Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Автоматон

Эларалык искусствонун центриндеги автоматон
**Автоматон** (же **автомат**) - тапшырылган программа менен аракет кылган механикалык привод менен так теке. Автоматондорду дүйнөдөгу эн биринчи робот деп санаса болот. Автоматондордун кээ бирөөсу комплекстик кыймылдарды аткарганды билчү, мисалы: жазуу, музыкалык куралдарда ойноо.

## Тарыхы

Эн биринчи автоматондор байыркы убакыттарда жасалчу. Легендалардан Дедалдын баскан эстеликтер, бактан жасалган учкан көгүчкөн ж.б. Практикалык мааниси жок болчу, бирок автоматондор кызыктуу оюнчуктар болчу. Пружиналык приводдун, термелгич сааттын ойлоп табуусу автоматондорго таасир этти, анткени ушул ойлоп чыгарылган нерселерде жаны механизм жана принциптер колдонулган болчу, кийин автоматондордо ушул принциптер колдонулган.

Каллиграф (Пьер Жаке-Дро)
Алексей Михаилович царда кан сарайында үч механикалык арстан турчу. Алар чыныкый арстандай ырылдаганды билчу. Арстандардын механизмин Курал-Жабдык Палатанын саат механиги Петр Высоцкий 1673 жылы жасаган.

Парижде көрсөтулгөн Вокансондун автоматондор белгилуу болуп калган.

Пьер Жаке-Дронун автоматондору белгилуу болчу. Азыр ошол автоматондор Швейцариядагы Нёвшателе шаарынын Тарых жана Искусствонун музейинде жайгашкан. Пьер Жаке-Дронун "Каллиграф" деген автоматону 6000 детальдан жасалган. Ал 40 созго чейин текстти жаза алат. Автоматондор "Jaquet Droz" деген саат чыгарган фирмага жарнама катары колдонулчу.

Немис ойлоп табуучу Фридрих фон Кнаусс (1724-1789) биринчи автоматикалык жазган машинаны ойлоп чыгаруучусу болгон. Механизм татаал болуп чыккан. Эки коло бүркүт машинканы кармап турган, ичинде муза-кудай болчу, ал текстти жазып турчу. Машинка калем учту сыяга малганды билчү жана барактагынды да билчү.

## Шилтемелер

*
*  Archived 2020-08-04 at the Wayback Machine
# Объектке багытталган программалоо

Обьектке багытталган программалоо (англ. *object-oriented programming* - орус. объектно-ориентировванное программирование) - башкы кызыкчылыгы обжекттерди кайталап колдонуу жана аларды өзгөртүү болгон программалоо жолу. Обжект – класс деп аталган абстрактуу берилиштер тибиндеги чоңдук. Ар бир класс бир же андан көп туунду класс деп аталган төмөнкү деңгээлдеги класстарга ээ боло алышат. Деңгээли жогору болгон класс супер же база классы деп аталат. Ар бир туунду класс суперкласс обжекттеринин методдорун жана белгилерин мурастап алат.

**Объект** бул маалыматты жана функцияларды камтыган структура. Реалдуу дүйнөдөгү нерселерди же концепцияларды моделдейт, мисалы, машина, студент же бухгалтерия. Объекттин мүнөздөмөлөрү (атрибуттары) жана функциялары (методдору) болот.

**Класс** бул объекттердин типтерин аныктаган шаблон. Ал объекттин мүнөздөмөлөрүн жана жүрүм-турумун аныктайт. "Автомобил" классы бардык автомобилдер үчүн жалпыланган мүнөздөмөлөрдү жана функцияларды камтыйт.

**Инкапсуляция** бул объекттин ички мүнөздөмөлөрүн жашырууга жана контролдоо мүмкүнчүлүгүн берген концепция. Аны контролдоо үчүн "getter" жана "setter" методдору колдонулат.

**Наследование** бул класстардын мүнөздөмөлөрүн мурас катары алуу процессин билдирет. "Транспорт" классы "Автомобил" классына мурас берип, анын мүнөздөмөлөрүн жана функцияларын алууга мүмкүндүк берет.

**Полиморфизм** бул объекттердин ар кандай типтерде өз ара аракеттешүүгө мүмкүндүк берүүчү концепция. Бир метод бир нече объектте ар кандай түрдө иштей алат.

OOP концепциялары программалоону структуралаштырып, кодду кайра колдонууга, оңой иштетүүгө жана тапшырмаларды натыйжалуу аткарууга шарт түзөт.

## Колдонулган адабияттар

* Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3
# Ресторан

**Ресторан** ― тамак-аш жана ичимдиктерди даярдап, кызмат кылуучу, тамактануучу жай. Ресторандар ар кандай стили, баа категориялары жана кызмат көрсөтүү деңгээли менен айырмаланышат. Алардын көпчүлүгү тамактануучу залдарды, баарлашуу үчүн орундарды жана тамактардын кеңири ассортиментин сунушташат.

Ресторандарда кызмат көрсөтүү ыкмалары да ар кандай болот. Кээ бирлери тез кызмат көрсөтүү тутумун, башкалары болсо кызматкерлердин жеке кызмат көрсөтүүсүн сунушташат. Мындан тышкары, өзүнчө буйрутма берүү жана тейлөө тутумдары да бар.

## Тарыхы

Ресторан термини 18-кылымдын орто ченинде Францияда пайда болгон. Алгачкы ресторандар тамак-ашты даярдаган жана саткан жайлар катары иштей баштаган. 1765-жылы Парижде «Le Procope» деген биринчи ресторан ачылып, ал жерде көптөр чогулуп, тамактанууга мүмкүнчүлүк алышкан.

## Түрлөрү

* Улуттук ресторандар: Мындай ресторандар, адатта, жергиликтүү жана улуттук тамактарды сунуштайт.
* Тематикалык ресторандар: Мындай ресторандар өзгөчө темага негизделет, мисалы, италиян, жапон, мексикан же фаст-фуд.
* Кофейниктер жана барлар: Кофе жана жумшак ичимдиктерди сунуштаган жайлар.
* Элиталык ресторандар: Жогорку класстагы ресторандар, адатта, уникалдуу жана кымбат тамактарды сунушташат.

Ресторандар адамдар үчүн социалдык байланыш түзүү, достор менен жыйындарды өткөрүү, атайын кечелерди өткөрүү жана иш-сапарларда тамактануу үчүн маанилүү жайлар болуп саналат. Алар ошондой эле гастрономиялык маданияттын өнүгүшүнө жана тамак-ашты даярдоо өнөрүнө салым кошушат.

## Булактар

* "Ресторандын аныктамасы" (*Cambridge Dictionary)*
*  ( Кыргыз сөздүгү)
# Кондитер азыктары

Кондитер азыктары.
**Кондитер азыктары** - башка азыктардан канттуулугу, аш болумдуулугу жана сиңимдүүлүгү менен айырмаланат.

Кондитер азыктары канттан жасалган (карамель конфета, шоколад, мармелад, халва) жана ундан жасалган (печенье, пряник, вафель, кекс, торт жана пирожный) болуп бөлүнөт. Кондитер азыктарына кант, какао, жемиш жана мөмө, ун, сүт, май, жаңгак, агл кошумча тамак-аш кислоталары, өң, даам, жыт берүүчү заттар кошулат. Кондитер азыктарында углевод, май жана белоктун көп болушу анын калориялуулугун, даамын жакшыртат, ошол себептүү ал тамактанууда кеңири колдонулат. Бирок Кондитер азыктарын көп жегенден адам семирип кетиши мүмкүн. Аз кыймылдаган улгайган адамдар, ошондой эле атеросклероз менен ооругандар Кондитер азыктарын көп жешке болбойт. Айрыкча сдобный печенье жана крем кошулган тортторду боор, өт жана өт жолдору ооругандарга, панкреатитте, колитте, диабетте, эндокрин ооруларында жегенге болбойт. Кант диабети менен ооругандар үчүн даярдалган Кондитер азыктарына канттын ордуна жасалма таттуу заттар (ксилит жана сорбит) кошулат. Кондитер азыктарында витамин жакшы сакталат, ошондуктан балдар үчүн жасалган Кондитер азыктарына ит мурун, кара карагат, сабиздин ширеси, витамин препараттары, гематоген, глюкоза жана башка азыктар кошулат.

Кондитер азыктары ным аз жана кант көп кошулгандыктан жакшы сакталат, ал эми пирожный менен кремдүү тортторду муздаткычта 5° температурада 6 сааттан, майлуу кремдүүсүн 36 сааттан ашык сакТоо жарабайт. Бузулган Кондитер азыктары ууландырышы мүмкүн (к. Тамак-аштан уулануу).

## Колдонулган адабияттар

* Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8
# Роалд Дал

Роалд Дал (1954).
**Роалд Дал** (англ. Roald Dahl; 1916-жыл 13-сентябрь — 1990-жыл 23-ноябрь) — британиялык роман жана кыскача аңгеме жазуучу, акын, сценарист жана согуштук учкуч болгон. Анын чыгармалары дүйнө жүзү боюнча 250 миллиондон ашуун нуска менен сатылган.

Уэлсте норвегиялык үй-бүлөдө жарык дүйнөгө келген Дал Экинчи дүйнөлүк согуш учурунда Падышанын аскердик аба күчтөрүндө кызмат өтөгөн. Ал жерде Дал адис учкуч жана чалгынчыдан баштап, канат командиринин аткаруучу кызматына чейин көтөрүлгөн. Ал балдар жана улуулар үчүн жазган эмгектери менен 1940-жылдарда таанымал болуп, дүйнөнүн бестселлер жазуучуларынын бири болуп калган. Ал "20-кылымда балдар үчүн жазган улуу аңгемечилердин бири" делет. Адабиятка кошкон салымы үчүн алган сыйлыктарына 1983-жылдагы Жашоодогу жетишкендиги үчүн Дүйнөлүк фэнтези сыйлыгы менен 1990-жылдагы Британ китеп сыйлыгынын Жылдын балдар жазуучусу наамы кирет. 2008-жылы The Times гезити Далды "1945-жылдан берки 50 улуу британ жазуучусу" тизмесинде 16-катарга жайгаштырган.

Далдын кыскача аңгемелери күтүлбөгөн аягы, ал эми балдар китептери сезимтал эмес, түнөргөн, бөбөк каармандардын жийиркеничтүү өспүрүм душман катары көрсөтүлгөн кара тамашалуу маанайы менен белгилүү. Анын китептери боорукердикти алга сүрөп, жылуу сезимдерди чагылдырган. Далдын балдар үчүн жараткан эмгектерине "Жэймс жана алп шабдалы" (англ. James and the Giant Peach), "Чарли жана шоколад фабрикасы" (англ. Charlie and the Chocolate Factory), "Матилда" (англ. Matilda), "Жез кемпирлер" (англ. The Witches), "Укмуштуу Фокс мырза" (англ. Fantastic Mr Fox), "ЧДА" (англ. The BFG), "Келесоолор" (англ. The Twits) жана "Жорждун укмуштуу дарысы" (англ. George's Marvellous Medicine) кирет. Анын өспүрүмдөргө арналган эмгектерине "Күтүлбөгөн жомоктор" (англ. Tales of the Unexpected) кирет.

## Өмүр таржымалы

## Чыгармалары

## Шилтемелер
# Дарбазачы (футбол)

**Дарбазачы** (голкипер, goalkeeper деген англис сөзүнөн) — футболдо дарбазаны сактаган оюнчу. Дарбазачынын негизги максаты - каршылаш команданын оюнчуларына гол киргизбей, дарбазаны сактоо. Көбүнчө дарбазадан алыс эмес жерде, дарбазачынын сызыгынан ашпай ойнойт.

 Джан Луиджи Буффон Италия - Англия беттешинде дарбазага урулган топту тосууда
## Кол менен ойноо

Дарбазачы башка оюнчулардан айырмаланып, өзүнүн чийилген талаасында колу менен топту кармап, тосуп, башкаларга колу менен ыргытып пас бере алат. Ал эми ал зонадан сырткары чыкса, кадимки оюнчулардай эле топту кармабайт, кармаса же колуна тийип кала турган болсо, эреже бузулган болот.

## Экипировкасы

Дарбазачынын формасы башка оюнчулардан айырмаланып, башка өңдө болот, жана көбүнчө дарбазачылар 1 деген же 13 деген номерди алышат.
Колуна кол кап(перчатки) кийишет, ал топту кармаганга ылайыкталган жана соккунун күчүн азайтуу, манжалардын чыгып кетишинен сактоо ж.б. касиеттерге ээ. Футболдо кол капсыз деле ойносо болот, бирок бардык дарбазачылар коопсуздук үчүн кийишет. Биринчи жолу кол кап кийген дарбазачы болуп аргентиналык Амадео Кариссо болгон.

## Дарбазачыны алмаштыруу

Оюнда дарбазычыны алмаштырууга болот. Командалык резерв боюнча 3 дарбазачы болот. Бирок дарбазачы жаракат алып калганда же эреже бузуп, талаадан кеткенде калыска билдиргенден кийин катардагы оюнчу деле дарбазачынын ролун аткара алат. Катардагы оюнчу пенальтини да тоскон учурлар болгон.
# Бокс

Бокс Олимпия ойюнунда
**Бокс** — (от англ. *box*- куту,ящик,ринг ) спорттун түрү, спортсмендердин жекеме-жеке чыгып, атайын эреже боюнча мушташуусу. Оюн тегереги аркан менен курчалган (6 х 6 м) аянтта (ринг) өткөрүлөт.

Боксёрлор атайын жасалган жумшак тери мээлей кийип мушташат. Белден ылдый согууга уруксат берилбейт. Бокс боюнча мелдештерди өткөрүү катышуучулардын салмагына, жашына жана спорттук даярдыгына карата бөлүштүрүлөт. Бокс ден соолукка зыян келтирбөө эрежелерин сактоо менен 3 раундда өткөрүлөт.

Бокс менен машыгуу кишини ар тараптан өөрчүтөт, ден соолугун чыңайт; нерв, жүрөк-кан тамыр жана дем алуу системаларынын функцияларына жакшы таасир берет. Кишинин ыкчамдыгын, тең салмактуулугун, чечкиндүүлүгүн, чыдамкайлыгын арттырат. Бокс менен машыгууда бет, кол травмаларга учурашы ыктымал. Бокска мүнөздүү травма — нокаут (кыска убакытка акыл-эсин жоготуу). Нокаут болгондо мушташ токтотулат, спортсмен жабыр тартуу оордугуна карата ар кандай мөөнөткө мелдешке катышпайт.

Туура жүргүзүлгөн окуу-машыгуу процесстер, коргонуу ыкмаларын туура колдонуу, мушташуу эрежелерин так аткаруу, ошондой эле спортсмендерге такай догдурдун көзөмөлү травмалардын алдын алууга жана азайышына түрткү берет. Травманын алдын алууда боксёрлордун кол чеңгелин таңуу, оозуна каучук кеп, башына атайын шлем кийүү талап кылынат. Өспүрүмдөр 14—15 жашынан баштап тажрыйбалуу тренерлердин жетекчилигинде бокс менен машыгууга болот. Ал эми 16—17 жаштан баштап мелдештерге катышууга уруксат берилет. Бокс менен машыгууну баштоодон мурун догдурдан текшерүүдөн өтүп, анда айрыкча нерв системасына, угуу жана көрүү органдарына өзгөчө көңүл бурулат.

## Колдонулган адабияттар

**Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден соолук» Медициналык энциклопедия.** - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8
# Махатма Ганди

Махатма Ганди
**Ганди Мохандас Карамчанд** (1869–1948) – Индиядагы улуттук боштондук кыймылдын лидери, идеологу. Гандинин окуусу (гандизм) улуттук боштондук күрөштүн программасы болгон. Негизги принциптери: адамдардын ортосундагы мамилелердин чыныгы формасы – сүйүү, бул жашоонун негизги мыйзамы тынчтык жол менен, күч колдонбой күрөшкө кеңири көпчүлүк элди тартуу аркылуу максатка жетүү. Ганди күч колдонууну катуу сынга алып, күч колдонбогон коом жөнүндө концепциясын иштеп чыккан, саясатта жаңы ыкманы – граждандык баш ийбөөнү колдонууга чакырган. Ганди мамлекетти зордук-зомбулуктун биримдигинин формасы деп эсептейт. Бирок адамзаттын азыркы доорунда мамлекет зарыл экендигин танган эмес. Гандинин ою боюнча күч колдонбогон мамлекет кичинекей, өзүн-өзү башкаруучу жана камсыз кылуучу, айылдык коммуналар сыяктуу болуп, анда моралдык жана социалдык мажбурлоо бар, чечимдерди көпчүлүк кабыл алат. Бирок жеке адам же азчылык да өзүлөрүнүн аң-сезимине туура келбеген аракеттерди жасабай, граждандык баш ийбөө жолу менен саясатка каршы ачык күрөшө алат.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Ганди Түштүк Африкада (1895) | Мохандас Ганди жана анын аялы Кастурбай (1902) | Ганди 1918 жылы |

## Колдонулган адабияттар

* Ганди, Мохандас Карамчанд. Өмүр таржымакалым же Чындыкка умтулуу жаатындагы тажрыйбаларым тууралуу баян. / Англ. котор. Т. Чоротегин; «Роза Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук фонду. – Б.: Аркус бас., 2016. – 240 б., сүрөт. – («Өмүрү өрнөк инсандар» түрмөгү). ISBN 978–9967–27–953–7. (M. K. Gandhi. An Autobiography or The Story of My Experiments with Truth. – Translation from English into Kyrgyz by T. Chorotegin.) – Китептик (вертикалдык) вариант.
* Ганди, Мохандас Карамчанд. Өз өмүр таржымакалым же Чындыкка умтулуу жаатындагы тажрыйбаларым тууралуу баян / Англисчеден которгон Тынчтыкбек Чоротегин; котормонун ред. Т.Абдиев; адабий ред. Ж.Жапиев. – Бишкек: Аркус басмасы, 2016. – 168 бет, сүрөт. – “Өмүрү өрнөк инсандар” түрмөгү. – “Роза Отунбаеванын демилгеси” эл аралык коомдук фонду. ISBN 978–9967–27–953-7. (2000 нуска). – Альбомдук (горизонталдык) вариант.

* Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Саясат таануу. Энциклопедиялык окуу куралы. – Б.: 2004, ISBN 9967-14-011-9
# Элизия

**Элизия** - уңгу менен мүчөнүн же жанаша келген эки сөздүн ортосундагы катар келген эки үндүүнүн бирөөнүн жоюлуп кетиши. Элизия кубулушунун төмөнкү учурлары бар:

* 1) Аягы үндүү менен бүткөн сөзгө үндүү менен башталган мүчө уланганда, уңгунун аягындагы же мүчөнүн башындагы үндүүлөрдүн бири сыйлыгышып түшүп калат: алты+оо=алтоо, жети+өө=жетөө, башта + оо = баштоо, иште+өө=иштөө, же+ыш=жеш, ата+ым=атам жана башка.
* 2) Жанаша айтылган эки сөздүн биринчиси үндүү менен аяктап, экинчиси үндүү менен башталса биринчи сөздүн аягындагы үндүү түшүрүлүп айтылат (оозеки речте). Мисалы: кара уй-каруй; эки айыл-эк айыл; бара алат-бар алат, ж.б.

## Колдонулган адабияттар

*  Archived 2021-09-22 at the Wayback Machine
# Тибет-бирма тилдери

**Тибет-бирма тилдери** – кытай-тибет тил уясынын бир нече бутагына карата колдонулуп жүргөн аталыш (анын ичинде тибет, бирма, балти, качин тилдери).

## Колдонулган адабияттар

* “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117-9
# Эл аралык деңиз уюму

**Эл аралык деңиз уюму** ― эларалык өкмөттөр аралык уюм, БУУнун адистештирилген мекемеси. Ал 1959-жылдан тарта иш жүргүзүп келет. ЭДУ эларалык соода кемечилигине тийиштүү техникалык маселелер боюнча кызматташуу жана маалымат алмашып туруу үчүн аппарат катары кызмат кылат. Эларалык соода кемечилигине тийиштүү өкмөттөр тарабынан кабыл алынган аргандай кысым көрсөтүүлөр менен чектөөлөрдү жокко чыгарууга, ошондой эле деңизде жүрүүнүн коопсуздук ченемдерин (а. и. экономикалык) кабыл алууга көмөктөшөт. ЭДУ конвенцияларды жана башка документтерди (сунуштарды, кодекстерди, колдонмолорду, акыл-насааттарды) иштеп чыгат.

## Колдонулган адабияттар

* Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
# Google Котормочу

Google Котормочу|   |
| Сайттын түрү | Котормочу |
| Катталуу | Жок |
| Жеткиликтүү тилдер | 91 |
| Ээси | Google |
| Түзгөн | Google |
| Азыркы абалы | Иштейт (активдүү) |

**Google Котормочу** (англ. *Google Translate*) – Google компаниясына тиешелүү 90дон ашык тилде иштеген, дүйнөдөгү эң таанымал акысыз котормо веб-кызматы. Ал тексттин бөлүктөрүн же веб-баракчаларды автоматтык түрдө которот. Кызмат онлайн жана ошондой эле офлайн иштейт офлайн иштеш үчүн которуу пакеттерин көчүрүү керек. Google котормочу аркылуу которуп жана кандай угулат экенин укса болот

## Колдонуудагы тилдер

Төмөндөгү тилдердин бардыгы бири-бирине которула алат. Тизме 12-декабрь 2014-жылдагы маалымат боюнча.

1. аңглисче
2. албанча
3. арабча
4. армянча
5. африкаанс
6. азербайжанча
7. баскча
8. беларусча
9. бенгалча
10. болгарча
11. боснияча
12. валлияча
13. мажарча
14. вьетнамча
15. галисияча
16. грекче
17. грузинче
18. гужарати
19. датча
20. жапончо
21. зулусча
22. иврит
23. игбо
24. идиш
25. индонезияча
26. ирландча
27. исландча
28. испанча
29. итальянча
30. йорубача
31. казакча
32. каталанча
33. каннада
34. корейче
35. креолчо (Гаити)
36. кыргызча
37. кытайча (байыркы, жөнөкөй)
38. кхмерче
39. лаосчо
40. латынча
41. латышча
42. литвача
43. македончо
44. маори
45. малагасиче
46. малайча
47. малаяламча
48. мальтача
49. маратхиче
50. моңголчо
51. мьянмача
52. немисче
53. непалча
54. нидерландча
55. норвегче
56. орусча
57. өзбекче
58. фарсыча
59. пенжабча
60. полякча
61. португалча
62. румынча
63. себуано
64. сербче
65. сесеточо
66. словакча
67. словенче
68. сомаличе
69. сингалча
70. суахили
71. сунда
72. тажикче
73. тайча
74. тагалча(филиппинче)
75. тамилче
76. телугу
77. түркчө
78. украинче
79. урду
80. финче
81. французча
82. хаусача
83. хмонгчо
84. хорватча
85. хинди
86. чехче
87. чичевача
88. шведче
89. эсперанто
90. эстончо
91. явача

## Тесттик

1. амхарча
2. кантончо
3. черокиче
4. корсикача
5. гаваи
6. фризче
7. руандача
8. **кыргызча**
9. орияча
10. пуштуча
11. шонача
12. синдхиче
13. татарча
14. тибетче
15. түркмөнчө
16. уйгурча
17. волофчо
18. косача

## Адабият
# The Critics' Choice Movie Awards

**The Critics' Choice Movie Awards** (кырг. "Киносынчылардын тандоосу" сыйлыгы; башында **Broadcast Film Critics Association Award** катары таанымал болгон) – жыл сайын Broadcast Film Critics Association (BFCA) тарабынан эң мыкты кинематографиялык жетишкендиктерди белгилеш үчүн уюштурулган сыйлык тапшыруу аземи. Бир апта ичинде талапкерлердин кандидатурасын көрсөтүү жазуу бюллетеньдери тапшырылат, жыйынтыктоочу талапкерлерлердин тизмеси декабрда жарыяланат. Кийинки добуш берүүнүн жеңүүчүлөрү январда, жыл сайынкы Critics' Choice Movie Awards аземинде белгилүү болот. Кошумчалуу жана атайын сыйлыктар BFCA ассоциацианын байкоочу кеңешинин кароосу боюнча чечилет.

Эң башында сыйлыктар Critics' Choice Awards деп аталчу. 2010-жылы сыйлыкты Critics' Choice Television Awards сыйлыгынан айымалаш үчүн аталышына Movie (кырг. Тасма) сөзү кошулган, ошону менен эң алгачкы сыйлыктар жакында эле түзүлгөн Broadcast Television Critics Association тарабынан сыйланган. Учурда Critics' Choice Awards аталышы эки сыйлыкка бирдей тиешелүү.

2006-2009-жылдар арасы сыйлык тапшыруу аземи Санта-Моникадагы ири конференц-залында өткөн. 2010-2012-жылдар арасы жаңыланган Голливуд Палладиум тарыхый залында өткөн. Аземдин жандуу телевизиондук берүүсү VH1 каналынан The CW каналына 2013-жылы өткөн, ал эми сыйлыктын 2014-жылдын 16-январында башталган 19чу аземи Санта-Моникада (Калифорния) Barker Hangar театрында берилген. 2014-жылдын октябрында Critics' Choice Movie Awards 2015 жана 2016-жылдары A&E каналындан бериле тургандыгы жарыяланган.

## Тарыхы

## Шилтемелер
# Фармация

Жанчуур жана сок билек, фармациянын эл аралык белгиси
**Фармация** — дарыларды издеп табуу, изилдөө, аларды даярдоо, сактоо жана берүү, дары менен камсыз кылууну уюштуруу боюнча иш-аракеттерди жүргүзүүчү илимий-практикалык тармак. Фармакология илими менен бирдикте дарылар жөнүндөгү окууну түзөт.

Фармацияга фармацевтикалык химия, дарылардын технологиясы жана дары формалар, соттук химия, фармакогнозия жана башкалар кирет. Фармациянын келечектеги багыты — биоформация. Фармацевттик мекемелерге илим изилдөө институттар, дарыларды даярдоочу лаборатория жана ишканалар, дары өсүмдүктөрдү чогултуу жана иштетүүнү жетектеген мекемелер, аптекалар жана дары сактоочу жайлар кирет. Фармация боюнча адистер фармацевт деп аталат.

## Фармацевт

Дары-дармек боюнча жогорку же орто билимдүү адис. Ал аптекада, химиялык - фармацевттик заводдордо дары даярдоо боюнча иштейт. Кыргызстанда фармацевттер медициналык институттардын фармацевттик факультетинде даярдалат.
# Миллион

Он миллиондон 1 миллионго чейинки ыйгарым укуктарды элестетүү
**Миллион**, миң жерде миң – 1ден кийин 6 нөлү бар сан, башкача айтканда 106 саны.

## Колдонулган адабияттар

* “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 5-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. илл. ISBN 978 9967-14-111 -7
# Ромео жана Жулетта

"Ромео жана Жулетта" (1597).
**"Ромео жана Жулетта"** (англ. *Romeo and Juliet*) — Уилям Шекспир өз карьерасынын башталышында жазган трагедиялык чыгармасы. Анда бирин-бири сүйгөн жаштардын өлүмү алардын айыгышкан үй-бүлөлөрүн бириктиргени жөнүндө баяндалат. Бул Шекспирдин көзү тирүү кезинде Гамлет менен катар эң таанымал жана эң көп коюлган спектаклдеринин бири болгон. Бүгүнкү күндө башкы каармандар жаш сүйүшкөн түгөйлөрдүн баштапкы үлгүсү катары каралат.

"Ромео жана Жулетта" тамыры байыркы доорго чейин жайылган сүйүү трагедиясы жөнүндөгү салттык чыгармаларга таандык. Мазмуну 1562-жылы Артур Брук тарабынан которулган "Ромеус менен Жулеттанын кайгылуу окуясы" аттуу италян жомогуна жана 1567-жылы Уилям Пэйнтердин "Ырахат сарайы" аттуу прозасына негизделген. Шекспир жогорудагы эки эмгектен көп нерсе алган болсо да чыгарманын мазмунун өз алдынча Меркуцио жана Парис сыяктуу кошумча образдарды кийирүү менен өнүктүргөн. 1591 жана 1595-жылдардын ортосунда жазылган деп айтылып келген спектакль биринчи жолу кварто түрүндө 1597-жылы басылып чыгарылган. Биринчи кварто версиясынын сапаты начар болгону менен кийинки басылыштары Шекспирдин чыгармаларынын түп нускасына жакындаштырылып оңдолгон.

Шекспирдин поэтикалык көркөм түзүлүштү колдонгону (мисалы, чыңалууну көбөйтүш үчүн комедиядан трагедияга өтүп кетиши, кичинекей каармандарды чоңойтушу жана окуяны кооздош үчүн окуянын ичиндеги окуяларды пайдаланышы) анын алгачкы драмалык чеберчилиги катары мактоого алынган. Спектакль ар кандай поэтикалык формаларды ар түрдүү каармандарга айлантып, кээде каармандын өнүгүшү менен формалар да өзгөрүп турат. Мисалы, Ромео спектаклдин ар сонетинде бара-бара билгич болуп өсөт.

"Ромео жана Жулетта" сахнага, тасмага, музыкалык жана опералык чыгармаларга көп жолу ылайыкташылган. Англиядагы реставрация учурунда чыгарма Уилям Давенант тарабынан жандандырылып, кайра каралып чыккан. Дэвид Гарриктин 18-кылымдагы версиясы да анын бир нече сахнасын өзгөртүп, ошол убакта адепсиз деп табылган бөлүктөрү алынып салынган. Ал эми Георг Бенданын "Ромео жана Жулеттасында" көптөгөн окуялар кошулган эмес жана аягын бактылуу кылып бүтүргөн. 19-кылымдагы аткаруулар, анын ичинде Шарлотта Кушмандын эмгеги баштапкы текстти кайра калыбына келтирип, көбүрөөк чындыкка басым жасалган. Жон Гилгуддун 1935-жылдагы версиясы Шекспирдин текстине абдан жакын болгон жана драманы байытыш үчүн Элизавета костюмдары менен сахнага бөлүү колдонулган. 20 жана 21-кылымда да спектакль ар кандай версияларга ылайыкташтырылган. Алардын ичинде Жорж Кукордун 1935-жылдагы "Ромео жана Жулетта" тасмасы, Франко Зеффиреллинин 1968-жылдагы "Ромео жана Жулетта" версиясы жана Баз Лурмандын 1996-жылы MTVден эргүү алып тарткан "Ромео + Жулетта" тасмасы бар.

## Сюжети

## Каармандары

## Булактар