Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1-июнь

|  |
| --- |
|  ← **июнь** → |
| Дш | Шш | Шр | Бш | Жм | Иш | Жк |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |
| 2026-ж. |

**1-июнь** — Григорий календары боюнча 152-күнү (толук жылда 153), жылдын аягына чейин 213 күн бар.

## Майрамдар

## Окуялар

### **Кыргызстанда**

### **Дүйнөдө**

## Төрөлгөндөр

## Каза болгондор
# Бенжамин Франклин

Franklin, 1825
**Франклин Бенжамин** (1706–1790) – америкалык ойчул, илимпоз, экономист, публицист жана саясий ишмер. Эгемендиктин декларациясы жана АКШ конституциясынын түзүүчүлөрүнүн бирден бир өкүлү. Саясий көз караштары боюнча Франклин Демократ. Учурдагы коомдук түзүлүштү реформалар аркылуу өркүндөтүү керек деген пикирди айткан. Өзүнүн чыгармаларында Франклин Кул элөөчүлүктү жана кул сатуучулукту кескин түрдө сындап, негрлердин жана индецтердин укугун коргогон. Франклин философиялык көз караштары Локк, Шефтсбери, У. Коллинз, Пристли сыяктуу философтордун чыгармачылыгы таасири астында калыптанган. Кыймылды материянын имманенттик касиети катары караган. Табиятта көз карандысыз мыйзамченемдүүлүктөр бар деген пикирге кошулган.

## Колдонулган адабияттар

* Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.Саясат таануу (энциклопедиялык окуу куралы).-Б.: 2004,ISBN 9967-14-11-9
# Украина

|  |
| --- |
| **Украинаукр. Україна** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Туу
 | Герб
 |

 |
| Гимн: *"Ще не вмерла України і слава, і воля» — «Украина али өлө элек, даңкы жана эрки"* |
|  |
| **Негизделген** | Киев орус мамлекети (832 Жыл) |
| **Эгемендүүлүк күнү** | 24-август 1991-жыл
 |
| **Расмий тилдери** | украин тили
  |
| **Борбор шаары** |  Киев
 |
| **Ири шаарлар** | Киев, Харьков, Одесса, Днепр, Донецк, Запорожье, Львов |
| **Башкаруу формасы** | парламенттик-президенттик республика
  |
| **Президент Премьер-министр** | Владимир Зеленский Денис Шмигаль
 |
| **Мам. дини** | Динден тышкары |
| **Аянты** • Жалпы
  | 44-чү - дүйнөдө 603 549 км² |
| **Калкы** • Бааланган (2024) • Жыштыгы
 | ▼33 365 000 адам (36-чи) 73,92 ад./км² |
| **АДӨИ** ( 2015) | ▼0,747 (**жогорку**) (81-чи) |
| **Акча бирдиги** | Гривна (UAH, код 980) |
| **Домени** | .ua |
| **ISO коду** | UA |
| **ЭОК коду** | UKR |
| **Телефон коду** | +380 |
| **Убакыт аралыгы** | UTC +2 (+3 - жайкы убак) |

**Украина** (укр. Україна [ukrɑˈjinɑ]) — Чыгыш Европада жайгашкан мамлекет.

Борбору — Киев. Мамлекеттик тил — украин тили.

Украина — унитардык, парламенттик-президенттик республика. 2019-жылдын 20-маянан тарта президенттин кызмат ордун Владимир Зеленский ээлейт. Украинанын премьер-министри — Денис Шмигаль. Өлкө 27 административдик-аймактык бирдикке бөлүнөт, алардын ичинен 24 облус, 1 автономдук республика жана 2 шаар мамлекеттин карамагындагы шаарлар болуп эсептелет (Киев, Севастополь).

Түндүк тарабынан Беларусь менен чектешет, батыш тарабынан — Польша, Словакия, Мажарстан, түштүк-батыш тарабынан Румыния жана Молдова, Орусия менен чыгыш жана түндүк-чыгыш тарабынан чектешет.

## Галерея

* Ыйык Майкл чиркөөсү (Киев)
* Алтын дарбаза
* Киев
* Киев
* Киев консерваториясы
* Алтын дарбаза (Киев)
* Киев

## Булактар

## Тышкы шилтемелер

* Кыргызстандын Украинадагы Элчилиги
# Мэр

|  |
| --- |
|

**Аткаруу бийлиги** |
| **Мамлекет башчы** |
|
Диктатор • Монарх • Президент |
| **Өкмөт** |
|
Өкмөт башчысы • Канцлер • Аткаруу бийлигинин башчысы • Премьер-министр • Министрлер кабинети • Министрлик • Министр |
| **Башкаруу формасы** |
|
Президенттик башкаруу системасы • Аралаш башкаруу системасы • Парламенттик башкаруу системасы • Парламенттик демократия (Вестминстер системасы) • Парламенттик монархия • Парламенттик республика |
| **Тизмелер** |
|
Президенттердин тизмеси • Мамлекет башчыларынын тизмеси • Өкмөттөрдүн тизмеси |
| **Жергиликтүү бийлик** |
|
Губернатор • Мэр • Аким • Айыл башчы |
|  |

**Мэр** (фр. *Maire* — жогорку) — Администрация башчысы, калк жайгашкан аймактын аткаруу бийлигинин башчысы, айрыкча шаарлардын же болбосо чакан аймактын, мисалы Литвада аймак башчысын мэр деп аташат.

Мэр аталышы (лат. «maior») кыргызча которгондо - «чоң», «улуу» деген маанини түшүндүрөт.

Узак убакыт бою белгилүү китептерди чыгаруу, тактап айтканда, басма сөз механизмдери түзүлгөн жана башка басылмалар аркылуу бир шейшеп сыя которуу ыкмасын ачууда. Заманбап басма үйү - бул ар түрдүү машиналарды гана турган бир зат жыйындысы эмес, бүтүндөй жогорку технологиялык жана жогорку тактык менен тармак, жогорку сапатын камсыз кылуу үчүн жакшы натыйжаларды алууга мүмкүнчүлүк берет.

## Жазуулар

## Адабияттар

* *Алексушин Г. В.* Самара башчылыгында. — Самара: Самара басма үйү, 1999  (орусча)