Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Adhyskans

Pennskol Aberfala yw pennskol yn Kernow rag tus a vynn studhya taklow awenek.
**Adhyskans** yw an argerdh a eshe dyski, po an kavosyans a wodhvos, sleyneth, talvosogethow, morals, kryjyansow, devosow ha displegyans personel. Methodys adhyskansek a yssyns dyski, maga, hwedhla, dadhla ha hwithrans gidys. Yn fenowgh, adhyskans a hwer yn-dann an gid a dhyskadoryon, mes dyskoryon a yll omdhyski ynwedh. Adhyskans a yll hwarvos yn settyansow formel po anformel. Prevyans vyth gans effeyth furvya war an fordh may hwra nebonan prederi, omglewes po gul taklow a yll bos henwys adhyskansek. An fordh oberi a dhyski yw gelwys adhyskieth.

Dre vras, adhyskans formel yw rynnys yn kammow kepar ha skol veythrin, skol kynsa, skol nessa hag ena kolji, pennskol po prentysieth. Y'n brassa rann a ranndiryow, adhyskans yw konstrinus bys yn neb bloodh. Yn Kernow, adhyskans yw konstrinus bys yn 18 bloodh.

Der adhyskans, an skiens a gowethas, bro ha'n bys yw ystnnys a henedh dhe henedh.

Yma'n erthygel ma owth usya an Furv Skrifys Savonek a-barth Kernowek kres.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Onan a'n **kans erthygel posekka** war Wikipedya yw an erthygel ma. |
# Folen dre

# Wikipedya a'gas dynnergh

An godhoniador rydh rag onan hag oll
7,204 erthygel yn Kernewek

## A-dro dhe Wikipedya

Wikipedya yw godhoniador warlinen heb kost, ygor ha liesyethek, a yll bos skrifys gans onan hag oll. Gelwys yw pub den dh'agan gweres dre wellhe erthyglow ha der ynkressya an myns a Gernewek war an kesrosweyth.

## Peuri erthyglow

Mars eus hwans dhywgh peuri an kuntel a erthyglow a's teves an wiasva, hwi a yll hwilas testen der usya an gisten hwilas orth penn pub folen. Ynwedh, sortyes yw keniver folen herwydh klassys, may hyllir gweles rol dhien omma, po klyckyewgh an kevrennow orth goles folennow rag gweles rol a erthyglow y'n keth klass.

## Kemeres rann

Yma an gemeneth Kernewek pub prys ow hwilas kevriysi nowydh. Hwi a yll dalleth skrifa a-dhistowgh, a-dro dhe desten vyth oll a'gas deur. Mars eus hwans dhywgh dyski moy a-dro dhe gemeres rann, kewgh dhe borth an gemeneth, po gesewgh govyn y'n tavern.

## Erthyglow chonsus

* **Oos an Golowyans**: Gwayans skiansek ha filosofek a warthevyas Europa y'n 17ves ha'n 18ves kansvledhynnyow gans delanwes hag effeythyow a-dreus an bys. An Golowyans a yssynsas meur a dybyansow kreshes war bursewyans godhvos res dre reson ha dre dhustuni an sensys. *Moy...*

* **Lymmaval**: Gwedhen vyghan (Citrus limon) hag yw gwyrdh y'n gwav hogen. Hi a dheuth a Asi. Lymmaval yw hanow frooth an wedhen ynwedh. Usys yw an frooth rag kegina ha taklow erel, dell yw usys rag hy sugen. *Moy...*

* **Channel 4**: Rosweyth pellwolok servis poblek a Vreten. Selys yn Loundres ha Leeds yw, gans kresennow awenek yn Glasgow ha Bristol. Channel 4 a dhallathas darlesa war 2 mis Du 1982, an dydh wosa an kanel Kembrek S4C lonchys. *Moy...*

* **Tresulyan**: Tre yn Kernow, neb tri mildir (5 km) dhe'n est a Druru yn Pluw Glemens. Darvos posek yn Kas an Pymp Kenedhel a gemeras le yn Tresulyan. *Moy...*

* **Stefania Turkewich**: Komposydh ha pianydhes a Ukrayn. Genys veu hi yn 1898 yn Lviv. Hi a verwis yn Kergront, 78 hy bloodh. *Moy...*

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Kevrennow* Porth an gemeneth
* An tavern
* A-dro dhe Wikipedya
* Kanaseth (Cornish Embassy)
 | Kedhlow* Gweres gans chanjya
* Policiow an wiasva
* Menystroryon
* Devnydhyoryon vyw
 | Lewya* Folennow nowydh
* Chanjyow a-dhiwedhes
* Klassys
 |

Ostyes yw **Wikipedia** gans an Fondyans Wikimedia, kowethas heb budh. An Fondyans a ost ynwedh an ragdresow wiki Kernewek erel a syw：

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Wikimedia Commons | **Wikimedia Commons** Ughkarga imajys ha restrennow rag devnydh dres keniver ragdres Wikimedia | Wiktionary | **Wiktionary** Keworra geryow Kernewek ha'ga styryow dhe erlyver warlinen | Wikisource | **Wikisource** Keworra tekstow ha mammskrifow Kernewek, ha treylya re erel |
# Kemynegoreth

Ho Chi Minh
Leon Trotsky
Mao Zedong yn 1940

**Kemmynegoreth** yw movyans politek kowethasek. Y amkan yw drehevel unn furv a gowethas gans grond berghennogeth kemmyn an maynys askorrans, ha ny fydhsa war renkasow po arghans.

Herwydh skrifyoryon ha tybyoryon gemmynegorek, amkan kemmynegoreth yw gwruthyl kowethas heb stat ha heb renkas, ha dhe dhilea chatelydhieth. Y krys tybyoryon gemmynegorek y hallsa hemma hwarvos mar kwrella an werin remova nerth an vurjeseth (an renkas ow rewlya, a wra perghennegi an maynys askorrans) ha selya maystri an oberoryon war an maynys askorrans.

Nyns yw kemmynegoreth gorth-unnigynek. Byttegyns, hy fennrewl yw y talvia bos dewisyow da gans an poblans oll, yn le gans rann an wlas hepken.

A-dhia 1992, yma pymp kenedhel gesys ow pos governys yn soedhogel gans tybiethow kemmynegorek. Peder anedha a wra siwya ken furvow a Marksydhieth-Lenynydhieth: Vietnam, China, Cuba, ha Laos. An pympes, Korea Gledh, a siw yn soedhogel Kemmynegoreth Juche y'n eur ma, mes y hwre ynwedh omhenwel Marksydhek-Lenynydhek kyns es 1991. Lies kenedhel arall a wrug hepkor Marksydhieth y'n termyn na, drefenn an brassa rann a dus dhe grysi y hwrug fyllel. Lies gweyth hy skila o legryas delvrysyow, hag awtoritauster, boghosogneth veur, ha kas freudhek a wrug omsiwya.
# Negys

Ranndir Negys Kresel yn Singapor y'n gorthugher.
**Negys** yw dendil bewnans po gul arghans der askorra po prena ha gwertha askorrasow (kepar ha gwara po gonisyow) rag prow. Perghennek an negys yw an huni a arveth tus rag ober. Yn termyn eus passys, kreftoryon unnik gans kwalifiansow a arvethas darbaroryon.

Yn sens komparek, ny wra hanow negys divagli entitas an negys a'n perghennek. Hemm a styr bos perghennek an negys omgemeryansek ha gorthebus rag dettys omgemerys gans an negys. Mar kyv an negys dettys, an gresysoryon a yll helghi kerth personel an perghennek. Ny wra kesweyth negys alowa kevradhow korforethel. An perghennek yw tollys yn personel war wober oll a'n negys.

Y teu an ger "negys" a-dhyworth an Latinek klassek "necesse" a styr "res". An term yw usys ynwedh yn yeth kowsys rag styrya kompani. Kompani, yn fordh aral, yw entitas laghel diblans ha ri omgemeryans finwethys ha kevradhow toll korforethel. Kesweyth kompani yw moy komplek ha kostek dhe dhalleth, mes y re moy a dhifres ha lesow rag an perghennek.

Yma'n erthygel ma owth usya an Furv Skrifys Savonek a-barth Kernowek kres.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Onan a'n **kans erthygel posekka** war Wikipedya yw an erthygel ma. |
# Parti Lavur (Norgagh)

**Parti Lavur**| Fondys | 1887 |
| Ledyer | Jonas Gahr Støre |
| Liw | Rudh      |
| Storting (2017) | 48 / 169 |
| Konsels konteth | 278 / 728 |
| Konsels burjestra/cita | 3,465 / 10,781 |
| Senedh Sami | 10 / 39 |

An **Parti Lavur** (Norgaghek Bokmål: *Arbeiderpartiet*, Norgaghek Nynorsk: *Arbeidarpartiet*), berrhes dhe **A/Ap**, yw parti politek bras yn Norgagh. An brassa parti y'n Storting hag an parti a wovernans a-dhia 2021, yw parti socyal-demokratek hag a-barth an Unyans Europa ha KOKAN.

## Ledyoryon

| No. | Ledyer | Portrayans | Term yn offis |
| --- | --- | --- | --- |
|  | 1 | Anders Andersen |  | 1887 | 1888 |
|  | 2 | Hans G. Jensen |  | 1888 | 1889 |
|  | 3 | Christian Holtermann Knudsen |  | 1889 | 1890 |
|  | 4 | Carl Jeppesen |  | 1890 | 1892 |
|  | 5 | Ole Georg Gjøsteen |  | 1892 | 1893 |
|  | 6 | Gustav A. Olsen-Berg |  | 1893 | 1894 |
|  | 7 | Carl Jeppesen |  | 1894 | 1897 |
|  | 8 | Ludvig Meyer |  | 1897 | 1900 |
|  | 9 | Christian Holtermann Knudsen |  | 1900 | 1903 |
|  | 10 | Christopher Hornsrud |  | 1903 | 1906 |
|  | 11 | Oscar Nissen |  | 1906 | 1911 |
|  | 12 | Christian Holtermann Knudsen |  | 1911 | 1918 |
|  | 12 | Kyrre Grepp |  | 1918 | 1922 |
|  | 13 | Emil Stang Jr. |  | 1922 | 1923 |
|  | 14 | Oscar Torp |  | 1923 | 1945 |
|  | 15 | Einar Gerhardsen |  | 1945 | 1965 |
|  | 16 | Trygve Bratteli |  | 1965 | 1975 |
|  | 17 | Reiulf Steen |  | 1975 | 1981 |
|  | 18 | Gro Harlem Brundtland |  | 1981 | 1992 |
|  | 19 | Thorbjørn Jagland |  | 1992 | 2002 |
|  | 20 | Jens Stoltenberg |  | 2002 | 2014 |
|  | 21 | Jonas Gahr Støre |  | 2014 | a-lemmyn |
# San Diego, Kaliforni

San Diego

**San Diego** yw cita ha se konteth Konteth San Diego, Kaliforni, Statys Unys. Henwys rag Diego de Alkalá, an cita a veu fondys yn 1769 hag ynkorforys yn 1850. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 1,386,932.

## Gwiasva

* www.sandiego.gov
# Kolombi Bredennek

| British Columbia Colombie-Britannique |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (Baner Kolombi Bredennek) | (Kota arvow Kolombi Bredennek) |

 |
| *Lavar: Splendor Sine Occasu* |
|  |
| **Gwlaskor** |  Kanada |
| **Pennsita** | Victoria |
| **Brassa sita** | Vancouver |
| **Kynsa menyster** | David Eby (NDP) |
| **Enep** | 944 735 km² (5es) |
|  - Tir | 925 186 km² |
|  - Dowr | 19 549 km² (2.10%) |
| **Poblans (2004)** |
|  - Sommenn | 4 168 123 a drigoryon (3sa) |
|  - Doesedh | 4.34 triger/km² (7ves) |
| **Dydhyans pan entras yn Kesunyans Kanada** |
|  - Dydhyans | 20ves Gortheren 1871 |
|  - Reyth | 7ves |
| **Sedhow yn Senedh Kanada** |
|  - yn Chi Kemmynyon | 36 |
|  - yn Chi Ughel an Senedh | 6 |
| **Berrheans an Post** | BC |
| **Raglyther kodenn an Post** | V |
| **Hanow an drigoryon** | British Columbian, Britanno-Colombien |
| **Amser** | UTC -8 ha -7 |
| **Kodenn kesroesweyth** | .bc.ca |
|  |

**Kolombi Bredennek** yw provyns yn Kanada. Victoria yw an bennsita.