Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kanji

**Kanji** (漢字, "litterae Han" vel "Sinicae") sunt characteres Sinici logographici qui in lingua Iaponica scribenda adhibentur. Una cum syllabariis posterius derivatis, scilicet hiragana et katakana, systema scripturae Iaponicae constituunt. Plerisque litteris est duplex pronuntiatus: unus (*on'yomi*) a sono Sinico, alter (*kun'yomi*) Iaponicus vernacularis. Nonnulli quoque characteres, *kokuji* dicti, in ipsa Iaponia creati sunt; praeterea regimen Iaponicum, post restaurationem Meiji saeculi XIX, ad alphabetismum augendum, multas litteras in formas simpliciores redegit, quae hodie *shinjitai* (新字体) nominantur. Fere tria milia characterum *kanji* in usu communi manent.

In scriptura Iaponica hodierna, systemata *kanji*, *hiragana*, *katakana* munera distincta plerumque complent. Litteris kanji scribuntur radices vocabulorum lexicalium, sicut nomina substantiva et stirpes verborum temporalium nominumque adiectivorum. Syllabario *hiragana* autem scribuntur partes grammaticae, velut terminationes (quae *okurigana* dicuntur), particulae, et vocabula quae characteribus kanji carent aut quorum usus rarus est. Denique, syllabario *katakana* praecipue scribuntur vocabuli a linguis externis mutuatis (praeter Sinicam antiquam), onomatopoeia, nomina plantarum animaliumque.

## Exempla usus

* 私は本を読む。
	+ *Watashi wa hon o yomu* (Ego librum lego).
	+ Hic, characteres kanji 私 (ego) et 本 (liber) nomina substantiva, et 読 stirpem verbi ("leg-") significant. Syllabae hiragana は (*wa*), を (*o*), et む (*-mu*) particulas grammaticales et terminationem verbi indicant.

* 山が高い。
	+ *Yama ga takai* (Mons altus est).
	+ Character kanji 山 (mons) nomen indicat, dum 高 est stirps adiectivi ("alt-"). Syllaba hiragana い (*-i*) terminationem adiectivi praebet, et が (*ga*) est particula.

* 猫がコーヒーを飲む。
	+ *Neko ga kōhī o nomu* (Feles coffeam bibit).
	+ Vocabulum pro "coffea", コーヒー (*kōhī*), litteris katakana scribitur, quia a lingua externa (scilicet Batava koffie) mutuatum est. Kanji 猫 est "feles" et 飲 est "bib-".

## Bibliographia

* Seeley, Christopher. *A History of Writing in Japan*. Lugduni Batavorum: Brill, 1991.

## Nexus interni

* Logogramma
* Scriptura Iaponica
* *Man'yōshū*

|  |  |
| --- | --- |
| stipula | *Haec pagina est stipula. Amplifica, si potes!* |
# Logogramma

Stela 5 ex Takalik Abaj Guatemalae scripturam Maya monstrat.
**Logogramma** (Graeco λόγος 'sermo; ratio' + γράμμα 'scriptura') est graphema, minima systematis scribendi unitas, quae verbum, lexema, vel morphema per se significat. Quod aliis systematibus scribendi aut non linguisticis opponi potest, sicut pictogrammata et ideogrammata, quae nuntios communicant, aut linguisticis sicut abecedaria, abjad, et syllabaria, ubi quodque signum phonema (sonum) vel mixturam phonematum, non vocabula tota, lexemata, vel morphemata significat.

Logogrammata Sinica 'natare' et 'madefacere' significantia: signum laevum, 'aqua' significans, certam coniunctionem cum aqua monstrat; signum dextrum, 'reus' in uno latere et 'silva' in alio, indicat haec verba *qiú* et *lín* proprie dici. Hoc systema, quod verbum per thema et pronunciationem evocat, est usitatissimum inter logogrammata Sinica.
Non confundendenda logogrammata cum ideogrammatibus vel hieroglyphicis, nam ideogrammata notiones recte significant plus quam mera verba vel morphemata, nullumque systema logographicum prorsus ideographicum est.

Logogrammata ex elementis ad visum pertinentibus varie ordinatis componuntur, aliquando ad segmentationem phonematum redientes, principium per quod abecedaria efficiuntur. Quam ob rem meminisse sonum verbi abecedario scripti plerumque facilius est, sed significatio logogrammatis facillime memoria teneri vel animo fingi potest. Quia signum se plus significationibus quam sonis consociat, locutiones distinctissimae ad significandas notiones similes comprimi possunt.

Systemata logographica fortasse fuerunt primae scripturae formae verae in orbe terrarum adhibitae: hieroglyphicae Aegypti antiquae, litterae Sinicae, scripturae Mesoamericanae, et scripturae cuneiformes Asiae Minoris, nonnulla elementa logographica ferre possunt. Primi gradus scripturae Shümom, in Cameronia saeculo undevicensimo evolutae, etiam fuerunt logographica.

Hieroglyphica Aegyptia.
Systematibus quae abecedario Latino utuntur etiam sunt signa potentiam logographicam habentia, in notatione mathematica, ut exempli gratia signum *%,* quod centesimas significat.

Nonnulla systemata omnino sunt logographica, atque omnia variis signorum formis utuntur ad sonum explicandum vel flexuram grammaticam addendam. Exempli gratia, in scriptura Sinica sunt logogrammata pura, sed maior pars signorum sunt phonogrammata, quae componuntur ex binis elementis: uno proximam verbi notionem significante, unoque sonum monstrante.

## Nexus interni

* Morphogramma
* Logotypus
* Phonogramma
* Scriptura pictographica

## Bibliographia

* Daniels, Peter T., et William Bright. 1996. *The World's Writing Systems.* Oxoniae: Oxford University Press.
* DeFrancis, John. 1984. *The Chinese Language: Fact and Fantasy.* Honolulu: University of Hawaii Press. ISBN 0824810686.
* Hannas, 1997. *Asia's Orthographic Dilemma.* Honolulu: University of Hawaii Press. ISBN 082481892X.
* Hoffman, Joel M. 2004. *In the Beginning: A Short History of the Hebrew Language.* NYU Press. ISBN 0814736904.
# Hania

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Hanc paginam intra 3 menses augere oportet.**
Vicipaedia a die 1 Ianuarii 2016 paginas brevissimas non iam accipit. Cuique paginae opus est non carere: *1.* lemmate paginae nomine congruente; *2.* textu, qui rem definit notabilitatemque eius exprimit; *3.* fonte externo certo; *4.* nexibus internis ex hac pagina et ad hanc paginam ducentibus.
Si censes opportunius, hanc paginam in spatium nominale adumbrationum ponere potes.
Ad profundiora LA DEENFR |

**Hania** (-ae, f.) (Coreane Hangullice 한자) (漢字, scilicet 'characteres Sinici'), aliquando characteres Sinocoreani versa, est nomen characterum Sinicorum (Sinice traditionaliter 漢字; Sinice simpliciter 汉字; Sinice pinyinice *Hànzì*) Coreane, accuratius, refertur ad illos characteres quos Coreani mutuati sunt a Sinica et incorporaverunt in suam linguam, pronuntiatu eorum mutato. Iaponicis kansis contrarie, quorum aliqui simplificati sunt, haniae nunquam reformatione affectae sunt, quamobrem omnes haniae characteribus Sinicis Sinicae traditionalis identicae sunt, quamvis aliquae paulum a traditionali forma discrepent. Quod significat ut, collatae cum characteribus in usu in Iaponia et continentialibus Sinis, haniae tractus possideant.

|  |  |
| --- | --- |
| Sinice traditionaliter | Coreane Haniā |
| 飲 | 飮 |
| 畫 | 畵 |
| 台 | 臺 |

Quamquam est Coreanum alphabetum hangul nuncupatum, a studiosorum circulo a rege Seiong stipulato creatum circa 1440, hoc non in usu ample fuit usque ad saeculum undevicensimum. Usque ad illud tempus, erat opus fluenter haniā scribere legereque ad considerandum hominem litteratum in Corea, quia pleraque Coreana documenta et litteras per haniae usum scripta sunt, sed hodie in praesenti scaena mutata est: studiosi qui Coreanae historiae student hanias noturi sunt ad legenda historica documenta, dum vulgo actus discendi adiuvat ad intellegendum quomodo quaedam vocabula creata sint. Hania non in usu Coreanis nativis vocabulis sunt, quae semper hangule scripta sunt, et adeo vocabula Sinicae originis (Coreane Hangulice 한자어; Haniā 漢字語) etiam hangule Coreane creberrime scribuntur.

## Notae