi mir mat der Technologie an eisem Alldag interagéieren. Vun der Taskautomatiséierung bis zum Entscheedungssupport, d'KI ännert d'Aart a Weis wéi mir Saache maachen
* Gesondheetswiesen: KI Systemer kënnen d'Gesondheetsdate vun engem Patient analyséieren a viraussoe wat déi effektiivst Behandlung fir dës Persoun wier
* Finanzen: KI kann Investitiounsentscheedungen treffen an e Bedruch entdecken
* Cybersecurity: KI gëtt benotzt fir Systemer ze schafen déi d'Sécherheetsbedroungen identifizéieren an dorop reagéieren
* Transport: KI gëtt benotzt fir Systemer ze kreéieren déi autonom Gefierer kënne bedreiwen
* Fabrikatioun: KI gëtt benotzt fir Modeller vu Produkter ze schafe mat deenen d'Produktiounsprozesser optimiséiert kënne ginn

Dës Beispiller weisen d'Villfalt vun den Uwendunge bei deenen d'KI kann agesat ginn. Wann d'Technologie sech nach weider entwéckelt, ass et méiglech datt KI an nach méi Industrien an Uwendunge benotzt gëtt.

## Eethik

Wéi bei all neier Technologie, bréngt d'KI och eethesch Froe mat sech. Dëst beinhalt d'Fro vun der Privatsphär, d'Gefor vun der Automatiséierung vun Aarbechtsplazen an d'Potenzial fir d'Mënschheet ze iwwerhuelen.

## Kultur

Zu Lëtzebuerg huet de Marco Barnig am Januar 2024 dat éischt Buch mam Titel *Les Jeunes Explorateurs – Sur les Sentiers du Patrimoine UNESCO* verëffentlecht, dat integral vu kënschtlecher Intelligenz ChatGPT a LetzAI geschriwwen an illustréiert gouf.

## Kuckt och

* Quantecomputer

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Kënschtlech Intelligenz** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

## Referenzen an Notten