Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Amazonas (Veneswela)

**Estado Amazonas**|

|  |  |
| --- | --- |
| [[Image:|150px|Baner Amazonas]] | [[Image:|100px|Kota arvow Amazonas]] |
| (Baner Amazonas) | (Kota arvow Amazonas) |

 |
| *Lavar: Honor y Lealtad* |
| **Gwlaskor** |  Veneswela |
| **Rannvro** | Rannvro Gwayana |
| **Pennsita** | Puerto Ayacucho |
| **Brassa sita** | Puerto Ayacucho |
| **Governour** | Liborio Guarulla |
| **Enep** | 180,145 km² (2a) |
| **Poblans** (2005)  - Doesedh | 136,506 (1a) 0.56/km² |
| **Dydhyans pan entras** | 1994 |
| **ISO 3166-2** | VE-Z |
|  |

**Amazonas** yw stat yn Veneswela.
# Kansbledhen

kansvledhen| Ensampel a |
unses termyn, multiple of a unit  |
| Klass |
spys termyn, hectad  |
| Rann a |
millennium  |
| Synsys ynno/i |
decade, bledhen  |
|  Restrennow kelmys war Gemmyn Wikimedia |

**Kansbledhen**, (ewedh **kansvledhen**, bes kansbledhen ew an udnik term attestys) ew fordh a dheskrifa hes termyn. Udn gansbledhen ew kans a vledhydnyow. An hen romanas a usyas an ger *centuria* rag deskrifa bagas a soudoryon, a-dro dhe gans anodhans, restrys en udn unses.

An arwodh romanek rag kans yw "C". An ger rag 100 en Latin ew "centum".

Pedn-kansbloodh ew solempnita a neppeth a hwarva nanj ew kans bledhen. Pedn dewgansbloodh a wra solempnya 200 bledhen ha trihansves pednbloodh 300 bledhen.

Pedn kangour po century ew nebonan hag ew 100 bloodh po moy.

**Kansbledhydnyek** a styr neppeth a hwer pub 100 bledhen, po a dhur 100 bledhen.

Ma an erthygel ma usya an Furv Skrifys Savonek a-barth Kernowek diwedhes.
# John Tyler

|  |
| --- |
| **John Tyler** |
|  |
| **10ves Lewydh Statys Unys** |
| **Sodhans** |
| **Islewydh** |  |
| **Parti** |  |
| **Bleynys gans** | William Henry Harrison |
| **Sewys gans** | James K. Polk |

**John Tyler** (1790–1862) o Lewydh an Statys Unys.
# Anton Chekhov

Anton Chekhov
An chi yn le may genys o Chekhov
**Anton Pavlovich Chekhov** (Russek: Анто́н Па́влович Че́хов; 29 mis Genver, 1860 - 15 mis Gortheren, 1904) o skrifyas russek a hwedhlow ber ha gwariow.

## Oberennow
# Danaw

Leveryans: Danaw

|  |
| --- |
| Danaw |
| Almaynek: *Donau*, Slovakek: *Dunaj*, Hungarek: *Duna*, Kroatek: *Dunav*, Serbek: Дунав, Romanek: *Dunăre*, Ukraynek: Dunay, Bulgarek: Дунав,
Sowsnek: Danube |
| Avon |
| Danaw yn Budapest, Hungari  |
| Powyow | Almayn, Estrych, Slovaki, Hungari, Kroati, Serbi, Roumani, Bulgari, Moldova, Ukrayn |
|  |
|  |
| Fenten | Breg |
|  - tyller | Martinskapelle, Almayn |
|  - ughelder | 925 m (3,035 th) |
|  - hirder | 43 km (27 mi) |
|  - kesordenogyon | ﻿ / ﻿ |
| Fenten nessa | Brigach |
|  - tyller | St. Georgen, Almayn |
|  - ughelder | 1,078 m (3,537 th) |
|  - hirder | 49 km (30 mi) |
| Kendevryon |  |
|  - tyller | Donaueschingen |
| Aber | Danube Delta |
|  - kesordenogyon | ﻿ / ﻿ |
|  |
| Hirder | 2,860 km (1,777 mi) |
| Bason | 157,183 km² (60,689 mi²) |
|  |
|  Map of the Danube (name places in German)

 Mappa a'n Danaw
(henwyn tyller yn Almaynek)

 |

**Danaw** (hanow Latinek *Hister*) yw avon an nessa hirra yn Europa (Volga yw an hirra). Avon Danaw yw an hirra avon y'n Unyans Europek.

An avon yw 2,860 km (1,777 mildir) hir. Avon Brigach ha Avon Breg a wra junya war-barth yn Donaueschingen (yn ogas dhe'n Koos Du) ow kul Danaw. Avon Danaw a fros dres, po gul rann an amal a, dheg pow: Almayn, Estrych, Slovaki, Hungari, Kroati, Serbi, Roumani, Bulgari, Moldova hag Ukrayn. An avon a dhiwedh y'n Mor Du dres delta Danaw.

Danaw a fros dres sitys bras, yn aga mysk: Ulm, Regensburg yn Almayn; Linz, Wien yn Estrych; Bratislava yn Slovaki, Budapest yn Hungari; Vukovar yn Kroati; Novi Sad ha Belgrade yn Serbi.

Danaw yw henwys yn lies yeth aral: Esperantek *Danubo*, Bulgarek *Дунав (Dunav)*, Almaynek ha Plattdüütsch *Donau*, Grew *Dounavis*, Hengrew: *Ister*, Hungarek *Duna*, Turkek *Tuna*, Latin *Danuvius* po *Danubius*, Romanek *Dunăre*, Kroatek *Dunav*, Serbek *Дунав*, Slovakek *Dunaj*, Ukraynek *Dunay*.

Danaw yw dowrhyns posek. Gorholyon keynvor a yll mos bys dhe Brăila yn Roumani. Gorholyon avon a yll mos bys dhe Kehlheim yn Bayern. Gorholyon byghan a yll mos bys dhe Ulm.

Yma tri dowrhyns gwriansel drehevys war Danaw:

* Kanel Danaw-Tisa-Danaw (DTD) yn ranndiryow Banat ha Bačka (Vojvodina, rannvro north a Serbi)
* Kanel Danaw-Mor Du (64km) yntra Cernavodă ha Constanţa (Roumani), gwrys yn 1984, hag a berrha an pellder dhe'n Mor Du a 400 km
* Kanel Roen-Main-Danaw (a-dro dhe 171 km), gwrys yn 1992, hag a gelm an Mor Kledh dhe'n Mor Du.

## Skeusennow

* Dew avon byghan (Breg ha Brigach) a jun dhe wul Danaw yn Donaueschingen, Almayn.
* Danaw yn Visegrád, Hungari
* Nans down gwrys gans Danaw yntra Serbi ha Roumani
* Danaw - kanel arvor Mor Du

Yma'n erthygel ma owth usya an Furv Skrifys Savonek a-barth Kernowek kres.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Onan a'n  **mil erthygel posekka** war Wikipedya yw an erthygel ma. |
# Legh

legh|  |
| Ensampel a |
men  |
| Klass |
karrek dreusfurvek, karrek shistek  |
|  Restrennow kelmys war Gemmyn Wikimedia |

Legh loos-gwyrdh (6 cm X 4 cm)
**Legh** ew karrek dreusfurvek gen gwrisow munys, ha gwiasedh folsys. Devedhys ew dhort karrek wodhasek vel kyllas komposys a bri po lusow volkanek dre dreusfurvyans gradh isel, hebm yw, gwaskedh ha tobmder temprys. Nag eus res dhe'n folsans sewya patron an gweliow godhasek gwreydhek drefen an treusfurvyans dhe rei patronyow nowydh dhe'n garrek. Shist ew ehen a garrek dreusfurvek gen folsans ewedh.

Possybyl ew dhe usya an folsans rag askorra platys tanow a garrek, usys a-dhia termyn hir rag tohow po leuryow.

Legh a hwer en varyans a liwyow: loos ew pur gembyn, bes purpur, glas ha glaswyrdh a hwer en Kembra north, gwyrdh en Pow an Lydnow ha glas/loos ew legh Delyow Boll en Kernow.

## Usyes

Usys ew legh chei en lies pow, ken thew prileghednow moy meurgerys en nebes tiredhow. YMa tus owth usya an legh possa rag leuryow (en mes hag a-ji dhe'n chei). Usys enjei ewedh rag arvwisk po krohen derevyans, hag en Kembra ma derevyansow kowal a legh. Legh tew ew usys rag bordys snooker ha bordys arbrovjiow, lebma thew y dhefens dhe janjys tempredh ha kemygednow dhe les. E'n termyn eus passyes usys o en skolyow rag bordhow du ha legh skrifa.

## Telleryow

An brassa radn a legh hedhyw a dheu dhort Spayn, bes Kembra, Kernow (Delyow Boll), Pow an Lydnow, hag Alban west o posek e'n termyn uji passyes. Brasil, China ha'n Statys Unys (lies mengleudhyer a dhivroas a Gembra dhe Vermont, Virjynni ha Mayn e'n 19ves kansvledhen) ew posek ewedh hedhyw.

Apoyntys veu tiredh legh Kembra north vel Ertachva an Bes UNESCO en mis Efan 2021.

* Skeusen goth a Vengleudh Bethesda, Kembra north
* Mappa a delleryow legh en Kembra
* To legh en Gwithti Sen Fagan, Kardydh, Kembra
* En-dadn to legh en Eglossenor, Kernow
* Men bedh Syr John Betjeman en Gwenedek, Kernow
* Mengleudh Honister en Pow an Lydnow
* Oberoryon en Mengleudh Dinorwig, Kembra
* Mengleudh Delyow Boll, Kernow

Ma an erthygel ma usya an Furv Skrifys Savonek a-barth Kernowek diwedhes.
# Tunisi

**الجمهورية التونسيةal-Jumhūriyyah at-TūnisiyyahRepoblek Tunisiek**
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (Baner Tunisi) | (Kota arvow Tunisi) |

 |
| *Lavar kenedhlek: Order, Freedom,and Justice* |
|  |
| Yeth sodhogel | Arabek |
| Penncita | Tunis |
| Brassa cita | Tunis |
| Lewydh | Kais Saied |
| Pennmenyster | Sara Zaafarani |
| Enep | 163,610 km² |
| Poblans (2024)  Dosedh | 11,887,412 a drigoryon 79 triger/km² |
| Anserghogeth | dhyworth Pow Frynk 20ves a vis Merth, 1956 |
| Mona kemmyn | Dinar Tunisiek (TND) |
| Kan genedhlek | *Humat Al Hima* |
| Koden kesrosweyth | .tn |
| Koden pellgowser | +216 |

**Tunisi** (yn Arabek, تونس) yw gwlas yn Afrika.