Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Eynda

**भारत गणराज्यBhārat GanarājyaRepoblek Eynda**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (Baner Eynda) | (Arwoedh Eynda) |

 |
| *Lavar kenedhlek: Satyamēva Jayatē*
(Sanskrit: Hepken an Gwir a Wormeuledh) *(*Mundaka Upanishad*)* |
| Yethow soedhogel | Hindi, Sowsnek + 21 yeth arall |
| Penn-sita | Delhi Nowydh |
| Sita Voyha | Mumbai |
| Lywydh | Droupadi Murmu |
| Pennmenyster | Narendra Modi |
| Enep - % dowr | 3,287,590 km² 9.5% |
| Poblans (2010) Doesedh | 1,210,193,422 370/km² |
| Anserghogeth | 15ves a vis Est, 1947 |
| Repoblek | 26es a vis Genver, 1950 |
| Mona Kemmyn Kodenn (ISO 4217) | *Rupee* eyndek (₨) INR  |
| Antemna Kenedhlek | *Jana Gana Mana* |
| Kan Genedhlek | *Vandē Mātaram* |
| Enyval Kenedhlek | Tiger a Vengal |
| Edhen Genedhlek | Payon |
| Kodenn kesroesweyth | .in |
| Kodenn pellgowser | +91 |

**Eynda** yw repoblek veur yn Asi Soth. Gans moy ages mil vilvil a dus, hi yw brassa gwerinieth an Norvys. Yma 28 stat ha 7 tiredh y'n kesunyans. Yn-mysk hy hentrevogyon yma Pakistan, Nepal, Bangladesh, ha China. Peder sita pur vras yw Mumbai, Kolkata, Delhi, ha Chennai. Yn-mysk an sitys erell a vri, merkyewgh Bengalour, Hyderabad, Kanpur, Ludhiana h.e.

Yma mynydhyow Himalaya yn gogledh an wlas; a-is yth ystynn plenys an Indus ha'n Ganga.

Yma kryjyansow Eyndek ow synsi ynna Hindoueth hag Islam, Kristoneth ha Bouddhisteth, Sikheth, Zoroastrianeth, ha lies kryjyans arall. An wlas ma yw an tyller le may tallathas an kryjyansow Jayna, Bouddhistek, Hindou ha Sikh.

Taves chyf Eynda Gledh yw Hindik, mes yma yethow ranndiryel erell ha gansa milyonow pals a gewsoryon: Marathek, Telougou, Tamil, Bengalek, Goujaratek, Kannadek, Panjabi, Oriya, Malayalam, Assamek, Maythili, Kashmiri, h.e. Yma studh soedhogel dhe'n tavosow ma, warbarth gans Sowsnek (kewsys gans lies person avel nessa yeth), Sindhi, Nepalek, Dogari, Santali ha Sanskrit.

## Citys yn Eynda

| 1 | Mumbai | 12.478.447 |
| 2 | Delhi | 16.753.235 |
| 3 | Bangalore | 9.588.910 |
| 4 | Kolkata | 4.486.679 |
| 5 | Chennai | 4.681.087 |
| 6 |  Hyderabad | 4.010.238 |
| 7 | Ahmedabad | 5.570.585 |
| 8 | Pune | 3.446.330 |
| 9 | Surat | 5.064.519 |
| 10 | Kanpur | 6.368.043 |
| 11 | Jaipur | 3.910.570 |
| 12 | Lucknow | 4.681.416 |

## Gwiasva

* india.gov.in

| Gwlasow yn Asi |
| --- |
| **Asi West** | Afghanistan | Arabi Saoudek | Armeni | Aserbayjan | Bahreyn | Ejyp | Konna Gasa | Glann West | Pow Grousi | Irak | Iran | Jordan | Katar | Koweyt | Kyproes | Lebnon | Oman | PUA | Syri | Turki | Yemen | Ysrael |
| **Asi Soth** | Bangladesh | Bhoutan | Eynda | Maldivys | Nepal | Pakistan | Shri Lanka |
| **Asi Gres** | Pow Kasagh | Pow Kyrgys | Pow Ousbek | Russi | Pow Tajik | Pow Turkmen |
| **Asi Est** | China (Hong Kong, Makaw, Taywan) | Korea Dhyhow | Korea Gledh | Nihon | Mongoli |
| **Asi Soth-Est** | Byrmani | Bruney | Indonesi | Filipinys | Kamboji | Pow Lao | Malaysi | Singapour | Pow Tay | Timor Est | Vietnam |
# Gwerdhour Suez

Dowrgleudh Suez|  |
| Sort |
ship canal  |
| Henwys dhyworth |
Suez  |
| Ygeryans sodhogel |
17 Du 1869  |
| Keskelmys gans |
Red Sea, Kresvor  |
| Doronieth |
| Konteth |
Suez Governorate  |
| Gwlas |
Ejyp  |
| A-ugh an mor |
0 Meter  |
| Kesordnogyon |
30.705°N 32.3442°E  |
| Hys |
193.3 kilometer  |
| Menystrys gans |
Suez Canal Authority  |
|  |
|  Restrennow kelmys war Wikimedia Kemmyn |
| [edit on Wikidata] |

**Gwerdhour Suez** (Arabek: قناة السويس, Qanā al-Suways, Frynkek: Le Canal de Suez) ew gwerdhour en Ejyp. Emava ow sevel dhe'n west a Gonna Tir Sinai. Y hes ew 163 km (101 mildir) ha'y les ew, lebma thew kulla, 200 m (656 tr). Ma ev owth ystydna tredh Port Said (Būr Sa'īd) war an Mor Kres, ha Suez (al-Suways) war an Mor Rudh. Derevys veu gen kowethyans frynkek. Derevel a dhallathas en 1859 ha gorfednas en 1869.

Gerys ew gorholyon rag viajya tredh Europa ha Asi en le mos oll an vor' a-dro dhe Afrika. Ma hebma owth erbysi termyn ha kunys. Derevys veu may halja Europeanyon viajya dhe hag a'n Mor Bras Eynda.

Mappa a'n Gwerdhour Suez en Sowsnek
## Istori

En 1859, derevys veu an Gwerdhour Suez gen Ferdinand de Lesseps a'n Kowethyans Gwerrdhour Suez Ollvesek. An derevel a gemeras 10 bledhen. An kensa gorhel a viajyas dre'n gwerdhour 17 Du, 1869; Giuseppe Verdi a skrifas an opera a vri Aida rag an solempnita.

Possybyl o dhe dreusporth gwara a-dreus an bes en esya woja derevyans an gwerdhour. Esya o Europeanyon dhe viajya dhe Afrika est, hag n skon an radn na a'n bes o rewlys gen powyow europek. Breten Veur a assayas aga lettya, thera own dhe anjei nerth frynkek dhe voghhe en Mor Bras Eynda. Woja hedna Breten Veur a brenas kevrednow e'n kowethyans.

Sewenyans Gwerdhour Suez a gednerthas an Frynkyon dhe assaya derevel Gwerdhour Panama. Bettegens, na wrug anjei y worfedna. Gorfennys veu an Gwerdhour Panama woja henda gen kowethyans aral.

An gwerdhour o onan a'n chif gwelyow batel e'n Gwerryans Hwegh Dedh en 1967. Ma dhe lu senji kres an Kenedhlow Unys bos desedhys en Konna Tir Sinai a-dhia 1974, rag avoydya gwerryans aral. An gwerdhour a dhasygoras en 1975.

Ma a-dro dhe 15,000 a worholyon ow mos dre'n gwerdhour pub bledhen (14% a wara an bes). Pub gorhel a gebmer bys dhe 16 our rag tremena an gwerdhour. En 2015 radn gres an gwerdhour a veu efanys rag gara moy a worholyon mos dredho ha mos skaffa.

Lettys veu an gwerdhour rag radn a vis Meurth 2021 gen an 'Ever Given', lester kofednow.

* An dowrgleudh lettys gen an 'Ever Given'
* Tank Israeli ow tremena an gwerdhour e'n Gwerryans Hwegh Dydh
* Ygeryans an Gwerdhour en 1869
* Skeusen loren a'n gwerdhour

|  |  |
| --- | --- |
|  | Onan a'n  **mil erthygel posekka** war Wikipedya yw an erthygel ma. |

Ma an erthygel ma usya an Furv Skrifys Savonek a-barth Kernowek diwedhes.
# Sahara

Skeusen Sahara, dhyworth lorel
An **Sahara** (Arabek: الصحراء الكبرى‎, *aṣ-Ṣaḥrāʾ al-Kubrā*, 'an Difeyth Meur') yw difeyth yn Afrika Kledh. An brassa difeyth is-tropek ha'n tressa (a-ves an Antarktek ha'n Arkek).
# Singapor

**Republik SingapuraRepublic of Singapore新加坡共和国சிங்கப்பூர் குடியரசு**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (Baner Singapor) | (Kota Arvow Singapor) |

 |
| *Lavar kenedhlek: Majulah Singapura* |
|  |
| Yeth sodhogel | Malayek, Sowsnek, Chinek, Tamilek |
| Penncita | Singapor |
| Brassa cita | Singapor |
| Lewydh | Tony Tan Keng Yam |
| Pennmenyster | Lee Hsien Loong |
| Enep | 699 km² |
| Poblans (2005)  Dosedh | 4,425,720 a drigoryon 6,389 triger/km² |
| Anserghogeth | dhyworth Malaysi 9ves a vis Est, 1965 |
| Mona kemmyn | Dollar Singapor (SGD) |
| Kan genedhlek | *Majulah Singapura* |
| Koden kesrosweyth | .sg |
| Koden pellgowser | +65 |

**Singapor** (yn Malayek, *Singapura*; yn Sowsnek, *Singapore*; yn Tamilek, Ciṅkappūr) yw cita-stat yn Asi Soth-Est.
# Gana

**Republic of Ghana**
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (Baner Gana) | (Kota arvow Gana) |

 |
| *Lavar kenedhlek: Freedom and Justice* |
|  |
| Yeth sodhogel | Sowsnek |
| Penncita | Accra |
| Brassa cita | Accra |
| Lywydh | John Dramani Mahama |
| Enep | 238,540 km² |
| Poblans (2010)  Doesedh | 24,233,431 a drigoryon 101.5 triger/km² |
| Anserghogeth | dhiworth Rywvaneth Unys 6es a vis Merth, 1957 |
| Mona kemmyn | Cedi (GHC) |
| Amser | UTC +0 |
| Kan genedhlek | *God Bless Our Homeland Ghana* |
| Kodenn kesroesweyth | .gh |
| Kodenn pellgowser | +233 |

**Gana** yw gwlas yn Afrika West.
# Keynvor Atlantek

Mappa a'n Keynvor Atlantek y'n yeth sowsnek.

Yma'n **Keynvor Atlantek** owth ystynna a-dreus enep a 100 000 000 km²; ev yw ytho an nessa keynvor an brassa y'n Norvys. Y furvyas ev dre dhibarth a vrastiryow Afrika hag Amerika nans yw milvilyow a vledhynnyow. Downder moyha an keynvor yw 9 560 m orth Kleudh Pwerto Riko. Yn y gres yma steus menydhyow stedhys (homm yw Dren Kres Atlantek). Yma'n menydhyow ma ow sevel a'n dowr rag ensampel orth Rewenys po an Enesek Azores.
# Poloni

**Rzeczpospolita Polska**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (Baner Poloni) | (Kota Arvow Poloni) |

 |
| *Lavar kenedhlek: nagonan* |
|  |
| Yeth sodhogel | Polonek |
| Penncita | Warszawa |
| Brassa cita | Warszawa |
| Lywydh | Karol Nawrocki |
| Pennmenyster | Donald Tusk |
| Enep | 312,696 km² |
| Poblans (2022)  Doesedh | 38.036.118 a drigoryon 121 triger/km² |
| Anserghogeth | 11ves a vis Du, 1918 |
| Mona kemmyn | Złoty (PLN) = 100 groszy |
| Amser - Hav (DST) | UTC +1 UTC +2 |
| Kan genedhlek | *Mazurek Dąbrowskiego* |
| Koden kesrosweyth | .pl |
| Koden pellgowser | +48 |

**Poloni** yw stat yn Kres Europa. Yma moyha tus Poloni ow kewsel yethow Slavek – Polonek dell vydh usys, po yeth unnwoes gelwys Kashoubek. Bys 1945, Almanyon pals a driga yn gogledh ha howlsedhes Poloni (Prussi, Silesi, ha Mecklenburg), mes Polonyon a drevesigas an tiredhow ma wosa Nessa Bresel an Bys. Meur a dus polonek a driga yn powyow kentrevik kyns an bresel na – Lithywani, Belarous, Ukrayn, h.e. – mes an vrassa rann anedha a veu dasleys tro ha'n tiredhow kyns almaynek. Eglos moyha Polonyon yw an Eglos Romanek Katholik – ha sur o an Pab Jowann Pawl II y honan polonek. Yn 2004, Poloni re dheuth ha bos an brassa esel nowydh a'n Unyans Europek a-dhia omjunnyans Spayn yn 1986.