Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Аббат

**Аббат** (лат. abbas, арамейче «abbo» отец) батыш европалык христианчылыкта католик монастрынын, аббатчылыктын башчысынын титулу (аялдар монастрынын башчысы аббатиса). Алгачкы орто кылымда аббаттардын кыйласы ири феодалдарга айланышып, чиркөөдө епископтон кийинки орунду ээлешкен. Аббат католик чиркөөсүндөгү поптордун жана жогорку дин кызматкерлеринин жалпы аталышын да билдирет.

## Колдонулган адабияттар

* “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1
# Кийик от

*Thymus vulgaris*.
**Кийик от** (лат. Thymus) – өсүмдүктөрдүн эрин гүлдүүлөр тукумунун уруусу. Сабагы жерге төшөлүп, кээде жантыгынан өскөн чала бадалча. Гүлдөөчү бутагы тик өйдө, кээде жантыгынан өсөт. Жалбырагы тушташ жайгашкан, жээги тегиз, түрдүү формада, майда (1–1,5 см). Гүлдөрү шар сымал топ гүлдү түзүп, сабагынын учунда жайгашат. Желекчелери көгүш, мала кызыл, агыш, кээде көк түстө. Мөмөсү – жаңгакча, сүйрү же тоголок. 300дөй түрү бүткүл Евразияда, Түндүк Африкада, Канар аралынан Гренландияга чейин таралган. Кыргызстанда 8 түрү бөксө жана бийик тоолордогу боздоңдо, суу, булак боюнда, бадал арасында, аска-зоо жаракасында, шагылдуу бетте өсөт. Кийик отун кээ бир түрүндө эфир майы – тимол, карвалол бар. Медицинада, парфюмерияда жана тамак-аш өнөр-жайында колдонулат. Ошондуктан кээ бир өлкөдө кадимки Кийик от атайын өстүрүлөт. Кыргыз эли да эзелтеден эле сасык тумоо үчүн, ичеги карын ооруларын дарылоодо кайнатып, ширесин ичишкен.

## Колдонулган адабияттар

* Биология: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. -Б.:2004, ISBN 9967-14-002-4
* “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9
# Ыр

**Ыр** – белгилүү бир ыргак менен айтылуучу, поэзиянын талабы менен түзүлгөн сөз тизмектери. Ыр өз мыйзамдарына ылайык рифмага, ритмге, интонацияга, синтаксиске ээ. Ырдын мындай касиеттери, өзгөчөлүктөрү аны кара сөздөн айырмалап турат. Кыргыз тилинде ыр негизинен үч мааниде колдонулуп, орус тилиндеги “стих”, “стихотворение”, “песня” деген терминдердин маанилерин туюнтат. Ырдын прозадан айырмаланып турушу анын туруктуу ритмикалык курулушуна, муун өлчөмүнө жана кайталанган уйкашына байланыштуу.

## Колдонулган адабият

"Кыргыз адабияты энциклопедиялык окуу куралы". Башкы редактор: Ү. Асанов, жооптуу редактор: А. Акматалиев. Бишкек - 2004

# Шилтемелер

 Archived 2021-09-22 at the Wayback Machine

## Булактар
# Жакырчылык

**Жакырчылык** – жеке адамдын же анын үй-бүлөсүнүн кирешеси алардын негизги керектөөсүн канааттандырбаган абал. Жакырчылык кандайдыр бир көрсөткүчкө ээ эмес. Түрлөрү: а) абсолюттуу мамиле – тиричилик минимумун же жакырчылык деңгээлин белгилөөнү түшүндүрөт; б) салыштырмалуу мамиле – орто кирешенин 50% деңгээлинде жакырчылык чегин белгилөөнү түшүндүрөт; в) субъективдүү мамиле. Көрсөтүлгөн мамиленин бирин да жакырчылыкты аныктоодо так деп атоого болбойт. Жакыр элдин динамикасы‚ курамы жана социалдык кыймылдуулугу олуттуу болуп саналат. Жакырчылык көрсөткүчү жакырчылык деңгээлинен – (жакырчылык чеги) төмөн жашаган‚ башкача айтканда кирешеси тиричилик минимумунан аз калк­тын үлүшү болуп эсептелет. Бул көрсөткүч өз кезегинде кирешени бөлүштүрүүнүн теңсиздигине жана жакырчылыктын чегинин жогорулашына жараша болот.

## Колдонулган адабияттар

“Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1

## Караңыз

* Пара алуу