Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Arabek

| Arabek *(عربية Arabiyya)* |
| --- |
| Kewsys yn: | Ejyp, Aljeri, Irak, powyow erell |
| Kewsys gans: | 280 milvil |
| Klasyans genynnek: | Afro-Asiatek
* Semitek
	+ Kres
		- Soth
 |
| Rannyethow |  |
| Savla Soedhogel: |  |
| Kodennow |
| ISO 639-1 | ar |
| ISO 639-2(B) | ara |
| ISO 639-2(T) | ara |
| SIL | ABV |

**Arabek** yw yeth Afro-Asiatek, kewsys yn powyow arabek y'n Konna-tir Arabek, Kledhbarth Afrika ha Keynvor Eyndek. Skrifys yw y'n lytherennek arabek.
# Is-Almaynek

| Is-Almaynek *(Plattdüütsch / Nedderdüütsch)* |
| --- |
| Kewsys yn: | Almayn, Iseldiryow, Pow Belg, ha powyow erell |
| Kewsys gans: | ??? |
| Klasyans genynnek: | Eyndo-Europek
* Germanek
	+ Germanek West
		- Germanek West Brastiryel
 |
| Savla sodhogel: | taves ranndiryel yn Iseldiryow |
| Kesva an taves: |  |
| Kodennow |
| ISO 639-1 | - |
| ISO 639-2(B) | nds |
| ISO 639-2(T) |  |
| ISO 639-3 |  |

Yeth Germanek, po bagas yethow, kewsys yn kledhbarth Almayn, Iseldiryow ha Pow Belg yw **Is-Almaynek** (y'n yeth hy honan, Plattdüütsch po Nedderdüütsch). Taves ranndiryel yn Iseldiryow yw hi. Iseldiryek, Afrikaans ha Limbourgek yw yn Is-Almaynek.

## Yethow ha rannyethow

* **Is-Sowsnek**
	+ Is-Sowsnek North (Hamburg ha Schleswig-Holstein, Almayn)
	+ Estfalek (Hannover, Almayn)
	+ Westfalek (Almayn)
	+ Kollumerlandek (Iseldiryow)
	+ Gronings (Iseldiryow)
	+ Stellingwerfs (Iseldiryow)
	+ Drents (Iseldiryow)
	+ Twents (Iseldiryow)
	+ Gelders-Overijssels (Iseldiryow)
	+ Veluws (Iseldiryow)
* **Is-Almaynek Est**
	+ Meklenbourgek-Pomeranek (Almayn)
	+ Pomeranek Est (Poloni ha Brasil)
	+ Brandenbourgek (Almayn)
	+ Prousek Isel (Poloni, Russi, Lithywani, Kanada, Paraguay)
* **Is-Frankonek** (Iseldiryek, Afrikaans, Limbourgek, po erell)

## Fonologieth

## Gramasek

## Lynkow

Lowlands-L (yn Neddersassisch)

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Porth Yethow** – Tre rag folennow ha klassys Wikipedya a-dro dhe yethow. |
# 1953

1950 - 1951 - 1952 - 1953 - 1954 - 1955 - 1956

**1953** OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Yow.

## Hwarvedhyansow

## Dineythyansow

* 22 Genver: Jim Jarmusch
* 16 Meurth: Isabelle Huppert
* 16 Meurth: Richard Stallman
* 6 Me: Tony Blair, pennmynyster Rywvaneth Unys
* 16 Me: Pierce Brosnan
* 27 Gwynngala: Diane Abbott
* 10 Kevardhu: John Curtice

## Mernansow

* 5 Meurth: Sergei Prokofiev, komposydh Rusek
* 5 Meurth: Joseph Stalin
* 9 Du: Dylan Thomas
# Tavas Māori

| Māori *(Te Reo Māori)* |
| --- |
| Kewsys yn: | Mordir Nowydh |
| Kewsys gans: | 100,000 - 160,000 |
| Klasyans genynnek: | Ostronesek
 Malayo-Polynesek
  Malayo-Polynesek Est
   Polynesek |
| Savla sodhogel: | yeth soedhogel yn Mordir Nowydh |
| Kesva an taves: | Te Taura Whiri i te Reo Māori |
| Kodennow |
| ISO 639-1 | mi |
| ISO 639-2(B) | mao |
| ISO 639-2(T) | mri |
| ISO 639-3 | mbf |

Yeth polynesek yn Mordir Nowydh yw **Māori**. Yeth soedhogel yn Mordir Nowydh yw hi, gans Sowsnek ha Yeth Arwoedhow a Vordir Nowydh.

## Fonologieth

* Kessonennow: /p, t, k, ɸ, h, m, n, ŋ, ɾ, w/
* Bogalennow: /i, iː, e, eː, a, aː, o, oː, u, uː/

## Lynkow

* Maori Language .net (yn Sowsnek)
# Keynvor

Keynvor Iwerydh dhyworth arvor Portyngal
Keynvoryow an bys
**Keynvor** yw lown bras hyli yntra brastiryow ha moryow. Keynvor Hebask yw an brassa keynvor y'n bys.

## Keynvoryow

* Keynvor Arktek
* Keynvor Dyghow
* Keynvor Eynda
* Keynvor Hebask
* Keynvor Iwerydh
# Bibel

An **Bibel** yw kuntell lyvrow ha lytherow sans rag Yedhewon ha Kristonyon.
Yma diw rann: An *Testament Koth* ha'n *Testament Nowydh*.
An Yedhewon a dhegemmer an Testament Koth (henwys ynwedh an Bibel Ebrow, po an Tanagh) avel skryptour sans. An Gristonyon a wra degemmeres an dhiw rann avel skryptours, mes an Eglos Katholik Romanek a wra keworra 6 lyvrow dhe'n kynsa chenon (66 lyvrow)

## Testament Koth

* Rol a lyvrow:
	+ Jenesis
	+ Eksodus
	+ Levitikus
	+ Niverow
	+ Dewteronomi
	+ Yoshua
	+ Breusysi
	+ Ruth
	+ 1ª ha 2ª Lyvrow Samuel
	+ 1ª ha 2ª Lyvrow Myghternedh
	+ 1ª ha 2ª Lyvrow Dydhyow
	+ Esra
	+ Nehemia
	+ Ester
	+ Job
	+ Salmow
	+ Lavarow Koth
	+ Ekklesiastes
	+ An Gan a Ganow
	+ Ysay
	+ Yeremia
	+ Kynvannow
	+ Esekiel
	+ Daniel
	+ Hosea
	+ Yoel
	+ Amos
	+ Obadia
	+ Yona
	+ Mika
	+ Nahum
	+ Habakkuk
	+ Sefania
	+ Haggai
	+ Zekaria
	+ Malaki

## Testament Nowydh

* Rol a lyvrow:
	+ an Aweyl herwydh Matthew
	+ an Aweyl herwydh Mark
	+ an Aweyl herwydh Luk
	+ an Aweyl herwydh Yowann
	+ Oberow an Abesteli
	+ an Epystyl dhe'n Romanyon
	+ an 1ª Epystyl dhe Dus Korinth
	+ an 2ª Epystyl dhe Dus Korinth
	+ an Epystyl dhe Dus Galatia
	+ an Epystyl dhe Dus Efesus
	+ an Epystyl dhe Dus Kolossow
	+ an 1ª Epystyl dhe Dus Thessalonika
	+ an 2ª Epystyl dhe Dus Thessalonika
	+ an 1ª Epystyl dhe Dimotheus
	+ an 2ª Epystyl dhe Dimotheus
	+ an Epystyl dhe Ditus
	+ an Epystyl dhe Filemon
	+ an Epystyl dhe'n Ebrowyon
	+ Epystyl Sen Jamys
	+ 1ª Epystyl Sen Peder
	+ 2ª Epystyl Sen Peder
	+ 1ª Epystyl Sen Yowann
	+ 2ª Epystyl Sen Yowann
	+ 3ª Epystyl Sen Yowann
	+ Epystyl Sen Yud
	+ Diskwedhyans Yowann

* An Bibel yn Kernewek

## Kampoellansow

* Penfolenn an Bibel Kernewek
# Mordir Nowydh

**Mordir NowydhAotearoa**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (Baner Mordir Nowydh) | (Kota arvow Mordir Nowydh) |

 |
| *Lavar kenedhlek: nagonan* |
|  |
| Yethow soedhogel | Sowsnek Maori Yeth Arwodhyow a Vordir Nowydh |
| Penncita | Wellington |
| Moyha cita | Auckland |
| Myghternes | Charlys III |
| Pennmenyster | Jacinda Ardern |
| Enep | 268 680 km² |
| Poblans (2005)  Dosedh | 4 092 900 a drigoryon 15 triger/km² |
| Anserghogeth | 26 Mis Gwynngala, 1907 |
| Mona kemmyn | Dollars ($) (NZD) |
| Kan genedhlek | *God Defend New Zealand* *God Save the Queen* |
| Koden kesrosweyth | .nz |
| Koden pellgowser | +64 |

Pow enesek yn dyghowbarth an Keynvor Hebask yw **Mordir Nowydh** (Sowsnek: *New Zealand*), po **Aotearoa** (Maori rag "Tir an Komolen Wynn Hir").

Yma diw enys veur, an Enys Gledh (*Te Ika-a-Māui*) ha'n Enys Dhyghow (*Te Waipounamu*), ha lies enys vyghan aral. Yma'n benncita, Wellington (*Te Whanganui-a-Tara* po *Pōneke)*, ha'n vrassa cita, Auckland (*Tāmaki Makaurau)* y'n Enys Gledh. Yma an menydh ughella, Menydh Aoraki (po Menydh Cook) y'n Enys Dhyghow.

Brassa niver an poblans a drig y'n Enys Gledh. Yn 2023, poblans an pow o 4,993,923. Maori ha Sowsnek yw hy yethow sodhogel.

Yn Kernewek Unys Amendys, an pow y's helwir **Selond Nowyth**.
# Pel vas

Pel vas|  |
| Ensampel a |
sport, sport with racquet/stick/club  |
| Klass |
bat-and-ball game, gwari para, gwariow olympek  |
| Dydhyas diskudhans |
19 century  |
| Gwlas |
Statys Unys  |
| Synsys ynno/i |
inning, home plate, pitch  |
|  Restrennow kelmys war Gemmyn Wikimedia |

**Pel vas** yw sport gwariys gans batt ha pel war bark shapys avel adamant gans peswar kornel po penn. Dew bara a naw gwarier a wari an eyl erbynn y gila. An amkan yw skorya ponyansow ynter an pennow.

Devisys veu neb sort a bel vas yn Pow Sows y'n 18ves kansvledhen mes pel vas dell yw aswonnys yn ta hedhyw a veu dallethys y'n Statys Unys y'n 19ves kansvledhen.

Park pel vas
An battyer ow kwaytya pel, gans an kachyer ha'n nomper
# Kreungylgh

Kreungylgh| Ensampel a |
tybyans  |
| Klass |
ranndir, basin, fluvial landform  |
| Synsys ynno/i |
kevreyth kleudhyans  |
|  Restrennow kelmys war Gemmyn Wikimedia |

Ema dhe bub ryvar y radndir y honan henwys **kreungelgh** (**kreungylgh** e'n FSS (C)), hag a dhegebmer dowr gen glaw hag ergh. Hanow an or tredh dew greungelgh ew keyn dewdhowr, hag a sew tir uhel a-dro dhe’n kreungelgh. Ema an dowr a guntel en kreungelgh ow resek dhe dardhell, pecara ryvar, kabmas po lydn.

Mappa kreungelgh
Mappa tiredh a greungelgh Dowr Latorița en Romani
Patron tiredh dijital a greungelgh Dowr Latorița en Romani
Kreungelgh Dowr Ohio, radn a greungelgh Dowr Mississippi

Ma an erthygel ma usya an Furv Scrifys Savonek (gen furvow tradycyonal) a-barth Kernowek diwedhes.
# Sudan

**جمهورية السودانJumhūriyyat as-SūdānRepoblek Sudan**
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (Baner Sudan) | (Kota arvow Sudan) |

 |
| *Lavar kenedhlek: an-Naṣr lanā (Arabek: Victory is Ours)* |
|  |
| Yeth sodhogel | Arabek, Sowsnek |
| Penncita | Khartoum |
| Brassa cita | Omdurman |
| Lewydh | Omar Hasan Ahmad al-Bashir |
| Enep | 1,886,068 km² |
| Poblans | 32,000,000 |
| Anserghogeth | dhyworth Ejyp ha'n Ruvaneth Unys 1a a vis Genver, 1956 |
| Mona kemmyn | Peuns sudanek (SDG) |
| Amser | UTC +3 |
| Kan genedhlek | *Naḥnu jund Allah, jund al-waṭan (Arabek: We are Soldiers of God, Soldiers of the Homeland)* |
| Koden kesrosweyth | .sd |
| Koden pellgowser | +249 |

**Sudan** yw gwlas yn Afrika Gledh.