Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Фестиваль

**Фестивалдар** (лат. festivus -көңүлдүү, майрамдык) — бир тематика менен бириккен майрамдык, салтанаттуу мүнөздө өтүүчү концерттер, театр оюндары цикли.

Адатта фестивалдар филармониялар, музыкалык коомдор, фирмалар же жеке кишилер тарабынан маданияттын, эс алуунун ири борборлорунда өткөрүлөт. Алгач фестивалдар 18-кылымда Англияда пайда болгон. 18-19-кылымдарда бүткүл Европага тараган. 20-кылымда эл аралык фестивалдар өткөрүлө баштаган.

## Колдонулган адабияттар

Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
# Камба (эл)

**Камба** (өз аталышы *akamba*, *mukamba*) — Кениянын түштүгүндө жашаган банту эли. Кенияда калктын саны боюнча үчүнчү орунду ээлейт.
Майда топтор Танзания жана Уганда өлкөлөрүндө бар.

Саны 5 млн адам.

|  |
| --- |
| Камба |
|  Камба жоокери  |
| Мамлекеттер жана аймактар |
|  Кения  Танзания  Уганда
 |
| Тили |
камба, суахили
 |
| Дини |
христианчылык (протестантизм), жергиликтүү салттуу ишенимдерди
 |
| Расалык тиби |
негроид
 |
| Кирет |
бантулар
 |

Камба, суахили, англис тилдеринде сүйлөшөт.

Калктын көпчүлүгү христиандар (протестанттар). Калгандары жергиликтүү салттуу ишенимдерди карманышат.

Айыл чарба тармагында иштешет. Камбанын бир бөлүгү шаарларга иштөөгө кетет.

## Булактар

*  шилтеме)

*

*
# Эрктин эркиндиги

**Эрктин эркиндиги** – адамдын өз иш-аракетин өзү аныктоо жөндөмдүүлүгү.

Байыркы грек маданиятында Эрктин эркиндиги философиялык түшүнүккө караганда юридикалык түшүнүктү көбүрөөк билдирген. Эркин адам – бул өзүнүн ата-бабаларынын жеринде жашап жаткан адам, анын карама-каршысы – бөтөн жерге алынып кетип, кулга айланган согуш туткуну. Гомердин доорунда эркин адам – бул мажбурлоосуз, өзү каалагандай жүргөн адам. Эркиндиктин эң бийик көрүнүшү – тагдырды жеңип чыккан кудайга тете каармандар болгон Сократтан бери келе жаткан талаш-тартыш – бул адамдын эрки алдын-ала шартталган, аныкталган көрүнүшпү же андай эмеспи деген суроо. Эгер адамдын ар бир иш-аракети алдын-ала аныкталып, аны өзгөртүүгө болбосо, анда аны күнөөлөөгө да, урматтоого да болбойт. Бирок эркти моралдык иш-аракеттердин «акыркы натыйжасы» м-н байланышсыз кароо – табияттагы себеп – натыйжаны тааныган илимий көз карашка туура келбейт. Канттын дуализминде адам акыл-эстүү жандык катары Э. э-не ээ, бирок табият мыйзамдары үстөмдүк кылган эмпирикалык дүйнөдө ал эркин эмес, Эрктин эркиндигиги чектелген, жүйөлүү себептер м-н шартталган. Диний түшүнүктөрдө адам «кудай менен бириккенде», тактап айтканда өзүн толук ага арнаган кезде гана эркин болот дешкен. Ар түрдүү доорлордо адам жакшы иштерди жасаганда гана (Сократ, Платон); максатына жетүү үчүн жакшы ыкма-билимдерди туура тандап алганда (Аристотель); өзүнүн иш-аракеттерин табият мыйзамдарына же өзүнүн эркине баш ийдиргенде (Посидоний), ж. б. гана эркин болот дешсе, айрымдары адамдын иш-аракети толугу м-н Кудайдын эрки м-н болот (Лютер, Кальвин) деп эсептешкен, Локк болсо, эркиндик – бул аң-сезимдүү түрдө аракет кыла билүү дейт, ж. б.

## Колдонулган адабияттар

Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.Философия энциклопедиялык окуу куралы. - Б.:2004 ISBN 9967-14-020-8
# Атомистика

**Атомистика** (атомизм) — материянын үзүлмө (дискреттүү) түзүлүшү жөнүндөгү окуу (атомдор, молекулалар ж. б. макробөлүкчөлөр). Материя үзүлмөлүү (дискреттүү) ж-а туташтык (үзүлбөгөндүк) биримдигинен тураарын түшүндүрөт. Атомистика жөнүндөгү окуу байыркы Индиянын философиялык агымдарында берилген. Кийинчерээк Левкипп, Демокрит, Лукреций, Эпикур ж. б. антикалык философтор толуктап ж-а бир негизге келтиришкен. Алар атомдор бөлүнгүс, чектүү ж-а эң майда бөлүкчөлөр, ал бардан жок болбойт, жоктон бар болбойт деп эсептешкен. Атомдордун аздыгынан же көптүгүнөн, салмагынан, ылдамдыгынан ж-а бири-бирине болгон жайгатуусунан заттардын Ааламдагы чексиз түрлөрү түзүлөт деп түшүндүрүшкөн. Атомистика идеясы экперименталдык табият таануу алкактарында, баарынан мурда химия м-н физикада ар тараптуу иштерди жүргүзүү үчүн кубаттуу колдоого ээ болгон. Атом түшүнүгүнүн өзү мурдагы каймана, үстүрт көрсөтүүлөрдөн арылып, химияда элементтин химиялык касиеттерин алып жүргөн ажырагыс бөлүгүн түшүндүрүп калды. Заттын бир же бир нече атомдордон турган эң кичине бөлүгүн молекула деп аташты. Атомистика табият таануунун кыйла фундаменталдуу проблемаларын чечүүгө жол ачты. Макротелолордун касиеттерин ж-а закондорун билүү м-н атомдордун ж-а молекулалардын касиеттерин, кыймылын жөнөкөй жол м-н түшүндүрүүгө боло тургандыгы аныкталды (химиялык, реакциялардын табияты, жылуулуктун молекулалык-кинетикалык теориясы. Физиканын статистикалык закондору ж. б. у. с.). Энергиянын нур чыгаруу, жутулуу процесстеринин ж-а фотоэффекттин үзүлмө мүнөзүнүн ачылышы мүмкүндүк берди, аларда болсо кванттык талаалар атомдор сыпатында каралат.

## Колдонулган адабияттар

* “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1
# Интелектуалдык жанрлар

**Интелектуалдык жанрлар** интеллектуалдык роман, интеллектуалдык драма ж. б. Бул термин адабият таанууда соңку жыйырма жылда пайда болгон. Мындай чыгармаларда каармандар өздөрүнүн ыймандык, адамдык сапаттарын көрсөтүү менен бирге алардын идеялык, көзкараштык, теориялык талаш-тартыштарына, принциптерине өзгөчө көңүл бурулат. Айрым учурда “роман-концепция”, “драма-концепция” деп да айтылат. С. Эралиевдин “Кесин-инсан” поэмасы, Ч. Айтматовдун “Кассандранын энтамгасы” деген романдары Интелектуалдык жанрга кирет деп эсептөөгө болот.

## Колдонулган адабияттар

* Кыргыз адабияты: энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, - Б.: 2004
# Аруба

Аруба.

**Аруба** - Нидерланддын өзүн-өзү башкаруучу аймагы. Кариб деңизинин түштүк бөлүгүндөгү арал Вест-Индияда. Кичи Антил аралынын архипелагынын түштүк-батышында жайгашкан. Ылымта аралдар тобуна кирет. Ичке кысык аркылуу (туурасы 29 км) Венесуэладан бөлүнөт. Аянты 193 км2. Калкы 69,9 миң (2004; калк батыш жээгинде жыш отурукташкан); калкынын 75%ке жакыны европалыктар менен кариб индейлеринин аралашуусунан пайда болгон метистер. Ошондой эле папьяменто (креол тилинде сүйлөйт), голланддар (5%), вест-индиялык креолдор (Латын Америкасынан чыккандар), кытай, еврейлер да жашайт. Негизинен католик (82%), калгандары протестант (9%), мусулман жана башка диндерин тутат. Административдик борбору - Ораньестад шаары. Расмий тили - нидерланд тили. Акча бирдиги - аруба гульдени. Арал жанар тоодон пайда болуп, шуру (коралл) рифтери менен курчалган. Жеринин бети негизинен тегиз, аскалуу дөңсөөлөр да кездешет. Бийиктиги 188 мге чейин (Яманота тоосу). Тайыз булуңдары бар. Климаты субэкватордук. Айлык орточо температурасы 27°С. Жылдык жаан-чачыны 600 мм. Дарыялары жок. Кактус, ксерофиль дарагынын бир нече түрү, бадалдар өсөт.

## Экономикасы

Ички дүң продукциясын киши башына бөлүштүгөндө 28 000 доллардан (АКШ) туура келет (2002). Экономикасынын негизин туризм (жылына 600 миң турист келет; 2001-жылы 899 млн доллар киреше берген) түзөт. Жагымдуу климаты менен кооз пляждары жана таза суусу туристтерди өзүнө тартат. Офшордук банк бизнесинин мааниси зор. Нефть ажыратуу (Синт-Николастагы завод, жылына 21 млн о) өнөр жайы, тиричилик товарлары өндүрүшү, тамеки, суусундук заводдору бар. Электр станциялары мазут менен иштейт; 2002-жылы 807,7 млн кВтН электр энергиясы өндүрүлгөн. Көркөм колөнөрчүлүк өнүккөн. Сууну тузсуздандыруучу дүйнөдөгү эң ири завод иштейт. Аймагынын 10,5% гана иштетилет. Климатынын кургактыгына байланыштуу тикенектүү өсүмдүктөр (негизинен фармацевтика үчүн алоэ) жана жашылча (сугарылма) өстүрүлөт. Кой, эчки асыралат. Балык кармалат, деңиз продуктулары даярдалат. Автомобиль жолунун узундугу 800 км (анын ичинен 513 км асфальтталган). Темир жолу жок. Башкы деңиз порттору: Синт-Николас, Ораньестад, Баркадера. Эл аралык аэропорту (Ораньестадга жакын) бар. Сыртка алоэ, нефть продукциясын чыгарып, сырттан нефть, азык-түлүк (малдын) алат. Чийки зат (нефть; Венесуэладан), машина курууга керектүү продукция, автомобиль, тиричилик товарларын, жерсемирткич да алат. Негизги соода шериктери: АКШ, Нидерланд, Улуу Британия.

## Колдонулган адабияттар

* “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1
# Левкипп

Левкипп
Левкипп (б.з.ч. 500—440-ж.ченде) — байыркы грек философу, Элейден чыккан. Өмүр баяны жөнүндө маалыматтар сакталган эмес. Философиянын көптөгөн тарыхчылары Левкипптин тарыхый инсан катарында жашагандыгынан күмөн санашат жана жаш Демокриттин колдонуп жүргөн экинчи автордук лакап ысмы болсо керек деп эсептешет. Бирок башка кадыр-барктуу изилдөөчүлөр тарыхта ушундай философтун жашап өткөндүгүн ырасташат. Бизге анын эч кандай эмгеги жеткен жок. Ага төмөнкү эки эмгекти таандык кылышат: «Улуу диакосмос» жана «Акыл жөнүндө».

Левкипп атомдук философияны негиздөөчү деп эсептелет. Ал материянын бөлүнбөс бөлүкчөлөрү — атом түшүнүгүн киргизет, бул атомдор боштукта кыймылдашат. Бул жагынан ал Парменидден айырмаланат. Парменид нерселерди майда бөлүкчөлөргө бөлө турган боштукту, башкача айтканда(небытие) жок нерсе дегенди тааныган эмес. Атомдор бири-биринен формалары жана көлөмү боюнча гана айырмаланышат. Алар бөлүнбөйт, өзгөрүлбөйт жана белгилүү бир сапатка да ээ эмес. Алар бири-бири менен кагылышып, жармашканда ар түрдүү заттар пайда болот. Боштукта кыймылдоо менен атомдор дүйнөлөрдүн себеби болгон куюндарды пайда кылат. Бул куюнда атомдор окшоштуктары боюнча бөлүнүшөт. Атомдордун айрым топтору кыймылдын таасири менен ысып, кеңейип, мунун натыйжасында асман телолору жаралат. Бардык жаратылыш процесстери зарылдыкка баш иет жана мыйзамченемдүү.

Левкипптин көз караштары негизинен Демокриттин көз караштары менен дал келет. Ошондуктан аларды көп учурда чогуу алып карашат жана «Левкипп менен Демокрит мындай деп эсептешет» деп айтышат.

## Колдонулган адабияттар

Л. В. Блинников.Философтордун кыскача сөздүгү. - Б.: 1997, ISBN 5-900162-16-8 Archived 2021-07-16 at the Wayback Machine
# Космологиялык негиз

Космологиялык негиз.
**Космологиялык негиз** – Ааламды бир тектүү жана бардык багыт боюнча бирдей деп түшүндүрүүчү илимий болжолдоо.

## Колдонулган адабияттар

* Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Физика. Энциклопедиялык окуу куралы. 2004 Бишкек. ISBN 9967-14-010-0
# Журналистика

Журналисттер (1944).
**Журналистика** (фр. *journalisme*, нем. *journalistik*) — маанилүү жаңылыктарды басма сөз, телерадио, маалымат агентчилиги, басма сөз борбору, кино, интернет жана башка массалык байланыш каражаттары аркылуу өз убагында элге жеткирүүчү адабий-публицистикалык ишмердүүлүк; массалык пропаганда жана агитация жүргүзүүнүн бир формасы. Журналистикада коомдун социалдык-саясий, экономикалык, маданий жактан өнүгүшү, андагы негизги багыттар жана көрүнүштөр жөнүндө түшүнүк берилет, элдин коомдук ой-пикирин, көз караштарын калыптандырууга көмөктөшөт.

## Дагы караңыз

* Журналист
* Репортаж

## Колдонулган адабияттар

* “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 3-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2011. 784 бет, илл. ISBN 978 9967-14-074-5
# Вилла

**Вилла** - (лат. villa короо-жай, кыштак) шаар сыртына курулган бак-дарактуу үйдүн бир түрү. Виллалар б. з. ч. 3-кылымда Италияда пайда болуп, 21-кылымда бүткүл Жер ортолук деңиздин боюна тараган. Бул учурдагы виллалар турак жай ж. б. курулуштардан турган архитектуралык комплекстен түзүлгөн. Кийинчерээк (империя доорунда) террасалуу, парк-павильондору бар виллалар салынган. 15-17-кылымда вилла салуу Италияда өнүккөн. Кайра жаралуу доорунун орто ченинде башкы имараты казиносу бар вилла куруу салтка айланган. 19-кылымдан шаар сыртына же дем алуучу жайларга салынган бак-паркы бар комфорттуу үйлөр вилла деп аталат.

## Колдонулган адабияттар

* “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 2-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2007. 808 бет, илл. ISBN 978 9967-14-055 -4
# Саддам Хусейн

Саддам Хусейн (1979).
**Хусейн Саддам** Абд аль-Маджимд ат-Тикримти (28. 4. 1937, Ирак, Салах-эд-Дин, Аль-Ауджа кыш. - 30. 12. 2006, Багдад, Каджимайн району, Аль-Ауджа кыш.) - Ирактын мамлекеттик жана саясий ишмери. Ирак президенти (1979-2003), Ирактын премьер-министри (1979-1991 жана 1994-2003), генерал Ахмад Хасан Бакрдын өкмөтүнүн вице-премьери (1968-1979), Араб социалисттик кайра жаралуу партиясынын (Баас) Ирак бөлүмүнүн генералдык секретарынын орун басары (1966-92), генералдык секретары (1992-2006), Ирак командачылыгынын Революциялык советинин төрагасы, маршал (1979).

* 1956-ж. улуттук Баас партиясына кирип, революциялык иштерге катышкан.
* 1959-ж. Ирактын премьер-министри Абдель Керим Касемге кол салууга катышып, ал ийгиликсиз аяктаган соң, Египетке качууга аргасыз болгон.
* 1963-ж. Баас төнкөрүшүнөн кийин мекенине кайтып келип, эки жыл түрмөгө камалган. \* Ирак революциясынын (1968) жетекчилеринин бири.
* 1972-ж. нефть өндүрүү өнөр жайларын улутташтырып, модернизациялоо боюнча масштабдуу программа иштеп чыккан.
* 1979-ж. саясий атаандаштарына карата жазалоо иштерин жүргүзгөн. Ирактын түштүгүндөгү шииттердин жана түндүгүндөгү курддардын кыймылдарын баскан.
* 1980-88-ж. Иран менен согушкан. Согуштун жүрүшүндө курддарга каршы «Анфаль» операциясын ишке ашырган. Ирак согушта миллиондой адамынан ажырап, 900 миллиард доллар материалдык зыян тарткан.
* 1990-ж. бай өлкө - Кувейтти аннексиялаган.
* 1991-ж. Персид булуңунда АКШ жана Улуу Британия башында турган көп контингенттүү аскер бирикмеси Иракты бомбалап, Кувейттен Ирактын аскер күчтөрүн сүрүп чыгарган. 21-кылымдын башында Хусейн өлкөнү исламдаштыруу аракетин жасаган.
* 2001-ж. 11-сентябрдагы АКШдагы террордук актьвдан кийин Жорж Буш Иракка каршы басым жасап, Хусейнди «Аль-Каеда» террордук уюму менен кызматташ, 11-сентябрда АКШга чабуул койгон, массалык кыргын салуучу куралдары дүйнөгө коркунуч туудурууда деп күнөөлөгөн.
* 2003-ж. 20-мартта АКШ, Улуу Британия жана Австралия коалициясы Иракка кол салган. 9-апрелде Багдад талкаланып, Хусейндин режими кулаган. 13-декабрда С. өзү америкалык аскерлердин колуна түшүп, 2006-ж. 30-декабрда дарга асылган.

## Колдонулган адабияттар

* «Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
# Күкүрттүү суутек

**Күкүрттүү суутек**, Н2S — күкүрт менен суутек бкрикмсси; түссүз, сасыган жумуртка жыттанган уулуу газ. Эрүү t 32.9°С, кайноо t 60.3°С. тыгызд. 0.964 *г/см3* Катуу К. с. ак түстөгү кристаллдык масса. Сууда, спиртте жакшы эрийт. 20°С 1 *л* сууда же спиртте 2,9 *л* К. с. эрийт. Жаратылышта вулкан газынын курамында, орг. калдыктар чириндилеринде кездешет. Абада күкүрттүү газды пайда кылуу менен күйөт:

2H2S+3O2 =2SO 2+2H2O

К. с. аба менен аралашмасы жарылуу менен күйөт. К. с. орто жана гидро туздары бар (NaHS,Na2S,ZnS, PbS ж.б.). Алар сууда начар эрийт же такыр эрибейт. К. с. лаб-яда темир (II) сульфидине 25% туз к-тасын таасир этүүдөн алынат.

FeS+2HCl2+H2S

К. с. күчтүү калыбыма келтиргич. Мис.,

2H2S+O2 =2S+2H 2O

Бул реакция ө. ж-да күкүрттү алууда колдонулат. К. с. суудагы эритмеси сульфид . к-тасы деп аталат. Ал начар к-таларга кирет. К. с. газы дем алуу органдарына, көзгө, нерв системасына терс таасир этет. Конц. 1 *мг/л* жогору болсо адам өмүрүнө зыян келтириши мүмкүн. К. с. *аналитакалык химияда жана* орг. синтезде күкүрттүү бирикмселерди алууда колдонулат.

## Колдонулган адабияттар

* Химия: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. - 422 б. ISBN 9967-14-021-6
# Гайморит

Гайморит
**Гайморит**, **Синусит** — мурундун кошумча коңулдарынын сезгениши.

17-кылымда жашаган дарыгер Натаниель Гаймор бет скелетинде көңдөйдүн бар экендигин айтып, аны сүрөттөп берген. Анын наамы менен үстүңкү жаактагы боштуктар аталып калган. Аталган эки боштондук мурун көңдөйүнүн эки тарабында жайгашкан. Бул боштондуктун былжырлуу катмары сезгенгенде пайда болот. Сезгенүү ар кандай инфекциялардан, аллергиядан, жаракат алуудан пайда болушу мүмкүн. Тиш ооруларынын натыйжасында бул оору козголушу ыктымал. Үстүңкү тиштердин тамырлары гаймор көңдөйүнүн астыңкы катмарына жакын жайгашкан. Бактериялар көңдөйгө кан аркылуу жетет.

Гаймордук көңдөйдүн түзүмүнүн өзгөчөлүгүнө байланыштуу оорунун айынан ичиндеги былжыр табигый түрдө чыкпай, толо берет да ириңге айланат. Эгер ириң гаймор көңдөйүнүн бир тарабында чогулган болсо, бир тараптуу жана эки көңдөйдө тең чгулган болсо, эки тараптуу деп бөлүнөт.

Гайморит катуу жана мезгил-мезгили менен болуп эки түрдө өтөт. Биринчи учурда оору катуу кармап, жазында жана күзүндө 3-4 жумага созулат. Өнөкөткө айланган гаймориттин күчөгөн жана тынчыңды албаган убактары кездешет.

Гайморит — мурундун кошумча коңулунун — гаймор көңдөйүнүн чел кабыгынын (кээде сөөгүнүн) сезгениши. Гаймориттин өнөкөт жана катуу кармаган түрү бар.

Катуу кармаган гайморит сасык тумоо, жогорку дем алуу органдарынын жана моюн бездеринин сезгенүү ооруларынан кийин, ошондой эле үстүңкү азуу тиштердин чирип, кабылдашынан пайда болушу мүмкүн. Бетке жасаган операциялардын кабылдоосу, кээ бир учурда жаак сөөгүнүн травма алышы да гаймориттин өөрчүшүнө шарт түзөт.

Катуу кармаган гаймориттин алдын албоо жана ал ооруну өз убагында дарылабоо анын мезгил-мезгили менен кайталанып туруучу өнөкөт түрүнө өтүшүнө алып келет. Сезгенүүдө пайда болгон суюктук топтолуп, өзүнчө бир жагымсыз сезим пайда кылат. Көңдөй соо кезинде ал суюктук аз-аздан мурун көңдөйү аркылуу сыртка чыгып турат. Ал эми гайморитте суюктук агып чыгуучу жолдун чел кабыгы көөп, башкача айтканда шишип жол тосулуп, суюктук чогулат.

Катуу кармаган гайморитте дене ысып, көңүл айнып, чыйрыгат, баш ооруп, маңдай аркылуу мурунга өтөт, чыдатпай ооруп, тез-тез кайталанып турат жана оорулуу эңкейгенде, жөтөлгөндө же чүчкүргөндө күчөйт. Оорулуу дайыма жарыкты жакшы карай албай, көзүнөн жаш агат. Оорулуунун мурду бүтүп, мурундан былжыр же ириңдүү сасык суюктук агат, жыт сезүү начарлап, көз шишийт, алы кетип, тез чарчайт, мурун бүтөт.

Өнөкөт гаймориттин кабылдоосу көп ооруларга (мисалы: менингоэнцефалит, мээнин абсцесси жана башка) дуушар кылат. Гайморитти туура диагноз коюп врач дарылайт. Алдын алууда гайморитке себеп болуучу ооруну убагында дарылоо, суукка урунбоо мааниге ээ.

## Колдонулган адабияттар

* Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8
* “Шоокум” журналы, №1(65) январь, 2012-жыл, 42-43-беттер