Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Knabberdéieren

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Biologiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| Knabberdéieren |
| --- |
|  E GundiE Gundi |
| **Systematik** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Räich: | Déiereräich  |
| Stamm: | Chordata  |
| Klass: | Mamendéieren  |
| Ënnerklass | Placentalia  |
| Iwweruerdnung: | Euarchontoglires  |
| Uerdnung: | Knabberdéieren  |

 |
| Wëssenschaftlechen Numm |
| **Rodentia** Bowdich, 1821 |
| Ënneruerdnungen |
| *Kaweechelchersdéieren* *Stachelschwäindéieren* *Dareschwanzkaweechelchersdéieren* *Biberdéieren* *Maisdéieren* |

Goldmantelziesel (*Spermophilus lateralis*)
D'**Knabberdéieren** (Rodentia) sinn eng Uerdnung aus der Klass vun de Mamendéieren. Bekannt Déieren aus dëser Uerdnung sinn d'Raten an d'Mais.

Iwwer d'Hallschent vun de Déieren aus der Klass vun de Mamendéiere si Knabberdéieren. Si sinn domat déi gréisst a villfältegst Uerdnung aus där Klass.

## Systematik

Uerdnung Knabberdéieren (Rodentia)

* Ënneruerdnung Kaweechelchersdéieren (Sciuromorpha)
	+ - Famill Aplodontidae
		- Famill Kaweechelcher (Sciuridae)
* Ënneruerdnung Stachelschwäindéieren (Hystricognathi)
	+ - Famill Gundien (Ctenodactylidae)
	+ Iwwerfamill Mierschwéngechersdéieren (Cavioidea)
		- Famill Dasyproctidae
		- Famill Dinomyidae
		- Famill Mierschwéngchen (Caviidae)
		- Famill Hydrochoeridae
	+ Iwwerfamill Octodontoidea
		- Famill Octodontidae
		- Famill Stachelraten (Echimyidae)
		- Famill Bamraten (Capromyidae)
	+ Iwwerfamill Chinchilladéieren (Chinchilloidea)
		- Famill Chinchillaen (Chinchillidae)
		- Famill Chinchillaraten (Abrocomidae)
	+ *ouni Iwwerfamill*
		- Famill Stachelschwäin (Hystricidae)
		- Famill Bamstachler (Erethizontidae)
		- Famill Fielsraten (Petromuridae)
		- Famill Rouerraten (Thryonomyidae)
		- Famill Sandgriewer (Bathyergidae)
* Ënneruerdnung Dareschwanzkaweechelchersdéieren (Anumaluromorpha)
	+ - Famill Spranghuesen (Pedetidae)
		- Famill Dareschwanzkaweechelcher (Anomaluridae)
* Ënneruerdnung Biberdéieren
	+ - Famill Täscheraten (Geomyidae)
		- Famill Täschemais (Heteromyidae)
		- Famill Biberen (Castoridae)
* Ënneruerdnung Maisdéieren (Myomorpha)
	+ - Famill Schléifer (Gliridae)
		- Famill Sprangmais (Dipodidae)
		- Famill Laangschwanzmais (Muridae)
		- Famill Nesomyidae
		- Famill Cricetidae
		- Famill Spalacidae

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Rodentia** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Räich (Biologie)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Biologiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

Ee **Räich** ass an der Biologie no der Domän déi zweethéchst Klassifizéierungskategorie vun de Liewewiesen. Dës Kategorie gëtt awer just bei den Eukaryoten a bei de Viren applizéiert. Bei de Prokaryoten (also de Bakteerien an den Archaeën) ass déi nächst Stuf no der Domän de Stamm.

| **Haeckel (1894) Dräi Räicher** | **Whittaker (1959) Fënnef Räicher** | **Woese (1977) Sechs Räicher** | **Woese (1990) Dräi Domäner** |
| --- | --- | --- | --- |
| **Protista** | **Monera** | **Eubacteria** | **Bacteria** |
| **Archaebacteria** | **Archaea** |
| **Protista** | **Protista** | **Eukarya** |
| **Plantae** | **Fungi** | **Fungi** |
| **Plantae** | **Plantae** |
| **Animalia** | **Animalia** | **Animalia** |

Haut sinn déi véier Räicher d'Andeelung vun den Eukaryoten. Et sinn:

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Déi véier Räicher vun den Eukaryoten** |

 |
|
Déiereräich - Planzeräich - Protisten - Pilzeräich |

D'Eukaryoten hirersäits sinn ee vun den dräi Domänen, déi d'Liewewiesen andeelen.

## Kuckt och

* Biologesch Systematik
# Stamm (Biologie)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Biologiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

Ee **Stamm(lat. phylum)* ass an der Biologie eng systematesch Kategorie an der Zoologie an an der Bakteriologie. E Stamm regruppéiert déi verschidde Klassen.

E Stamm kann nach weider an **Ënnerstämm** (*Subphylum*) opgedeelt ginn. Stämm kënnen awer och zu engem **Iwwerstamm** (*Superphylum*) zesummegefaasst ginn.

E Beispill ass:

* Iwwerstamm: Deuterostomia
	+ Stamm: Chordata
		- Ënnerstamm: Wierbeldéieren

D'Kategorie iwwer dem Stamm ass d'Räich.

Tëscht dem Räich an dem Stamm gëtt et heiansdo nach eng Tëschekategorie, d'Ofdeelung, mä dat just a ganz wéinegen zoologesche Fäll. D'Ofdeelung gëtt haaptsächlech an der Botanik benotzt fir d'Planzeräich anzedeelen.

## Kuckt och

* Biologesch Systematik
# Chordadéieren

| Chordadéieren |
| --- |
| **Systematik** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Räich: | Déiereräich  |
| Ënnerräich: | Metazoa  |
| Iwwerstamm: | Neimünder  |
| Stamm: | Chordadéieren  |

 |
| Wëssenschaftlechen Numm |
| Chordata Bateson, 1885 |
| Ënnerstämm |
| *Manteldéieren* *Acrania* *Wierbeldéieren* |

D'**Chordadéieren** (Chordata) ass e Stamm aus dem Déiereräich. Den Numm kënnt vun der Chorda dem Achsesklett am Réckeberäich. D'Chorda gëtt et bei Wierbeldéieren nëmmen am Embryonalstadium. Erwuesse Wierbeldéieren (Vertebrata) hunn amplaz eng Wierbelsail.
De Stamm vun de Chordata enthält die gréisst nach lieweg Déieren.

Anatomesche Schema vum Lanzettfëschelchen

## Systematik

* + Stamm Chordata
		- Ënnerstamm Cephalochordata (oder Acrania oder Leptocardia)
		- Ënnerstamm Manteldéieren (Urochordata oder Tunicata)
			* Klass Ascidiacea
			* Klass Thaliacea
			* Klass Appendicularia
		- Ënnerstamm Wierbeldéieren (Vertebrata)
			* Klass Rundmäuler (Cyclostomata)
			* Klass Knorpelfësch (Chondrichthyes)
			* Klass Schankefësch (Osteichthyes)
			* Klass Lurchen (Amphibia)
			* Klass Reptiller (Reptilia)
			* Klass Vullen (Aves)
			* Klass Mamendéieren (Mammalia)

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Chordata** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Wierbeldéieren

| Wierbeldéieren |
| --- |
|  Groussen DelfinGroussen Delfin |
| **Systematik** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Räich: | Déiereräich  |
| Stamm: | Chordadéieren  |
| Ënnerstamm: | Wierbeldéieren  |

 |
| Wëssenschaftlechen Numm |
| **Vertebrata** Cuvier, 1812 |
| Iwwerklassen |
| *Kifermünder* *Agnatha* |

D'**Wierbeldéieren** (Vertebrata) sinn en Ënnerstamm vun de Chordadéieren (Chordata).
Zu hinne gehéieren d'Fësch, d'Amphibien, d'Reptiller, d'Vigel an d'Mamendéieren.
Déi aarteräichst Grupp bilden d'Fësch mat 28.000 bis 30.000 bekannten Aarten.

D'Wierbeldéiere stame vun engem Virleefer of, dee bannen a sengem Kierper eng Stäipstaang, "Chorda" hat. Dës Staang huet sech am Laf vun der Evolutioun zu der Wierbelsail ëmgebilt a sou e ganz neie Kierperbau erméiglecht.

Aus deenen éischte Prototyppe sinn d'Fësch entstanen. Aus enger Linn vun hinnen hu sech d'Amphibien gebilt an duerno d'Urreptiller, déi sech a verschidde Gruppe weiderentwéckelt hunn. Zu hinne gehéieren d'Schlangen an d'Bréckenechsen, déi et och haut nach gëtt, geneesou wéi och die ausgestuerwe Mieres- a Fluchsaurier an d'Dinosaurier, deenen hir Nokommen d'Vulle sinn.

Aus enger vun deene Reptillelinne (fr.: reptiles mammaliens) sinn d'Mamendéieren entstanen, déi sech hirersäits nees a vill verschidde Gruppe weiderentwéckelt hunn. Déi modern Mamendéiere si vun de Fuerscher an dräi grouss Gruppen ënnerdeelt ginn: d'Mamendéieren déi Eeër leen (*z. B. d'Schnieweldéier*), Beidelmamendéieren (*z. B. Känguru*) an d'Plazentadéieren, zu deenen och de Mënsch zielt.

## Systematik

* Wierbeldéieren (Vertebrata)
	+ Iwwerklass Agnatha
		- Cyclostomata
		- Ostracodermi †
	+ Iwwerklass Kifermünder (Gnathostomata)
		- Fësch (Pisces)
			* Panzerfësch (Placodermi) †
			* Stachelhaien (Acanthodii) †
			* Knorpelfësch (Chondrichthyes)
			* Knachefësch (Osteichthyes)
				+ Straleflosser (Actinopterygii)
				+ Muskelflosser (Sarcopterygii)
		- Landwierbeldéieren (Tetrapoda)
			* Amphibien (Amphibia)
			* Reptiller (Reptilia)
			* Mamendéieren (Mammalia)
			* Vullen (Aves)

## Kuckt och

* Landwierbeldéieren

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Vertebrata** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Klass (Biologie)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Biologiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

Eng **Klass(lat. classis)* ass an der Biologie eng systematesch Kategorie, déi déi verschidden Uerdnungen an enger Grupp zesummefaasst.

Eng Klass kann een nach an **Ënnerklass** an **Infraklass** andeelen. Driwwer steet d'**Iwwerklass**.
Eng Infraklass gëtt haaptsächlech benotzt wann tëscht der Ënnerklass an der Iwweruerdnung nach eng Andeelung gebraucht gëtt.

E Beispill ass:

* Iwwerklass: Gnathostomata
	+ Klass: Mamendéieren
		- Ënnerklass: Theria
			* Infraklass:Héijer Mamendéieren

D'Kategorie iwwer der Klass ass de Stamm.

## Kuckt och

* Biologesch Systematik
# Mamendéieren

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Biologiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| Mamendéieren |
| --- |
|  Verschidde MamendéierenVerschidde Mamendéieren |
| **Systematik** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Räich: | Déiereräich  |
| Stamm: | Chordata  |
| Ënnerstamm: | Wierbeldéieren  |
| Iwwerklass: | Kifermünder  |

 |
| Wëssenschaftlechen Numm |
| **Mammalia** Linné, 1758 |
| Ënnerklassen |
|
Urmamendéieren Theria |

D'**Mamendéieren** (Mammalia) sinn eng Klass aus dem Ënnerstamm vun de Wierbeldéieren (Vertebrata) mat ronn 6.600 rezenten Aarten. Zu hire Charakteristike gehéieren d'Mëllechdrüsen, déi bei de Weibercher Mëllech produzéiere kënne fir hiren Nowuess ze nieren, an hire Pelz. Op Däitsch gi se *Säugetiere* an op Franséisch *mammifères* genannt.

## Anatomie

Et gëtt grouss Ënnerscheeder bei der Gréisst a beim Kierperbau vun all Mamendéier. Déi meescht vun hinnen hunn Hoer um Kierper, e Mëllechgebëss a Mëllechdrüsen. All déi Kennzeeche feele bei all deenen anere Klasse vun Déieren.

Si leeë bis op e puer Ausnamen (Kloakendéieren) keng Eeër, mä si bréngen hir Jonk lieweg op d'Welt an niere se mat enger Flëssegkeet, der Mëllech, déi aus aus de Mëllechdrüse kënnt.

D'Mamendéiere si gläichwaarm, d. h. hir Kierpertemperatur bleift op bal konstantem Niveau, meeschtens wäit iwwer der Temperatur vun hirer Ëmwelt. Aner gläichwaarm Déiere sinn nëmmen nach d'Vigel.

## Fortbeweegung

|  |
| --- |
|  00Dëst Kapitel ass nach eidel oder onvollstänneg. Hëlleft wgl. mat, fir et ze komplettéieren. |

## Ofstamung

|  |
| --- |
|  00Dëst Kapitel ass nach eidel oder onvollstänneg. Hëlleft wgl. mat, fir et ze komplettéieren. |

## Systematik

 Méi Informatioun doriwwer am Artikel: **Systematik vun de Mamendéieren**.

* **Urmamendéieren** (Protheria)
	+ Uerdnung Kloakendéieren (Monotremata)
* Theria
	+ **Beidelmamendéieren** (Methateria)
		- Iwweruerdnung Australidelphia
		- Iwweruerdnung Ameridelphia
	+ **Placentalia** (Eutheria)
		- Iwweruerdnung Niewegelenkdéieren (Xenarthra)
		- Iwweruerdnung Laurasiatheria
		- Iwweruerdnung Afrotheria
		- Iwweruerdnung Euarchontoglires

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Mamendéieren** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

## Referenzen
# Uerdnung (Biologie)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Biologiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

Eng **Uerdnung** (lat: *ordo*) ass an der Biologie eng héich systematesch Kategorie, déi verschidde Familljen zu enger Grupp zesummefaasst.

D'Uerdnunge ginn an **Iwweruerdnung**, **Uerdnung** an **Ënneruerdnung** agedeelt.

E Beispill ass:

* Iwweruerdnung: Euarchontoglires
	+ Uerdnung: Primaten
		- Ënneruerdnung: Afe mat dréchenen Nuesen

D'Kategorie iwwer der Uerdnung ass d'Klass.

Op Latäin halen d'Uerdnungsnimm an der Botanik ëmmer mat „-ales“ op.

## Kuckt och

* Biologesch Systematik
# Famill (Biologie)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Biologiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

Eng **Famill** (lat. *familia*) ass an der Biologie eng systematesch Kategorie, déi verschidde Gattungen zu enger Grupp zesummefaasst. All d'Gattungen, an also och d'Aarten aus enger selwechter Famill stame vun engem selwechte Virfar of.

Iwwer der Famill steet d'Kategorie **Iwwerfamill** an drënner d'**Ënnerfamill**.

E Beispill ass:

* Iwwerfamill: Hominoidea
	+ Famill: Mënschenafen (Hominidae)
		- Ënnerfamill: Homininae

D'Kategorie iwwer der Iwwerfamill ass d'Uerdnung.

An der Botanik halen d'Familljennimm mat *-aceae*  an an der Zoologie mat *-idae* op.

## Kuckt och

* Biologesch Systematik

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Famill (Biologie)** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Laangschwanzmais

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Biologiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

| Laangschwanzmais |
| --- |
|  Eng HausmausEng Hausmaus |
| **Systematik** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Räich: | Déiereräich  |
| Stamm: | Chordata  |
| Klass: | Mamendéieren  |
| Uerdnung: | Knabberdéieren  |
| Ënneruerdnung: | Maisdéieren  |
| Famill: | Laangschwanzmais  |

 |
| Wëssenschaftlechen Numm |
| Muridae Illiger, 1815 |
| Ënnerfamilljen |
| *Alweltmais* *Rennmais* *Deomyinae* *Otomyinae* *Leimacomyinae* |

D'**Langschwanzmais(Muridae)* sinn eng Famill aus der Uerdnung vun de Knabberdéieren.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Muridae** – Biller, Videoen oder Audiodateien |
# Gattung (Biologie)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Biologiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

Eng '**Gattung** oder ee **Genus** ass eng Eenheet vum System vun de Liewewiesen, déi verwandschaftlech déi selwecht Aarten zesummefaassen. D'Gattunge gi selwer ënner Famillje klasséiert.

D'Gattungsbezeechnung ass déi selwecht fir all d'Aarten, déi dorënner falen. Sou gesäit een z. B. bei den zwou Aarte vun der Wëller Kaz *(Felis silvestris)* an der Grokaz *(Felis bieti)*, datt s'allebéid aus der Gattung Felis sinn.

## Kuckt och

* Biologesch Systematik
# Aart

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Biologiesartikel** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

D'**Aart** oder d'**Spezies** ass d'Grondeenheet vum System vun de Liewewiesen. D'Individue vun enger Aart bilden eng natierlech Fortplanzungsgemeinschaft, där hir Nokomme fruchtbar sinn a sech net mat aneren Aarte vermëschen. Wann et trotzdeem eng Kéier virkënnt, datt zwou verschidden Aarte sech vermëschen, da sinn hir Nokommen Hybriden.

De Carl von Linné huet a sengem Wierk, dem Systema naturae, de Grondstee vun der wëssenschaftlecher Nomenklatur geluecht, andeems hien d'Taxonomie, eng binär Nomenklatur, agefouert huet an domat d'Grondlag geschaf vun der botanescher Fachsprooch.

De wëssenschaftlechen Numm vun enger Aart (Aartennumm) gëtt deemno op Latäin geschriwwen a setzt sech aus engem éischten Deel, den Numm vun der Gattung (Gattungsnumm), an engem zweeten Deel, an der Zoologie Aartzousaz oder spezifeschen Aartennumm genannt, an der Botanik Aart-Epitheton (pl. Epitheta), zesummen. Zum wëssenschaftlech Numm gehéiert och den Numm vum Auteur (dacks gekierzt), an der Zoologie kënnt nach d'Joer derbäi, an deem d'Aart beschriwwe gouf. Dëst erlaabt et, fir Synonymmen auserneenzehalen.

D'Aarte kënnen nach an **Ënneraarten** agedeelt ginn. Sou ass z. B. d'Hauskaz eng Ënneraart vun der wëller Kaz.

Ënner Vernakularnumm bzw. Trivialnumm, oder laténgesch "Nomen triviale", versteet een an der biologescher Nomenklatur déi regional- oder landessproochlech Bezeechnung fir en Taxon amplaz vu sengem wëssenschaftlechen Numm.

Beispiller vun Aartnimm| an der Botanik |
| --- |
| Vernakularnumm | Wëssenschaftlechen Numm | Gattungsnumm | Aart-Epitheton | Ënneraart |
| Risebiereklo | *Heracleum mantegazzianum* Somm. et Lev. | *Heracleum* | *mantegazzianum* | --- |
| Éisträichesch Schwaarzkifer | *Pinus nigra* Arnold subsp. *nigra* | *Pinus* | *nigra* | *nigra* |
| an der Zoologie |
| Vernakularnumm | Wëssenschaftlechen Numm | Gattungsnumm | Artzousaz, Spezifeschen Aartennumm | Ënneraart |
| Nilgäns | *Alopochen aegyptiaca* (Linnaeus, 1766) | *Alopochen* | *aegyptiaca* | --- |
| Asiatesch Runn mat schwaarzem Thorax | *Vespa velutina* subsp. *nigrithorax* du Buysson, 1905 | *Vespa* | *velutina* | *nigrithorax* |

## Kuckt och

* Biologesch Systematik
# Somalia

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel iwwer Afrika** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

|  |
| --- |
| **Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya جمهورية الصومال الفدرالية (Jumhūriyyat aṣ-Ṣūmāl al-Fiderāliyya) Bundesrepublik Somalia** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|
Detailer | Detailer |

 |
|  |
| **Offiziell Sprooch**: | Somali, Arabesch |
| **Haaptstad**: | Mogadischu |
|  • Awunner: | 1.000.000 |
|  • Koordinaten: | 2° 2’ 0’’ N       45° 20’ 0’’ O |
|  |
| **Staatsform:** | parlamentaresch Bundesrepublik |
|  • President: | Mohamed Abdullahi Mohamed |
|  • Premierminister: | Mohamed Hussein Roble |
|  |
| **Fläch:** | 637.657 km² (44.) |
|  |
| **Bevëlkerung:** | 10.428.043 (86.) |
|  • Bevëlkerungsdicht: | 16.12/km² |
|  |
| **Onofhängegkeet:** | 1. Juli 1960 (de Süde vun Italien) 26. Juni 1960 (den Norde vu Groussbritannien) |
| **Nationalhymn:** | *Qolobaa Calankeed* |
| **Wärung:** | Somalia-Schilling (SOS) |
| **Zäitzon:** | UTC +3 |
| **Internet TLD:** | .so |
| **InternationalenTelefonsprefix**: | +252 |

**Somalia**, op Somali *Soomaaliya*, ass e Staat an Nordostafrika.

## Geographie

Déi gréisste Stied a Somalia
Somalia läit um Har vun Afrika a grenzt un den Dschibuti am Nordwesten, de Kenia am Südwesten, de Golf vun Aden am Norden, den Indeschen Ozean am Osten an un Ethiopien am Westen.

## Referenzen
# Ethiopien

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel iwwer Afrika** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

|  |
| --- |
| **Demokratesch Bundesrepublik Ethiopien የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ yä-Ityop̣p̣əya Federalawi Dimokrasiyawi Ripäblik** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|
Detailer | Detailer |

 |
|  |
| **Offiziell Sprooch**: | Amharesch |
| **Haaptstad**: | Addis Abeba |
|  • Awunner: | 3.352.000 (2016) |
|  • Koordinaten: | 9° 1’ 0’’ N       38° 45’ 0’’ O |
|  |
| **Staatsform:** | Parlamentaresch Bundesrepublik |
|  • President: | Sahle-Work Zewde |
|  • Premierminister: | Abiy Ahmed |
|  |
| **Fläch:** | 1.104.300 km² (27.) |
|  • Dovu Waasser: | 0,7 % |
|  |
| **Bevëlkerung:** | 105.350.020 (2017) (12.) |
|  |
| **Nationalhymn:** | የዜግነት ክብር (*Wädäfit Gäsgeshi Wudd Ennate Ityop’ya* - Marschéier virun, léif Mamm Ethiopien) |
| **Wärung:** | Ethiopesche Birr (ETB) |
| **Zäitzon:** | UTC +3 |
| **Internet TLD:** | .et |
| **InternationalenTelefonsprefix**: | +251 |
|  |

**Ethiopien** (op Amharesch: **ኢትዮጵያ**) ass e Staat am Oste vun Afrika.

## Geographie

Ethiopie grenzt un Eritrea am Norden an am Nordosten, und Dschibuti a Somalia am Osten, un de Sudan an de Südsudan am Westen an u Kenia am Süden.

Mat iwwer 105 Milliounen Awunner ass Ethiopien dat Land op der Welt mat de meeschten Awunner, dat keen Accès zum Mier huet, an no Nigeria dat afrikanescht Land mat der gréisster Bevëlkerung.

Déi gréisste Stad ass d'Haaptstad Addis Abeba.

## Geschicht

D'Geschicht vun Ethiopie geet bis an d'9. Joerhonnert zeréck. Mat Ausnam vun enger kuerzer Besetzung virun a wärend dem zweete Weltkrich duerch Italie war dat deemolegt Keeserräich Abessinien den eenzege Staat an Afrika, deen ni ënner europäesch Kolonialherrschaft gefall ass. Nom zweete Weltkrich huet de Keeser Haile Selassie d'Land deelweis moderniséiert. 1974 gouf d'Monarchie gestierzt an duerch e kommunistesche Regime ersat. D'Militärdiktatur, déi vum Ostblock ënnerstëtzt gouf, ass 1991 an engem Biergerkrich gefall. D'Rebellegrupp EPRDF huet sech zënterhier als Regierungspartei etabléiert a regéiert d'Land an engem federale System op eng autoritär Manéier.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Ethiopien** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

 **Wikimedia-Atlas: Ethiopien** (en)

* Wikivoyage: Ethiopien (en)

## Referenzen
# Dschibuti

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dëse **Geographiesartikel iwwer Afrika** ass eréischt just eng **Skizz**. Wann Dir méi iwwer dëst Theema wësst, sidd Dir häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann Dir beim Schreiwen Hëllef braucht, da luusst bis an d'FAQ eran. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dësen Artikel beschäftegt sech mam Land Dschibuti an Afrika. Fir d'Haaptstad, kuckt wgl. Dschibuti (Stad). |

|  |
| --- |
| **جمهورية جيبوتي Dschumhūriyyat Dschībūtī République de Djibouti** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|
Detailer | Detailer |

 |
|  |
| **Offiziell Sprooch**: | Arabesch, Franséisch |
| **Haaptstad**: | Dschibuti |
|  |
| **Staatsform:** | Republik |
|  • President: | Ismail Omar Guelleh |
|  • Premierminister: | Dileita Mohamed Dileita |
|  |
| **Fläch:** | 23 200 km² |
|  |
| **Bevëlkerung:** | 460 700 (Zensus 2000) |
|  • Bevëlkerungsdicht: | 19,86/km² |
|  |
| **Onofhängegkeet:** | vu Frankräich, de 27. Juni 1977 |
| **Nationalfeierdag:** | 27. Juni |
| **Nationalhymn:** | Dschibuti |
| **Wärung:** | Dschibuti-Franc |
| **Zäitzon:** | UTC +3 |
| **Internet TLD:** | .dj |
| **InternationalenTelefonsprefix**: | +253 |

Kaart vun Djibouti
**Dschibuti** (ar:جيبوتي, fr: Djibouti) ass e Staat an Ostafrika. Dschibuti grenzt am Westen un Ethiopien, am Norden un Eritrea an am Süden u Somalia, un de Golf vun Aden an un d'Rout Mier.

De Jemen läit nëmmen a puer Kilometer dovun op der aner Säit vum Roude Mier.

## Um Spaweck

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Commons: Dschibuti** – Biller, Videoen oder Audiodateien |

* (fr) Portal vun der Republik Dschibuti