Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Accentus

**Accentus** (-us, *m.*), quod nomen dictum est ab praefixu *ad* et nomine *cantus* , est modus pronuntiandorum verborum vel premendarum quarundam syllabarum.

Tres accentus qui inveniuntur in lingua Graeca sunt *acutus* ("quod acuat et erigat syllabam", secundum Isidorum, vide infra), *gravis* ("quod deprimat et deponat"), *circumflexus* ("qui de acuto et gravi constat").

In verbis Latinis quae de pluribus syllabis constant, accentus cadit in syllaba paenultima, cum paenultima longa est; secus cadit in syllaba antepaenultima.

Notae accentus linguae Latinae non scribuntur, Graecae autem antiquae scribi solent hoc modo:

* accentus acutus: ά
* accentus gravis: ὰ
* accentus circumflexus: ᾶ

## Nexus externus

* Isidorus Hispalensis, Etymologiarum libri XX, liber primus, caput 18

## Notae
# Delphinus Moreira

Delphinus Moreira
Res apud Vicidata repertae:Delphinus Moreira: imagoDelphinus Moreira: subscriptio
*Nativitas*: 7 Novembris 1868; Cristina
*Obitus*: 1 Iulii 1920; Santa Rita do Sapucaí
*Patria*: Brasilia

**FamiliaConiunx*: Francisca de Abreu Ribeiro

**Delphinus Moreira da Costa Ribeiro**  (Lusitanice:  *Delfim Moreira da Costa Ribeiro* , Cristinae natus in  die 7 Novembris 1868; *Santa Rita do Sapucaí* mortuus die 1 Iulii 1920) fuit rerum politicarum peritus Brasilianus, qui a die 15 Novembris 1918 usque ad diem 28 Iulii 1919 Brasiliae praeses fuit.

## Nexus externi

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Lexica biographica:**  • |

* "Delfim Moreira da Costa Ribeiro" apud UOL
* "Delfim Moreira da Costa Ribeiro" apud bibliothecam praesidii Brasiliani
* Biographia

|  |  |
| --- | --- |
| David's face | *Haec stipula ad biographiam spectat. Amplifica, si potes!* |

Praesides Brasiliae 1889–1969

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|
Deodorus da Fonseca • Florianus Peixoto • Prudens de Morais • Manuel Ferraz de Campos Sales • Franciscus Rodrigues Alves • Alphonsus Augustus Moreira Pena • Nilus Procopius Peçanha • Hermes da Fonseca • Venceslaus Brás • Delphinus Moreira • Epitacius Pessoa • Arturus Bernardes • Washington Luís • Iulius Prestes • *Quattuorviri*: Mena Barreto, Isaias de Noronha, Augustus Tasso Fragoso, Gaetulius Dornelles Vargas • Iosephus Linhares • Henricus Caspar Dutra • Gaetulius Dornelles Vargas • Ioannes Café Filho • Carolus Coimbra da Luz • Nereus de Oliveira Ramos • Iuscelinus Kubitschek de Oliveira • Ianius Quadros • Paschalis Ranieri Mazzilli • Ioannes Goulart • Humbertus Castello Branco • Arturus da Costa e Silva • *Tresviri*: Aurelius de Lira Tavares, Augustus Hamann Rademaker Grünewald, Marcius Melo
*Opus geopoliticum • Duces civitatum Americanarum hodiernarum • Index praesidum Brasiliae**Capsae cognatae:* Praesides Brasiliae 1969– • Ministri rerum externarum Brasilienses |
|  |
# Anni 1970

|  |  |
| --- | --- |
| Millennia: | millennium 1 · **millennium 2** · millennium 3 |
| Saecula: | saeculum 19 · **saeculum 20** · saeculum 21 |
| Decennia: | Anni 1960 · **Anni 1970** · Anni 1980 |
| Anni: | (1969) · 1970 · 1971 · 1972 · 1973 · 1974 · 1975 · 1976 · 1977 · 1978 · 1979 · (1980) |

**Anni 1970** ab hoc anno usque ad 1979 enumerantur.
# Quintana Roo

Quintana Roo
Res apud Vicidata repertae:Quintana Roo: insigneQuintana Roo: vexillum
civitas
*Civitas*: Mexicum
*Locus*: 19°36′0″N 87°55′0″W
*Nomen officiale*: Quintana Roo
Situs interretialis
**FinesProcuratio superior*: Mexicum
*Territoria finitima*: Campesis, Orange Walk District, Corozal District, Iucatania
**FormaArea*: 44 705.0 chiliometrum quadratum
*Caput*: Chetumal
*Subdivisiones*: Bacalar Municipality, Cozumel Municipality, Benito Juárez (Quintana Roo), Felipe Carrillo Puerto Municipality, Isla Mujeres Municipality, Othón P. Blanco Municipality, José María Morelos Municipality, Lázaro Cárdenas, Quintana Roo, Playa del Carmen Municipality, Tulum Municipality
**GestioPraefectus*: Mara Lezama Espinosa
*Consilium*: Congress of Quintana Roo

**VitaIncolae*: 1 857 985
*Zona horaria*: UTC-5

**Tabula aut despectus**

Quintana Roo: situs
**Quintana Roo** est una ex triginta civitatibus quae cum Mexicopoli Civitates Foederatas Mexicanas constituunt, in paeninsula Yucatania Mexici meridiani et orientalis sita. Caput eius est Chetumal et urbes maximae est Cancún, Chetumal, Playa del Carmen, ac San Miguel de Cozumel.

## Pinacotheca

* Templum dei venti Tulum
* *Ateles geoffroyi*
* Litus Cancún
* Urinator et *Gymnothorax funebris*

## Nexus externi

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vicimedia Communia** plura habent quae ad **Quintana Roo** spectant. |

* Situs administrationis civitatis **(Hispanice)**

|  |  |
| --- | --- |
| Terra | *Haec stipula ad geographiam spectat. Amplifica, si potes!* |

Civitates Mexicanae

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|
Aquae Calidae • California Inferior • California Inferior Meridionalis • Campecum • Chiapa • Chihuahua • Civitas Angelorum • Civitas Mexici • Civitas Sancti Ludovici Potosiensis • Coahuila • Colima • Durangum • Guanaxuatum • Guaxaca • Guerrero • Hidalgum • Mechoacana • Morelum • Naiaritis • Nova Legio • Queretarum • Quintana Roo • Sinaloa • Sonora • Tabasca • Tamaulipas • Tlaxcala • Vera Crux • Xalisca • Yucatania • Zacatecae • • Pagus foederalis Mexicanus
*Aguascalientes • Baja California • Baja California Sur • Campeche • Chiapas • Chihuahua • Coahuila • Colima • Durango • Guanajuato • Guerrero • Hidalgo • Jalisco • México • Michoacán • Morelos • Nayarit • Nuevo León • Oaxaca • Puebla • Querétaro • Quintana Roo • San Luis Potosí • Sinaloa • Sonora • Tabasco • Tamaulipas • Tlaxcala • Veracruz • Yucatán • Zacatecas • • Distrito Federal* |
|  |
# Statinum

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Cave: notitiae huius paginae nec praescriptiones nec consilia medica sunt.** |

Lovastatinum est statinorum substantia una.
**Statina**, inhibitores quoque HMG-CoA reductasis notae, sunt grex lipoproteina minuentia, ideo hyperlipidaemiarum tractationis idonee, medicamentorum.

Varia statina adhibentur, ut Atorvastatinum, Lovastatinum, Pravastatinum, Simvastatinum.

## Machinatio statinorum

Contextus biochemicus enzymi HMG-CoA reductasis. Statina hoc enzymum obsident.
Statina enzymum hydroxy-methylo-glutarylo-coenzymi-A reductasis (HMG-CoA reductasis) inhibitores competitivi obsident. Eo modo statina cholesteroli synthesem inhibent, multitudo LDL in sanguine minuent. Non pronuper investigatores effectus adversarios ad metabolismum spectare quoque monebant, imprimis ad myopathiam statinis.

### HMG-CoA reductasis

3-Hydroxy-3-methylo-glutarylo-coenzymi A reductasis est a NADH et NADPH dependens enzymum intra iter metabolicum acidi mevalonati, cuius duo producta sunt isopentenyli pyrophosphatum (IPP) et dimethyloallyli pyrophosphatum (DMAPP). Ambo formationis terpenoidorum (seu isoprenoidorum) necesse sunt, propterea terpenoida nidamentum plus quam 30,000 substantiarum chemicarum servant, non solum cholesteroli sed aliarum ut haemis, vitamini K, coenzymi Q10 et omnium hormontum steroidalium.

## Effectus non grati

### Myopathia statinis sociata

Interdum hebdomadibus vel mensibus paucis, quo statinum consumebatur, imbecillitas musculorum observatur. Imbecillitas haec, myopathia dicta, motus corporis impedire queat, etiam renum functionem, si rhabdomyolysis (dissolutio structurarum musculorum) saeviat. Symptomata gravissima vel discontinuationem medicamenti pernecesse faciendi iubeat.

## Substantiae

| Statinum | Metabolimus | Semivita (h) |
| --- | --- | --- |
| Atorvastatinum | CYP3A4 | 14—19 |
| Fluvastatinum | CYP2C9 | 1—3 |
| Lovastatinum | CYP3A4 | 1—3 |
| Pravastatinum | non CYP | 1—3 |
| Rosuvastatinum | CYP2C9, CYP2C19 | 14—19 |
| Simvastatinum | CYP3A4 | 1—3 |

## Nexus interni

* Cholesterolum
* Mitochondrium

## Notae
# Loci maiestatis Hispanicae

Loci maiestatis, inter quos Ceuta, Melilla, Insula Alboranus?. Charta Hispanice signata.
Peñón de Vélez de la Gomera, a litore Maroci visus.
**Loci maiestatis** (Hispanice *plazas de soberanía*) sunt hodierna territoria in dicionis Hispanicae in continentali Africa Septentrionali Marocum adiacentia sita. Nomen repetit haec territoria partes Hispaniae fuisse a civitate hodierna Hispanica condita (1492–1556), ut ea distinguantur a territoriis per saecula undevicensimum et vicensimum capta. Omnino sunt legitimae Hispaniae partes, atque ergo partes Unionis Europaeae et Areae Schengenianae.

Sunt tres maiores loci maiestatis:

* Islas Chafarinas
	+ Isla Congreso
	+ Isla del Rey
	+ Isla Isabel II
* Peñón de Alhucemas (Isla de Mar et Isla de Tierra complectens)
* Peñón de Vélez de la Gomera

| Territorium | Coordinata | Area (ha) |
| --- | --- | --- |
| **Islas Alhucemas** | ﻿ / ﻿ | **4,6** |
| Peñón de Alhucemas | ﻿ / ﻿ | 1,5 |
| Isla de Tierra | ﻿ / ﻿ | 1,7 |
| Isla de Mar | ﻿ / ﻿ | 1,4 |
| **Islas Chafarinas** | ﻿ / ﻿ | **52,5** |
| Isla del Congreso | ﻿ / ﻿ | 25,6 |
| Isla Isabel II | ﻿ / ﻿ | 15,3 |
| Isla del Rey | ﻿ / ﻿ | 11,6 |
| **Peñón de Vélez de la Gomera** | ﻿ / ﻿ | **1,9** |

## Nexus interni

* Africa Hispanica
* Africa Septentrionalis Hispanica
* Protectoratus Hispanicus Maroci

## Notae

|  |  |
| --- | --- |
| Terra | *Haec stipula ad geographiam spectat. Amplifica, si potes!* |
# Opes naturae

−3 (maximum dubium) *Latinitas huius paginae maxime dubia est. Corrige si potes. Vide {{latinitas}}.*

Energia pneumatica molis in electicitatem mutatur.
**Opes naturae** sunt bonum corporeum aut diaconia? quod natura sine hominis alteratione praebet et quod societatibus humanis pretiosum est quia earum prosperitati evolutionique, directo modo (velut materiae rudes, fomes fossilis, metalla, mineralia, alimenta) aut indirecto modo (sicut lucis solnis, aquae dulcis marinaeque, oecologicae diaconiae necessariae continuitati vitae in Tellure), contribuit. Grosso modo in opibus renovabilibus et irrenovabilibus classificari possunt.

## Notae

## Nexus interni

* Anacyclismus
* Biodiversitas
* Circumiecta naturalia
* Energia renovabilis
* Hyperalieusis
* Iura humana tertiae generationis
* Progressus durabilis
* Tutela circumiectalis
# Alphabetum Internationale Translitterationis Sanscriticae

**Alphabetum Internationale Translitterationis Sanscriticae**, etiam **IAST** compendio Anglico notum, est ratio translitterationis scripturarum Devanagari Indiae, Palicae, et Asiae Meridiorientalis fere omnium. Acceptum est ab eruditis Congressu Orientalistarum Internationali X Genavae anno 1894 participantibus.

Ecce ratio translitterationis:

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| vocales | अ  [ɐ] a | आ  [ɑː] ā | इ [i] i | ई [iː] ī | उ  [u] u | ऊ  [uː] ū | ऋ  [ɹ̩] ṛ | ॠ  [ɹ̩ː] ṝ | ऌ  [l̩] ḷ | ॡ  [l̩ː] ḹ |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| soni dicti 'diphthongi' | ए [eː] e | ऐ  [aːi] ai | ओ  [oː] o | औ  [aːu] ay |

|  |  |
| --- | --- |
| अं  [ⁿ] ṃ | *anusvara* (nasalizatio) |
| अः  [h] ḥ | *visarga* |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| velares | palatiles | cerebrales (retroflecti) | dentales | labiales |
| क  [k] k | च  [c] c | ट  [ʈ] ṭ | त  [t̪] t | प  [p] p | mutae surdae |
| ख  [kʰ] kh | छ  [cʰ] ch | ठ  [ʈʰ] ṭh | थ  [t̪ʰ] th | फ  [pʰ] ph | mutae surdae cum aspiratione |
| ग  [ɡ] g | ज  [ɟ] j | ड  [ɖ] ḍ | द  [d̪] d | ब  [b] b | mutae sonorae |
| घ  [ɡʱ] gh | झ  [ɟʱ] jh | ढ  [ɖʱ] ḍh | ध  [d̪ʱ] dh | भ  [bʱ] bh | mutae sonorae cum aspiratione |
| ङ  [ŋ] ṅ | ञ  [ɲ] ñ | ण  [ɳ] ṇ | न  [n] n | म  [m] m | nasales |
|   | य  [j] y | र  [r] r | ल  [l] l | व  [ʋ] v | semivocales |
|   | श [ɕ] ś | ष  [ʂ] ṣ | स  [s] s |   | sibilantes |
| ह [ɦ] h |   |   |   |   | fricativa sonora |

Licet litteris maiusculis uti, exempli gratia महाभारत = Mahābhārata (nomen carminis epici).

## Nexus interni

* {{IAST}} (formula ad hanc translitterationem in paginis nostris praebendam)

## Notae

## Nexus externi

* Introductio in linguam Sanscritam, quae litteras monstrat sub voce "The sounds of Sanskrit and the Sanskrit alphabet"
* Litterae variae ad linguam Sanscritam scribendam