Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Гидрохимия

**Гидрохимия** – жаратылыш сууларынын химиялык курамын жана анын айлана-чөйрөдөгү физикалык, химиялык, биологиялык процесстерге байланыштуу өзгөрүүсүн изилдөөчү илим. Жер кыртышындагы минералдарды эритүүчү суунун касиетин, тоо тек, топурак, атмосфера аба жана организмдер менен аракеттенүүсүнөн болуучу суудагы химиялык процесстерди, гидросферадагы элементтердин миграциясын да изилдейт. Жаратылыш сууларынын белгилүү түрүн агын суулардын, көлдөрдүн, деңиз суусунун, жер алдындагы жана атм. суулардын химиялык курамын аныктайт. Гидрохимиялык изилдөө үчүн анализдик химиянын түрдүү ыкмалары (спектр анализи, хроматография, полярография) колдонулат. Гидрохимия айрым өтмө илимдердин (петрография, гидрогеология, гидробиология ж. б.) өнүгүшү үчүн, суу менен камсыз кылуу, сугаруу, кен издөө жана минералдык сууларга бальнеологиялык жактан баа берүү ж. б. практикалык иштер үчүн чоң мааниге ээ.

## Колдонулган адабияттар

* “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 2-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2007. 808 бет, илл. ISBN 978 9967-14-055 -4
# Көлмө

"Көл" менен адаштырбаңыз.

Көлмө (Колумбия‎).
**Көлмө** – жер бетиндеги табигый жол менен (көл) же адамдын аракети менен казылып (суу сактагыч, аңыз жана башка), суу толуп турган чуңкур жерлер.

## Колдонулган адабияттар

* Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Кыргызстандын географиясы Archived 2014-07-14 at the Wayback Machine ISBN 9967-14-006-2
# Хазар кагандыгы

**Хазар кагандыгы** (650-969) - орто кылымда хазарлар курган мамлекет.

8-9-кылымда Хазар кагандыгынын ээлиги Түндүк Кавказдан Волга дарыянын ортонку агымына жана азыркы Казакстандын түндүк-батышынан Днепр д-на чейинки аймактарды камтыган. Борбору алгач (8-кылымдын башы) Каспий денизинин жээгиндеги Семендер ш., кийин (8-10-к.) Итил ш. (Волга дарыянын Каспийге куйган жерде) аталган. Хандыктын негизги калкын огуздар түзгөн. Калкынын көбү иудаизмге ишенген. Араб халифатына каршы Византия менен союзга биригип (7-к.), узак убакыт бою согуш жүргүзүшкөн. Тарыхый маалыматтарда чыгыш славяндар 9-кылымда саясий жактан хазарларга көз каранды болуп, салык төлөп турганы жана Новгородду башкарган норманн князы Хазар кагандыгынын таасиринде каган титулун алып жүргөнү эскерилет.

## Колдонулган адабияттар

* «Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
# Өз алдынча аракет

**Өз алдынча аракет** — өз бизнесин уюштуруу жана өзүн камсыз кылуу максатында юридикалык жакты түзбөй туруп жүргүзүлүүчү жарандардын ишкердик иштери.

## Булактар

* Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

## Шилтемелер