Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Журнал

Журналдар.
**Журнал** - (фр. journal күндөлүк) мезгилдүү басылма. Журнал чыгуу мезгилине карай: апталык, айлык жана жылына бир жолу чыгуучу басылма; мазмунуна карай: коомдук-саясий, адабий көркөм, өндүрүштүк-техникалык, спорттук, сатиралык, илимий-тармактык, илимий-популярдуу, илимий-маалыматтык, модалык, библиография., рефераттык болуп бөлүнөт. Журнал. окурмандардын жаш өзгөчөлүгүнө (балдар, өспүрүмдөр жана башка) жараша да басылат. Ал гезит сыяктуу эле, жалпыга маалымдоонун негизги каражаттарынын бири катары элдин коомдук турмушун же белгилүү бир саясий партиянын кызыкчылыгы менен таламын колдоп турат. Гезиттерден айырмаланып, Журналдарда жаңылыктардан тышкары түрдүү аналитикалык макала, очерк, публицистикалык эсселер менен көркөм чыгармалар жарыяланат. Дүйнөдөгү биринчи журнал 1665-жылы 5-январда Францияда «Журнал де Саван» деген ат менен жарык көргөн. Ошол эле жылы Англияда («Философикал транзекшнс оф Ройял сосайети»), 1668-жылы Италияда («Жорнале деи леттерати»), 1682-жылы Германияда («Акта эрудиторум») чыгарыла баштаган. Көп өлкөдө журнал 18-кылымда пайда болгон. Алгачкы Журналдар, негизинен, көркөм адабият, илим, көркөм өнөр, дин маселелериндеги жаңылыктарды баяндоо менен гана чектелген. 19-кылымдын 2-жарымынан баштап журналдын туруктуу түрлөрү калыптанган. Окурмандарга арналган түрдүү мазмундагы, көлөмдүү журналдар арбыныраак жарык көрө баштаган.

1918-25-жылы СССРде коомдук (аялдарга, жаштарга, армияга жана башка багытталган саясий, теориялык, адабий-көркөм, илимий-техникалык, чарбалык) журналдар чыккан: «Красная звезда» (1918), «Сельское хозяйство» (1919),2010-жылга чейин Кыргызстанда чыккан журналдар. «Пролетарская революция» (1921), «Крокодил» (1922), «Огонёк» (1923), «Большевик» (1924), «Библиотека» (1925) жана башка Кыргызстанда Журналдар Совет доорунда гана чыга баштаган. Эне тилибиздеги туңгуч «Коммунист» журналы (1926) жарык көргөн. Кыргыз тилинде адабий илимий-педагогика («Жаңы маданият жолунда» 1928), айыл чарба («Дыйкан», «Дехканин») журналдары жарык көргөн. 1991-жылы чейин Кыргызстанда 30дан ашык журнал жана журнал тибиндеги «Кыргызстандын пропагандисти жана агитатору» (1944), «Кыргызстан аялдары» (1951), «Чалкан» (1955), «Ала-Тоо» (1931), «Литературный Киргизстан» (1954), «Жаш Ленинчи» (1952), «Кыргызстан айыл чарбасы» (1955), «Сельская хозяйство Киргизии» (1955), «Ден соолук» (1960), «Байчечекей» (1977) жана башка чыгып турган. Республикада учурда чыгып жаткан журналдар тармактык-кесиптик мүнөзгө ээ болуп, ченелүү гана нуска менен жарык көрүүдө («АКИргеээ», «Банковский вестник», «Нормативные акты Кыргызской Республики», «Финансово-налоговый вестник», «Рынок ценных бумаг», «Кадр», «Премьера»; коомдук-саясий, аналитикалык-популярдуу «Замандаш», «Байчечекей», «Жетиген», «Ракурс», «Шоокум», «Интеллект, чыгармачылык жана турмуш» жана башка). Маалымат технологияларынын өнүгүшү менен интернет журналдар пайда болду.

## Колдонулган адабияттар

* “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 3-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2011. 784 бет, илл. ISBN 978 9967-14-074-5
# Ранчи

**Ранчи** – Индиянын чыгышындагы шаар, Жаркханд штатынын административдик борбору. Субарнарекха дарыясынын боюнда. Калкы 1,1 млн (2011). Темир жол станциясы. Аэропорту бар. Чыгыш Индиянын саясий, соода жана өнөр жай борбору. Машина куруу, металлургия, тамак-аш ж. б. өнөр жай ишканалары иштейт. Шеллак өндүрүлөт. Илим-изилдөө институттары, жогорку окуу жайлары (анын ичинде 2 университет), театрлар, музейлер бар. Байыркы архитектура эстеликтери сакталган.

## Колдонулган адабияттар

* “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117 -9
# Ория

**Ория, уткали** — Индиянын Орисса штаттында жашаган эл.

Саны 35 млн адам.

Ория тилинде сүйлөшөт.

Ишенгендердин көпчүлүгү индуистер.

## Тарых

Этностун калыптанышына көчүп келген индоарийлер жана автохтондук дравиддер жана **мундалар** катышкан. Ория ата-бабалары байыркы убакта Калинга мамлекетин байырлашкан, андан кийин Маурья, Гупта, Харша мамлекеттеринин курамына кирген.
16-19-кылымдарда ория жерлери Улуу Моголдордун бийлиги астында болгон. 19-кылымда ория жерлери Улуу Британиянын көзөмөлүнө өткөн. Суверендүү Индияда (1947ж.) ория улуттук аймагы өзүнчө штат катары бөлүнгөн.

## Чарбалык иштер

Дыйканчылык (жер айдоо) менен алектенишет. Негизги айыл чарба өсүмдүктөрү: күрүч, таруу, буурчак, тамеки, пахта, джут, кокос пальмасы, куркума, бетель.

## Кол өнөрчүлүк

Жыгач, таш жана пилдин сөөгүн оюу, жибек өндүрүү, сайма-тигүү, ап­пли­ка­ция (пипли) өнүккөн. 16-кылымдан баштап мусулман маданиятынын таасири астында алтын жана күмүш боюнча филиграндык өнөр өнүккөн.
Ория арасында өнөр жай жумушчулардын саны аз.

## Салттуу тамак-аш

Жашылча жана ачуу татымал (пакхал) кошулган күрүч. Буйволдун сүтүнөн жасалган быштак. Кээде балык, койдун жана эчкинин этин жешет.

## Турак жай

Алар негизинен айылдарда жашашат. Үй чоподон курулган, көп бөлмөлүү жана верандасы менен. Чатыры пальма жалбырактарынан. Дубалдары ак боёк менен боёлгон. Короосу чарбалык курулмалар менен курчалган. Короонун борборунда ыйык базиликанын кичинекей бакчасы жана сыйынуу жана диний ырым-жырымдарын аткарууга орун бар.

## Коом

Бөлөлөрдүн ортосунда никеге турууга тыюу салынат. Генеративдик типтеги тууганчылык терминдеринин тутуму.
Касталык бөлүнүүлөр практикаланат.

## Маданият

Ориссада көптөгөн диний курулуштар жайгашкан. Жайнисттик жана индуисттик диний борборлору:

* Кхандагири жана Удаягири тоолорундагы үңкүр храмдары (б.з.ч. 2 к.).
* Бху­ба­неш­ва­р храмы, Бхубанесвар ш.
* Джа­ган­нат­ха храмы (12 к.), Пури ш.
* Сурья храмы (13 к.), Конарак ш.
* Дурги храмы (13 к.), Джад­жпу­р ш.

Ошондой эле буддалык чоң ступалар кездешет.

Эң маанилүү майрам – Пуридеги (июнь-июль айларында) Джаганнатхага арналган "Араба майрамы" (Рат­ха­ят­ра).

Бийлердин ичинен классикалык Одисси (соло, храмдын бийчилери аткарган) жана Чхау (беткапчан эркек бийи) белгилүү.

## Булактар

*  Archived 2024-03-30 at the Wayback Machine

*

*

*
# Сэмюэл Беккет

Сэмюэл Беккет (1977).
**Беккет, Сэмюэл** - (англ. Samuel Barclay Beckett; 1906-жыл 13-апрель Дублинге — 1989-жыл 22-декабрь Париж), Ирландия жана Франция жазуучусу. Дублинден Тринити-колледжди бүтүргөн (1927). Париж Жогорку мектебинде мугалим (1928-30). 1932-36-ж. Францияда жана Германияда саякатта болгон. 1938-жылдан Беккерель Парижде жашаган. 1929-ж. аңгеме, эссе, адабий сын макалалары жарыялана баштаган. Ал абсурд театрына «Годотту күтүүдө» (1953) пьесасы менен кирген. Пьесаларынын ичинен белгилүүлөрү: «Эндшпиль» (1989), «Крэпптин акыркы тасмасы» (2000), «Бактылуу күндөр» (1989). Б. «Уотт» (1953), «Моллой», «Мэлон өлөт», «Аты жок» (1994), «Кабанаак» (1999), «Керексиз тексттер» (2001) романдарынын, ошондой эле «Ырлар» (1968) жыйнагынын автору. Нобель сыйл. лауреаты (1969).

## Колдонулган адабияттар

* «Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 2-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2007. 808 бет, илл. ISBN 978 9967-14-055-4
# Океан

Океандарды бөлүү варианттары.
**Океан** (б.-грек. Ὠκεανός) — Дүйнөлүк океандын бир бөлүгүн түзгөн, материктердин арасында жайгашкан, суу айлантуу жана башка спецификалык өзгөчөлүктөргө ээ эң чоң суу объекти. Океан атмосфера жана жер кыртышы менен үзгүлтүксүз алакада болот. Дүйнөлүк океандын аймагы океандар жана деңиздер болуп, Жердин 71 пайызга жакынын түзөт (361 миллион чарчы километр). Жердин Океан түбүнүн рельефи кыйын жана ар түрдүү.

Океандарды үйрөтүүчү илим Океанология деп аталат; океандын фаунасын жана флорасын биологиянын океан биологиясы деп аталган бөлүмү үйрөтөт.

## Булактар
# Amazon.com

|  |
| --- |
| Amazon.com |
| Файл:Amazon logo.svg, Amazon 2024.svg и Amazon shopping smile logo-app.svg |
|  |
| URL | amazon.com |
| Коммерциялыкпы? |
ооба
 |
| Сайттын түрү |
интернет-дүкөн
 |
| Катталуу |
бар
 |
| Жеткиликтүү тилдер |
англисче , орусча, португалча, испанча, корейче, жапончо ж.б
 |
| Ээси |
Жефф Безос, The Vanguard Group и BlackRock
 |
| Автору |
Жефф Безос
 |
| Ачылган күнү |
1994
 |
| Учурдагы абалы |
Иштейт (Активдүү)
 |

**Amazon.com, Inc.** - ошондой эле Amazon (Амазон) деген ат менен белгилүү болгон Американын электрондук соода жана булут эсептөө компаниясы. Ал Вашингтон штатынын Сиэтл жергесинде жайгашкан жана 1994-жылы 5-июлда Жефф Безос тарабынан негизделген. Технологиялык алп жалпы жүгүртүү жана базар капиталдаштыруусу боюнча дүйнөдөгү эң ири интернетке негизделген чекене сатуучу. Amazon.com онлайн китеп дүкөнү катары иш баштап, кийинчерээк DVD дисктерди, Blu-ray'лерди, CD'лерди, видео жүктөмөлөрдү/агымды, MP3 жүктөмөлөрдү/агымды, аудиокитеп жүктөмөлөрдү/агымды, программалык камсыздоо, видео оюндар, электроника, кийим-кече, эмерек, азык-түлүк, оюнчуктар жана зер буюмдарды сатуу боюнча тармагын кеңейткен. Ошондой эле, компания керектөөчү электроникалык буюмдарды, Kindle электрондук окугучтарды, Fire планшеттерди, Fire сыналгыны, Echo'ну өндүрүп чыгарат. Ал дүйнөдөгү эң чоң булут инфраструктурасын камсыздоочу (IaaS жана PaaS) болуп саналат. Amazon өзүнүн AmazonBasics аттуу үй брендинин астында USB зымдар сыяктуу белгилүү бир арзан буюмдарды дагы сатат.

Amazon Америка Кошмо Штаттары, Бириккен Падышалык, Ирландия, Франция, Канада, Германия, Италия, Испания, Нидерланддар, Австралия, Бразилия, Жапония, Кытай, Индия жана Мексика өлкөлөрү үчүн өзүнчө чекене соода сайтка ээ. Ошондой эле, Amazon айрым продукциялары үчүн белгилүү бир өлкөлөргө эл аралык жеткирип берүү жагын сунуш кылат. Германиянын Amazon сайтында 2016-жылы голланд, полша жана түрк тилдери дагы кирген.

Amazon 2015-жылы базар капиталдаштыруу жагынан Walmart'тан озуп, АКШдагы эң кымбат сатуучу болуп калган. Amazon дүйнөдөгү төртүнчү баалуу коомдук компания болуп саналат; киреше жагынан дүйнөдөгү эң ири интернет компания жана Америка Кошмо Штаттарындагы сегизинчи эң ири жумуш берүүчү ишкана. Amazon 2017-жылы Whole Foods Market'ти жыл аягына чейин 13.4 млрд АКШ долларына сатып алуу планы бар экенин жар салган. Бул физикалык сатуучу катары Amazon'дун ордун бир топ эле жогорулатат. Бул сатып алуу айрымдар тарабынан физикалык дүкөн катары Walmart'ка чакырык таштоо аракети катары чечмеленген.

## Тарыхы

## Тышкы шилтемелер

* Расмий сайт
# Вишакхапатнам

Вишакхапатнам.
**Вишакхапатнам** (англисче Visakhapatnam), Визаг – Андхра-Прадеш штатындагы (Индия) шаар. Калкы 1 730;320 млн (2013). Бенгал булуңундагы табигый гаванда жайгашып, 1683-ж. англиялык фактория катары негизделген. Индиянын башкы деңиз портторунун бири (жылына 50 миң т жүк ташылат). Калькутта Ченнаи магистралындагы темир жол түйүнү. Аэропорт, университет, музей (суу астындагы кемелер), театр, зоопарк бар. Вишакхапатнaм ири өнөр-жай борбору. Кара жана түстүү металлургия (цинк), кеме куруу, нефть ажыратуу, минералдык жер семирткичтер өнөр-жай өндүрүшү иштейт. Балык кармалат. Шаарга жакын Согуш-деңиз базасы, Симанчалам храмы жайгашкан.

## Колдонулган адабияттар

* “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 2-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2007. 808 бет, илл. ISBN 978 9967-14-055-4
# Физика

Комплекстүү илим| Илим |
| Физика |
|  |
| Темасы |
Табият таануу
 |
| Изилдөө багыты |
Материя
 |
| Түптөлгөн мезгили |
XVII кылым
 |
| Негизги багыттары |
механика, термодинамика, оптика, электродинамика ж.б.
 |
| Олуттуу окумуштуулары |
Эйнштейн Альберт ж.б.
 |
|  **Физика Викиказынада** |

**Физика** (б.-грек. φυσική — «жаратылыш», φύσις — «табият») — табиятты, анын ичинде материянын түзүлүшүн, кыймылын, өз ара аракеттенүүсүн жана энергиянын формаларын жана алардын өзгөрүшүн изилдеген негизги табигый илим. Физика — илимдердин арасында эң фундаменталдуу деп эсептелинет, анткени ал башка көптөгөн илим тармактарынын — химиянын, астрономиянын, биологиянын жана инженериянын — негизгин түзөт. Физика — так илим.

## Тарыхы

Физика илими байыркы доорлордон тарта өнүгүп келген. Байыркы Грецияда Аристотель сыяктуу ойчулдар кыймыл жана материя жөнүндө теорияларды иштеп чыгышкан. Кийин Ибн Сина, Ибн аль-Хайсам сыяктуу ислам ойчулдары оптика жана механика боюнча изилдөөлөрдү жүргүзүшкөн. XVI–XVII кылымдарда Галилео Галилей жана Исаак Ньютон классикалык механиканын негизин түптөп, илимий революциянын баштоочулары болушкан.

XX кылымда физикада чоң өзгөрүүлөр болуп, Альберт Эйнштейндин ыктымалдуулук теориясы жана кванттык механика сыяктуу жаңы теориялар пайда болгон. Бул теориялар микродүйнө жана жогорку ылдамдыкта кыймылдаган телолор жөнүндө түшүнүктөрдү түп-тамырынан өзгөрттү.

## Физиканын негизги бөлүмдөрү

### Макроскопиялык физика

Макроскопиялык физика дүйнөдөгү кубулуштарын жана мыйзамдарын изилдейт:

* Механика
	+ Классикалык механика
	+ Релятивисттик механика
	+ Үзгүлтүксүз чөйрөнүн механикасы
		- Гидродинамика
		- Акустика
		- Катуу заттардын механикасы
* Термодинамика
* Оптика
	+ Толкун оптикасы
	+ Кристаллдык оптика
	+ Молекулалык оптика
	+ Сызыксыз оптика
* Электродинамика
* Термелүүлөрдүн жана толкундардын физикасы
* Салыштырмалуулуктун жалпы теориясы

### Микроскопиялык физика

Микроскопиялык физика дүйнөдөгү көлөмү кичинекей заттардын кубулуштарын жана мыйзамдарын изилдейт:

* Атом физикасы
* Статистикалык физика
	+ Статистикалык механика
	+ Статистикалык талаа теориясы
	+ Физикалык кинетика
	+ Кванттык статистика
* Конденсацияланган чөйрөнүн физикасы
	+ Катуу заттардын физикасы
	+ Суюктуктар физикасы
	+ Атомдордун жана молекулалардын физикасы
	+ Наноструктуралардын физикасы
* Кванттык физика
	+ Кванттык механика
	+ Кванттык талаа теориясы
		- Кванттык электродинамика
		- Кванттык хромодинамика
* Ядролук физика
	+ Гиперядролук физика
* Элементардык бөлүкчөлөр физикасы
	+ Жогорку энергия физикасы

### Башка илимдер менен байланышкан физиканын тармактары

* Агрофизика
* Акустикалык оптика
* Астрофизика
* Биофизика
* Эсептөө физикасы
* Гидрофизика
* Геофизика
	+ Петрофизика
	+ Сейсмология
	+ Тектонофизика
	+ Геофизикалык гидродинамика
* Космология
* Математикалык физика
* Материал таануу
	+ Кристаллография
* Медициналык физика
* Метрология
* Радиофизика
	+ Кванттык радиофизика
	+ Статистикалык радиофизика
* Техникалык физика
* Термелүү теориясы
* Динамикалык система
* Атмосфера физикасы
* Плазма физикасы
* Физикалык химия
* Химиялык физика

## Булактар

## Тышкы шилтемелер

* Физиканын жана техниканын энциклопедиясы
# Библия

**Библия** (*Ыйык Китеп*) – 1500 жыл аралыгында 40ка жакын адам тарабынан Кудайдын Рухунун жетеги менен жазылган китеп. Китептин аты грек тилиндеги “библиос” деген сөздөн алынган, китептер дегенди билдирет. Ал Байыркы Келишим (Эски Осуят) жана Жаңы Келишим (Жаңы Осуят) деген эки бөлүктөн турат.

## Байыркы Келишим

Мусанын убагында Кудайдын еврей эли (Израил) менен түзгөн келишимине байланыштуу жазылган китептердин жыйнагы. Эски Осуятта Кудайдын бүткүл адамзатка Куткаруучуну жибере тургандыгы, ал эми Жаңы Келишим Куткаруучуну жибергендиги айтылат.

Байыркы Келишим 39 китептен турат, алардын көпчүлүгү байыркы еврей тилинде, бир нечеси арамей тилинде жазылган. Бул жыйнакта тарых, мыйзамдар, пайгамбарчылыктар, проза, поэзия жана акыл-насааттар камтылган.

## Жаңы Келишим

27 китептен турат, бардыгы грек тилинде жазылган. Бул жыйнакта Куткаруучу Иса Машаяктын төрөлүүсү, жер үстүнө келген максаты, окутуусу, иштери, өлүмү, тирилүүсү жана асманга көтөрүлүп кетүүсү баяндалат. Ошондой эле Иса Машаяктын шакирттеринин иштери, алгачкы Жыйындын түзүлүшү, ишенгендерге жазылган каттар жана акыркы күн жөнүндөгү пайгамбарчылык жазылган.

Библияда 6 миңден ашык пайгамбарчылык бар, алардын 3,5 миңден ашыгы аткарылган.

Кыргыз турмушундагы айрым сөздөргө кулак төшөп, байкап көргүлө: балким, алардын өзөгү Ыйык Китепте жаткан чыгар.

## Шилтемелер

* Amanjol.com Ыйык Китеп кыргыз тилине которулган
# Стресс

**Стресс** — кишиге өтө күчтүү дүүлүктүргүч таасир эткенде пайда болгон абал. Мында организм ал шартка ыңгайланат. Организмге дүүлүктүргүч таасир эткенде ички секреция бездери (гипофиз) активдүү иштеп, бөйрөк үстүндөгү бездин ишин күчөтүүчү гормон көп бөлүнөт. Натыйжада түрдүү гормондор, анын ичинде кортикоиддер канга көп берилет. Кортикоиддер организмдин ыңгайлануу механизмин күчөтөт (адаптациялык синдром). Жалпы адаптациялык синдром ыңгайлануу реакциясы болуу менен бирге айрым шарттарда (кайталап же тез-тез таасир этүү) оорулардын пайда болушуна себеп болот, себеби гормонду кээде ашык чыгарып, ал организмге зыян келтирет. С-тин таасиринен оорунун өөрчүшү организмдин абалына жараша болот. Мисалы, гипертония оорусу барларда С. өтө оор өтүп, гипертониялык криз менен коштолот; ичеги-карындын сезгенүү ооруларында кан кетүүчү жара пайда болушу мүмкүн. Адамдарга эмоциялык С. чоң таасир этет. Бат-бат кайталанган эмоциялык С-тен бөйрөк үстүндөгү бездин иштөөсү начарлап, организмдин ыңгайлануу жөндөмүн төмөндөтөт. Адаптациялык синдромдун пайда болушуна гипофиз менен бөйрөк үстүндөгү бездин гормондорунан тышкары нерв системасы да белгилүү роль ойнойт. Бул абал кадимки эле турмушта же -өзгөчө шарттарда (мисалы, космос мейкиндигине учууда жана башкалар) болот. С. түшүнүгүн канадалык физиолог Г. Селье 1936-ж. киргизген.

## Колдонулган адабияттар

* Ден соолук»: Медициналык энциклопедия/ Башкы ред. Борбугулов М. Б.;
* Кырг. ССР ИА ж. б.— Ф.: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы ред., 1991.— 456 б. ISBN 5-89750-008-8
# Пуна

**Пуна** – Индиянын батышындагы шаар. Декан бөксө тоосунун батышында, деңиз деңгээлинен 560 м бийиктикте жайгашкан. Махараштра штатында. Калкы 2,6 млн (2010). Автомобиль кураштыруу (мотоцикл) өнүккөн. Келкара музейи (Индиянын салттуу искусство буюмдары коюлган). Текстиль, тамак-аш, машина куруу, булгаары-бут кийим, химия өнөр жай ишканалары иштейт. Өлкөнүн жогорку технологиялуу өндүрүшүнүн борбору. Пунага жакын жерде антибиотик заводу бар. Ага-хан ак сарайы, Паталешвар храмы, орто кылымга таандык Шанвар-Петх чебинин калдыктары сакталган.

## Колдонулган адабияттар

* “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117 -9
# Amazon Kindle

**Amazon Kindle** — Amazon тарабынан чыгарылуучу, электрондук китептерди окуу үчүн түзмөктөр сериясы. Amazon Kindle түзмөктөрү, колдонуучуларга электрондук китептерди, газеталарды, журналдарды, блогдорду жана башка санариптик медиаберилмелерди зымсыз тармак аркылуу сатып алуу, жүктөө, көрүү жана окуу мүмкүнчүлүгүн берет.

Amazon.com туунду Lab126 компаниясы менен иштелип чыккан аппараттык платформа, бир түзмөк катары башталган, бирок эми өзүнө бир катар моделдерди: «Kindle», «Kindle 2», «Kindle 3» (азыр «Kindle Keyboard»), «Kindle 4» жана «Kindle DX», «Kindle 4 touch», «Kindle 5» жана «Kindle Paperwhite», ошондой эле «Kindle for PC», «Kindle for iPhone», «Kindle for Mac», «Kindle for Android» жана «Kindle for BlackBerry» тиркемелерин камтыйт.

Kindle түзмөктөрүнүн электрондук сыя (E-Ink) технологияларынын негизиндеги дисплейлери бар — акыркы муун (алтынчы муун) эң аз энергия керектөө менен китеп окуганга окшоштуруу үчүн боз 16 түсүн иштеп чыгарат. Kindle жеке компьютерсиз пайдаланылышы мүмкүн. Түзмөк Интернет тармагына кирүүгө мүмкүндүк берет.

Kindleге электрондук кагаздын негизинде башка түзмөктөр: Sony Reader, Barnes & Noble Nook, PocketBook Reader, iRex iLiad жана башкалар атаандаштык кылат.

Прошивки устройств Kindle түзмөктөрүн прошивкалоолор ARM платформасы үчүн Linux ядросуна негизделген.

## Сын айтуу

Amazon өзүнүн каалоосу боюнча түздөн-түз Amazonдон алган китептерди жок кылуу мүмкүнчүлүгүнө ээ. Мисалы, Джордж Оруэллдин «Скотный двор» жана «1984» романдары жок кылынган, аларды таркатууга компаниянын укугу жок болгон (акчаны сатып алуучуларга кайрып беришкен).

## Маданиятта

Kindle гаджетинин айланысында (баарына караганда, Kindle 2) Стивен Кингдин «Ур» («Ur») аңгемесинин сюжети түзүлгөн.

## Эскертүүлөр
# Жарнама

**Жарнама** – КР мыйзамдары боюнча жеке адамдар же юридикалык жактар, товарлар, идеялар жана жаңы башталыштар жөнүндө кандай гана каражаттардын жардамы менен болбосун таратышкан, адамдардын чектелбеген чөйрөсүнө арналган маалыматтар. Ошол эле адамдарга жана юридикалык жактарга, товарларга, идеяларга жана жаңы башталыштарга кызыгууларды жаратууга жана калыптандырууга багытталган, ошондой эле товардын, идеялардын жана жаңы башталыштардын сатылып кетүүсүнө, ишке ашуусуна өбөлгө болгон маалыматтар. Ж. эч кандай атайын билим, даярдык жана техникалык каражаттарсыз эле таанылышы, түшүнүктүү болушу керек. Ж. мамлекеттик же ырасмий тилдерде таратылат. Ж. ойдогудай жана ойдогудай эмес болушу мүмкүн. Ойдогудай Ж-нын төмөндөгүдөй түрлөрү бар: ак ниеттүү эмес, ишенимсиз, этикага жатпаган, көз көрүнөө жалган жана башка маалыматтуу, анын мазмунуна, ордуна, убактысына жана таратуу ыкмасына карата КР мыйзамдарында белгиленген талаптар бузулган. Юридикалык жактардын имараттарына тагылган иштөө тартиби, кардарларга кызмат көрсөтүүнүн эрежелери жана товарларды, идеяларды жана жаңы башталыштарды Ж-лоо мазмуну жок маалыматтык такталар, башка маалыматтар Ж. болуп саналбайт.

## Колдонулган адабияттар

* Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
# Дарыя алабы

Дарыя алабы (Хонгха).
**Дарыя алабы**, **суу топтоо бассейни** — дарыя жана анын куймаларынын суулары жыйналган жер бетинин бөлүгү. Дарыя суусун жыйноочу кургактыктын бети алаптын суу топтоочу аянты деп аталат. Дарыя алабы жер үстүндөгү жана жер астындагы суу топтоочу аянттардан турат. Жер астындагы алаптын аянтын аныктоо кыйын болгондуктан, дарыя алабынын өлчөмү катары жер үстүндөгү аянт гана алынат. Танапташ жаткан дарыя алабынын чеги атмосфералык жаан-чачынды алардын өрөөндөрүнүн капталдарына карай каршы эки багытка бөлгөн суу бөлгүч кырлар аркылуу өтөт. Дарыя алабынын формасы жана аянты суу жыйналуучу жердин географиялык абалы менен рельефине, геологиялык түзүлүшүнө карата ар түрдүү болот.

## Дүйнөдөгү негизги суу топтоо бассейндери

:
     Атлантика океанынын бассейни
     Тынч океанынын бассейни
     Инди океанынын бассейни
     Түндүк Муз океанынын бассейни
     Түштүк океанынын бассейни
     Жер Ортолук деңизинин бассейни
     Кариб деңизинин бассейни
     Агынсыз аймак

## Булактар

* “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 3-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2011. 784 бет, илл. ISBN 978 9967-14-074-5
# Келечекке кайтуу

| Келечекке кайтуу |
| --- |
| Режиссеру | Роберт Земекис |
| Продюсер | * Боб Гейл
* Нил Кэнтон
 |
| Жазуучу | * Роберт Земекис
* Боб Гейл
 |
| Оператору | Дин Канди |
| Тартылгандар | * Майкл Жей Фокс
* Кристофер Ллойд
* Лиа Томпсон
* Криспин Гловер
 |
| Музыкасы | Алан Силвестри
Хүи Лүис |
| Редактору | * Артур Шмидт
* Харри Керамидас
 |
| Студия | Amblin Entertainment |
| Жайылтуучу | Universal Pictures |
| Чыккан жылы | * июль 3, 1985 (1985-07-03)
 |
| Узактыгы | 116 мүн. |
| Өлкөсү |  АКШ |
| Тили | Англис |
| Бюджети | $19 млн |
| Киреше | $381.1 млн |

**"Келечекке кайтуу"** (англ. *Back to the Future*, орус. Назад в будущее) − 1985-жылы Роберт Земекис тарткан америкалык фантастикалык жоруктуу комедия. Сценарийин Земекис жана Боб Гейл жазган. Тасмада Майкл Жей Фокс Марти Макфлайдын ролун аткарат. Марти азыркы жашоосунан 1955-жылга келечектеги ата-энеси мектеп окуучусу кезине кайтып барат да, апасы аны жактырып калат. Кристофер Ллойд Мартинин досу Др. Эммет, башкача айтканда Док Браунду ойнойт да, Мартиге өтмүштө кеткен катаны оңдоп, анын келечектеги ата-энесинин бири-бирин жактыруусуна жардам берет. Марти жана Док 1985-жылга кайтуунун жолун табыш керек.

Тасма 1985-жылы 3-июлда жарыкка чыгып, дүйнөлүк аренада $381 млн киреше табуу менен 1985-жылдын эң көп сатылган тасмасына айланган. Тасма "Эң мыкты коюлган тасма" үчүн "Hugo" сыйлыгын, "Эң мыкты фантастикалык тасма" үчүн "Сатурн" сыйлыгын, "Эң мыкты үн монтажы" үчүн Оскар сыйлыгын алган. Мындан сырткары 3 Оскар сыйлыгынын наамына, 5 "BAFTA" сыйлыгынын наамына жана 4 "Алтын Глобус" сыйлыгынын наамына көрсөтүлгөн. Роналд Рейган 1986-жылкы АКШ Конгрессинде тасманы цитата келтирип кеткен. 2007-жылы АКШ Конгрессинин китепканасы Улуттук кино реестринде сактоо үчүн тасманы тандап алган. 2008-жылы июнда "AFI" фантастика жанрындагы эң мыкты 10 тасманын ичине киргизген. Тасманын "Келечекке кайтуу 2" (1989) жана "Келечекке кайтуу 3" (1990) эки уландысы да тартылган жана андан соң анимация сериясы, оюн-зоок паркы жана мюзикл тартылган.

## Сюжет

## Тартылгандар

## Шилтемелер