Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Кайтыш болгондор

| Кайтыш болгондор |
| --- |
| Режиссеру | Йодзиро Такита |
| Продюсер | Тосиаки Наказава |
| Жазуучу | Кояма Кундо |
| Оператору | Хамада Такэси |
| Тартылгандар | * Масахиро Мотоки
* Рөко Хиросуэ
* Цутому Ямадзаки
 |
| Музыкасы | Дзө Хисаиси |
| Редактору | Кавасима Акимаса |
| Студия | Sedic International |
| Жайылтуучу | Shochiku |
| Чыккан жылы | * 23 август 2008 (2008-08-23) (MWFF)
* 13 сентябрь 2008 (2008-09-13) (Жапония)
 |
| Узактыгы | 130 мүн. |
| Өлкөсү |  Жапония |
| Тили | Жапон |
| Киреше | $70 млн |

**"Кайтыш болгондор"** (жапончо: おくりびと - Okuribito, англ. *Departures*, орус. Ушедшие) - 2008-жылы Йодзиро Такита тарткан жапон драмасы. Тасмага тартылгандар: Масахиро Мотоки, Рйоко Хиросуэ жана Цутому Ямадзаки. Шинмон Аокинин "Табытчы адам" аттуу мемуарына жарым-жартылай негизделген тасма, виолончелде ойногон жаш жигит карьерасын түптөй албай, туулуп-өскөн шаарчасына кайтып келип, жаназа кызматын өткөрүүчү уюмда сөөк жуугуч болуп иштеп калганын баяндайт. Ал өлүктөр менен иштегени үчүн айланасындагы адамдардын, алтургай аялынын жийиркенүүсүнө туш болот. Акырында ал талыкпастан кылган эмгеги үчүн урмат-сыйга татыйт.

Тасманын идеясы Мотокиге Индияда Ганганы бойлой болуп өткөн жаназа аземинен таасирленип, андан соң "Табытчы адам" аңгемесин окуп чыкканда келген. Ал окуяны тасмага ылайыктаган соң, тасманын соңу 10 жылдан кийин тартылып бүткөн. Жапонияда өлгөн адамдарга тиешелүү жумушчулардан жийиркенүү адаты болгондуктан, тасма таратуучулар тасманы 2008-жылы Монреал дүйнөлүк фильм фестивалынан баш байгесин утуп алган соң гана таратууга киришишкен. Кийинки айда Жапонияда көрсөтүлгөн тасма Оскардын "Эң мыкты тасма" сыйлыгына көрсөтүлүү менен эң көп киреше алып келген тасмага айланган. 2009-жылы Оскардын "Эң мыкты чет тилдеги тасма" сыйлыгын алганда тасманын кирешеси мурункудан да өскөн.

## Сюжет

## Тартылгандар

## Сыйлыктары

* 2008 — көрүүчүлөрдүн жактыруусу Эл аралык Гавай кинофестивалы (Йодзиро Такита)
* 2008 — *Grand Prix des Amériques* [[Монреал кинофестивалы (Йодзиро Такита)
* 2009 — "Оскар" сыйлыгы - "чет тилдеги мыкты тасма" сыйлыгы
* 2009 — *Asian Film Awards* сыйлыгы, мыкты актер(Масахиро Мотоки)
* 2009 — Жапон киноакадемиясынын 10 сыйлыгы: мыкты тасма, мыкты режиссер (Йодзиро Такита), мыкты сценарий (Кундо Кояма), мыкты актер (Масахиро Мотоки), экинчи пландагы мыкты актер (Цутому Ямадзаки), экинчи пландагы мыкты актриса (Кимико Ё), мыкты оператордук иш (Такэси Хамада), мыкты монтаж (Акимаса Кавасима), мыкты жарык берүү (Хитоси Такая), мыкты үн(Сатоси Одзаки, Осаму Онодэра)
* 2009 — эки «Майнити» сыйлыгы: мыкты тасма, мыкты үн(Сатоси Одзаки)
* 2009 — «Кинэма Дзүмпо» журналынын сыйлыгы: 2008-ж. мыкты тасмасы
* 2009 — Палм-Спрингс кинофестивалынын көрүүчүлөрдүн баалоосуу: "Мыкты баяндуу тасма"(Йодзиро Такита)
* 2009 — "Алтын корооз" сыйлыгы: мыкты тасма, мыкты режиссер жана мыкты актер (Масахиро Мотоки)
* 2010 — *Hong Kong Film Awards* сыйлыгы: Азиянын мыкты тасмасы

## Шилтемелер
# Калка суусундагы салгылашуу (1223)

**Калка суусундагы салгылашуу (1223)** — орус жана кыпчак аскерлеринин моңгол-татар аскерлери менен алгачкы беттешүүсү. Бул салгылашуу 1223-жылы 31-майда азыркы Украинанын Донецк облусундагы Кальмиус дарыясынын куймасы Калканын (азыр Кальчик) жээгинде өткөн. 1222— 23-жылы моңгол аскерлери (30 миңдей) Түндүк Кара деңиз өндүрү аймактарын басып алып, кыпчактарды талкалаган. Кыпчак ханы Котян жардам сурап, орус княздарына (Галиция князы, күйөө баласы М. М. Удатный) кайрылган. Натыйжада 1223-жылы Киевде орус княздарынын жыйыны өтүп, алар моңголдорго каршы жортуулга чыгарын билдиришкен. Бирок саны 20 миңге жетпеген орус жана кыпчактардын биргелешкен аскерлери Жебе жана Субэдей башында турган моңгол-татарлардан жеңилип, аман калгандары Днепрдин ары жагына качкан. Моңголдор кайрадан Калка суусунан өтүп, орус аскерлерин курчоого алган. Үч күн салгылаштан кийин, орустардын негизги аскер күчтөрү багынууга мажбур болгон, к. Моңгол империясы, Чыңгыз хан.

## Колдонулган адабияттар

* “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9