# 10-июнь

|  |
| --- |
|  ← **июнь** → |
| Дш | Шш | Шр | Бш | Жм | Иш | Жк |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |
| 2026-ж. |

**10 июнь** — Григорий календары боюнча жылдын 161-күнү (толук жылдарда 162-күн). Жылдын аягына чейин 204 күн бар.

Юлий календары боюнча 28 майга туура келет.

## Майрамдар

* Иордания — Араб армиясынын күнү.
* Молдавия — чек арачылар күнү.
* Португалия — Португалия күнү.
* Жапония — сааттар күнү.

## Окуялар

*Ошондой эле караңыз: Категория: 10 июнь окуялары*
### **Дүйнөдө**

### XVIII кылымга чейин

* 1610 — биринчи голландиялык тургундардын Манхэттен аралына келиши (Түндүк Америка).

### XVIII кылым

* 1776 — Франциянын падышасы Людовик XVI жашыруун Пьеру Бомаршеге АКШдагы көз карансыздык үчүн күрөшчүлөргө миллион ливр берип жиберген.
* 1793:
	+ Парижде дүйнөдөгү эң алгачкы зоопарк ачылган.
	+ АКШнын борбору Филадельфиядан Вашингтонго которулган.
* 1799 — Джон Браун жана англис гарнизонунан качкан 6 дезертир Ыйык Елена аралынан 6-метрлик калактуу кайык менен Атлантика океанына жол тартышкан. 28 күндөн кийин, 83 миля аралыкты басып өтүшүп, Бразилиянын жээктерине жетишкен.

### XIX кылым

* 1809 — Рим папасы Пий VII Наполеон Бонапартты христианчылыктан чыгарып салган.
* 1847 — «Чикаго Трибьюн» гезитинин биринчи саны чыккан.
* 1848 — Нью-Йорк менен Чикагонун ортосунда эң алгачкы телеграфтык линия ишке киргизилген.

### XX век

* 1909:
	+ Биринчи жолу жардамга чакырган SOS сигналы колдолнулган.
	+ Австралиянын борбору болгон Канберра шаары түптөлгөн.
* 1926:
	+ Бразилия Улуттар Лигасынан чыккан.
	+ Испания дагы Улуттар Лигасынан чыккандыгы тууралуу билдирип, бирок кийин ал чечиминен баш тарткан.
* 1936 — СССРде «Союздетмультфильм» киностудиясы негизделген.
* 1940 — Италия Франция жана Улуу Британияга согуш жарыялаган.
* 1941 — Германиянын кургактыктагы аскер башчысынын чечими менен «Барбаросса» операциясынын башталыш датасын — 22 июнь деп белгилеген.
* 1943 — венгриялык Ласло Биро шарик калем сапты ойлоп тапкан.
* 1945 — 1-чи жана 2-чи Белорусстук жана 1-чи Украиндик фронттордун негизинде Германияда советтик оккупациялык аскер тобу түзүлгөн.
* 1946 — Италия Республикасы жарыяланган.
* 1947 — Швециялык «Сааб» автомобиль чыгаруучу заводу өзүнүн биринчи унаасын чыгарган.
* 1967 — Жакынкы Чыгышта бир жагынан Израиль, экинчи жактан Египет, Сирия, Иордания, Ирак жана Алжир ортосундагы 6 күндүк согуш аяктаган.
* 1971 — АКШ Кытай менен соода эмбаргосун алып салган.
* 1996 — «Интел» корпорациясы «Pentium II» процессорун чыгарган.

### XXI кылым

* 2003 — Канаверал тумшугунан бортунда Марста жүргүчүсү менен «Spirit» ракета-алып жүрүүчү учурулган.
* 2008 — A310 учагы Хартум шаарына жакын жерде кыйрап, 30 адам каза болгон.
* 2010 — Ан-225 транспорттук учагы менен абадагы жүк ташуунун тарыхында эң узун жүк ташылган — ар бири 42,1 м келген аба тегирменинин (аба генератору) эки калагы.

### **Кыргызстанда**

1925 — Тарыхта «Отузчулардын арызы» деп белгилүү болгон Кыргызстандагы биринчи оппозициялык кайрылуу кабыл алынган.
1940 — Тянь-Шань облустук эмгекчил депутаттар кеңешинин кезектеги жыйыны өткөн.
2010 — Кечки саат 10до Ош шаарынын «Алай» мейманканасынын жанында жаштар тобунун арасында жаңжал чыгып, кандуу Июнь окуясы башталган.
2011 — Ош шаарында «Энелердин көз жашы» аттуу эстелик ачылган.

## Төрөлгөндөр

*Ошондой эле караңыз: Категория:10 июнда төрөлгөндөр*
### **Дүйнөдө 1908 — Роберт Каммингс (1990 к.б.), америкалык актёр.
* 1910 — Хаулин Вулф (чыныгы аты Честер Артур Бёрнетт) (1976 к.б.), америкалык блюз ырчысы.
* 1911 — Теренс Реттиген (1977 к.б.), англиялык жазуучу жана сценарист.
* 1915 — Сол Беллоу (2005 к.б.), америкалык жазуучу, адабият боюнча 1976 жылкы Нобель сыйлыгынын ээси.
* 1926 — Зоя Георгиевна Спирина (1986 к.б.), советтик актриса, СССРдин эл артисти (1981).
* 1928 — Морис Сендак, америкалык балдар жазуучусу жана сүрөтчү-иллюстратор.
* 1929 — Людмила Зыкина (2009 к.б.), ырчы, СССРдин эл артисти, Социалисттик эмгектин баатыры.
* 1956 — Роландас Паксас, литвалык саясий ишмер, Литванын мурдагы президенти (2003—2004 жж.).
* 1965 — Элизабет Хёрли, англиялык актриса жана продюсер.
* 1983 — МакSим (Марина Сергеевна Абросимова), орусиялык ырчы.

### **Кыргызстанда 1950 — Исмаил Исаков, 5-чакырылыштагы КСДП фракциясынан ЖКнын депутаты.
* 1951 — Эгемберди Эрматов, акын, драматург жана журналист.
* 1987 — Алмазбек Мирзалиев, Футболчу.

## Каза болгондор

*Ошондой эле караңыз: Категория:10 июнда каза болгондор*
### **Дүйнөдө б.з.ч. 323 — Александр Македонский (б.з.ч. 356 жылы туулган), улуу грек аскер башчы.
* 1967 — Спенсер Трейси (1900 жылы төрөлгөн), мыкты роль үчүн эки жолу катары менен «Оскар» сыйлыгына татыган алгачкы актер.
* 1973 — Эрих фон Манштейн (1887 жылы төрөлгөн), немис генерал-фельдмаршал.
* 2000 — Хафез Асад (1930 жылы төрөлгөн), Сириянын мурдагы президенти (1971—2000 жж.).

### **Кыргызстанда 2005 — Жыргалбек Сурабалдиев, ЖКнын депутаты, ишкер.
* 2008 — Чыңгыз Айтматов, улуу кыргыз жазуучусу.

## Эскертүүлөр