Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Tres Puri

Tres puri
**Tres Puri** (Sinice: 三清; pinyin: Sān Qīng) titulus est quo appellantur divinitates primariae Taoismi tres in historia Sinica fabulari. Hi tres di sunt:

* **Purus Iadae** (玉清, *Yù Qīng*), appellatus quoque "Venerabilis Caelestis Primordii" (元始天尊, pinyin: Yuánshǐ Tiānzūn).
* **Purus Superior** (上清, pinyin: *Shàng Qīng*, appellatus quoque "Venerabilis Caelestis Thesauri Sublimis" (simpl. 灵宝天尊, trad. 靈寶天尊, pinyin: *Língbǎo Tiānzūn*)
* **Purus Magnus** (太清, pinyin: *Tài Qīng*), appellatus quoque vel "Venerabilis Caelestis Dao Virtutisque eius" (道德天尊, pinyin: *Dàodé Tiānzūn*), vel *Summus Vetus Dominus* (太上老君, pinyin: *Tàishàng Lǎojūn*) eo quod nomen honorificum est Laocii divi.

## Fontes antiquiores

* Laocius, *Tao te kim*

## Nexus externi

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vicimedia Communia** plura habent quae ad **Tres Puros** spectant. |
# Historiae Sinarum dynasticae

**Historiae Sinarum dynasticae** viginti quattuor exstant, quarum prima a Sima Qian (patris Sima Tan continuator) saeculo I a.C.n. ineunte composuit sub titulo *Shi ji*, ultima autem a Zhang Tingyu anno 1739 sub titulo *Ming shi*. Collectio tota, interdum et "Historiae viginti quattuor" appellata, anno 1775 rursus una serie divulgata est voluminibus 3 213.

## Index historiarum

* Historiae quattuor priores (前四史)
	+ *Shǐ Jì* a Sima Qian anno fere 91 a.C.n. confecta
	+ *Qian Han shu*, nomine simpliciori 漢書 *Hàn shū*, a Ban Gu anno 82 confecta
	+ *Sānguó Zhì* a Chen Shou anno 289 confecta
	+ *Hòuhàn Shū* a Fan Ye anno 445 confecta
* *Sòng Shū* a Shen Yue anno 488 confecta
* *Qí Shū* a Xiao Zixian anno 537 confecta
* *Wèi Shū* a Wei Shou anno 554 confecta
* Historiae octo domus Tang (唐初八史)
	+ *Liáng Shū* a Yao Silian anno 636 confecta
	+ *Chén Shū* a Yao Silian anno 636 confecta
	+ *Běi Qí Shū* a Li Baiyao anno 636 confecta
	+ *Zhōu Shū* a Linghu Defen anno 636 confecta
	+ *Suī Shū* a Wei Zheng anno 636 confecta
	+ *Jìn Shū* a Fang Xuanling anno 648 confecta
	+ *Nán Shǐ* a Li Yanshou anno 659 confecta
	+ *Běi Shǐ* a Li Yanshou anno 659 confecta
* *Jiù Tángshū*, nomine simpliciori 唐書, *Táng Shū* a Liu Xu anno 945 confecta
* *Jiù Wǔdài Shǐ*, nomine simpliciori 五代史, *Wǔdài Shǐ* a Xue Juzheng anno 974 confecta
* *Xīn Wǔdài Shǐ*, nomine alio 五代史記, *Wǔdài Shǐjì* ab Ouyang Xiu anno 1053 confecta
* *Xīn Táng Shū* ab Ouyang Xiu anno 1060 confecta
* Historiae tres domus Yuan (元末三史)
	+ *Liáo Shǐ* a Toqto'a anno 1343 confecta
	+ *Jīn Shǐ* a Toqto'a anno 1345 confecta
	+ *Sòng Shǐ* a Toqto'a anno 1345 confecta
* *Yuán Shǐ* a Song Lian anno 1370 confecta
* *Míng shílù* a variis ab anno 1398 confecta
* *Míng Shǐ* a Zhang Tingyu anno 1739 confecta

## Notae

## Bibliographia

* Denis Twitchett, *The Writing of Official History Under the Tʻang*. Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1992. ISBN 978-0-521-41348-0
* "Standard Histories" in Endymion Wilkinson, *Chinese History: A New Manual*. Cantabrigiae Massachusettensium: Harvard University Asia Center, Harvard-Yenching Institute, 2012). ISBN 9780674067158 (Cf. pp. 501-515 editionis anterioris apud *Google Books*)
# 264

**Annus 264** e serie paginarum brevium de annis.

|  |  |
| --- | --- |
| Millennia: | millennium 1 a.C.n. · **millennium 1** · millennium 2 |
| Saecula: | saeculum 2 · **saeculum 3** · saeculum 4 |
| Anni: | (260) · 261 · 262 · 263 · 264 · 265 · 266 · 267 · 268 · 269 · 270 · (271) |

264 = CCLXIV. De nostro numerorum Romanorum usu hic legere potes. Ut de numero 264 legas, vide 264 (numerus).

## Eventa

* 1 Ianuarii - Imp. Caesar Publius Licinius Valerianus Gallienus Augustus VI et Saturninus consules creati sunt.
* Gallienus imperator in Graeciam iter fecit, Eleusi in mysteria Eleusinia inauguratus est et Athenis archon urbis factus est.

## Nati

 Nati huius anni desiderati (additis natis, hanc formulam remove)

## Mortui

 Mortui huius anni desiderati (additis mortuis, hanc formulam remove)
# 316

**Annus 316** e serie paginarum brevium de annis.

|  |  |
| --- | --- |
| Millennia: | millennium 1 a.C.n. · **millennium 1** · millennium 2 |
| Saecula: | saeculum 3 · **saeculum 4** · saeculum 5 |
| Anni: | (310) · 311 · 312 · 313 · 314 · 315 · 316 · 317 · 318 · 319 · 320 · (321) |

316 = CCCXVI. De nostro numerorum Romanorum usu hic legere potes. Ut de numero 316 legas, vide 316 (numerus).

## Eventa

 Eventa huius anni desiderata (additis eventibus, hanc formulam remove)

## Nati

 Nati huius anni desiderati (additis natis, hanc formulam remove)

## Mortui

 Mortui huius anni desiderati (additis mortuis, hanc formulam remove)
# 422

**Annus 422** e serie paginarum brevium de annis.

|  |  |
| --- | --- |
| Millennia: | millennium 1 a.C.n. · **millennium 1** · millennium 2 |
| Saecula: | saeculum 4 · **saeculum 5** · saeculum 6 |
| Anni: | (420) · 421 · 422 · 423 · 424 · 425 · 426 · 427 · 428 · 429 · 430 · (431) |

422 = CDXXII. De nostro numerorum Romanorum usu hic legere potes. Ut de numero 422 legas, vide 422 (numerus).

## Eventa

* 1 Ianuarii - Imp. Caesar Flavius Honorius Augustus XIII et Imp. Caesar Flavius Theodosius Augustus X consules magistratum adierunt.
* 10 Septembris - Caelestinus I papa creatus est.

## Nati

 Nati huius anni desiderati (additis natis, hanc formulam remove)

## Mortui

* 4 Septembris - Bonifacius I papa ab anno 418.
# 588

**Annus 588** e serie paginarum brevium de annis.

|  |  |
| --- | --- |
| Millennia: | millennium 1 a.C.n. · **millennium 1** · millennium 2 |
| Saecula: | saeculum 5 · **saeculum 6** · saeculum 7 |
| Anni: | (580) · 581 · 582 · 583 · 584 · 585 · 586 · 587 · 588 · 589 · 590 · (591) |

588 = DLXXXVIII. De nostro numerorum Romanorum usu hic legere potes. Ut de numero 588 legas, vide 588 (numerus).

## Eventa

* 18 Aprilis - Quod stipendia militum dimminuta erant, exercitus Romanus Orientalis, qui contra Persos certavit, seditonem coepit.
* Avari ad Heracliam ad Propontidem processerunt.

## Nati

 Nati huius anni desiderati (additis natis, hanc formulam remove)

## Mortui

* Die ignoto - Áed Dub mac Suibni, rex Hiberniae.
* Circa annum - Ioannes Ephesius,historicus rerum ecclesiasticarum praecipue Byzantinarum; natus est circa annum 507.
# 447

**Annus 447** e serie paginarum brevium de annis.

|  |  |
| --- | --- |
| Millennia: | millennium 1 a.C.n. · **millennium 1** · millennium 2 |
| Saecula: | saeculum 4 · **saeculum 5** · saeculum 6 |
| Anni: | (440) · 441 · 442 · 443 · 444 · 445 · 446 · 447 · 448 · 449 · 450 · (451) |

447 = CDXLVII. De nostro numerorum Romanorum usu hic legere potes. Ut de numero 447 legas, vide 447 (numerus).

## Eventa

* 1 Ianuarii - Flavius Calepius et Flavius Ardaburius Iunior consules Romani magistratum inierunt.
* 6 Novembris - Muri Theodosiani Constantinopolis motu terrae graviter afflicti sunt.
* Hunni Serdicam deleverunt et usque ad Thermopylas venerunt. Exercitum Romanum apus Utum flumen vicerunt. Romani tributa 2100 ponderum auri pendere debuerunt.
* Theodosius II imperator legatos ad aulam Attilae regis Hunnorum misit, inter eos erat Priscus Panites, qui aulam Attilae opere suo decribebat.
* Theodosius II imperator magistros militum Flavium Areobindum et Flavium Ardaburium Asparum e magistratibus dimisit.
* Meroveus rex Francorum factus est.

## Nati

 Nati huius anni desiderati (additis natis, hanc formulam remove)

## Mortui

 Mortui huius anni desiderati (additis mortuis, hanc formulam remove)
# 549

**Annus 549** e serie paginarum brevium de annis.

|  |  |
| --- | --- |
| Millennia: | millennium 1 a.C.n. · **millennium 1** · millennium 2 |
| Saecula: | saeculum 5 · **saeculum 6** · saeculum 7 |
| Anni: | (540) · 541 · 542 · 543 · 544 · 545 · 546 · 547 · 548 · 549 · 550 · (551) |

549 = DXLIX. De nostro numerorum Romanorum usu hic legere potes. Ut de numero 549 legas, vide 549 (numerus).

## Eventa

 Eventa huius anni desiderata (additis eventibus, hanc formulam remove)

## Nati

 Nati huius anni desiderati (additis natis, hanc formulam remove)

## Mortui

 Mortui huius anni desiderati (additis mortuis, hanc formulam remove, vide etiam 2 fere paginas in categoria Categoria:Mortui 549)
# 500

**Annus 500** e serie paginarum brevium de annis.

|  |  |
| --- | --- |
| Millennia: | millennium 1 a.C.n. · **millennium 1** · millennium 2 |
| Saecula: | saeculum 4 · **saeculum 5** · saeculum 6 |
| Anni: | (490) · 491 · 492 · 493 · 494 · 495 · 496 · 497 · 498 · 499 · 500 · (501) |

500 = D. De nostro numerorum Romanorum usu hic legere potes. Ut de numero 500 legas, vide 500 (numerus).

## Eventa

* 1 Ianuarii - Flavius Patricius et Flavius Hypatius consules Imperium Romanum consulatum susciperunt.
* Circa hoc annum pugnatum est Proelium Montis Badonici
* Aestimatur Fergusium I Dalrietae regnum hoc anno sumpsisse.
* Hoc anno fere inceperunt Heptarchia Anglica, et Regnum Essexiae
* Hoc anno fere, mercatores Arabici colonias habitant in Aethiopia

## Nati

* Procopius (fere)
* Theodebertus I Austrasiae (nisi fuerit anno 495 potius.)
* Theodora Imperatrix, uxor Iustiniani
* Tribonianus, iurisperitus (fere)

## Mortui

*Zu Chongzhi*, mathematicus Sinensis.

## Duces mundi

* **Axumis** — Usas?
* **Vandali** — Trasamundus rex vandalorum et alanorum
* **Britannia**

Sussexia — Aelle
Romanobrittones — Arthurus?
* **Caledonia**

Dalrieta — Fergusius I
* **Francia** — Clodovechus I
* **Italia** — Theodoricus Magnus
* **Imperium Romanum Orientale** — Anastasius I, consulibus Flavio Patricio et Flavio Hypatio.
* **Persia** — Cabades I Persarum rex
* **Visigothi** — Alaricus
# 542

**Annus 542** e serie paginarum brevium de annis.

|  |  |
| --- | --- |
| Millennia: | millennium 1 a.C.n. · **millennium 1** · millennium 2 |
| Saecula: | saeculum 5 · **saeculum 6** · saeculum 7 |
| Anni: | (540) · 541 · 542 · 543 · 544 · 545 · 546 · 547 · 548 · 549 · 550 · (551) |

542 = DXLII. De nostro numerorum Romanorum usu hic legere potes. Ut de numero 542 legas, vide 542 (numerus).

## Eventa

 Eventa huius anni desiderata (additis eventibus, hanc formulam remove)

## Nati

 Nati huius anni desiderati (additis natis, hanc formulam remove)

## Mortui

* 27 Augusti - Caesarius Arelatensis, archiepiscopus Arelatensis et sanctus; natus est anno 470/471.
# 565

**Annus 565** e serie paginarum brevium de annis.

|  |  |
| --- | --- |
| Millennia: | millennium 1 a.C.n. · **millennium 1** · millennium 2 |
| Saecula: | saeculum 5 · **saeculum 6** · saeculum 7 |
| Anni: | (560) · 561 · 562 · 563 · 564 · 565 · 566 · 567 · 568 · 569 · 570 · (571) |

565 = DLXV. De nostro numerorum Romanorum usu hic legere potes. Ut de numero 565 legas, vide 565 (numerus).

## Eventa

* 14 Novembris - Iustinus II Imperator Romanus Orientalis factus est.

## Nati

 Nati huius anni desiderati (additis natis, hanc formulam remove)

## Mortui

* 14 Novembris: Iustinianus I, Imperator Romanus Orientalis
* Flavius Belisarius
# Lingua Melitensis

| Lingua Melitensis Malti |
| --- |
| Taxinomia | Afrasiatica
 Semitica
  Semitica centralis
    **Semitica centromeridionalisMelitensis** |
| Locutores | 600 milia (prima vel secunda lingua)  |
| Sigla | 1 mt, 2 mlt, 3 mlt |
| Status publicus |
| Officialis | Melita |
| Privata |  |
| Litterae | — |
| Scriptura | — |
| Procuratio | Il-Kunsill Nazzjonali ta' l-Ilsien Malti (Nationale linguae Melitensis Consilium) |
| Familiae linguisticae coloribus Vicipaediae pictaeFamiliae linguisticae coloribus Vicipaedicis pictae |

**Lingua Melitensis** est lingua Semitica, et huius familiae sola quae litteris Latinis utitur. Homines Melitae, Gauli, Cuminique in insulis ea plerumque utuntur.

Lingua Melitensis multa verba ex linguae Arabicae dialectis orta habet, quibus homines in Tunesia utuntur, sed Lingua Italiana et praecipue lingua Siciliana maximi momenti sunt.

Praeter solitas litteras Latinas, lingua Melitensis diacriticis utitur ut sua phonemata propria exprimat:

Ċ, ċ; Ġ, ġ; GĦ, għ; Ħ, ħ; IE, ie; Ż, ż
De ista lingua librum definitivum et multa scientifica exaravit philologus Austriacus Arne A. Ambros.

## Notae

## Nexus externi

* Academia Melitae, apud www.akkademjatalmalti.com
* Glossarium Melitense–Anglicum, apud www.websters-online-dictionary.org
* Nationale Linguae Melitensis Consilium, apud www.kunsilltalmalti.gov.mt
# Chordophonum

Tria chordophona mediaevalia.
Elaine Christy harpam ambabus manibus pellit, nervis ab utroque instrumenti latere approprinquans.
**Chordophonum** est instrumentum musicum, quo sonus nervis vibrantibus vel inter duos locos intentis effici potest. Haec est tertia ex quattuor principalibus instrumentorum classibus in Hornbostel-Sachsiano classificatione instrumentorum musicorum schemate descriptis.

## Chordophona notabilia

* Banio
* Cithara
* Cithara Hispanica
* Clavile
* Clavicymbalum
* Harpa
* Koto
* Lyra
* Shamisen
* Testudo (instrumentum musicum)
* Violina

## Nexus externus

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vicimedia Communia** plura habent quae ad **chordophona** spectant. |

|  |  |
| --- | --- |
| Musica | *Haec stipula ad musicam spectat. Amplifica, si potes!* |
# Americani

Albertus Einstein, Americanus: in Regno Virtembergiae anno 1879 natus, ex 1940 civis Civitatum Foederatarum.
**Americani,** vel **populus Civitatum Foederatarum,** sunt cives, habitantes perennes, et Indi Americani Civitatum Foederatarum. Notio etiam comprehendit quosdam singulos qui nationales Civitatum Foederatarum habentur. Civitas est domus hominum ex variis nationibus ortorum. Ergo, Americani eorum nationalitatem non cum ethnicitate, sed cum civitate coniungunt. Praeter Americanos Nativos, plerumque omnes Americani aut eorum maiores immigraverunt per saecula quinque praeterita.

Contra eius compositionem multiethnicam, cultura communiter a plurimis Americanis habita praecipuum flumen culturae Americanae appellatur, cultura Occidentalis plerumque ex memoriis immigrantium Europaeorum Septentrionalium et Occidentalium. Praeterea adsunt effectus culturae Africoamericanae. Expansio ad occidentem Creoles et Acadianos Ludovicianae et Hispanos meridioccidentis continentis accommodavit, et Americanos cum cultura Mexici arte conexit. Immigratio inusitate magna saeculis undevicensimo et vicensimo ab Europa Meridiana et Orientali varios mores et alia elementa culturae introduxit. Immigratio ex Asia, Africa, et America Australi etiam effectus habuit. Vel culturalis olla liquefactionis vel pluralistica acetariorum cratera, homines Civitatum Foederatarum distinctas culturae proprietates cogitatione celebrant et commutant.

Praeter Civitates Foederatas proprias, Americani et homines originis Americanae in paene omnibus civitatibus orbis terrarum inveniri possunt. A tribus ad septem milliones Americanorum in civitatibus alienis habitare aestimantur, quandam diasporam Americanam componentes.

## Notae
# Lingua Zingarica

| Lingua Zingarica romani čhib |
| --- |
| Taxinomia | Lingua Neoindica e divisione Indoiranica familiae Indoeuropaeae |
| Locutores | 2 933 206  |
| Sigla | 1 —, 2 rom, 3 rom |
| Status publicus |
| Officialis | nusquam |
| Privata | in multis civitatibus |
| Litterae |  |
| Scriptura | Latina |
| Procuratio |  |
| Familiae linguisticae coloribus Vicipaedicis pictaeFamiliae linguisticae coloribus Vicipaedicis pictae |

**Lingua Zingarica** sive **Cingarorum lingua** ad Linguas Indicas e divisione Indoiranica familiae Indoeuropaeae pertinet, et in permultis Europae, Asiae occidentalis, Americae civitatibus adhibetur. Zingari illorum lingua *Romanes* appellantur, lingua autem *romani čhib*. *Rom* (sg. m. Rom, pl. Roma, sg. f. Romni) vir sive homo valet, *Roma* sive *Romanes* est appellatio, quae varias gentes inter se propinquas amplectitur.

## Notae

## Nexus externi

* Nexus multi de lingua et cultura apud universitatem Mancuniensem

|  |  |
| --- | --- |
| Stipula | *Haec stipula ad linguam vel ad linguisticam spectat. Amplifica, si potes!* |
# Lupus Karadžić

Lupus Karadžić
Res apud Vicidata repertae:Lupus Karadžić: imago
*Nativitas*: 26 Octobris 1787; Tršić
*Obitus*: 26 Ianuarii 1864, 7 Februarii 1864; Vindobona
*Patria*: Imperium Ottomanicum, Principality of Serbia
Dilatare
**FamiliaConiunx*: Ana Karadžić
*Proles*: Mina Karadžić, Dimitrije Karadžić
Dilatare
**MemoriaSepultura*: St. Michael's Cathedral

**Lupus Stephani filius Karadžić** (Serbice *Вук Стефановић Караџић / Vuk Stefanović Karadžić*, die 26 Octobris anno 1787 natus et 26 Ianuarii 1864 Vindobonae mortuus) fuit grammaticus, philologus, lexicographus Serbicus, abecedarii et linguae Serbicae hodiernae conditor.

## Opera

Carminum Serbicorum popularium novem volumina collegit et edidit. Artem grammaticam Serbicam primam composuit necnon lexicon Serbicum. Evangelium Serbice vertit. Abecedarium Serbicum hodiernum ex abecedario linguae Slavicae Ecclesiasticae composuit, sex litteris novis additis (Јј Љљ Њњ Ћћ Ђђ Џџ), 19 sublatis et 24 servatis.

## Notae

## Nexus externi

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Lexica biographica:**  • Den store danske • Deutsche Biographie • Treccani • Store norske leksikon • |

* *Lexicon Serbico-Germanico-Latinum*, a Lupo Karadžić compositum (Vindobonae 1818)